Chuyên đề :

LUYỆN KĨ NĂNG
VIẾT CÁC PHẦN CỦA BÀI VĂN BIỂU CẢM
- - -o O o - - -

Lý do chọn chuyên đề
Trong phân môn tập làm văn của chương trình ngữ văn 7. Thì phần tập làm bài văn biểu cảm thì phần lý thuyết được biên soạn theo trình tự:
- Tìm hiểu chung về văn biểu cảm
- Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm
- Luyện tập cách làm bài văn biểu cảm
- Cách lập ý của bài văn biểu cảm
- Luyện nói: Văn biểu cảm về sự vật, con người
- Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm
- Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học
- Luyện nói: Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
- Ôn tập văn bản biểu cảm.
Trình tự trên tương đối chi tiết cụ thể. Nhưng trong thực tế dạy học hiện nay, với phần đông học sinh cần có một hướng dẫn cụ thể, tỉ mỉ hơn để các em có khả năng thực hành nhanh hơn thì giáo viên nên xây dựng một dàn ý chi tiết hơn so với sách giáo khoa về 2 kiểu bài văn biểu cảm: biểu cảm về sự vật, con người và biểu cảm về tác phẩm văn học.
Trong tiết ngoại khóa (học thêm) này tôi sẽ cụ thể hóa một dàn ý chi tiết bài văn biểu cảm về sự vật, con người (biểu cảm về đối tượng trong đời sống), giúp học sinh thực hành tốt hơn.
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- nắm được bố cục, dàn bài và cách viết một bài văn biểu cảm.
- Dàn ý khái quát của bài văn biểu cảm.
- Dàn ý chi tiết khi làm văn biểu cảm về đối tượng đời sống.
- Thực hành viết mở bài và kết bài bài văn biểu cảm về đối tượng đời sống.
2. Kĩ năng
- Rèn cho học sinh khả năng nhận biết, thực hành viết từng phần bài văn biểu cảm.
3. Tư tưởng, thái độ
- Học sinh yêu thích môn văn và thấy được quan trọng của việc học cách viết một bài văn.
4. Năng lực cần hướng tới
- Năng lực giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, sáng tạo
II. Hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học
Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm, hoạt động cặp đôi
Kỹ thuật dạy học nêu vấn đề
III. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1. Giáo viên: Bài soạn, phiếu học tập, sgk
2. Học sinh: bảng phụ, đồ dùng học tập, sgk
IV. Tiến trình bài mới
A. Hoạt động khởi động
- GV gọi 2 học sinh nêu bố cục và dàn ý khái quát bài văn biểu cảm về đối tượng trong đời sống và biểu cảm về một tác phẩm văn học (trình bày trên bảng phụ)
- Dự kiến sản phẩm:
* Dàn ý khái quát bài văn biểu cảm về đối tượng trong đời sống
+ Mở bài: Nêu đối tượng biểu cảm
+ Thân bài: - Các đặc điểm gợi cảm của đối tượng
- Đối tượng trong đời sống con người
- Đối tượng trong cuộc sống của em
+ Kết bài: Tình cảm của em với đối tượng đó
* Dàn ý khái quát bài văn biểu cảm về một tác phẩm văn học
+ Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm
+ Thân bài: Những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên
+ Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm
B. Hoạt động hình thành kiến thức
GV: Từ dàn ý khái quát của học trò giáo viên bổ sung thêm các chi tiết và cách trình bày kiểu bài văn biểu cảm về đối tượng trong đời sống:
+ Mở bài: - Nêu đối tượng biểu cảm
- Tình cảm ban đầu của em với đối tượng
- Lý do, hoàn cảnh tiếp xúc với đối tượng
(Nêu ngắn gọn, rõ ràng)
+ Thân bài: - Các đặc điểm gợi cảm của đối tượng
(Miêu tả một vài đặc điểm nổi bật của đối tượng
=> nhận xét, suy nghĩ, liên tưởng của em do đặc điểm đó gợi ra)
- Đối tượng trong đời sống con người
(Chỉ ra vai trò của đối tượng trong đời sống nói chung.
Đối tượng đó có ảnh hưởng gì đến ai, cái gì và ảnh hưởng như thế nào?)
- Đối tượng trong cuộc sống của em
(Nêu tình cảm, mối quan hệ giữa em với đối tượng và ngược lại giữa đối tượng với