Bài 15
Thủy quyển. Những nhân tố ảnh hưởng chế độ nước sông. Một số sông lớn trên trái đất

I. Mục tiêu bàI học
Sau bài học, HS cần :
- Nắm được khái niệm thủy quyển
Hiểu rõ vòng tuần hoàn của nước trên Trái Đất.
Phân tích hình ảnh để nhận biết các vòng tuần hoàn nước.
Hiểu được những nhân tố ảnh hưởng tới chế độ nước của một con sông. Biết cách phân loại sông theo nguồn tiếp nước
Phân biệt được mối quan hệ giữa các yếu tố tự nhiên với chế độ dòng chảy của một con sông.
Nhận thức được sự cần thiết phải bảo vệ nguồn nước sạch.
Có ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ các hồ chứa nước.
II. Các thiết bị dạy học
Phóng to các hình trong SGK.
- Tự nhiên châu Tự nhiên châu Phi, Tự nhiên châu Mỹ, Tự nhiên VN.
Sưu tầm thêm một số tranh ảnh.
Biểu đồ Nước trên Trái Đất
III. hoạt động trên lớp
Mở bài
* Phương án 1 :
Đọc một vài câu thơ trong bài Thề non nước của Tàn Đà, nhấn mạnh câu : ‘Nước đi ra bể lại mưa về nguồn’. GV hỏi HS : Về nghĩa đen, câu thơ ấy mô tả hiện tượng gì của tự nhiên ? ‘Nước đi ra bể’ rồi quay ‘về bằng những con đường nào ? ( Vào bài.
* Phương án 2 :
Mở bài trong SGV.
Hoạt động của GV và HS
Nội dung chính

HĐ 1 : Cả lớp
- Yêu cầu HS đọc khái niệm thủy quyển trong SGK.
- Yêu cầu HS đọc biểu đồ Nước trên Trái Đất trên bảng, xác định các loại nước trên Trái Đất và tỉ trọng của từng loại.
- GV chuẩn xác kiến thức. Lưu ý cho HS : nước ngọt trên Trái Đất chỉ chiếm 3%, nước sông và hồ chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong số đó
Chuyển ý : Nước trong các biển, đại dương, trên lục địa và hơi nước trong khí quyển có quan hệ gì với nhau không ?
HĐ 2 : Cá nhân
Bước 1 : HS dựa vào H 15.1 làm phiếu học tập 1.
Gợi ý : so sánh phạm vi và quá trình diễn ra của vòng tuần hoàn lớn và vòng tuần hoàn nhỏ. Tìm ra mối quan hệ giữa 2 vòng tuần hoàn. Nêu ví dụ cụ thể.
Bước 2 : Gọi HS lên bảng trình bày dựa vào H 15.1 trên bảng. GV chuẩn xác kiến thức. GV lưu ý vòng tuần lớn có thể phân thành 2 loại (3 giai đoạn và bốn giai đoạn). Trong vòng tuần hoàn nhỏ, có thể bổ sung thêm sự bốc hơi của sinh vật.
Chuyển ý : Trong toàn bộ khối nước trên lục địa, nước ngọt chỉ chiếm 3%, còn lại là nước mặn. Sông chỉ chiếm một phần rất nhỏ lượng nước ngọt nhưng lại có vai trò tối quan trọng trong cuộc sống của nhân loại. ( Vào phần 2.
HĐ 3 :
Bước 1 :
- Nhóm 1 : Đọc SGK, thảo luận, nêu ví dụ chứng minh chế độ mưa, băng tuyết và nước ngầm ảnh hưởng đến chế độ nước sông.
Gợi ý : có thể chọn một con sông ở vùng nhiệt đới có chế độ mưa mùa và một con sông ở vùng ôn đới lạnh hoặc miền núi cao để