Bài 18: KHÍ ÁP VÀ GIÓ TRÊN TRÁI ĐẤT
I. Mục Tiêu: Sau khi học xong học sinh cần:
- Nắm được khái niệm khí áp
- Hiểu và trình bày được sự phân bố khí áp trên trái đất
- Nắm được các loại gió thường xuyên trên trái đất, đặc biệt là gió tín phong và gió ôn đới, các vòng hoàn lưu khí quyển.
- Biết sử dụng hình vẽ để mô tả hệ thống gió trên trái đất và giải thích các hoàn lưu khí quyển
II. Thiết bị dạy học:
- Bản đồ thế giới
- Hình vẽ khí áp và các loại gió trên trái đất
- Bảng phụ
III. Hoạt động trên lớp:
1. Ổn định: Kiểm tra sĩ số, vệ sinh.
2.Kiểm tra bài cũ:
H: Nêu sự khác nhau giữa thời tiết và khí hậu? Nêu cách tính nhiệt độ trung bình ngày, trung bình tháng và trung bình năm.
H: Tại sao có sự khác nhau giữa khí hậu lục địa và khí hậu đại dương?
( Gọi học sinh nhận xét, bổ sung ( giáo viên cho điểm
3. Giới thiệu bài mới:
Mặc dù chúng ta không cảm thấy sức ép của không khí trên mặt đất, nhưng người ta vẫn đo được khí áp trên mặt đất. Không khí bao giờ cũng chuyển từ nơi khí áp cao về nơi khí áp thấp sinh ra gió, vậy để biết khí áp là gì? Trên trái đất có bao nhiêu loại gió chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài 19.
4. Các hoạt động

Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội Dung

Hoạt động 1: Học sinh làm việc cá nhân
Bước 1: Giáo viên nhắc lại kiến thức về bầu khí quyển
GV: Không khí tuy nhẹ nhưng vẫn có trọng lượng, ở ngang mực nước biển trung bình 1m3 không khí nặng 1,3kg. Bề mặt khí quyển dày 60.000km tạo ra một sức ép lớn đối với mặt đất gọi là khí áp.
H: Vậy khí áp là gì? Dụng cụ để đo khí áp là gì?
(khí áp là sức ép của khí quyển lên bề mặt trái đất, để đo khí áp người ta dùng khí áp kế, trước kia người ta thường sử dụng khí áp kế thuỷ ngân để đo với đơn vị là atmốtphe. Ngày nay để tiện dụng người tá dùng các khí áp kế kim loại đựng hộp nhựa và đơn vị đo là Miliba
Bước 2: Giáo viên đưa 1 khí áp kế cho học sinh quan sát và giới thiệu sơ qua về cấu tạo của khí áo kế
H: Thế nào gọi là khí áp trung bình chuẩn?
+ Trên mặt biển trong điều kiện nhiệt độ không khí là 00C, sức nén của không khí bằng trọng lượng 1 cột thuỷ ngân cao 760mmHg được coi là khí áp trung bình, nếu cột thuỷ ngân vượt quá 760mm thì là khí áp cao, nếu chưa tới 760mm là khí áp thấp
Bước 3: Học sinh làm việc cá nhân
- Giáo viên treo hình 50 phóng to lên bảng
H: Quan sát hình 50 và hình trên bảng em cho biết các đai khí áp thấp nằm ở vĩ độ nào? Các đai khí áp cao nằm ở vĩ độ nào?
+ Có 3 vành đai khí áp thấp: xích đạo và ở khoảng 600 vĩ Bắc và Nam. Hai vành đai khí áp cao ở vĩ tuyến 300 Bắc, Nam và hai khu áp cao ở cực Bắc và Nam. (chỉ trên hình vẽ)
Hoạt động 2: Học sinh làm việc cá nhân
Bước 1: Gọi một học sinh đọc phần 2 sách giáo khoa
H: Nguyên nhân nào sinh ra gió? Gió là gì?
+ Nguyên nhân là do sự chênh lệch khí áp cao và khí áp thấp giữa hai vùng tạo ra
+ Gió là sự chuyển động của không khí từ nơi có khí áp cao đến nơi có khí áp thấp.
H: Sự chênh lệch giữa hai khí áp cao và khí áp thấp càng lớn thì gió càng mạnh hay càng yếu?
GV: Độ chênh lệch áp suất không khí giữa hai vùng càng lớn thì dòng không khí càng mạnh, nên gió càng to. Độ chênh lệch áp suất nhỏ không khí vận chuyển chậm thì gió càng yếu. Nếu áp suất 2 vùng bằng nhau thì không có gió.
H: Như thế nào gọi là hoàn lưu khí quyển?
+ Hoàn lưu khí quyển là các hệ thống vòng tròn, sự chuyển động của không khí giữa các đai khí áp cao và thấp tạo thành
+ Giáo viên giải thích kết hợp chỉ trên hình vẽ (hình 51 phóng to)
Bước 2: Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát hình 51 sách giáo khoa và hình vẽ treo trên bảng
H: Quan sát hình vẽ trên bảng em cho biết trên trái đất có những loại gió chính nào thổi thường xuyên?
Học sinh trả lời, giáo viên củng cố kết hợp chỉ trên hình
H: Quan sát hình