đổi mới thiết kế bài học ngữ văn
lớp 10 THPT theo hướng tích hợp

Phần một
Mở đầu

1. Lý do chọn đề tài:
1.1. Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế tri thức và sự phát triển như vũ bão của khoa học - công nghệ, trong ngành giáo dục, đào tạo cũng đang diễn ra cuộc cách mạng về PPDH (phương pháp dạy học). Bản chất của cuộc cách mạng này là phải chuyển từ phương pháp truyền tin sang phương pháp tổ chức, điều khiển để người học học tự mình tìm tòi, phát hiện và chiếm lĩnh nội dung học vấn bằng chính hành động và thao tác của họ. Nói chữ A Đixtecvec (1790 - 1966) thì người thày giáo không phải chỉ "Mang trí thức đến với học sinh" mà quan trọng hơn là phải "Dạy họ cách tìm ra chân lý"; phải tăng cường tổ chức hoạt động tự học, tự nghiên cứu, "Biến quá trình dạy học thành quá trình tự học", tự nghiên cứu, hướng dẫn hình thành kỹ năng tự học như T.Maki đã nhấn mạnh: "Nhà giáo, trước hết không phải là người cung cấp thông tin mà là người hướng đắc lực cho học sinh tự mình học tập tích cực … Họ phải nhường quyền cung cấp tri thức cho sách vở, tư liệu và cuộc sống", thay vào đó giáo viên phải là cố vấn, là "Trọng tài khoa học". Muốn vậy, trước hết cần phải đổi mới cách dạy, cách học theo phương hướng hiện đại hoá về nội dung, phương pháp và phương tiện dạy học. Nói như Thủ tướng Phạm Văn Đồng thì "Dứt khoát chúng ta phải có cách dạy khác". (Dạy văn là một quá trình phát triển toàn diện 1973).
1.2. Trong cuốn "Văn học giáo dục thế kỷ XXI" (của giáo sư Phan Trọng Luận - NXBGD năm 2002 trang 85), giáo sư (GS) đã khẳng định về việc "Đổi mới PPDH TPVC" là "Nhất thiết chúng ta phải đi tiếp không phải chỉ vì đó là con đường đang đi của các nước tiên tiến mà còn là đòi hỏi cấp thiết hàng mấy chục năm của đời sống sư phạm nước ta".
1.3. Hiện nay đổi mới PPDH nhằm "Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh … bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng vào thực tiễn. Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh là một việc làm rất cấp thiết" (Trích điều 24 Luật giáo dục). Những năm gần đây nền giáo dục nước ta có nhiều cải cách, chỉnh lý. Mặc dù cải cách đó đã thể hiện sự tiến bộ nhưng vẫn còn tồn tại những bất cập như: Chương trình SGK chỉnh lý vẫn còn mang tính chất chắp vá, vụn vặt; việc thi cử, kiểm tra, đánh giá còn hạn chế; thêm vào đó là sự quá tải khiến học sinh phải học nhiều mà hiệu quả vẫn chưa cao. Nhận thấy điều đó