NHÓM 1
Vật Lý Tiên Tiến

Đại học Huế
Trường đại học sư phạm
Khoa vật lý
- - - - - - - - -

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Khai thác,xây dựng và sử dụng kênh hình trong dạy học vật lý lớp 12 THPT




A:PHẦN CHUNG
1.Tên đề tài:
Khai thác,xây dựng và sử dụng kênh hình trong dạy học vật lý lớp 12 THPT
2.Lý do chọn đề tài:
Trong thời đại ngày nay, thời đại của công nghệ, hội nhập và phát triển, nhân loại đều hướng đến chân trời tri thức mà hạt nhân là giáo dục. Thước đo quan trọng cho năng lực sáng tạo của mỗi người trong nền kinh tế tri thức chính là tốc độ tư duy, khả năng biến đổi thông tin thành kiến thức, và từ kiến thức tạo ra giá trị. Để đào tạo con người phát triển toàn diện, đáp ứng những yêu cầu và thách thức trong quá trình đổi mới khoa học và kĩ thuật, cần phải cải tiến và hiện đại hóa phương pháp giảng dạy ở mọi cấp học, ngành học.
Trong bộ môn khoa học và giáo dục, dạy học là một quá trình sư phạm tổng thể, là quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh, học sinh với học sinh và học sinh với tài liệu học tập nhằm tiếp thu và lĩnh hội những tri thức khoa học.
Nhưng những phương pháp dạy học truyền thống hiện nay hầu như không thể đáp ứng được nhu cầu lĩnh hội kiến thức cho học sinh, đồng thời mang tính chất một chiều, khô khan tạo ra cảm giác chán nản cho người học. Rất nhiều các hội thảo, hội nghị được nhà nước tổ chức nhằm tìm ra một phương pháp giảng dạy tối ưu giúp học sinh lĩnh hội kiến thức một cách hiệu quả nhất (mới đây là sở GD-ĐT các tỉnh Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, TP HCM..).Tất cả đều thống nhất một ý kiến là cần phải có một sự cải tiến về phương pháp dạy học mà cụ thể là áp dụng kênh hình vào quá trình qiảng dạy.
Vật lý là một bộ môn khoa học gắn liền với đời sống, là tập hợp tất cả các mối quan hệ,liên hệ và biểu hiện của sự vật và hiện tượng trong thế giới tự nhiên. Chính vì thế, môn học này có nhiều đặc điểm phù hợp với phương pháp dạy học bằng hình ảnh.
Trong chương trình giảng dạy vật lý ở các cấp học, đặc biệt là chương trình lớp 12 có đề cập đến nhiều các hiện tượng vật lý và các thí nghiệm mô tả các hiện tượng. Nhưng hệ thống hình ảnh trong sách giáo khoa và các sách tham khảo hiện nay chỉ chứa một số hình ảnh mô tả khái quát về các hiện tượng vật lý.
Ngoài những học sinh có niềm đam mê,có khả năng tượng thì vẫn có nhiều học sinh gặp nhiều khó khăn trong việc hình dung về các hiện tượng, quá trình diển ra của thí nghiệm..

Chính vì vậy, việc đưa hình ảnh cụ thể, chi tiết vào bài giảng là việc hết sức quan trọng, nó không những truyền tải kiến thức đến học sinh một cách nhanh chóng, chính xác mà còn giúp các em nhớ được, hiểu được bài học lâu hơn, vận dụng một cách sáng tạo, khoa học vào giải quyết các bài tập. Các em có thể nắm rõ được bản chất và quá trình diễn ra của các hiện tượng vật lý, tạo ra sự hứng thú, niềm đam mê về môn học và không khí sôi động trong tiết học.
Chúng tôi hy vọng rằng, cùng với phương pháp giảng dạy truyền thống và kết hợp với hệ thống các kênh hình có thể mang lại hiệu quả cao cho quá trình học tập của các em.

3.Lịch sử vấn đề:
Phương pháp giảng dạy bằng hình ảnh đã được không ít giáo viên áp dụng trong công tác dạy học của mình và bước đầu đã mang lại thành công nhất định (nhiều giáo viên được tặng thưởng danh hiệu giáo viên dạy giỏi vì đã áp dụng CNTT vào dạy học như cô giáo Hoàng Thị Bích_THPH An Phú,Trần Cẫm Nhung_THCS Bình An, thầy Nguyễn Tiến Nhật THCS Gia Định..).
Ngoài ra,những hình ảnh về các hiện tượng vật lý cũng được sử dụng trình bày trong chương trình sách giáo khoa và sách tham khảo trong chương trình phổ thông. Tuy nhiên, với số lượng hình ảnh còn hạn chế và thiếu chi tiết chưa thể giúp các em có được một cái nhìn chính xác về đặc điểm và tính chất của hiện tượng.
Vậy vấn đề đặt ra là chúng ta cần có một hệ thống các hình ảnh cụ thể, đầy đủ, cũng như là thực sự sinh động, gây được hứng cho học sinh, khơi dậy sự sáng tạo và tìm tòi học hỏi nơi các em…

4. Đối tượng nghiên cứu:
Hoạt động dạy học vật lý lớp 12 THPT
5. Mục tiêu nghiên cứu:
Khai thác xây dựng một hệ thống tư liệu về kênh hình các hiện tượng vật lý,các thí nghiệm và các sơ đồ.
Soạn thảo một số bài giảng cho giảng dạy vật lý lớp 12.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sử dụng kênh hình trong dạy học.
Quan sát, điều tra, lấy ý kiến.
Phân tích nội dung cấu trúc chương trình vật lý 12.
Khai thác xây dựng các kênh hình phục vụ giảng dạy vật lý lớp 12
Soạn thảo các bài giảng
Thực nghiệm sư phạm
Xử lý và đánh giá kết quả
7. Giả thuyết khoa học
Nếu chúng ta khai thác, sử dụng kênh hình trong dạy học vật lý lớp 12 THPT thì sẽ tăng mức độ hứng thú và nâng cao hiệu quả học tâp của các em.
8. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp lý thuyết
Phương pháp thực tiễn
- Quan sát
- Điều tra, phỏng vấn
Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Phương pháp thống kê toán học
9. Dự kiến kết quả
Xây dựng được nguồn tư liệu về hệ thống kênh hình các hiện tượng vật lý lớp 12 THPT
Một số bài giảng trong giảng dạy chương trình vật lý 12
PHẦN NỘI DUNG
Mục lục
……..
Chữ viết tắt
…….
Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1.
1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.1.
….
Chương 2. Khai thác,xây dựng và sử dụng kênh hình trong dạy học vật lý 12
2.1. Tổng quan tài liệu
2.1.1. Động lực học vật rắn:
2.1.1.1. Khảo sát tính chất của vật rắn quanh quanh trục cố định
2.1.1.2.
2.1.1.3. Giải thích một số hình ảnh thực tế về chuyển động quanh
2.1.2. Dao động cơ và sóng
2.1.2.1. Chuyển động của con lắc đơn, con lắc vật lý, con lắc lò xo
2.1.2.2. Dao động điều hòa của phù kế
2.1.2.3. Dao động điều hòa của đồng hồ quả lắc
2.1.2.4. Dao động tắt dần- Ứng dụng trong cái giảm rung
2.1.2.5. Một số đồ thị biểu diển dao động điều hòa, dao động tắt dần, cưỡng bức, và hiện tượng cộng hưởng
2.1.2.6. Hình ảnh về giản đồ vecto quay
2.1.2.7. Thí nghiệm ảo về đo gia tốc tự do.
2.1.2.8. Thí nghiệm ảo về hiện tượng giao thoa sóng
2.1.3. Sóng ánh sáng
2.1.3.1. Hình ảnh về tán sắc ánh sáng
2.1.3.2. Giao thoa ánh sáng
….
2.2. Thu thập thông tin,xử lý tài liệu
2.2.1.
…..
2.3. Xây dựng bài giảng
2.3.1.
…..
Chương 3. Thực nghiệm sư phạm
3.1…

KẾT LUẬN:
Đánh giá kết quả
Hướng phát triển
……..
TÀI LIỆU THAM KHẢO
………..
PHỤ LỤC
………