PHÒNG GD & ĐT Q. HẢI CHÂU
TRƯỜNG THCS HỒ NGHINH

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I
MÔN: ĐỊA LÍ - LỚP 7
A. PHẦN LÝ THUYẾT
I. Môi trường đới nóng. Hoạt động kinh tế của con người ở đới nóng:
1. Đới nóng. Môi trường xích đạo ẩm:
-Vị trí và đặc điểm tự nhiên cơ bản của môi trường đới nóng.
* Vị trí: Nằm giữa hai chí tuyến Bắc và Nam
* Đặc điểm: + chiếm diện tích đất nổi khá lớn trên bề mặt Trái Đất
+ Giới động thực vật đa dạng, phong phú
+ Là nơi đông dân nhất trên Thế giới
+ Có hai loại gió thổi thường xuyên là Tín phong Đông Bắc và Tín phong Đông Nam
- Vị trí và đặc điểm khí hậu của môi trường xích đạo ẩm.
* Vị trí: Nằm trong khoảng từ 5oB – 5oN
* Đặc điểm: + Nắng nóng, mưa nhiều quanh năm
+ Nhiệt độ trung bình năm từ 25oC – 28oC
+ Biên độ nhiệt năm là 3oC
+ Lượng mưa trung bình năm là 1500mm – 2500mm
+ Độ ẩm cao trung bình 80%
2. Môi trường nhiệt đới:
- Vị trí địa lý: nằm trong khoảng 5o đến hai chí tuyến ở hai bán cầu
- Đặc điểm của môi trường:
* Khí hậu: + Nóng quanh năm (20oC)
+ Càng về chí tuyến, biên độ nhiệt càng cao
+ Thời kì khô hạn kéo dài từ 3 – 9 tháng
+ Càng về chí tuyến, thời kì khô hạn càng kéo dài
+ Lượng mưa trung bình năm 500m – 1500mm, chủ yếu tập trung vào mùa mưa
+ Lượng mưa thay đổi từ đường xích đạo về hai chí tuyến
* Cảnh quan thiên nhiên: + Càng về chí tuyến, thực vật càng khô cằn, nghèo nàn
+ Từ rừng thưa đến xa van ( đồng cỏ cao nhiệt đới) đến cây bụi gai
* Sông ngòi: + Mùa mưa ( lũ ): nước đầy
+ Mùa khô: nước cạn
* Đất đai: + Hình thành đất feralit
+ Đất dễ bị xói mòn nếu canh tác không hợp lý
3. Môi trường nhiệt đới gió mùa:
- Vị trí địa lý:nằm ở khu vực Nam Á và Đông Nam Á
- Đặc điểm:
* Khí hậu: + Có hai mùa: + mùa hạ: nóng ẩm, mưa nhiều
+ Mùa đông: lạnh, khô, mưa ít
=> Nguyên nhân: lượng mưa thay đổi theo hướng gió
+ Nhiệt độ, lượng mưa thay đổi theo mùa gió và thời tiết diễn biến thất thường: + Nhiệt độ trung bình năm trên 20oC
+ Biên độ nhiệt 8oC
+ Lượng mưa trung bình trên 1000mm
* Cảnh quan thiên nhiên: + Thực vật thay đổi theo thời gian ( theo mùa ) hoặc thay đổi theo không gian ( B – N ) ; ( Đ – T )
+ Thực vật đa dạng, phong phú ( từ rừng xích đạo đến rừng ngập mặn đến đồng cỏ cao nhiệt đới )
II. Môi trường đới ôn hòa. Hoạt động kinh tế của con người ở đới ôn hòa:
- Vị trí địa lý: + Nằm ở giữa đới nóng và đới lạnh
+ Khoảng từ chí tuyến đến vòng cực của hai bán cầu
+ Phần lớn diện tích đất nổi nằm ở Bắc bán cầu, một phần nhỏ ở Nam bán cầu
- Đặc điểm:
* Khí hậu: + Mang tính chất trung gian giữa đới nóng và đới lạnh
+ Biểu hiện: + Không nóng và mưa nhiều như đới nóng
+ Không lạnh và mưa ít như đới lạnh
=>Do vị trí địa lý
+ Thời tiết thay đổi thất thường do sự tác động của khối khí nóng, khối khí lạnh, gió Tây ôn đới và các khối khí từ Đại Dương.
* Sự phân hóa thiên nhiên: + Thay đổi theo thời gian ( theo mùa ): xuân, hạ, thu, đông
+ Thay đổi theo không gian: B – N, Đ – T, ảnh hưởng củagió Tây ôn đới
III. Môi trường đới lạnh. Hoạt động kinh tế của con người ở đới lạnh:
- Vị trí địa lý: từ 2 vòng cực đến 2 cực
- Đặc điểm khí hậu: + Mùa đông rất dài, nhiệt độ trung bình dưới -10oC đến -50oC
+ Mùa hạ rất ngắn, từ 2 – 3 tháng, nhiệt độ trung bình khoảng 10oC
+ Biên độ nhiệt cao: 40oC
+ Lượng mưa thấp, chủ yếu dưới dạng tuyết rơi
- Sự thích nghi:
* Thực vật: + Phát triển vào mùa hạ ngắn ngủi, trong thung lung kín gió
+ Cây cối còi cọc, thấp lùn
* Động vật: + Có lớp mỡ lông dày hoặc không thấm nước
+ Một số loài ngủ đông hoặc di cư để tránh mùa