Tuần: .... Ngày soạn: ............................
Tiết: ...... Ngày dạy: …..........................
PHẦN 5: DI TRUYỀN HỌC
Chương I : CƠ CHẾ DI TRUYỀN VÀ BIẾN DỊ
Bài 1: GEN, MÃ DI TRUYỀN VÀ QUÁ TRÌNH NHÂN ĐÔI ADN

I. Mục tiêu:
- Trình bày được những diễn biến chính của cơ chế sao chép AND ở tế bào nhân sơ.
- Nêu được định nghĩa gen và kể tên được một vài loại gen (gen điều hoà và gen cấu trúc).
- Nêu được định nghĩa mã di truyền và nêu được một số đặc điểm của mã di truyền.
II/ Phương tiện - phương pháp dạy học:
Phương tiện:
-Tranh phóng to bảng 1 trang 8
-Tranh phóng to hình 1.2 trang 9
Phương pháp: Hỏi đáp- tìm tòi bộ phận
III/ Tiến trình bài dạy:
1. Mở đầu, vào bài: GV đặt một số câu hỏi:
Vì sao con kiến lại sinh ra con kiến có kích thước rất nhỏ trong khi con voi có kích thước rất lớn? Tại sao một số bệnh di truyền trong dòng họ nhưng khi kết hôn với những người trong cộng đồng thì con sinh ra có xác suất mắc bệnh rất thấp? Học di truyền và biến dị để làm gì ?
2.Dẫn HS vào bài mới:
Dựa vào kết quả trả lời của HS, GV dẫn HS vào bài mới:

Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung kiến thức

▲ Cho VD về một số gen mà em biết ? Từ đó cho biết vai trò của gen là gì ?
▲ Vậy gen là gì ? Nó khác gì so với ADN ?




▲ Yêu cầu HS đọc SGK, mục I.2, hoàn thành bảng sau:
Lưu ý: ADN được cấu tạo theo các nguyên tắc - Nguyên tắc đa phân
- Nguyên tắc bổ sung
- Cấu trúc mạch kép
-Nguyên tắc đối song song






▲ Yêu cầu HS đọc SGK, mục I.2, rút ra nội dung bài.







▲Thông tin bổ sung.











▲ Các nhà khoa học đã khám phá về mã di truyền như thế nào?
▲ Cho biết đặc điểm của mã di truyền.
▲ Yêu cầu HS chứng minh với 4 loại ribônuclêôtit mã hoá cho 20 loại aa thì bộ mã hóa phải là bộ ba.



▲ Nhận xét về phân loại bảng mã di truyền.





▲ Em có nhận xét gì về các bộ ba cùng quy định một aa?
▲ Nguyên tắc nào đảm bảo cho thông tin di truyền được sao chép chính xác?
▲ Tại sao một mạch được tổng hợp liên tục, còn mạch kia tổng hợp gián đoạn?
▲Bổ sung thông tin: So sánh AND, ARN, prôtêin.







▲ Quá trình nhân đôi của ADN có ý nghĩa gì?

Các loại enzim tham gia tổng hợp ADN.
















Lưu ý: Nhân đôi AND xảy ra ở nhiều điểm trong mỗi phân tử ADN (AND lớn) tạo ra nhiều đơn vị nhân đôi (tái bản).
Ở sinh vật nhân sơ AND nhỏ nên chỉ có một đơn vị tái bản.












∆ Trình bày theo hiểu biết.


∆ Nêu khái niệm, làm rõ sự khác biệt cơ bản của gen và ADN.




∆ Hoàn thành bảng.
Vùng
Vị trí
Vai trò

Vùng điều hoà
ở đầu 3’ của mạch gốc
mang tính hiệu khởi động

Vùng mã hoá
ở giữa gen
mang thông tin mã hóa các aa

Vùng kết thúc
ở đầu 5’ của mạch gốc
Mang tín hiệu kết thúc phiên mã



∆Đọc SGK, rút ra nội dung.








∆Ghi nhận thông tin Bổ sung.











∆ làm rõ nội dung SGK.


∆ Dựa vào ND SGK.

∆ Chứng minh: Cần nêu được:
-Nếu 1rN ( 1 aa ( 41 = 4 tổ hợp (thiếu)
-Nếu 2rN ( 1 aa ( 42 = 16 tổ hợp (thiếu)
-Nếu 3rN ( 1 aa ( 43 = 64 tổ hợp (thừa đủ)
∆ Làm rõ:
-Mã không mã hoá acid amine/mã kết thúc: UAA, UAG, UGA.
-AUG: methionine / formyl methionine: mã mở đầu.
-Mã mã hoá acid amine: các bộ ba còn lại
∆ Hai