DẤU NGOẶC KÉP

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
-  Hiểu công dụng của dấu ngoặc kép.
 - Biết cách sử dụng dấu ngoặc kép.
 2. Năng lực
- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân.
- Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học.
3. Phẩm chất:
- Có ý thức sử dụng dấu ngoặc kép đúng ngữ pháp.
- Có ý thức học tập, tự giác, tích cực
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
+ Nghiên cứu SGK, SBT, SGV, chuẩn kiến thức kĩ năng, tư liệu tham khảo.
+ Chuẩn bị kế hoạch dạy học, thiết bị, phương tiện dạy học (bảng phụ, máy
chiếu,phiếu học tập), Cuốn Từ vựng ngữ nghĩa Tiếng việt.
2. Chuẩn bị của học sinh:
+ Đọc kĩ SGK, tài liệu liên quan.
+ Soạn bài.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho hs tìm hiểu bài
b) Nội dung: HS vận dụng vào kiến thức hiểu biết của mình để trả lời.
c) Sản phẩm: HS hoàn thành nhiệm vụ.
d) Tổ chức thực hiện:
Gv cho hs xem hình ảnh
Người ta thường nói: Phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam. Sự phức
tạp của ngữ pháp tiếng Việt có sự "đóng góp không nhỏ của hệ thống dấu câu, mời
các con quan sát hình ảnh: Ma trận hệ thống dấu câu tiếng Việt
Có một dấu câu mà ta chưa nhắc tới đấy chính là dấu ngoặc kép. Vậy dấu câu này
có chức năng gì, cô và các con sẽ tìm hiểu trong tiết hôm nay
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu công dụng của dấu ngoặc kép.
a) Mục tiêu: HS tìm hiểu dấu ngoặc kép.
b) Nội dung: Vận dụng sgk, kiến thức GV cung cấp để thực hiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: HS hoàn thành nhiệm vụ.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
I. Công dụng của dấu ngoặc kép.
GV treo( chiếu) bảng phụ -> HS đọc VD và 1. Phân tích ngữ liệu: SGK/ T134
quan sát các đoạn trích ở mục I, yêu cầu HS Dấu ngoặc kép dùng để: Đánh dấu

thảo luận theo nhóm bàn câu hỏi SGK.
a) Trích lời dẫn trực tiếp
? Dấu “ ”  trong các ví dụ trên dùng để làm gì? b) Từ ngữ hiểu theo nghĩa đặc biệt
? Qua các VD, hãy nêu công dụng của dấu “ c) Từ ngữ hàm ý mỉa mai
”?
d) Tên các vở kịch
Bài tập nhanh
2. Ghi nhớ : sgk( 142)
? Hãy điền dấu “ ” cho phù hợp với mục đích Dấu ngoặc kép dùng để:
của đoạn văn?
- Trích lời dẫn trực tiếp.
- Chúng ập vào nhà họ Vương như 1 đám ruồi - Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo
xanh.
nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa
- Tôi nói nghe đâu vì tôi thấy người ta bắn tin mai.
rằng mẹ tôi xoay ra sống bằng cách đó.
- Đánh dấu tên tác phẩm được dẫn.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ Học sinh suy nghĩ tìm ra câu trả lời
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS trình bày miệng, HS khác nhận xét đánh
giá.
*a) Đánh dấu lời dẫn trực tiếp: câu nói của
Găngđi
b) Đánh dấu từ ngữ hiểu theo một số nghĩa đặc
biệt (ẩn dụ): Từ “dải lụa” chỉ chiếc cầu
-> cách nói hình ảnh, gây sự chú ý.
c) Đánh dấu từ ngữ mà TDP thường ding khi
nói về sự cai trị của chúng đối với VN “khai
hóa văn minh cho 1 nước lạc hậu”.
 -> Tục ngữ có hàm ý mỉa mai.
d) Đánh dấu tên các vở kịch
GV lưu ý: Tên các tác phẩm, tập san... được
dẫn khi in có thể in nghiêng, đậm hoặc gạch
chân.
*2 HS nêu -> 1 HS đọc ghi nhớ.
*Đáp án:  
Từ “ruồi xanh” -> đánh dấu từ ngữ biểu thị ý
mỉa mai.  
-Từ 'nghe đâu”-> dẫn lời người nói..
- Bước 4: Kết luận, nhận định:
+ GV nhận xét thái độ và kết quả làm việc của
HS, chuẩn đáp án
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Hs nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức
b) Nội dung: HS sử dụng khả năng đọc của mình để thực hiện nhiệm vụ GV đưa
ra.

c) Sản phẩm:HS  trả lời câu hỏi của GV
d) Tổ chức thực hiện:
1. Bài tập 1 (142)  Đánh dấu
a) Lời dẫn trực tiếp: những câu nói giả định của lão Hạc
b) Từ ngữ hàm ý mỉa mai
d) Lời dẫn trực tiếp: dẫn lại lời của người khác
d) Lời dẫn trực tiếp + hàm ý mỉa mai, châm biếm
e) Lời dẫn trực tiếp: những từ ngữ trích trong 2 câu thơ của N.Du.
2. Bài tập 2 (143) Đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích hợp, giải thích
lý do.
a) “...cười bảo” -> đánh dấu lời đối thoại (báo trước)
    “cá tươi”, “tươi” -> đánh dấu từ ngữ được dẫn lại
b) “...chú Tiến Lê” -> đánh dấu lời dẫn trực tiếp
    “Cháu hãy...cháu” -> lời dẫn trực tiếp
c) “...bảo hắn” -> đánh dấu lời dẫn trực tiếp
    “Đây là...” -> đánh dấu lời dẫn trực tiếp.
3. Bài tập 3 (T144)
Hai câu có ý nghĩa giống nhau những dùng dấu câu khác nhau.
a) Dùng đủ dấu câu đê đánh dấu lời dẫn trực tiếp: lời của chủ tịch Hồ Chí Minh
b) Không dùng dấu câu như trên vì đây là lời dẫn gián tiếp, chỉ lấy ý cơ bản để
diễn đạt thành câu của người viết.
4. Bài tập 5 (T144):
Viết một đoạn văn thuyết minh ngắn có dùng dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm, dấu
ngoặc kép. Giải thích công dụng các loại dấu câu đó.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những
vấn đề mới trong học tập và thực tiễn
b) Nội dung: GV tổ chức cho HS làm các bài tập
c) Sản phẩm: Đáp án của HS
d) Tổ chức thực hiện:
Hãy đặt dấu hai chấm, dấu ngoặc kép thích hợp vào truyện cười dưới đây và giải
thích lí do. (Điều chỉnh chữ viết hoa, nếu cần thiết)
Một người đi đường thấy Nicky đi cùng một chú chó, bèn hỏi chó của cháu có cắn
người không? Nicky đáp chó nhà chúa không cắn ai bao giờ cả. Người khách liền
đưa tay vuốt ve con chó nhưng bị nó đớp ngay một miếng. Bực mình, ông khách
nói sao cháu bảo chó nhà cháu không cắn ai? Vâng, thì đúng hư vậy. Nhưng đây
đâu phải là con chó của nhà cháu?
Hướng dẫn về nhà
*  Đối với bài cũ:
     - Học kĩ nội dung bài học
     - Hoàn thành các bài tập còn lại.

* Đối với bài mới: Luyện nói: thuyết minh về một thứ đồ dùng theo hướng
dẫn chuẩn bị SGK
+ Nhóm 1 chuẩn bị 1 cái phích nước làm đồ dùng trực quan
+ Tìm hiểu các bộ phận của phích nước: ruột phích, lớp tráng bạc, miệng bình,
hiệu quả giữ nhiệt
+ Tác dụng của phích nước, cách bảo quản và sử dụng nó.
+ HS lập dàn ý từng phần chuấn bị cho việc luyện nói trên lớp.
+ Nhập vai chiếc phích để giới thiệu về mình
+ Lập dàn ý cho đề bài: Thuyết minh về cái phích nước
+ Luyện nói ở nhà
- Chuẩn bị tốt cho viết bài tập làm văn số 3: Văn thuyết minh

I. Môc tiªu

DÊu ngoÆc kÐp

1. KiÕn thøc, kÜ n¨ng
a. KiÕn thøc
- HiÓu c«ng dông vµ biÕt c¸ch sö dông dÊu ngoÆc kÐp trong khi viÕt.
- Lu ý: häc sinh ®· häc vÒ dÊu ngoÆc kÐp ë TiÓu häc.
b. KÜ n¨ng
- Sö dông dÊu ngoÆc kÐp.
- Sö dông phèi hîp dÊu ngoÆc kÐp víi c¸c dÊu kh¸c.
- Söa lçi vÒ dÊu ngoÆc kÐp.
2. §Þnh híng ph¸t triÓn phÈm chÊt vµ n¨ng lùc
a. PhÈm chÊt: ý thøc sö dông c¸c cÆp quan hÖ tõ ®Ó t¹o lËp c©u ghÐp.

b. C¸c n¨ng lùc chung: N¨ng lùc tù häc, n¨ng lùc t duy, n¨ng lùc hîp t¸c.
c. C¸c n¨ng lùc chuyªn biÖt: N¨ng lùc giao tiÕp, sö dông ng«n ng÷, g.tiÕp tiÕng
ViÖt.
II. ChuÈn bÞ
- ThÇy: gi¸o ¸n, d¹y trªn PowerPoint
- Trß: Tr¶ lêi c¸c c©u hái trong phÇn t×m hiÓu bµi.
III. Tæ chøc ho¹t ®éng d¹y häc

A. Ho¹t ®éng khëØ ®éng
- Ph¬ng ph¸p thuyÕt tr×nh (1 phót)
- KÜ thuËt: ®éng n·o, tr×nh bµy 1 phót.
GV: Trong ng«n ng÷ cña chóng ta, ngoµi hÖ thèng c¸c thanh, cßn cã 1 hÖ
thèng c¸c dÊu. Giê häc tríc c¸c em ®· ®îc t×m hiÓu vÒ dÊu ngoÆc ®¬n vµ dÊu hai
chÊm. Giê häc h«m nay c¸c em sÏ ®îc t×m hiÓu vÒ dÊu ngoÆc kÐp.
B. Ho¹t ®éng h×nh thµnh kiÕn thøc
- Thêi gian dù kiÕn: (12 phót)
- Ph¬ng ph¸p: vÊn ®¸p, thuyÕt tr×nh, tæng hîp, nhãm, vÏ s¬ ®å t duy.
- KÜ thuËt: ®éng n·o, tr×nh bµy 1 phót.
Ho¹t ®éng cña thÇy

T×m hiÓu c«ng dông cña dÊu ngoÆc kÐp
Gi¸o viªn ®a vÝ dô lªn b¶ng phô. Gäi h/s ®äc.

H ® cña trß

HS ®äc.

ChuÈn ktkn cÇn ®¹t, nl
cÇn ph¸t triÓn

I. C«ng dông cña
dÊu ngoÆc kÐp

H. DÊu ngoÆc kÐp trong nh÷ng ®o¹n trÝch sau ®©y - Dïng ®Ó 1. VÝ dô /141
dïng ®Ó lµm g× ?
®¸nh dÊu.
2. NhËn xÐt
A. Lêi dÉn trùc tiÕp (1 c©u nãi cña G¨ng - ®i).
B.T/ng÷ hiÓu theo nghÜa ®Æc biÖt, nghÜa ®îc h/thµnh
trªn c¬ së p/thøc Èn dô. Dïng t/ng÷ "d¶i lôa" ®Ó chØ
chiÕc cÇu (nhÊn m¹nh).
C. Tõ ng÷ cã hµm ý mØa mai.
D. §¸nh dÊu tªn cña c¸c vë kÞch.
- Líp chia 3 nhãm,vÏ s¬ ®å t duy
- VÏ s¬ ®å t
duy

H. Theo em dÊu ngoÆc kÐp cã t¸c dông g×?
- §¸nh dÊu tõ ng÷, c©u, ®o¹n dÉn trùc tiÕp.
- §¸nh dÊu tõ ng÷ hiÓu theo nghÜa ®Æc biÖt hay
cã hµm ý mØa mai.
- §¸nh dÊu tªn t¸c phÈm.
- Gäi hsinh ®äc ghi nhí
§äc ghi nhí 3. Ghi nhí / 142
C. Ho¹t ®éng luyÖn t©p
- Thêi gian dù kiÕn: (26 phót)
- Ph¬ng ph¸p: thuyÕt tr×nh, vÊn ®¸p
- KÜ thuËt ®éng n·o, tr×nh bµy 1 phót.
HD h/s luyÖn tËp
LuyÖn tËp II. LuyÖn tËp
Gi¸o viªn ®a ®o¹n v¨n: "S¸ch thiÕt kÕ bµi - HS quan *bµi tËp nhanh
gi¶ng"/309, Yªu cÇu HS quan s¸t.
s¸t.
H. Thªm dÊu ngoÆc kÐp vµo nh÷ng chç cÇn thiÕt
cho ®óng chÝnh t¶?
- Thªm dÊu
- Tôc ng÷ cã c©u: "Ngêi ta lµ hoa cña ®Êt" nhng ngoÆc kÐp
thùc ra ngêi ta cßn lµ "hoa cña biÓn n÷a." Sù sèng
cña con ngêi ®· lµm cho mÆt ®Êt trë nªn xanh t¬i
®a d¹ng, phong phó biÕt chõng nµo. H·y thö h×nh
dung 1 hoang m¹c hay 1 hµnh tinh nµo ®ã cha cã
sù sèng cña con ngêi... Cã 1 ngêi thuû thñ h¸t
r»ng: "Trªn trêi nh÷ng c¸nh h¶i ©u, díi níc nh÷ng
®µn c¸ tung t¨ng..."

H. Gi¶i thÝch c«ng dông cña dÊu ngoÆc kÐp?
a. C©u nãi gi¶ ®Þnh ®îc dÉn trùc tiÕp.
b. MØa mai.
c. Lêi dÉn trùc tiÕp.
d. DÉn trùc tiÕp vµ hµm ý mØa mai, ch©m biÕm.
e. DÉn t/ tiÕp b»ng hai c©u th¬.
Gi¸o viªn ph¸t phiÕu häc tËp. Yªu cÇu häc sinh
lµm bµi tËp 2.
H. §Æt dÊu hai chÊm vµ dÊu ngoÆc kÐp vµo chç
thÝch hîp? Gi¶i thÝch lÝ do?
a,....cêi b¶o....."c¸ t¬i "..... "t¬i ®i” => B¸o tríc lêi
tho¹i vµ lêi dÈn trùc tiÕp.
b,...chó tiÕn Lª: "ch¸y...."=> B¸o tríc lêi dÉn TT.
c, §Æt dÊu: Sau “b¶o h¾n" b¸o tríc lêi dÉn tr/tiÕp ®Æt dÊu “ ”cho phÇn cßn l¹i: “§©y lµ...®i mét sµo”
Yªu cÇu hs lµm bµi tËp 3 vµo vë bµi tËp.
Y/c hs so s¸nh ®¸p ¸n vµ chÊm chÐo bµi.
H. V× sao 2 c©u cã ý nghÜa gièng nhau nhng dïng
dÊu c©u kh¸c nhau?
a, Lêi dÉn trùc tiÕp nªn ph¶i dïng ®ñ dÊu c©u.
b, Lêi dÉn g.t (chØ lÊy ý c¬ b¶n ®Ó d.®¹t thµnh c©u
v¨n cña ngêi viÕt) nªn kh«ng sö sông dÊu c©u.
H. T×m trong Ng÷ v¨n 8- tËp 1 nh÷ng trêng hîp sö
dông dÊu ngoÆc ®¬n, dÊu hai chÊm vµ dÊu ngoÆc
kÐp?
- Ngµy tríc, TH§¹o….vua: “NÕu giÆc ®¸nh nh ….
¨n d©u” -> DÊu “t¸ch lêi dÉn trùc tiÕp ra khái lêi
cña t¸c gi¶.
- Xin ®¸p l¹i: Hót thuèc…gÇn anh…
- DÊu: t¸ch lêi gthÝch gi¸n tiÕp.
- …Ngêi ta… vi ph¹m (ë BØ,…®« la…)
-> DÊu ( ): D/ chøng vµ gthÝch.

- Gi¶i thÝch 1. bµi tËp 1/142
c«ng dông
cña
dÊu
ngoÆc kÐp.
- NhËn phiÕu 2. bµi tËp 2/142
häc tËp, lµm
bµi tËp 2.

- H/sinh lµm 3. bµi tËp 3/143
bµi tËp vµo
vë bµi tËp.

T×m
trong
Ng÷ v¨n 8tËp 1 nh÷ng
trêng hîp sö
dông
dÊu
ngoÆc ®¬n,
dÊu
hai
chÊm vµ dÊu
ngoÆc kÐp.

H. ViÕt ®o¹n v¨n ng¾n 4 - 6 c©u giíi thiÖu vÒ 1 nhµ - ViÕt ®o¹n 4. bµi tËp 5/144
v¨n hoÆc nhµ th¬ cña H¶i phßng mµ em biÕt trong v¨n theo yªu - ViÕt ®o¹n
®ã cã dïng dÊu ngoÆc kÐp?
cÇu cña GV. N¨ng lùc tù häc.
D. Ho¹t ®éng vËn dông
- Thêi gian dù kiÕn: (3 phót)
- Ph¬ng ph¸p: C¸ nh©n
- KÜ thuËt ®éng n·o, tr×nh bµy 1 phót.
H. §äc ®o¹n v¨n em võa viÕt cho c¶ líp nghe.
- §äc ®/v¨n
N¨ng lùc: n¨ng lùc
- NhËn xÐt, chèt ý ®óng.
- NhËn xÐt
hîp t¸c
E. Ho¹t ®éng t×m tßi, më réng
- Thêi gian dù kiÕn: (1 phót)
- Ph¬ng ph¸p: C¸ nh©n
- KÜ thuËt ®éng n·o, tr×nh bµy 1 phót.
- T×m trong c¸c t¸c phÈm ®· häc nh÷ng ®o¹n - T×m c¸c t¸c
v¨n cã sö dông dÊu ngoÆc kÐp, chØ râ c«ng dông phÈm ®· häc N¨ng lùc: n¨ng lùc
cña dÊu ngoÆc kÐp.
tù häc.
* Giao bµi vµ híng dÉn häc bµi, chuÈn bÞ bµi ë nhµ (1 phót)
- Häc ghi nhí/142

- Hoµn thµnh bµi tËp cßn l¹i.
- KhuyÕn khÝch häc sinh tù ®äc: ¤n luyÖn vÒ dÊu c©u
+ HÖ thèng c¸c dÊu c©u vµ c«ng dông cña chóng trong ho¹t ®éng giao tiÕp.
+ VËn dông kiÕn thøc vÒ dÊu c©u trong qu¸ tr×nh ®äc- hiÓu vµ t¹o lËp v¨n
b¶n.
+ NhËn biÕt vµ söa c¸c lçi vÒ dÊu c©u.
- ChuÈn bÞ bµi míi: LuyÖn nãi thuyÕt minh vÒ mét ®å dïng.
+ LËp dµn ý cho bµi luyÖn nãi: ThuyÕt minh vÒ c¸i phÝch níc.
----------------------------------------------