Tài liệu Giáo án chuẩn tại VietJack.com

FB: Học Cùng VietJack

Ngày soạn:
Ngày dạy:
TIẾT 108. TÌM HIỂU YẾU TỐ BIỂU CẢM TRONG VĂN NGHỊ
LUẬN
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Kiến thức:
- Học sinh hiểu lập luận là phương thức biểu đạt chính trong văn nghị luận.
- Biểu cảm là yếu tố hỗ trợ cho lập luận, giúp phần tạo nờn sức lay động,
truyền cảm của bài văn nghị luận.
2. Kĩ năng:
- Rèn cho hs kĩ năng nhận biết yếu tố biểu cảm và tác dụng của nó trong
bài văn nghị luận.
- Biết đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận hợp lí, có hiệu quả, phù hợp
với lí gíc lập luận của bài văn nghị luận.
3.Thỏi độ:
- GD cho hs có ý thức đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận làm tăng
sức tuyết phục cho vấn đố nghị luận.
II.CHUẨN BỊ TÀI LIỆU THIẾT BỊ DẠY HỌC :
1. GV: Soạn bài, nghiờn cứu bài, đọc tài liệu tham khảo, tài liệu chuẩn kiến
thức kĩ năng.
2.HS: Chuẩn bị bài, học bài cũ, sgk,nhỏp, vở ghi…
III.TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn định tổ chức: Sĩ số:
2. Kiểm tra đầu giờ:
H: Nêu khái niệm luận điểm,luận cứ và lập luận?
3. Bài mới : Trong bài văn nghị luận, ngoài các luận điểm, luận cứ và
phương thức lập luận người ta cần bổ sung các yếu tố bổ trợ khiến cho vấn đề
nghị luận tăng sức thuyết phục. Một trong những yếu tố đó là yếu tố biếu cảm.
Vậy yếu tố biểu cảm có vai trò như thế nào trong bài văn nghị luận các em
cùng tìm hiểu bài học.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
HOẠT ĐỘNG 1. HDHS TÌM HIỂU
YẾU TỐ BIỂU CẢM TRONG BÀI
VĂN NGHỊ LUẬN:
- Gọi HS đọc BT

Học trực tuyến tại khoahoc.vietjack.com

NỘI DUNG KIẾN THỨC CẦN
ĐẠT
I.Yếu tố biểu cảm trong văn NL
1.Bài tập:
a.BT:(SGK-T96)
Văn bản: “Lời kêu gọi toàn quốc
kháng chiến”
* Nhận xét:
+) Từ ngữ biểu cảm mãnh liệt:

Tài liệu Giáo án chuẩn tại VietJack.com

a) Hóy tỡm những từ ngữ biểu lộ những
tình cảm mónh liệt của tác giả và
những câu cảm thán trong văn bản
trên?
H: Về mặt sử dụng từ ngữ và đặt câu có
tính chất biểu cảm. Lời kêu gọi toàn
quốc kháng chiến của Hồ Chủ Tịch có
giống với Hịch tướng sĩ của Trần Quốc
Tuấn hay không?
- Giống có nhiều từ ngữ và câu văn có
giá trị biểu cảm.
b)Tuy nhiên lời kêu gọi toàn quốc
kháng chiến – Hịch tướng sĩ vẫn được
coi là văn bản NL khụng phải là VB
biểu cảm?
- Yếu tố biểu cảm không đúng vai trò
chủ đạo mà chỉ là yếu tố phụ cho quá
trình NL mà thôi.
c) Hãy theo dõi bảng đối chiếu
(SGK – T96)
H: Có thể thấy câu ở cột 2 hay hơn
những câu ở cột 1? Vì sao như thế? Từ
đó hãy cho biết tác dụng của yếu tố
biểu cảm trong văn NL?
- Những yếu tố biểu cảm làm cho bài
văn NL trở nên hay hơn hẳn vì:
+) Biểu cảm là yếu tố có khả năng gây
được hứng thú hoặc cảm xúc đẹp đẽ,
mãnh liệt nhất, làm nên cái hay cho văn
bản, tạo sức thuyết phục cho văn bản.
H: Qua các bài tập vừa xét: em rút ra
kết luận gì về yếu tố biểu cảm trong bài
văn nghị luận ?
- Gọi HS đọc ghi nhớ (chấm 1)
(SGK- T97)
- Gọi hs đọc bài tập 2:
2)Thông qua tìm hiểu VB Hịch tướng sĩ
và lời kêu gọi toàn nước kháng chiến,
em hãy cho biết: Làm thế nào để phát
Học trực tuyến tại khoahoc.vietjack.com

FB: Học Cùng VietJack
- Hỡi, muốn, phải, nhân nhợng, lấn
tới, quan tâm, không, thà, chứ nhất
định không chịu phải đứng lên, hễ
là ai có, ai cũng phải…
+) Câu cảm thán
- Hỡi đồng bào và chiến sĩ toàn
quốc!
- Hỡi đồng bào ,chúng ta phải đứng
lên!
- Hỡi anh em binh sĩ…!
- Thắng lợi nhất định về dân tộc ta!
- Việt Nam độc lập và thống nhất
muôn năm!

Tài liệu Giáo án chuẩn tại VietJack.com
huy hết t/d của yếu tố biểu cảm trong
văn NL?
GV: Thiếu yếu tố biểu cảm sức thuyết
phục của bài văn giảm đi.
a)Người làm văn chỉ cần suy nghĩ về
luận điểm và lập luận hay cũn phải thật
sự xúc động trước những điều mãnh
đang nói tới?
- Phải thực sự xúc động, tình cảm xuất
phát tự đáy lòng, từ trái tim người viết.
b. Chỉ có rung cảm không thôi đó đủ
chưa?để viết được những câu văn chân
thực người viết cần có phẩm chất gì?
+) Chưa đủ, phải biết rèn luyện cách
biểu cảm phù hợp không phá vỡ mạch
lập luận, biểu cảm phải hòa với luận cứ,
luận điểm.
+)Người làm bài thật sự có tình cảm với
bài mình viết (nói)
+) Tập cho mình thành thạo cách diễn
tả cảm xúc bằng phương tiện ngôn ngữ
có tính truyền cảm, cảm xúc chân thực.
c. Cú bạn cho rằng: dựng nhiều từ ngữ
biểu cảm, đặt được nhiều câu cảm thán
thì giá trị trong văn NL tăng? ý kiến ấy
có đáng tin cậy không? Vì sao?
- Không vì yếu tố biểu cảm chỉ là yếu
tố phụ trợ, cần đủ và phù hợp trong bài
văn nghị luận để tăng sức thuyết phục.
H: Qua bài 2 em cú nhận xét gì? Muốn
bài văn NL có sức biểu cảm, người làm
văn phải ntn?
- Gọi HS đọc ghi nhớ :SGK- T97)
HOẠT ĐỘNG 2. HDHS LUYỆN
TẬP:
- Yêu cầu học sinh đọc và xác định yêu
cầu bài tập:
H: Chỉ ra yếu tố biểu cảm trong mục I
Học trực tuyến tại khoahoc.vietjack.com

FB: Học Cùng VietJack

* kết luận:
- Bài văn NL cần có yếu tố biểu
cảm. Yếu tố biểu cảm tác động
mạnh đến tư tưởng tình cảm người
đọc-> tạo sức thuyết phục.
b.Bài tập 2:

* Kết luận: Người viết phải có cảm
xúc chân thực trước điều mình viết,
diễn tả bằng những câu văn có sức
truyền cảm.
- Yếu tố biểu cảm cần đủ để không
phá vỡ mạch lạc nghị luận của bài
văn.
II. Luyện tập:
1. Bài tập 1: Yếu tố biểu cảm

Tài liệu Giáo án chuẩn tại VietJack.com
vb Thuế máu? Dùng biện pháp gì để
biểu cảm? Tác dụng?

H: Những cảm xúc gì được thể hiện qua
đoạn văn?

- GV hướng dẫn hs viết bài tập 3 ở nhàkiểm tra bài cũ- sửa lỗi

FB: Học Cùng VietJack
trong phần I (Thuế máu)
- Các từ ngữ giễu nhại: (con yêu
bạn hiền, chiến sĩ bảo vệ...tên da
đen bẩn thỉu, An Nam mít bẩn thỉu,
giióng ngườ hạ đẳng...)
- Dùng h/ ả mỉa mai bằng giọng
tuyên truyền của thực dân: ( Nhiều
người bản sứ ... chứng kiến cảnh kì
diệu của trò biểu diễn khoa học về
phóng ngư lôi... thuỷ quái; một số
khác bỏ xác tại các miền hoang vu
thơ mộng vùng Ban -Căng..Tưới
những vòng nguyệt quế... những
chiếc gậy...
- Tác dụng:Thể hiện sự lên án, mỉa
mai, chế nhạo, cười cợt, tạo hiệu
quả châm biếm sâu cay. Vạch trần
tội ác của bọn thực dân.
Bài tập 2:
- Tác giả phân tích điều hơn lẽ thiệt
cho học trò, để họ thấy được tác hại
của việc học vẹt học tủ. Người thầy
ấy còn bộc bạch nỗi buồn, sự khổ
tâm của một nhà giáo chân chính
trước sự (xuống cấp) trong lối học
văn và làm văn của những học sinh
mà ông thật lòng yêu quý.
- Tác giả sử dụng yếu tố biểu cảm ở
cả 3 mặt: Từ ngữ ,câu văn và giọng
điệu lời văn

4.Củng cố , luyện tập:
H; Vai trò của yếu tố biểu cảm trong bài văn nghị luận? Cách đưa yếu tố
biểu cảm vào bài văn ? Cách thể hiện tình cảm?
5.Hướng dẫn hs học ở nhà: Học bài cũ : thuộc ghi nhớ, làm bài tập.
Chuẩn bị: “ Đi bộ ngao du” - đọc văn bản, trả lời các câu hỏi đọc- hiểu
văn bản.

Học trực tuyến tại khoahoc.vietjack.com