Ngày soạn:10/8/2008
Ngày dạy:……………..
Tiết 1

PHẦN I
ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN
CHƯƠNG I
BẢN ĐỒ

Bài 1:
CÁC PHÉP CHIẾU HÌNH BẢN ĐỒ CƠ BẢN

I. MỤC TIÊU BÀI DẠY:
Sau bài học học sinh cần:
1. Về kiến thức:
- Nêu rõ vì sao có các phép chiếu hình bản đồ khác nhau
- Hiểu rõ một số phép chiếu hình cơ bản
2. Về kỹ năng:
- Phân biệt được một số dạng lưới kinh vĩ tuyến khác nhau của bản đồ từ đó biết được lưới kinh vĩ tuyến đó thuộc phép chiếu nào.
- Qua phép chiếu biết được khu vực nào tương đối chính xác, khu vực nào kém chính xác hơn.
3. Về thái độ:
- Thấy được sự cần thiết của bản đồ trong học tập.
II. NỘI DUNG CƠ BẢN:
- Phép chiếu phương vị thể hiện mạng lưới kinh vĩ tuyến của mặt cầu lên mặt phẳng.
- Phép chiếu hình nón thể hiện mạng lưới kinh vĩ tuyến của mặt cầu lên hình nón.
- Phép chiếu hình trụ thể hiện mạng lưới kinh vĩ tuyến của hình cầu lên hình trụ.
Tuỳ vào vị trí tiếp xúc giữa mặt phẳng và mặt cầu, có các phép chiếu khác nhau.
III. THIẾT BỊ DẠY HỌC:
- Bản đồ thế giới, quả địa cầu, tập bản đồ.
- Các mô hình lưới chiếu, giấy A3.
IV. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:
1. Ổn định lớp.
2. Giới thiệu chương trình địa lý lớp 10 đổi mới giáo dục.
3. Hoạt động dạy học.
* Khởi động: Sử dụng bản đồ thế giới cho học sinh quan sát và hỏi khái niệm về bản đồ.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cơ bản

GV yêu cầu học sinh trình bày khái niệm về bản đồ
+ Bản đồ là hình ảnh thu nhỏ một phần hay toàn bộ bề mặt trái đất lên mặt phẳng trên cơ sở toán học nhất định nhằm thể hiện các hiện tượng địa lý tự nhiên, kinh tế - xã hội và mối quan hệ giữa chúng, thông qua khái quát hoá nội dung và được trình bày bằng hệ thống ký hiệu bản đồ

Hoạt động 1: Cá nhân
- Sử dụng quả địa cầu và bản đồ thế giới cho học sinh quan sát.
GV hỏi bằng cách nào chúng ta có thể chuyển mạng lưới kinh vĩ tuyến của mặt cầu sang mặt phẳng
- Sử dụng tập bản đồ GV yêu cầu học sinh so sánh mạng lưới kinh vĩ tuyến của vùng cực, bản đồ thế giới và bản đồ Châu Âu có giống nhau không và giải thích nguyên nhân tại sao lại phải dùng các phép chiếu đồ khác nhau.
I. CÁC PHÉP CHIẾU HÌNH CƠ BẢN:
1. Khái niệm phép chiếu hình bản đô
Phép chiếu bản đồ là cách biểu hiện bề mặt cong của trái đất lên bề mặt phẳng, để mỗi điểm trên mặt phẳng tương ứng với mỗi điểm trên mặt cong trái đất.
2. Các phép chiếu hình cơ bản:
- Phép chiếu phương vị
- Phép chiếu hình nón
- Phép chiếu hình trụ

Hoạt động 2: Cả lớp
- Sử dụng quả địa cầu cho tiếp xúc với mặt phẳng, hình nón và hình trụ ở các vị trí khác nhau.


Hoạt động 3 Làm vịêc theo nhóm
- GV chia lớp thành các nhóm theo bàn. Yêu cầu 2 nhóm nghiên cứu một phép chiếu về các nội dung:
+ Khái niệm về mỗi phép chiếu
+ Các vị trí tiếp xúc giữa mặt chiếu và quả địa cầu
+ Phép chiếu đứng: Đặc điểm của mạng lưới kinh vĩ tuyến trên bản đồ, khu vực chính xác và không chính xác, dùng để vẽ bản đồ ở vùng nào trên trái đất?
Nhóm 1 và nhóm 2: Phép chiếu phương vị.
Nhóm 3 và nhóm 4: Phép chiếu hình nón
Nhóm 5 và nhóm 6: Phép chiếu hình trụ


Giáo viên yêu cầu: Ba đại diện học sinh trình bày những điều đã quan sát và nhận xét. Ba học sinh khác vẽ sơ đồ các lưới chiếu của phép chiếu lên bảng.
a, Phép chiếu phương vị:
Khái niệm: Là phương pháp thể hiện mạng lưới kinh vĩ tuyến từ mặt cầu lên mặt phẳng.
Tuỳ theo vị trí tiếp xúc của mặt phẳng với quả địa cầu, có các phép chiếu phương vị khác nhau.
- Phép chiếu phương vị đứng
- Phép chiếu phương vị nghiêng: phép chiếu phương vị ngang
* Phép chiếu phương vị đứng:
- Mặt phẳng tiếp xúc với quả cầu tại cực
- Kinh tuyến là những đoạn thẳng đồng quy ở cực, vĩ tuyến là những đường tròn đồng tâm ở