Bài 1:
TIẾNG NÓI CỦA VẠN VẬT
(Thơ bốn chữ, năm chữ)
(12 tiết)
Tuần 1
TIẾT PPCT: 1-2
TRI THỨC NGỮ VĂN
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Đặc điểm thơ 4 chữ, 5 chữ
- Chủ đề: Tiếng nói của vạn vật
2. Năng lực
a. Năng lực chung: Khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp,
năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt:
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,
biện pháp tu từ.
- Nhận biết được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc, tình cảm, cảm xúc
của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
- Nhận biết được đặc điểm và chức năng của phó từ,
- Bước đầu biết làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ; viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về một
bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
- Tóm tắt ý chính do người khác trình bày.
- Cảm nhận và yêu vẻ đẹp của thiên nhiên.
3. Phẩm chất:
- Biết yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- KHBD, SGK, SGV, SBT
- PHT số 1,2
- Tranh ảnh
- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ, Bút dạ, Giấy A0
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
1

a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
Dẫn dắt vào bài mới
b) Nội dung: Giáo viên cho học sinh lắng nghe và đoán các âm thanh trong video
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Hs lắng nghe, đoán các âm thanh

- Gv chuyển giao nhiệm vụ
Giáo viên chiếu video âm thanh của tự nhiên, yêu
cầu học sinh lắng nghe và đoán xem đó là âm
thanh gì.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS quan sát, lắng nghe
- GV quan sát
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Gv tổ chức hoạt động
- Hs trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, dẫn dắt vào bài
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu giới thiệu bài học
a. Mục tiêu:
- Xác định được chủ điểm, thể loại chính và câu hỏi lớn của bài học
b. Nội dung: Gv gợi mở để học sinh tìm hiểu giới thiệu bài học
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời bằng ngôn ngữ nói của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

I. Tìm hiểu giới thiệu bài học

- Gv chuyển giao nhiệm vụ

- Học sinh dựa vào phần mở đầu, tên bài
2

Gv yêu cầu học sinh đọc đoạn giới thiệu bài học học để trả lời về chủ đề: “Tiếng nói của
cùng với câu hỏi:

vạn vật”

+ Chủ đề của bài học là gì

- Thể loại: Thơ bốn chữ, năm chữ

+ Theo em thế nào là nuôi dưỡng tâm hồn?

- Các văn bản:

+ Thể loại chính của chủ đề? Kể tên các văn bản + Lời của cây
trong chủ đề

+ Sang thu

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

+ Ông Một

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện

+ Con chim chiền chiện

nhiệm vụ
- HS suy nghĩ
- GV lắng nghe, gợi mở
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Gv tổ chức hoạt động
- Hs trả lời câu hỏi
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv định hướng về mục tiêu cần đạt qua bài học
cho học sinh
Hoạt động 2: Tìm hiểu tri thức đọc hiểu
a. Mục tiêu:
- Đặc điểm thơ 4 chữ, 5 chữ
b. Nội dung: Gv tổ chức thảo luận nhóm bằng các PHT
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời bằng ngôn ngữ nói của HS
d. Tổ chức thực hiện:

3

4

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

II. Tìm hiểu tri thức đọc hiểu

- Gv chuyển giao nhiệm vụ

- Thơ bốn chữ, năm chữ

+ GV phát phiếu học tập số 1a và

+ Thơ bốn chữ là thể thơ mỗi dòng có bốn chữ, thường

1b. Nhóm chẵn làm 1a, nhóm lẻ làm có nhịp 2/2.
1b

+ Thơ năm chữ là thể thơ mỗi dòng có năm chữ, thường

+ Gv nhận xét PHT

có nhịp 3/2 hoặc 2/3.

+ Từ đó hướng dẫn học sinh tìm

+ Thơ bốn chữ, năm chữ không hạn chế về số lượng

hiểu tri thức về thơ bốn chữ, năm dòng thơ trong một khổ thơ, số khổ thơ trong một bài thơ
chữ

và thường được sử dụng đan xen vần chân với vần lưng.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

- Hình ảnh trong thơ: là những chi tiết, cảnh tượng từ

Bước 2: HS trao đổi thảo luận,

thực tế đời sống, được tái hiện bằng ngôn ngữ thơ ca, góp

thực hiện nhiệm vụ

phần diễn tả cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ về thế giới
5

- HS suy nghĩ, thảo luận

và con người.

- GV gợi mở

- Vần và vai trò của vần trong thơ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt + Vần chân (hay cước vận) là vần được gieo vào cuối
động và thảo luận

dòng thơ, nghĩa là các tiếng ở cuối dòng vần với nhau.

- Gv tổ chức hoạt động

Vần chân là hình thức gieo vần phổ biến nhất trong thơ.

- Hs trả lời câu hỏi

+ Vần lưng (hay yêu vận): là vần được gieo ở giữa dòng

Bước 4: Đánh giá kết quả thực thơ, nghĩa là tiếng cuối của dòng trên vần với một tiếng
hiện nhiệm vụ

nằm ở giữa dòng dưới hoặc các tiếng trong cùng một

- Gv nhận xét

dòng thơ hiệp vần với nhau.
+ Vai trò của vần trong thơ: vần có vai trò liên kết các
dòng và câu thơ, đánh dấu nhịp thơ, tạo nhạc điệu, sự hài
hòa, sức âm vang cho thơ, đồng thời làm cho dòng thơ,
câu thơ dễ nhớ, dễ thuộc.
- Nhịp thơ và vai trò của nhịp trong thơ:
+ Nhịp thơ được biểu hiện ở chỗ ngắt chia dòng và câu
thơ thành từng vế hoặc ở cách xuống dòng (ngắt dòng)
đều đặn cuối mỗi dòng thơ.
+ Nhịp có tác dụng tạo tiết tấu, làm nên nhạc điệu của bài
thơ, đồng thơi cũng góp phần biểu đạt nội dung thơ.
- Thông điệp
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là
bài học, cách ứng xử mà văn bản muốn truyền đến người
đọc.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung: Gv tổ chức trò chơi …để hướng dẫn học sinh luyện tập
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS, thái độ khi tham gia trò chơi
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Hs trả lời được câu hỏi

- GV chuyển giao nhiệm vụ

1. Tiếng nói của vạn vật

Câu 1: Tên chủ điểm 1?

2. Vần chân

Câu 2: Đoạn thơ sau viết theo vần nào?

3. 2/2

Chú gà trống nhỏ

4. Thơ bốn chữ
6

Cái mào màu đỏ

5. Hình ảnh: hoa sim tím, bướm lượn, dắt

Cái mỏ màu vàng

trâu, chiều nắng…

Đập cánh gáy vang

6. Nhân hóa

Câu 3: Xác định nhịp thơ trong đoạn thơ sau

7. Bốn chữ và năm chữ

Lúc mới đẻ ra
Thì kêu là nghé
Khi không còn bé
Mới gọi là trâu
Đọc đoạn thơ sau và trả lời từ câu 4 đến câu 7
Em yêu mùa hè
Có hoa sim tím
Mọc trên đồi quê
Rung rinh bướm lượn
Thong thả dắt trâu
Trong chiều nắng xế
Câu 4: Đoạn thơ viết theo thể thơ nào?
Câu 5: Chỉ ra ít nhất 2 hình ảnh được nhắc đến
trong đoạn thơ
Câu 6: Chỉ ra biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau:
Bông đào nho nhỏ
Cánh đào hồng tươi
Hễ thấy hoa cười
Đúng là đến Tết
Câu 7: Thể thơ chính trong chủ đề 1?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ
- HS suy nghĩ
- Gv quan sát, hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV tổ chức hoạt động
- HS trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv nhận xét, bổ sung
7

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung: Gv hướng dẫn học sinh làm thẻ thông tin
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS, sản phẩm của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Học sinh có thể vẽ tranh tuyên truyền, dự

- GV chuyển giao nhiệm vụ

án thu gom rác thải hoặc tái chế rác, dự án

1. Em hãy ủ và gieo một loại hạt giống bất kì và trình diễn thời trang, chăm sóc động vật,
quan sát sự phát triển

trồng cây, chăm sóc cây xanh…

2. Em hãy thực hiện một kế hoạch/ dự án phù hợp
với khả năng của bản thân nhằm bảo vệ tự nhiên.
Cuối chủ đề sẽ báo cáo sản phẩm
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ
- HS suy nghĩ
- Gv quan sát, hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV tổ chức hoạt động
- HS trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv nhận xét, bổ sung
VĂN BẢN 1.
LỜI CỦA CÂY
- Trần Hữu Thung I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Nhận biêt được quá trình hạt phát triển thành cây.
- Tình cảm, cảm xúc nâng niu, trân trọng mà nhân vật trình dành cho mầm cây.
2. Năng lực
a. Năng lực chung: Khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp,
năng lực hợp tác...
8

b. Năng lực riêng biệt:
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,
biện pháp tu từ.
- Nhận biết được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc, tình cảm, cảm xúc
của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
3. Phẩm chất:
- Cảm nhận và yêu vẻ đẹp của thiên nhiên.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- KHBD, SGK, SGV, SBT
- PHT số 1
- Tranh ảnh
- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ,
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
b. Nội dung: HS lắng nghe, trả lời câu hỏi của GV
c. Sản phẩm: Suy nghĩ của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Hs lắng nghe, chia sẻ

- GV chuyển giao nhiệm vụ:
C1: Chia sẻ về quá trình phát triển của hạt mầm mà
em được giao nhiệm vụ ở tiết trước
C2: Cho Hs xem clip về quá trình lớn lên của cây
đậu và yêu cầu Hs chia sẻ cảm nhận của mình
https://www.youtube.com/watch?v=gq24wQUF0cM
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ
- Hs suy nghĩ, quan sát
- GV quan sát, hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày sản phẩm
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
9

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét
Quá trình phát triển của hạt mầm quả là kì diệu và lí
thú. Nhà thơ Trần Hữu Thung đã có sự cảm nhận về
quá trình ấy qua bài thơ “Lời của cây”
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Trải nghiệm cùng văn bản
a. Mục tiêu: Đọc văn bản và thực hiện một số kĩ thuật đọc thông qua việc trả lời một số câu
hỏi trong khi đọc
b. Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

I. Trải nghiệm cùng văn bản

- GV chuyển giao nhiệm vụ

1. Đọc

+ GV hướng dẫn cách đọc

- HS biết cách đọc diễn cảm

+ Gv hướng dẫn hs tìm hiểu chú thích

- Trả lời được các câu hỏi tưởng

+ Giới thiệu tác giả, tác phẩm

tượng, theo dõi

- HS lắng nghe, tiếp nhận nhiệm vụ

2. Chú thích

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- Gió bắc

- Hs làm việc cá nhân

- Mưa giông

- GV quan sát

3. Tác giả, tác phẩm

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

a. Tác giả

- HS trình bày sản phẩm

- Trần Hữu Thung (1923-1999)

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

- Quê quán: Diễn Minh, Diễn

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

Châu, Nghệ An, xuất thân trong

- GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức

một gia đình nông dân

-NV2: Tìm hiểu về Tác giả, tác phẩm

- Ông tham gia Cách mạng từ

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

năm 1944 và bắt đầu làm thơ từ

- GV chuyển giao nhiệm vụ:

thời kì kháng chiến chống thực

+ Đại diện các nhóm (3 nhóm) lên báo cáo dự án về dân Pháp.
tác giả, tác phẩm?

- Phong cách sáng tác: Trần Hữu

+ 5 khổ thơ đầu là lời của ai? Khổ thơ cuối là lời của Thung có phong cách một nhà
ai? Dựa vào đâu để khẳng định như vậy?

thơ dân gian, thơ ông thể hiện sự
10

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

mộc mạc, dân dã, chân chất, hồn

Bước 2: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

nhiên của người dân quê

- HS trình bày sản phẩm

- Các tác phẩm tiêu biểu: Dặn

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

con (1955), Gió Nam (1962),

Bước 3: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

Đất quê mình (1971), Tiếng

- GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức bằng chim đồng (1975), Anh vẫn
Infographic

hành quân (1983)...
b.Tác phẩm
- Xuất xứ: In trong Những bài
thơ em yêu, Phạm Hổ, Nguyễn
Nghiệp tuyển chọn
- Bố cục (2 phần)
+ Phần 1 (5 khổ thơ đầu- lời của
tác giả): Qúa trình phát triển
thành cây của hạt mầm
+ Phần 2 (khổ cuối- lời của cây):
Lời giới thiệu của cây về sự xuất
hiện của mình
- Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình
yêu thương, trân trọng những
mầm xanh thiên nhiên
- Thể loại: Thơ bốn chữ
- Phương thức biểu đạt: biểu
cảm kết hợp miêu tả, tự sự

Hoạt động 2: Suy ngẫm và phản hồi
a. Mục tiêu:
- Nhận biêt được quá trình hạt phát triển thành cây.
- Tình cảm, cảm xúc nâng niu, trân trọng mà nhân vật trình dành cho mầm cây.
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,
biện pháp tu từ.
- Nhận biết được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc, tình cảm, cảm xúc
của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
- Cảm nhận và yêu vẻ đẹp của thiên nhiên.
11

b. Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NV1: Tìm hiểu quá trình sinh trưởng của cây

III. Suy ngẫm và phản hồi

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

1. Quá trình sinh trưởng của

- GV phát PHT số 1, HS làm việc nhóm đôi

cây

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

- Khổ 1: HẠT lặng thinh

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- Khổ 2: MẦM nhú lên giọt sữa,

- HS thảo luận và trả lời câu hỏi

biết nói thì thầm

- Gv quan sát, cố vấn

- Khổ 3: MẦM được chăm sóc

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

như đứa trẻ sơ sinh

- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận

- Khổ 4: MẦM kiêng gió kiêng

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

mưa, lớn lên nhờ đón tia nắng

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

hồng

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

- Khổ 5: CÂY đã thành, lá xanh
bập bẹ tiếng nói

NV2: Tìm hiểu tình cảm, cảm xúc của tác giả

- Khổ 6: CÂY bập bẹ xưng họ

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

tên, hứa hẹn góp xanh cho đời

- GV phát PHT số 2, HS làm việc nhóm 4-6hs

2. Tình cảm, cảm xúc của tác giả

Từ ngữ,

Tình cảm,

Mối

hình ảnh

cảm xúc gì?

quan

thể hiện

hệ của

tình cảm,

tác giả

cảm xúc

với

của tác giả

thiên

Từ ngữ,

Tình

hình ảnh cảm, cảm
thể hiện

nhiên

xúc gì?

Mối
quan
hệ

tình

của

cảm,

tác

cảm xúc

giả

của tác

với

giả

thiên
nhiên

“Hạt nằm
HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời câu hỏi

lặng

Yêu

gũi,

thinh”,

thương,

giao

“Nghe

trìu mến, cảm

bàn

- Gv quan sát, cố vấn
12

Gần

tay nâng niu, mạnh

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

vỗ”,

- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận

“Ghé tai

với

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

nghe rõ”,

thiên

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

“Nghe

nhiên

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

mầm mở

NV3: Tìm hiểu biện pháp tu từ

mắt”,

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

“Nghe

- GV chuyển giao nhiệm vụ: Gv phát PHT số 3, Hs làm

tiếng

việc nhóm đôi

Stt

trân trọng

mẽ

ru

hời”…

Tên biện pháp tu từ Tác dụng

1

3. Biện pháp tu từ

2

Các biện pháp tu từ chủ yếu

..

được sử dụng trong văn bản là:

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi

nhân hóa, điệp ngữ 
- Nhân hóa: hạt nằm lặng thinh,
mầm đã thì thầm, mầm kiêng

- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

gió bấc, đón tia nắng hồng, bập
bẹ
=> Tác dụng: làm cho hạt mầm
trở nên sinh động, có hồn; giúp
nó trở nên gần gũi, thân thuộc
và có thể biểu hiện được những

NV4: Nhận xét về vần, nhịp

suy nghĩ hay bày tỏ được tình

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

cảm của con người.

- GV chuyển giao nhiệm vụ
Nhận xét về cách gieo vần, ngắt nhịp trong bài thơ và
cho biết tác dụng của vần, nhịp trong việc thể hiện
“Lời của cây”?

- Điệp từ “nghe” lặp lại 4 lần
=> Tác dụng: nhấn mạnh mối
quan hệ gắn bó, mật thiết giữa
nhân vật tôi và hạt mầm. Lắng

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi

nghe từng biến chuyển nhỏ nhất
của hạt mầm từ đó cho thấy
mầm cũng có sức sống, có linh

- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
13

hồn riêng.
4. Nhận xét về vần, nhịp
- Cách gieo vần chân: mìnhthinh; mầm-thầm; giông-hồng;...

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

→ làm cho dòng thơ, câu thơ dễ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

nhớ, dễ thuộc, tạo nên sự kết

NV5: Tìm hiểu về chủ đề, thông điệp của bài thơ

dính cho văn bản thơ, đồng thời

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

tạo sức âm vang cho những “lời

- GV chuyển giao nhiệm vụ

của cây” trong tâm hồn người

Xác định thông điệp và chủ đề mà văn bản muốn gửi đọc
gắm đến người đọc?

- Ngắt nhịp

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

+ Bài thơ chủ yếu ngắt nhịp

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

chẵn 2/2 → Tạo nên nhịp điệu

- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi

đều đặn như nhịp đưa nôi, vừa

- Gv quan sát, cố vấn

cho thấy sự êm đềm của đời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

sống cây xanh, vừa thể hiện cảm

- HS trình bày câu trả lời

xúc yêu thương trìu mến của tác

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

giả

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

+ Trường hợp nhịp lẻ 1/3 “Rằng

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

các bạn ơi”
→ Nhấn mạnh khao khát của
cây khi muốn được con người
hiểu và giao cảm
5. Chủ đề, thông điệp của bài
thơ
- Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình
yêu thương, trân trọng những
mầm xanh thiên nhiên
Thông điệp: Hãy lắng nghe lời
của cỏ cây loài vật để biết yêu
thương, nâng đỡ sự sống ngay từ
khi sự sống ấy mới là những
mầm sống; mỗi con người, sự
vật, dù là nhỏ bé, đều góp phần
tạo nên sự sống như hạt mầm
góp màu xanh cho đất trời.

14

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NV1: Tìm hiểu quá trình sinh trưởng của cây

III. Suy ngẫm và phản hồi

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

1. Quá trình sinh trưởng của cây

- GV phát PHT số 1, HS làm việc nhóm đôi

- Khổ 1: HẠT lặng thinh

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

- Khổ 2: MẦM nhú lên giọt sữa, biết nói thì

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm thầm
vụ

- Khổ 3: MẦM được chăm sóc như đứa trẻ sơ

- HS thảo luận và trả lời câu hỏi

sinh

- Gv quan sát, cố vấn

- Khổ 4: MẦM kiêng gió kiêng mưa, lớn lên

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận nhờ đón tia nắng hồng
- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận

- Khổ 5: CÂY đã thành, lá xanh bập bẹ tiếng

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

nói

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Khổ 6: CÂY bập bẹ xưng họ tên, hứa hẹn

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

góp xanh cho đời
2. Tình cảm, cảm xúc của tác giả

NV2: Tìm hiểu tình cảm, cảm xúc của tác giả
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV phát PHT số 2, HS làm việc nhóm 4-6hs
Từ ngữ,

Tình cảm,

Mối

hình ảnh

cảm xúc gì?

quan

thể hiện

hệ của

tình cảm,

tác giả

cảm xúc

với

của tác giả

thiên

Từ ngữ,

Tình cảm,

Mối

hình ảnh

cảm xúc gì?

quan

thể hiện

hệ của

tình cảm,

tác giả

cảm xúc

với

của tác giả

thiên
nhiên

“Hạt

nhiên

nằm

Gần

lặng

Yêu

thinh”,

thương, trìu giao

“Nghe bàn mến,
tay
“Ghé
nghe

HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ

vỗ”, niu,
tai trọng
rõ”,

“Nghe
mầm

mở

“Nghe

- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận
15

tiếng
hời”…

nâng cảm
trân mạnh
mẽ
với
thiên

mắt”,

- HS thảo luận và trả lời câu hỏi

gũi,

ru

nhiên

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

3. Biện pháp tu từ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Các biện pháp tu từ chủ yếu được sử dụng

NV3: Tìm hiểu biện pháp tu từ

trong văn bản là: nhân hóa, điệp ngữ 

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Nhân hóa: hạt nằm lặng thinh, mầm đã thì

- GV chuyển giao nhiệm vụ: Gv phát PHT số 3, Hs

thầm, mầm kiêng gió bấc, đón tia nắng

làm việc nhóm đôi

hồng, bập bẹ

Stt

Tên biện pháp tu từ Tác dụng

=> Tác dụng: làm cho hạt mầm trở nên

1

sinh động, có hồn; giúp nó trở nên gần gũi,

2

thân thuộc và có thể biểu hiện được những

..

suy nghĩ hay bày tỏ được tình cảm của con

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ

người.
- Điệp từ “nghe” lặp lại 4 lần
=> Tác dụng: nhấn mạnh mối quan hệ gắn

- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi

bó, mật thiết giữa nhân vật tôi và hạt mầm.

- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Lắng nghe từng biến chuyển nhỏ nhất của
hạt mầm từ đó cho thấy mầm cũng có sức
sống, có linh hồn riêng.
4. Nhận xét về vần, nhịp
- Cách gieo vần chân: mình-thinh; mầmthầm; giông-hồng;...

NV4: Nhận xét về vần, nhịp

→ làm cho dòng thơ, câu thơ dễ nhớ, dễ

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

thuộc, tạo nên sự kết dính cho văn bản thơ,

- GV chuyển giao nhiệm vụ
Nhận xét về cách gieo vần, ngắt nhịp trong bài thơ
và cho biết tác dụng của vần, nhịp trong việc thể
hiện “Lời của cây”?

đồng thời tạo sức âm vang cho những “lời
của cây” trong tâm hồn người đọc
- Ngắt nhịp
+ Bài thơ chủ yếu ngắt nhịp chẵn 2/2 →

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ

Tạo nên nhịp điệu đều đặn như nhịp đưa
nôi, vừa cho thấy sự êm đềm của đời sống
cây xanh, vừa thể hiện cảm xúc yêu thương

- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi

trìu mến của tác giả

- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
16

+ Trường hợp nhịp lẻ 1/3 “Rằng các bạn
ơi”
→ Nhấn mạnh khao khát của cây khi muốn
được con người hiểu và giao cảm

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

5. Chủ đề, thông điệp của bài thơ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

- Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thương,

NV5: Tìm hiểu về chủ đề, thông điệp của bài

trân trọng những mầm xanh thiên nhiên

thơ

- Thông điệp: Hãy lắng nghe lời của cỏ cây

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

loài vật để biết yêu thương, nâng đỡ sự

- GV chuyển giao nhiệm vụ

sống ngay từ khi sự sống ấy mới là những

Xác định thông điệp và chủ đề mà văn bản muốn

mầm sống; mỗi con người, sự vật, dù là

gửi gắm đến người đọc?

nhỏ bé, đều góp phần tạo nên sự sống như

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

hạt mầm góp màu xanh cho đất trời.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ
- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Hoạt động 3: Tổng kết
a. Mục tiêu: Khái quát lại nội dung nghệ thuật của văn bản/ Đánh giá quá trình học tập của
học sinh
b. Nội dung: Giáo viên phát PHT, học sinh làm việc cá nhân
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS bằng ngôn ngữ nói, PHT
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

III. Tổng kết

- GV chuyển giao nhiệm vụ

1. Nội dung

Nhận xét về nội dung, nghệ thuật của bài thơ?

- Lời của cây ghi lại một cách sinh động quá

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

trình hạt phát triển thành cây. Qua đó, thể hiện

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện tình cảm, cảm xúc nâng niu, trân trọng mà
nhiệm vụ

nhân vật trình dành cho mầm cây.
17

- GV quan sát, hướng dẫn

- Bài thơ như một bức thông điệp gửi đến

- HS suy nghĩ

người đọc: Hãy yêu cây, trân trọng sự sống của

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

cây, bởi cây làm nên một phần cuộc sống xinh

- Gv tổ chức hoạt động, gọi 4-5 học sinh báo cáo đẹp, đáng yêu này
sản phẩm

2. Nghệ thuật

- HS báo cáo sản phẩm, nhận xét, bổ sung câu - Thể thơ bốn chữ, lối viết giản dị, gần gũi, bài
trả lời của bạn.

thơ ghi lại một cách sinh động quá trình hạt

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

phát triển thành cây

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến
thức
Cách tổng kết 2
PHT số …
Những điều em nhận biết và làm

Những điều em còn băn khoăn

được

..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung: Gv tổ chức trò chơi “Trồng cây xanh” để hướng dẫn học sinh củng cố kiến thức
đã học
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS, thái độ khi tham gia trò chơi
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Gợi ý

- Gv chuyển giao nhiệm vụ:

1-A

Gv tổ chức trò chơi “Trồng cây xanh” để hướng 2-C
dẫn học sinh củng cố lại kiến thức đã học.

3-B

1. Nhà thơ Trần Hữu Thung quế ở đâu?

4-B
18

A. Nghệ An.

5-D

B. Lạng Sơn.

6-D

C. An Giang.

7-A

D. Hà Nội.

8-C

2. Thơ của Trần Hữu Thung thể hiện điều gì?

9-C

A. Thể hiện sự suy tư, giàu chất nhân văn và có cái
nhìn mang màu sắc triết lý về cuộc sống.
B. Thể hiện sự bao quát về cuộc sống, những chất
liệu được dệt trong các tác phẩm hầu hết là sự vật
quen thuộc xung quanh.
C. Thể hiện sự mộc mạc, dân dã, chân chất, hồn
nhiên của người dân quê.
D. Thể hiện sự rung cảm và những khát vọng của
một trái tim yêu thương, trân trọng cuộc sống.
3. Khổ thơ thứ nhất trong bài thơ Lời của cây
cho ta biết điều gì?
A. Khởi đầu của cây là mầm non.
B. Khởi đầu của cây là hạt.
C. Khởi đầu của cây là rễ cây.
D. Khởi đầu của cây là sự chăm sóc của người
trồng.
4. Trong bài thơ Lời của cây, khi chưa gieo
xuống đất, hạt cây như thế nào?
A. Nằm yên không nói.
B. Hạt năm lặng thinh.
C. Hạt cây thì thầm.
D. Hạt cười không nói.
5. Trong bài thơ Lời của cây, khi hạt nảy mầm,
ta nghe được điều gì?
A. Lời của cây và lời của người trồng cây.
B. Lời của cây và tiếng gió thổi rì rào.
C. Lời thì thầm của cây và tiếng chim hót líu lo.
D. Bàn tay vỗ, tiếng ru hời.
6. Trong bài thơ Lời của cây, mầm cây kiểng
19

10-C

điều gì?
A. Gió bấc, sâu ăn mầm.
B. Trời mưa giông, người phá hoại.
C. Sương muối.
D. Gió bấc, mưa giông.
7. Trong bài thơ Lời của cây, khi cây đã nở
được vài lá bé, có điều gì đặc biệt?
A. Cây bắt đầu bập bẹ.
B. Cây cất tiếng hát.
C. Cây thì thầm nhỏ to.
D. Cây mỉm cười đón ánh bình minh.
8. Bài thơ sử dụng biện pháp tu từ chủ yếu nào?
A. Hoán dụ, nhân hóa.
B. So sánh, điệp ngữ.
C. Nhân hóa, điệp ngữ.
D. Nói quá, nhân hóa.
9. Bài thơ Lời của cây được ngắt nhịp như thế
nào?
 A. Nhịp 1/3.
B. Nhịp 3/1.
C. Nhip 2/2
D. Nhịp tự do.
10. Bài thơ Lời của cây thể hiện thông điệp gì?
A. Hãy biết lắng nghe lời của cây, vì cây cũng có
tâm hồn như con người.
B. Hãy biết lắng nghe lời của cây, vì cây xanh cho
ta bóng mát.
C. Hãy biết lắng nghe lời của cây, hãy yêu cây
xanh, vì cây xanh là một phần cuộc sống tươi
đẹp của chúng ta.
D. Hãy biết lắng nghe lời của cây, vì cây xanh
cung cấp oxy.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ
- Gv quan sát, gợi mở
20

- HS thực hiện nhiệm vụ;
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Gv tổ chức hoạt động
- Hs tham gia trò chơi, trả lời câu hỏi
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến
thức
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
(Có thể giao về nhà)
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.
b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để viết đoạn văn
c. Sản phẩm học tập: đoạn văn của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ:

Các bạn có biết ai là người bạn thân thiết của
các bạn học sinh ngày nắng nóng không? Chính là

Hãy tưởng tượng mình là một cái cây, một tôi - cây bàng lá nhỏ. Những ngày trời nắng, tôi
bông hoa hoặc một con vật cưng trong nhà giang tay tỏa bóng mát để các bạn ngồi, thỉnh
và viết 5 câu thể hiện cảm xúc khi mình thoảng tôi còn phe phẩy lá cành để quạt mát cho
hóa thân

các bạn. Đôi khi trời gió, tôi cũng đùa vui bằng

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

cách thả những chiếc lá để các bạn chạy theo bắt.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện Tôi chỉ mong kì nghỉ hè thật ngắn để có nhiều thời
nhiệm vụ

gian ở bên các bạn.

- Gv quan sát, lắng nghe gợi mở
- HS thực hiện nhiệm vụ;
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Gv tổ chức hoạt động, gọi 4-5 hs trình
bày sản phẩm
- Hs khác nhận xét, bổ sung, phản biện câu
trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại
kiến thức
21

IV. Phụ lục

Tuần 1:
Tiết PPCT: 3-4
VĂN BẢN 2: SANG THU
Hữu Thỉnh
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Thấy được sự cảm nhận thực sự tinh tế cùng việc quan sát vô cùng tỉ mỉ của tác giả về sự
biến chuyển của đất trời từ cuối mùa hạ sang thu. Từ đó thấy được tình yêu thiết tha với thiên
nhiên của một tâm hồn nhạy cảm và sâu sắc.
2. Năng lực
a. Năng lực chung: Khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp,
năng lực hợp tác...
22

b. Năng lực riêng biệt:
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,
biện pháp tu từ.
- Nhận biết được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc, tình cảm, cảm xúc
của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
- Cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên.
3. Phẩm chất:
- Biết yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- KHBD, SGK, SGV, SBT
- PHT số 1,2,
- Tranh ảnh
- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ,
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
b. Nội dung: HS lắng nghe, trả lời câu hỏi của GV
c. Sản phẩm: Suy nghĩ của HS
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Hs chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc

- GV chuyển giao nhiệm vụ:

- Hoàn thành PHT

Cách 1: Hãy chia sẻ cảm nhận của mình về
thiên nhiên vào thời khắc giao mùa?
Cách 2: Đã bao giờ em:
+ Cảm thấy trời trở lạnh sau một đ...