Ngày soạn: 17/10/2017
Ngày giảng: 9A1- /10/2017
9A2- /10/2017 Ngữ văn.Bài 9
Tiết 41 TỔNG KẾT TỪ VỰNG
(Tiếp theo)
I. Mục tiêu
- HS hệ thống hóa kiến thức về từ vựng đã học từ lớp 6 đến lớp 9. Biết vận dụng kiến thức đã học khi giao tiếp, đọc – hiểu và tạo lập văn bản.
- HS có kĩ năng trong nói, viết, đọc – hiểu văn bản và tạo lập văn bản.
- HS có ý thức nắm vững nội dung tổng kết.
* Trọng tâm kiến thức kĩ năng
1. Kiến thức:
- HS hiểu, so sánh được một số khái niệm liên quan đến từ vựng: Từ đồng âm, đồng nghĩa, trái nghĩa, cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ, trường từ vựng.
2. Kĩ năng:
- HS lựa chọn phân biệt cách sử dụng từ hiệu quả trong nói, viết, đọc – hiểu văn bản và tạo lập văn bản.
II. Các kỹ năng sống được giáo dục trong bài:
Giao tiếp: Trao đổi về sự phát triển của từ vựng tiếng việt, tầm quan trọng của việc trau dồi vốn từ và hệ thống hóa những vấn đề cơ bản của từ vựng tiếng việt.
Ra quyết định: Lựa chọn và sử dụng từ phù hợp với mục đích giao tiếp.
III. Chuẩn bị
1.Giáo viên: SGK, SGV, tài liệu chuẩn KTKN, .
2. Học sinh: Xem trước toàn bộ kiến thức.
IV.Phương pháp/ kỹ thuật dạy học
- Thực hành, trao đổi đàm thoại ...
- Động não, trình bày 1 phút, chia nhóm (cặp đôi, ...)
V. Tổ chức giờ học
1. Ổn định tổ chức (1p’).
2. Kiểm tra đầu giờ ( 5p)
Thế nào là từ nhiều nghĩa? Cho VD?
3. Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động của thầy và trò
TG
Nội dung

Hoạt động 1: Khởi động.
Hãy trình bày đơn vị KT về từ vựng được ôn tập tổng kết trong tiết học?

GV dẫn dắt: ở tiết trước các em đã ôn tập một phần kiến thức cơ bản. Giờ học này chúng ta cùng nhau ôn tập các kiến thức còn lại.
Hoạt động 2: HD tổng kết
- Mục tiêu: Tổng kết Từ đồng âm, từ trái nghĩa, từ đồng nghĩa, cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ, trường từ vựng.

H: Nhắc lại, thế nào là từ đồng âm?





H: Phân biệt hiện tượng từ nhiều nghĩa với từ đồng âm? Cho ví dụ?



VD. Từ “chín”
+ Chỉ đồ được nấu chín
+ Chỉ sự vật phát triển đến mức giai đoạn cuối có thể thu hoạch, sử dụng được: Chuối chín, lúa chín...
+ Chỉ sự vật đã được sử lí qua nhiệt như một công đoạn kĩ thuật bắt buộc: Vá chín
+ Chỉ tài năng hoặc suy nghĩ đã phát triển đến mức cao: Suy nghĩ đã chín, tài năng đã chín




VD: (con ngựa) lồng lên – Lồng (vỏ chăn) – lông (để nhốt gà) - đèn (lồng).
- (Hòn) đá - đá (bóng) - đá (lửa)
HS đọc bài tập, nêu y/c BT.
H:Trường hợp nào là hiện tượng nhiều nghĩa và hiện từ đồng âm?









H: Nhắc lại khái niệm về từ đồng nghĩa?








Học sinh đọc phần 2 và chọn cách hiểu đúng?






HS đọc bài tập, nêu y/c
H: Dựa trên cơ sở nào, từ xuân có thể thay thế cho từ tuổi?









H: Thế nào là từ trái nghĩa?

















GV. Lưu ý hs, có một số cặp từ trái nghĩa chỉ có trong một số văn cảnh cụ thể, thông qua cách hiểu, bằng vốn sống và kinh nghiệm của bản ngữ.
VD. Ông nói gà, bà nói vịt
Gv. Hướng dẫn phần b cho học sinh về nhà làm.

H: Nêu khái niêm về cấp độ khái quát? Cho ví dụ?






















VD.
+ Từ động vật bao hàm các từ: thú, chim,cá
+ Từ thú lại bao hàm các từ: voi, hổ hươi, nai...
+ Từ thú bao hàm các từ: voi, hổ... nhưng chính nó llại được bao hàm trong từ động vật