Soạn: 19/3/2024

Dạy 21/3/2024

TIẾT 115,116 H40,41: BÀI 39 : HÌNH CHÓP ĐỀU TỨ GIÁC ĐỀU
I.MỤC TIÊU (zalo 0961 656 558)
1. Kiến thức: Học xong bài này học sinh đạt được những yêu
+ Hiểu được định nghĩa hình chóp tứ giác đều
+ Học thuộc và nhớ được công thức tính diện tích xung quanh, diện tích toàn
phần và thể tích của hình chóp tứ giác đều
2. Năng lực
- Năng lực chung:
-Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá
-Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm
-Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.
Năng lực riêng:
-Tư duy và lập luận toán học, mô hình hóa toán học, sử dụng công cụ, phương
tiện học toán.
+ Mô tả đỉnh, cạnh bên, mặt bên, mặt đáy, đường cao, trung đoạn của hình
chóp tứ giác đều
+ Tạo lập hình chóp tứ giác đều
+ Tính được diện tích xung quanh và thể tích của hình chóp tứ giác đều
+ Giải quyết một số vấn đề thực tiễn gắn với việc tính thể tích, diện tích xung
quanh của hình chóp tứ giác đều.
3. Phẩm chất
-Có ý thức học tập tích cực, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm
việc nhóm.
-Hình thành tư duy logic, lập luận chặt chẽ, và linh hoạt trong quá trình suy
nghĩ.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1.Đối với GV : - Nghiên cứu kĩ SGK, SGV chuẩn bị đồ dùng dạy học( mô hình
hình chóp tứ giácđều, hình ảnh vật dụng có dạng hình chóp tứ giác đều)
- Máy chiều, máy tính
- Thước thẳng có chia khoảng, phấn màu.
2. Đối với HS:
- Chuẩn bị một tờ giấy bìa, kéo thủ công, ôn tập lại định lí Pythagore
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A.Kiểm tra miệng ( 5ph)
HOẠT ĐỘNG GV VÀ HS
-Viết công thức tính diện tích xung
quanh của hình chóp tam giác đều?
-Làm bài tập 10.3 bài tập 116 SGK

Tiết 1
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Cho hình chóp tam giác đều S.MNPQ

a)Tính diện tích tam giác MNP
b)Tính thể tích hình chóp biết √ 27 ≈ 5,19

B- Hoạt động khởi động(10ph)
a. Mục tiêu: Giới thiệu kim tự tháp Kheops, đưa ra vấn dề cần khám phá
b. Nội dung: Hs chú ý lắng nghe
c. Sản phẩm: Hs có thể dự đoán được cách giải quyết vấn đề.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
GV giới thiệu: Kim tự tháp Kheops ở Ai
Hình ảnh kim tự tháp Kheops
Cập được xây dựng vào khoảng 2500 năm
trước Công nguyên là một trong những
công trình cổ nhất và duy nhất còn tồn tại
trong số bảy kì quan thế giới cổ đại. Kim
tự tháp này có dạng hình chóp tứ giác đều
cao 147 m, cạnh đáy dài 230m. Kim tự
tháp Kheops có thể tích là bao nhiêu?
GV: Bài này có hai đơn vị kiến thức
1. Hình chóp tứ giác đều
2.Diện tích xung quanh và thể tích hình
chóp tứ giác đều
C. Hình thành kiến thức mới.
1.Hình chóp tứ giác đều (15ph)
a. Mục tiêu: Học sinh nhận biết một số yếu tố cơ bản của hình chóp tứ giác đều:
Đỉnh, cạnh bên, mặt bên, trung đoạn, mặt đáy, đường cao
b. Nội dung: HĐ1, HĐ2, HĐ3
c. Sản phẩm: - Hs thực hiện được các yêu cầu của HĐ1, HĐ2, HĐ3 rút ra nhận xét
chung
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
1. Chuyển giao nhiệm vụ
Hình chóp tứ giác S.ABCD
HĐ1 : GV yêu cầu học sinh vẽ hình vào vở Đỉnh là: S. Các cạnh bên là SA, SB,
Gọi tên đỉnh, các cạnh bên của hình chóp
SC, SD
HĐ2 :Gọi tên đường cao, trung đoạn của
Đường cao là SO. Trung đoạn là SH
hình chóp
Các mặt bên các tam giác SAB, SBC,
HĐ3 :Các mặt bên các tam giác SAB,
SCD, SDA và mặt đáy là ABCD
SBC, SCD, SDA và mặt đáy là ABCD
HS tự đọc ví dụ 1, rồi tự trình bày lại vào
vở.

GV cho học sinh vẽ hình khai triển và thực
hành theo bàn cắt và gấp giấy
2. Thực hiện nhiệm vụ
+ GV cho hs hoạt động nhóm tổ làm 3 HĐ
+ GV cho học sinh so sánh kết quả ở hoạt
động 3 và nhận xét
- HS tự đọc ví dụ
3. Báo cáo, thảo luận
+ Gv gọi Hs trả lời HĐ1
+ Đại diện tổ trả lời HĐ2.
+ Gọi Hs trả lời HĐ 3 và đưa ra nhận xét
+ GV gọi học sinh lên nêu cách cắt,gấp
giấy để tạo thành chóp tứ giác đều và thực
hành
4. Kết luận, nhận định
+ GV cần lưu ý cho học sinh SH chỉ là một
trung đoạn của tứ giác đều S.ABCD
+ Gv kết luận: Mặt đáy là hình vuông, các
mặt bên là các tam giác cân bằng nhau có
chung đỉnh.Chân đường cao kẻ từ đỉnh tới
mặt đáy là điểm cách đều các đỉnh của mặt
đáy ( giao điểm hai đường chéo )

Thực hành: Cắt và gấp miếng bìa hình
tứ giác đều theo hướng dẫn sau:

+ GV cho học sinh thực hành theo hướng
dẫn, hỗ trợ học sinh cách thực hiện
2.Diện tích xung quanh và thể tích hình chóp tứ giác đều (20ph)
a. Mục tiêu: Học sinh nắm được công thức tính diện tích xung quanh và thể tích của
hình chóp tứ giác đều, biết vận dụng làm bài tập
b. Nội dung: Xây dựng công thức, VD2, luyện tập 1,2
c. Sản phẩm: - Hs thực hiện làm lại ví dụ vào vở, làm luyện tập 1,2 dưới sự hướng
dẫn của giáo viên
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
1. Chuyển giao nhiệm vụ
2. Diện tích xung quanh và thể tích
+Hs tìm hiểu công thức dưới sự dẫn dắt của hình chóp tứ giác đều
gv
+ HS đọc ví dụ 2 mẫu để nắm được cách
trình bày bài tập và trình bày lại vào vở
2. Thực hiện nhiệm vụ
+ GV cho hs hoạt động cá nhân xây dựng
công thức
+ GV cho học sinh đọc và trình bày lại ví
dụ 2
Diện tích xung quanh của hình chóp tứ
3. Báo cáo, thảo luận
giác đều được tính như sau:
S xq=p.d
+ Gv gọi Hs trả lời công thức
+ Đại diện tổ trả lời ví dụ
Trong đó : p là nửa chu vi đáy, d là
4. Kết luận, nhận định
trung đoạn

+ GV cần lưu ý cho học sinh SH chỉ là một
trung đoạn của tứ giác đều S.ABCD
+ GV hướng dẫn học sinh cách tìm công
thức tính diện tích toàn phần của hình chóp
+ Gv yêu cầu học sinh học thuộc công
thức để tìm hiểu cách làm ví dụ

Thể tích của hình chóp tứ giác đều
1

bằng 3 tích của diện tích mặt đáy nhân
với chiều cao của nó
1

V = 3 S.d

Trong đó : S là diện tích đáy, h là chiều
cao hình chóp

Tiết 2

C-Củng cố-Vận dụng(20ph)
a. Mục tiêu: Học sinh biết vận dụng làm bài tập các công thức vừa học
b. Nội dung: Học sinh làm luyện tập 1,2
c. Sản phẩm: - Hs luyện tập 1,2 dưới sự hướng dẫn của giáo viên
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
1. Chuyển giao nhiệm vụ
Kiến thức cơ bản:
+ GV hướng dẫn cho hs làm luyện tập 1
+ GV định hướng cho học sinh sơ đồ tư
duy khi làm luyện tập 2. Hướng dẫn học
sinh nhớ lại định lí Pythagore( Nếu không
còn thời gian có thể giao về nhà cho học
sinh trình bày)
2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS tìm hiểu và làm luyện tập 1,2 theo
nhóm bàn
+ Gọi Hs lên bảng trình bày luyện tập 1,2
3. Báo cáo, thảo luận
Vận dụng: Tính chiều cao kim tự tháp
+ Gv gọi Hs trả lời câu hỏi định dướng tư
Kheops
duy tìm hiểu bài
+ GV gọi Hs lên bảng trình bày bài, các
bạn khác trình bày vào vở.
4. Kết luận, nhận định
+ GV cho học sinh nhắc lại định lí
Pythagore
+ GV cho học sinh ôn tập lại các công
thức của hình chóp tứ giác
Giải :
Kim tự tháp Kheops có thể tích là:

1
V = 3 .230.230.147=2 592 100 (cm3)

Luyện tập 1

Diện tích xung quanh bốn mặt khối gỗ
1

là: S xq=p.d=(2.4). 2 .3=12(cm2)

Số tiền bác Khôi phải trả để sơn 4 mặt
xung quanh là: 12.30 000 = 360 000
(đồng)
Luyện tập 2

Giải:
a)Thể tích không khí trong lều là:
1

8

V= 3 .2.2.2= 3 ≈ 2,7(m3)
b) Áp dụng định lí Pithagore cho ∆ BDC
có:
BD = √ 22+ 22= 2√ 2 (m)
BD

Suy ra DO = 2 =√ 2 (m)
Áp dụng định lí Pithagore cho ∆ SOD ,
∆ SOD có:
SD = √ SO 2 + DO 2
=√ 22+( √ 2)2= √ 6 (m)
Suy ra d = SH = √ SD 2 −DH 2 √ √ 62−12 ¿ √ 5
=2,24 (m)
Diện tích xung quanh của lều là:
S xq= p.d=

1
.2.4. 2,24=8,96 (m2)
2

Diện tích đáy của lều là:
Sđ = a.a= 2.2=4 (m2)
Diện tích vải bạt cần dùng là:
Stp = S xq+ Sđ = 8,94+4 = 12,96 (m 2)
D. Luyện tập(20ph)
a. Mục tiêu: Học sinh ôn tập lại các công thức tính diện tích thể tích của hình chóp.
b. Nội dung: Học sinh luyện tập làm bài tập
c. Sản phẩm: Bài tập vận dụng 10.5, 10.6, 10.8

HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS
1. Chuyển giao nhiệm vụ
+ GV đưa ra sơ đồ tư duy cho học sinh ôn
tập kiến thức
2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS nhớ lại các kiến thức bài trước và trả
lời các câu hỏi của giáo viên
+ Gọi Hs lên bảng trình bày bài tập
3. Báo cáo, thảo luận
+ Gv gọi Hs trả lời kiến thức
+ GV gọi Hs lên bảng trình bày bài tập ,
các bạn khác suy nghĩ làm bài và trình bày
vào vở.
4. Kết luận, nhận định
+ GV cho học sinh vận dụng làm bài tập
+ GV cho học sinh ôn tập lại các công thức
của hình chóp tứ giác

SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bài 10.5. Hãy cho biết đỉnh, cạnh bên,
mặt bên, mặt đáy, đường cao và một
trung đoạn của hình chóp tứ giác đều
S.EFGH

Giải:
Đỉnh S.Các cạnh bên SE, SF, SG, SH
Các mặt bên là các tam giác cân bằng
nhau SEF, SFG, SGH, SHE
Mặt đáy là hình vuông EFGH
Đường cao SI. Trung đoạn SK
Bài 10.6. Trong các miếng bìa ở Hình
10.25, hình nào gấp lại cho ta một hình
chóp tứ giác đều?

Bài 10.8. Cho hình chóp tứ giác đều
S.ABCD như hình 10.27
a)Tính diện tích xung quanh của hình
chóp
b)Tính diện tích toàn phần của hình
chóp
Giải:
a)Diện tích xung quanh của hình chóp
là:
1
S xq=p.d= .10.4.13= 260 (cm 2)
2

b)Diện tích toàn phần của hình chóp là:
Stp = S xq+ Sđ = 260+10.10=360 (
2
cm )
E. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ (5ph)
- Làm bài tập trong SBT.
- Luyện tập cách vẽ hình chóp tứ giác.
- Làm các bài tập 10.7, 10.9 trong sách giáo khoa.
- Đọc bài Luyện tập chung.
* Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:

…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…