Chương 1
Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương.

Tiết 1. Bài 2: Khảo nghiệm giống cây trồng.

I. Mục tiêu
Học xong bài này, HS cần đạt được:
- Biết rõ mục đích ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng.
- Biết được nội dung của từng loại thí nghiệm trong hệ thống khảo nghiệm giống cây trồng.
II. Nội dung chuẩn bị:
- Đọc kỹ nội dung bài học SGK và các tài liệu tham khảo
- Thiết kế, vẽ sơ đồ các loại thí nghiệm, khảo nghiệm giống (vẽ vào giấy khổ lớn).




















III. Nội dung bài dạy:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Thiết bị, đồ dùng dạy và học

Hoạt động 1: Giới thiệu bài học

- Đặt vấn đề: Trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp giống là một yếu tố quan trọng quyết định năng suất phẩm chất hàng hoá nông sản. Muốn có giống tốt phù hợp với từng vùng sinh thái nhất thiết phải qua khâu khảo nghiệm. Nói cách khác, công tác khảo nghiệm giống có tầm quan trọng trong quá trình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp. Vì vậy học bài này giúp ta biết được mục đích ý nghiã cũng như nội dung cơ bản trong công tác khảo nghiệm giống cây trồng.
- Nghe giáo viên giới thiệu bài học và hướng dẫn các hoạt động tìm hiểu nội dung bài học.


Hoạt động 2: Tìm hiểu mục đích ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống

- GV nêu vấn đề: Vì sao các giống cây trồng trước khi đưa ra sản xuất đại trà phải qua khảo nghiệm.





- Gợi ý để HS suy nghĩ về mối quan hệ giữa điều kiện ngoại cảnh với cây trồng (vùng sinh thái với đặc điểm tính trạng của giống cây trồng). Từ đó dẫn đến mục đích của khảo nghiệm giống ở các vùng sinh thái khác nhau.
- Gợi ý tiếp về quan hệ giữa đặc tính giống với yêu cầu kĩ thuật trồng. Mỗi loại giống cây trồng yêu cầu kỹ thuật trồng, chăm sóc khác nhau. Vì vậy, muốn sử dụng giống có hiệu quả cao phải nắm được đặc tính giống và yêu cầu kỹ thuật canh tác. Điều đó đòi hỏi giống phải qua khảo nghiệm.


- Kết thúc nội dung này, GV thể ra câu hỏi: Nếu đưa giống mới vào sản xuất không qua khảo nghiệm sẽ có hậu quả thế nào?
- Sau khi cho HS thảo luận, nếu còn thiếu, giáo viên bổ sung và kết luận, nhấn mạnh vai trò của công tác khảo nghiệm giống trong sản xuất công nghiệp.
- Đọc kỹ phần I của bài trong SGK, trao đổi theo nhóm để hiểu rõ ý nghĩa mục đích của khảo nghiệm giống. Chỗ nào chưa rõ có thể xin phép hỏi GV để GV giải đáp.

- Tham gia thảo luận cả lớp ghi chép các ý chính vào vở.
+ Khảo nghiệm giống ở các vùng sinh thái khác nhau để xác định những đặc tính, tính trọng giống, từ đó chọn ra giống thích hợp nhất cho từng vùng.
+ Khảo nghiệm giống nhằm cung cấp thông tin về yêu cầu kýx thuật trồng của giống mới và hướng sử dụng.
Tóm lại: Khảo nghiệm giống có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa giống mới vào sản xuất đại trà.
- Trao đổi nhóm về câu hỏi GV đưa ra để kết thúc nội dung này.
+ Giống không qua khảo nghiệm sẽ không biết có phù hợp hay không với điều kiện sinh thái ở địa phương, do đó không đảm bảo chắc chắn giống có tốt hay không khi sản xuất đại trà. Trong sản xuất điều này là không thể chấp nhận được.
+ Vì không qua khảo nghiệm nên không biết những đặc tính giống và yêu cầu kĩ thuật canh tác. Do vậy, nếu đưa vào sản xuất chắc chắn hiệu quả sẽ rất thấp, thậm chí, năng suất phẩm chất không đảm bảo gây mất mùa, thất thu.


Hoạt động 3: Tìm hiều các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng.

- Giới thiệu các loại thí nghiệm giống cây trồng qua sơ đồ đã chuẩn bị sẵn. Giới thiệu khái quát cả 3 phương pháp và nêu câu hỏi gợi ý cho HS.
Câu hỏi: Mục đích, nội dung và phạm vi tiến hành các thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng có những điểm khác nhau gì?





- Bao quát các nhóm HS trao đổi, có chỗ nào vướng mắc GV gợi ý hướng dẫn.
- Tổ chức cho HS thảo luận câu hỏi đã nêu, lưu ý HS nên bám sát vào các nội dung mà biểu đồ đã thể hiện.
- Tổng kết phần thảo luận giáo viên nhấn mạnh mục đích của từng loại thí nghiệm.
- Quan sát các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng trên sơ đò theo sự hướng dẫn của giáo viên.

- Đọc SGK phần II của bài, trao đổi trong nhóm về câu hỏi đặt ra của giáo viên.
HS có thể so sánh lần lượt các tiêu chí của 3 loại thí nghiệm:
+ Mục đích
+ Nội dung
+ Phạm vi
- Ghi chép các ý chính vào vở học (tham khảo trên biểu đồ).
- Tham gia thảo luận trong lớp về vấn đề giáo viên nêu ra. Các em dựa vào sơ đồ có trên bảng để trình bày những nội dung câu hỏi đặt ra.
Sơ đồ các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng.

Hoạt động 4: Tổng kết, kiểm tra đánh giá kết quả bài học.

- GV lần lượt nêu các câu hỏi ghi ở cuối bài trong SGK, gọi HS trả lời (4 HS, mỗi em trả lời một câu)
- Qua phần trả lời của HS, GV nhận xét đánh giá chung kết quả học tập của HS
- Trả lời câu hỏi kiểm tra bài của GV.
- Chú ý các nội dung trả lời của bạn, nếu còn thiếu hay sai xin đợc bổ sung cho đủ và đúng. Qua đó từng HS tự đánh giá mức độ tiếp thu bài đối chiếu với mục đích ban đầu.





























Tiết 2. Bài 3 - 4: Sản xuất giống cây trồng

I. Mục tiêu:
Học xong bài này HS cần đạt được.
- Hiểu được mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng trong ngành nông nghiệp.
- Biết được hệ thống và quy trình sản xuất giống cây trồng các loại.
II. Nội dung chuẩn bị:
- Phóng to hình 3.1 (hệ thống sản xuất giống cây trồng); hình 3.2 (sản xuất hạt giống theo sơ đồ duy trì ở cây tự thụ phấn); hình 3.3 (sản xuất giống theo sơ đồ phục tráng ở cây tự thụ phấn, hình 3.4 (sản xuất giống ở cây trồng thụ phấn chéo)). vẽ trên giấy khổ lớn.
- Đọc kỹ nội dung bài học số 3 và 4.
III. Nội dung bài dạy:

Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Thiết bị, đồ dùng dạy và học

Hoạt động 1: Giới thiệu bài học

- Trong sản xuất nông lâm nghiệp, giống là một yếu tố quan trọng quyết định năng suất chất lượng nông sản, song thực tế cho thấy sau một thời gian sử dụng giống thường vị thoái hoá, lẫn tạp, kém phẩm chất. Vì vậy, để sản xuất có hiệu quả, cần tập trung làm tốt khâu giống. Bài học này giúp tìm hiểu những nội dung cơ bản của công tác giống cây trồng.
- GV giới thiệu tóm tắt mục tiêu bài học.
- Chú ý nghe GV giới thiệu bài học mới, qua đó nắm được mục tiêu bài học.


Hoạt động 2: Tìm hiểu mục đích công tác sản xuất giống và hệ thống sản xuất giống cây trồng.

- Nêu một số giống cây trồng ở địa phương có biểu hiện thoái hoá, kém phẩm chất cần cải tạo. Nhu cầu thực tiễn của sản xuất nông nghiệp luôn đòi hỏi phải có giống mới và phong phú đa dạng về chủng loại đáp ứng yêu cầu thị trường.
- Giáo viên gợi ý cho HS vận dụng vốn hiểu biết thực tiễn để minh hoạ các ý trên. Từ đó rút ra mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng.
- Hướng dẫn HS thảo luận để tiếp cận tới nội dung đã nêu trong phần I (SGK).
- Giới thiệu sơ đồ hệ thống sản xuất giống cây trồng, nêu câu hỏi gợi ý cho HS:
+ Hệ thống sản xuất giồng cây trồng được thực hiện qua những giai đoạn nào.
+ Những điểm khác nhau trong từng giai đoạn (nhiệm vụ, sản phẩm, nơi thực hiện).






- Giáo viên theo dõi ý kiến thảo luận của HA, nếu cần tiếp tục gợi ý để HS suy nghĩ và thảo luận cho đúng hướng của bài.
Động viên, khuyễn khích những HS yếu kém của lớp tham gia vào hoạt động (chỉ định những HS này phát biểu...)
- GV tổng kết phần hoạt động này và nhấn mạnh:
+ Khái niệm hạt giống siêu nguyên chủng, nguyên chủng và xác nhận.
+ Nhiệm vụ trọng tâm ở từng giai đoạn và sự phân cấp cơ quan sản xuất giống.
- Chú ý nghe cách nêu vấn đề của giáo viên để trao đổi trong nhóm, tìm ra những dẫn chứng trong thực tế sản xuất ở gia đình địa phương minh hoạ thực trạng về giống cây trồng. Từ đó rút ra mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng.




- Tham gia thảo luận chung cả lớp vể những nội dung nêu trên.
- Ghi chép kết luận cuối cùng về mục đích công tác sản xuất giống (theo 3 ý trong SGK).
- Quan sát sơ đồ, đọc kỹ phần II SGK, trao đổi trong nhóm ghi tóm tắt các ý chính theo câu hỏi gợi ý của GV
- Tham gia thảo luận chung cả lớp.
+ Dựa vào sơ đồ để trình bày các giai đoạn trong hệ thống sản xuất giống cây trồng.
+ Nêu sự khác biệt về nhiệm vụ của từng giai đoạn cũng như sản phẩm tạo ra qua các giai đoạn đó. So sánh tìm ra sự khác nhau về nơi thực hiện các giai đoạn trong hệ thống giống (giải thích sự khác nhau này).
- Ghi bổ sung những ý nhấn mạnh của GV.















Dùng bản vẽ phóng to sơ đồ hệ thống sản xuất giống cây trồng.

Hoạt động 3: Tìm hiểu qui trình sản xuất giống cây trồng nông nghiệp và cây rừng.

- Nêu vấn đề cho HS tìm hiểu:
Cây trồng nông nghiệp rất phong phú, đa dạng, có loài cây trồng tự thụ phấn, có loại thụ phấn chéo và có loại nhân giống vô tính. Vì vậy, qui trình sản xuất giống cây trồng cũng có những điểm khác nhau giữa các l