Bài Soạn lần 4
Nội dung chỉnh sửa:
Tách hoạt động 1 thành hai hoạt động : HĐ 1 Những khái niệm cơ bản và HĐ 2 Tiến hành thí nghiệm.
Phần củng cố có bổ sung phần nêu và giải thích các hiện tượng liên qua định luật.
BÀI SOẠN CỦA NHÓM 1
BÀI 45: ĐỊNH LUẬT BOILO MARIOT
(Chương trình lí nâng cao lớp 10)
I. MỤC TIÊU:
Vềmặtkiếnthức:
Nêuđượcđịnhnghĩaquátrìnhđẳngnhiệt
 Quá trình biến đổi trạng thái trong đó nhiệt độ được giữ không đổi gọi là quá trình đẳng nhiệt.
PhátbiểuvànêuđượcbiểuthứcđịnhluậtBôi-lơ- Ma-ri-ốt
Phátbiểu:
Ở nhiệtđộkhôngđổi, tíchcủaápsuất p vàthểtích V củamộtlượngkhíxácđịnhlàmộthằngsố.
Biểuthứcđịnhluật:




Nhậnbiếtđượcdạngđườngđẳngnhiệttronghệtọađộ p-V

/

Vềmặtkĩnăng:
Vậndụngcácphương pháp, xửlícácsốliệuvậndụngthuđượcbằngviệcthínghiệmxácđịnhmốiquanhệp,Vtrongquátrìnhđẳngnhiệt
VậndụngĐịnhluậtBoilo- Mariotvàoviệcgiảibàitập, và giải thích các hiện tượng đời sống có liên quan.

II. SƠ ĐỒ LOGIC CỦA TIẾN TRÌNH XÂY DỰNG KIẾN THỨC:










Thínghiệm 1
Thínghiệm 2

Bốtríthínghiệm:
Lượngkhímà ta khảosátđượcchứatrongbình A, dướikhílànước. Nướctronghaibình A và B thôngnhau.
Ápkế M đoápsuất p củakhí, thước T dungđểxácđịnhthểtích V củakhí.
Máybơm P nốivớibình B đểthayđổiápsuấtcủakhítrong B và qua đóthayđổiápsuấtcủakhítrong A
Thaotácthínghiệm:
Ban đầu B thôngvớikhíquyển. Ghiđượcápsuấtvàthểtíchcủakhí ở lần 1 này.
Nối B vớivòihútcủabơm P, hútnhẹđểgiảmápsuấttrong B và do đógiảmápsuấttrong A. Ghiđượcápsuấtvàthểtích ở lần 2.
Nối B vớivòiđẩycủabơm P, bơmnhẹđểtangápsuấttrong B vàtrong A. Ghiđượcápsuấtvàthểtích ở lần 3.
Kếtquảthínghiệm:

Lầnđo
P(at)
V
(cm3)
p.V

Lần 1
1
20.S
20.S

Lần 2
0.6
30.S
18.S

Lần 3
1.9
10.S
19.S



Bốtríthínghiệm:
Bộthínghiệmgồm 1 xi lanhcóchứa píttông. Pít tông có thể di chuyển lên xuống. Trênpíttôngcógắnápkế.
Ápkế:
- GHĐ: 0,4.105 – 2,1.105 Pa
- Độ chia nhỏnhất: 0,05.105 Pa
Ngoài xi lanhcógắnthướcđochiềucaocủacộtkhí, từđótínhđượcthểtíchcủacộtkhí trong xi lanh
Nhiệtđộtuyệtđốicoinhưkhôngđổitrongsuốtquátrìnhthínghiệm.
/


Kếtquảthínghiệm:

Lầnđo
1
2
3
4

V (cm3)
10
20
30
40

p (.105 Pa)
2
1
0.67
0.5

p.V (.105 )
20
20
20.1
20



Kếtluậnchothínghiệm:
Vớisaisốtỉđốilà 5%, cóthểcoigầnđúng:

p1V1 = p2V2 =p3V3

Kếtluậnchothínghiệm:
Tíchp.Vgầnnhưkhôngđổitrong 4 lầnđo




Ở nhiệtđộkhôngđổi, tíchcủaápsuất p vàthểtích V củamộtlượngkhíxácđịnhlàmộthằngsố
pV= hằngsố



III. PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1. Phương pháp:
Giảng bài, đọc sách, thảo luận nhóm, vấn đáp.
2. Phương tiện:
Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách thiết kế bài giảng, sách bài tập vật lý.
Hệ thống bài tập củng cố kiến thức.
Dụng cụ thí nghiệm.
Hình vẽ, bảng phụ.
IV. NỘI DUNG VÀ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

1. Ổn định tổ chức lớp(1p)
2. Kiểm tra bài cũ (4p)
*Câu hỏi: - Nêu nội dung cơ bản của thuyết động học phân từ? Định nghĩa khí lý tưởng?
Nội dung:
+ Chất khí được cấu tạo từ các phân tử có kích thước rất nhỏ với khoảng cách giữa chúng.
+ Các phân tử khí chuyển động hỗn loạn không ngừng, chuyển động này càng nhanh khi nhiệt độ chất khí càng cao.
+ Khi chuyển động hỗn loạn các hân tử khí va chạm vào thành bình gây áp suất lên thành bình.
Khí lí tưởng là chất khí trong đó các phân tử được coi là chất điểm và chỉ tương tác khi va chạm.
Câu hỏi phụ: Nếu ta tăng nhiệt độ của lượng khí đựng trong một bình kín thì áp suất của lượng khí trong bình sẽ thay đổi như thế nào? Vì sao?
Áp suất cùa lượng khí sẽ tăng vì nhiệt độ của lượng khí tăng thì vận tốc chuyển động hỗn độn của các phân tử khí tăng dẫn đến va chạm vào thành bình nhiều hơn.
- Gọi một học sinh lên bảng trả lời.
- Giáo viên nhận xét và cho điểm.
2. Giới thiệu bài mới (3p)
Chúng ta có 1 cái ống bơm xe đạp hoặc 1 ống xilanh. Chúng ta sẽ làm thí nghiệm trong 2 trường hợp sau: - TH1: Kéo pittong ra. Sau đó đẩy pittong vào. - TH2: Kéo pittong ra. Sau đó đẩy pittong vào, nhưng dùng tay còn lại bịt đầu dưới của xilanh. Vậy trong 2 TH đó thì TH nào chúng ta sẽ dễ dàng đẩy píttong xuống ?
- Gọi 1 học