KẾ HOẠCH BÀI DẠY
MÔN TIẾNG VIỆT: LỚP 5
BÀI 11A: ĐẤT LÀNH CHIM ĐẬU (TIẾT 2)
Giáo viên dạy: Lê Thị Phương Lan
Đơn vị: Tiểu học Lý Tự Trọng – TP.Ninh Bình
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Kiến thức
Giúp học sinh:
- Nắm được khái niệm đại từ xưng hô (Nội dung ghi nhớ ) .
- Nhận biết được đại từ xưng hô trong đoạn văn (yêu cầu 1/ HĐTH); chọn được đại từ xưng hô thích hợp để điền vào chỗ trống (yêu
cầu 3/HĐTH).
- HS (M3,4) nhận xét được thái độ, tình cảm của nhân vật khi dùng mỗi đại từ xưng hô (yêu cầu 2/HĐTH).
2. Kĩ năng
Rèn kĩ năng sử dụng đại từ xưng hô một cách hợp lí.
3. Thái độ
Thể hiện đúng thái độ tình cảm khi dùng một đại từ xưng hô.
4. Năng lực
- Phát triển các năng lực: Tự chủ và tự học (HS chủ động, tự giác thực hiện nhiệm vụ học tập); năng lực giao tiếp (học sinh xác định
mục đích làm việc nhóm, lựa chọn nội dung thảo luận, thái độ trong giao tiếp; phát triển khả năng làm việc nhóm, làm tăng hiệu quả
hợp tác); giải quyết vấn đề và sáng tạo.
Lê Thị Phương Lan

Năm học 2022 -2023

- Năng lực văn học, năng lực ngôn ngữ.
5. Phẩm chất
Hình thành phẩm chất: Chăm chỉ, trách nhiệm.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Đồ dùng
- Giáo viên: Sách giáo khoa, Giáo án điện tử, máy tính, tivi, bộ thẻ đáp án, phiếu học tập.
- Học sinh: Sách giáo khoa, vở ghi, bút.
2. Phương pháp, kĩ thuật
- Phương pháp: PP trò chơi, PP dạy học theo nhóm, PP vấn đáp, PP Thuyết trình.
- Kĩ thuật: Kĩ thuật Sơ đồ tư duy, kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật giao nhiệm vụ.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Mục đích – ý nghĩa

I. KHỞI ĐỘNG (4 phút)
* Mục tiêu: Tạo không khí thoải mái cho tiết học. Đồng thời, giúp học sinh nhớ lại kiến thức bài trước.
* Cách tiến hành:
- Để tiết học thêm sôi nổi. Cô trò mình cùng nhau

+ Tạo không khí vui vẻ, phấn

khởi động qua một bài hát nhé! Các em cùng đứng - Nghe và vận động theo nhịp bài hát: khởi trước giờ học; củng cố, ôn
dậy vận động theo nhịp bài hát nào.

“Lớp chúng ta đoàn kết.”

tập kiến thức bài học trước để

- Cô cảm ơn phần khởi động rất vui của cả lớp. Cô

liên hệ với bài mới. Từ khởi

mời các em ngồi.

động GV dẫn dắt vào bài mới
một cách tự nhiên, nhẹ nhàng.

Lê Thị Phương Lan

Năm học 2022 -2023

- Bài hát vừa rồi rất quen thuộc với chúng ta đúng
không nào? Ai tìm được một “đại từ” có trong bài

- Chúng mình, ta, chúng ta

+ Phát triển năng lực phát hiện

hát này?

vấn đề và làm rõ vấn đề.

- Đại từ em vừa tìm được dùng để làm gì?

- Dùng để xưng hô

- Em có tự tin về câu trả lời của mình không?

- Em rất tự tin

- Câu trả lời của bạn rất chính xác. Cả lớp cùng khen
bạn nào!
* Giới thiệu bài mới:
- Trong tiết học trước, chúng mình đã được tìm hiểu
về đại từ. Để giúp các em hiểu sâu hơn về đại từ và
biết cách dùng đại từ để xưng hô sao cho phù hợp.
Hôm nay, cô trò mình cùng tìm hiểu Bài 11A: Đất
lành chim đậu (tiết 2)

- HS ghi tên bài vào vở.

- Cả lớp mở vở ghi tên bài cùng cô (GV GHI
BẢNG).
II. HOẠT ĐỘNG TÌM HIỂU BÀI MỚI
1. TÌM HIỂU MỤC TIÊU
* Mục tiêu: Giúp GV và HS xác định rõ nhiệm vụ
cần thực hiện và đạt được trong tiết học.
* Cách thực hiện:
- Cô mời cả lớp mở SGK trang 109.
Lê Thị Phương Lan

- HS mở SGK và cùng nhau chia sẻ
Năm học 2022 -2023

mục tiêu bài học trong nhóm.

+ Phát triển NL tự chủ và tự học

+ Học sinh đọc cá nhân.

(hs chủ động, tự giác thực hiện

+ Nhóm trưởng mời 1 HS đọc mục nhiệm vụ);
tiêu của tiết học.

+ Phát triển NL giao tiếp (học

+ Để hoàn thành mục tiêu chúng ta sinh xác định mục đích làm việc
cần làm gì? (Lắng nghe cô giảng bài, nhóm; phát triển khả năng làm
hoàn thành yêu cầu theo các logo)

việc nhóm).

- 1 HS lên điều hành chia sẻ phần
mục tiêu.
- Để hoàn thành mục tiêu, các em cần thực hiện

- 4 yêu cầu.

mấy yêu cầu?

+ Phát triển NL phát hiện vấn
đề.

- Cô cảm ơn em! Để hoàn thành mục tiêu, cô điều
chỉnh logo 1 chút: Yêu cầu 3 của phần hoạt động
thực hành cô đổi logo thành hoạt động nhóm 4. Các

- Nhóm trưởng lên để nhận phiếu học

em hãy quan sát vào các hoạt động xem cần dụng cụ

tập.

học tập nào….Cô mời các nhóm trưởng lên bàn cô
để lấy.
2. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
* Mục tiêu: Thông qua các bài tập, các tình huống
có vấn đề Hs được khám phá, được trải nghiệm từ đó
rút ra các kiến thức mới về ĐTXH.
Lê Thị Phương Lan

Năm học 2022 -2023

* Cách tiến hành:
a. Nhiệm vụ 1: Điền từ xưng hô được in đậm dưới
đây vào cột thích hợp trong phiếu học tập
- Cô mời cả lớp cùng quan sát yêu cầu 6 trang - 1 học sinh đọc.

+ Phát triển NL ngôn ngữ: Rèn

111. Cô mời…..đọc nhiệm vụ 1.

kĩ năng đọc cho HS.

- Hãy đọc những từ in đậm trong đoạn truyện trên?

- chị, chúng tôi, ta, các ngươi.
- Học sinh thực hiện

- Bây giờ các em hãy thực hiện yêu cầu vào phiếu

Từ người

Từ người

Từ chỉ người

học tập.

nói dùng

nói dùng để

hay vật được

để tự chỉ

chỉ người

người nói

mình

nghe

nhắc đến

chúng tôi

chị

chúng

ta

các ngươi

+ Phát triển NL tự học và tự
quản.

- Cô thấy các em đã thực hiện xong. Cô mời…..đọc - Đọc
bài làm của mình.
- Nhận xét bài của bạn.

- Em đồng ý.

- Ai có bài làm khác không?
- Cô cũng hoàn toàn nhất trí với bài làm của các em.
(Chiếu bài)
Từ người

Từ người nói

Lê Thị Phương Lan

Từ chỉ người hay
Năm học 2022 -2023

nói dùng để

dùng để chỉ

vật được người

tự chỉ mình

người nghe

nói nhắc đến

chúng tôi

chị

chúng

ta

các ngươi

- Cho cô biết: Các từ in đậm này dùng để làm gì?

- Dùng để người nói tự chỉ mình, chỉ

+ Phát triển năng lực tư duy cho

(chỉ bảng)

người nghe, chỉ người hay vật được

HS

nhắc tới.
- Em đồng ý.
- Nhận xét câu trả lời của bạn.

- Nhắc lại.

- Em hãy nhắc lại giúp cô.
- Cô cũng nhất trí. Như vậy, những từ in đậm trên
chính là đại từ xưng hô.
b. Nhiệm vụ 2: Cách xưng hô của mỗi nhân vật ở
đoạn truyện trên thể hiện thái độ của người nói
như thế nào?
- Các em quan sát tiếp và cho cô biết:

- Cơm đã dùng đại từ xưng hô là chúng

+ Cơm đã dùng đại từ xưng hô nào?

tôi và chị.

Rất tốt.
+ Vậy còn chị Hơ bia đã dùng đại từ xưng hô nào?

- Chị Hơ bia đã dùng đại từ xưng hô là + Phát triển năng lực phát hiện

Đúng rồi đấy các em ạ!

ta và các ngươi.

Lê Thị Phương Lan

vấn đề, kĩ năng vận dụng cho
Năm học 2022 -2023

- Cách xưng hô của 2 nhân vật Cơm và Hơ bia thể + Cách xưng hô của cơm thể hiện thái HS.
hiện thái độ của người nói như thế nào?

độ lịch sự, tôn trọng.
+ Cách xưng hô của Hơ bia thể hiện
thái độ kiêu căng, coi thường.

- Bạn đã trả lời đúng chưa? Cô mời em….

- Em đồng ý với bạn.

- Các em trả lời rất tốt.
- Cách xưng hô của chị Hơ bia làm cho cơm gạo cảm - Làm cho cơm gạo cảm thấy khó chịu,
thấy thế nào?

tức giận.

- Cảm ơn em. Cô muốn nghe thêm 1 ý kiến nữa. Cô - Làm cho cơm gạo cảm thấy bị tổn
mời em…

thương.

- Các em có đồng tình với cách xưng hô của chị Hơ - Em không đồng tình.
bia không?
- Vì sao em lại không đồng tình?

- Vì cách xưng hô của chị Hơ bia thể
hiện thái độ kiêu căng và coi thường
người khác.

- Đúng rồi đấy các em ạ! Trong giao tiếp, để thể - Chúng ta cần sử dụng từ ngữ xưng hô

+ Giáo dục HS phẩm chất yêu

hiện thái độ tôn trọng, lịch sự đối với người nghe cho lịch sự.

quý, tôn trọng mọi người.

chúng ta cần lưu ý điều gì?
- Cô cảm ơn em! Đây là điều chúng ta cần lưu ý nhé.
Nội dung cô trò mình vừa tìm hiểu chính là nhiệm vụ
Lê Thị Phương Lan

Năm học 2022 -2023

thứ 2.
c. Nhiệm vụ 3: Danh từ chỉ người làm đại từ xưng
hô
Chuyển ý: Bên cạnh các từ nói trên, thì người Việt
Nam còn dùng các danh từ chỉ người làm đại từ
xưng hô để thể hiện rõ mối quan hệ thứ bậc, tuổi tác,
giới tính. Vậy để biết đó là những từ nào chúng ta
cùng chuyển sang nhiệm vụ 3.
- Ở nhiệm vụ này, các em hãy đọc thầm yêu cầu

- Học sinh thực hiện.

và tiếp tục thực hiện vào phiếu học tập. (3 phút)

+ Phát triển NL tự học và tự
quản.

Lưu ý: GV đi quan sát giúp đỡ học sinh. Chụp bài
của 1 học sinh để chiếu.
- Cô thấy các em đã thực hiện xong yêu cầu. Cô mời
cả lớp cùng quan sát lên màn hình. Đây là bài làm
của bạn….cô đã chụp được trong quá trình quan sát.
Cô mời….lên chia sẻ bài làm của mình.

- Học sinh lên chia sẻ.

+ Phát triển NL giao tiếp.

- Bạn đã rất mạnh dạn và tự tin chia sẻ bài làm của
mình. Cả lớp cùng khen bạn nào.

- Vỗ tay.

- Dưới lớp ai có bài làm giống bạn?
- Các em đã thực hiện yêu cầu rất tốt.

- Giơ tay.

- Ngoài những từ ngữ bạn tìm, các em còn bổ sung gì
Lê Thị Phương Lan

Năm học 2022 -2023

không?

- HS có thể nêu thêm.

- Em đã tìm từ rất tốt.
- Các em cho cô biết, vì sao khi xưng hô với bạn

- Vì bạn bè bằng tuổi nhau.

bè em lại xưng là “tớ và cậu”?
- Em trả lời rất đúng. Việc xưng hô như vậy thể hiện

+ Phát triển phẩm chất yêu quý,
tôn trọng mọi người;

- Thể hiện mối quan hệ về tuổi tác.

mối quan hệ như thế nào?

+ KN vận dụng: HS biết sử dụng
ĐTXH phù hợp khi giao tiếp.

- Cô cảm ơn em! Ngoài ra việc xưng hô như vậy còn
thể hiện mối quan hệ về thứ bậc và giới tính nữa đấy
các em ạ!
- Những từ chúng ta vừa tìm được thuộc từ loại nào

- Thuộc danh từ chỉ người.

các em đã được học?
- Em có tự tin không?

- Em rất tự tin ạ!

- Em trả lời rất chính xác. Vậy trong trường hợp nào

- Khi xưng hô trong giao tiếp.

thì danh từ chỉ người trở thành đại từ xưng hô?
- Rất giỏi. Cả lớp cùng khen bạn nào.

- Vỗ tay.

- Cô trò mình đã cùng nhau thực hiện xong các
nhiệm vụ của phần hoạt động cơ bản. Qua đây, các

- 3 học sinh nêu 3 ý của phần ghi nhớ.

em đã hiểu được những gì về đại từ xưng hô?
- Cô cảm ơn! Đó chính là nội dung phần ghi nhớ

- 1 học sinh đọc.

trong SGK/112. Cô mời em… đọc to phần ghi nhớ.

Lê Thị Phương Lan

Năm học 2022 -2023

III. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
* Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức về ĐTXH vào làm các bài tập áp dụng dạng cơ bản.
* Cách tiến hành:
- Để củng cố thêm về cách sử dụng đại từ xưng hô.

- Nhóm trưởng điều hành thành viên

Cô trò mình cùng chuyển sang phần hoạt động thực

thực hiện các yêu cầu.

hành.

+ Các bước thực hiện: HS làm việc
cá nhân…Sau đó, chia sẻ theo nhóm
đôi….Nhóm trưởng điều hành các
thành viên chia sẻ và thống nhất kết
quả.

+ Phát triển NL tự học
+ Phát triển năng lực giao tiếp:
Học sinh xác định mục đích làm
việc nhóm, lựa chọn nội dung
thảo luận, thái độ trong giao tiếp;
phát triển khả năng làm việc
nhóm, làm tăng hiệu quả hợp tác.

- Qua quan sát cô thấy tất cả các nhóm đã thực hiện
xong yêu cầu. Các em hãy ngồi ngay ngắn, hướng
lên bảng để cùng nhau chia sẻ nhé.
* Yêu cầu 2:

- HS lên chia sẻ:

- Ở yêu cầu 2, cô muốn nhờ 1 bạn lên giúp cô chia - QUẢN TRÒ: Các bạn ơi! Chúng
sẻ. Cô mời em……

mình cùng chia sẻ nhé.
- QUẢN TRÒ: Mời đại diện nhóm

- Em hãy chọn bài sạch đẹp nhất của nhóm em mang

bạn…. lên trình bày bài kết quả của

lên giúp cô. (HS mang bài lên cho cô chiếu lên màn

nhóm mình.

hình. (GV CHỤP ẢNH CHIẾU LÊN MÀN

- HS: Lên bảng trình bày.

Lê Thị Phương Lan

+ Phát triển NL giao tiếp: Báo
cáo được kết quả thực hiện
Năm học 2022 -2023

HÌNH).

- QUẢN TRÒ: Mời bạn về chỗ:

nhiệm vụ của nhóm. HS được

+ Mời các bạn cho ý kiến?

trao đổi tương tác với nhau.

+ Ai có ý kiến khác không? (không).
+ Bao nhiêu nhóm có kết quả giống
nhóm bạn?
+ Chúng em đã chia sẻ xong yêu cầu 2.
Mời cô cho ý kiến.
- Cô khen cả lớp mình đã thảo luận, chia sẻ rất tích
cực sôi nổi. Đặc biệt, cô khen 2 bạn….đã mạnh dạn,
tự tin chia sẻ trước lớp. Cô dành cả lớp 1 chàng pháo
tay.

- Em học tập cách xưng hô của Rùa.

- Qua cách xưng hô của thỏ và rùa, các em học tập
cách xưng hô của nhân vật nào?

- Vì thể hiện sự khiêm tốn, lịch sự.

- Vì sao?
Liên hệ: Trong giao tiếp hàng ngày, chúng ta cần

+ Giáo dục HS phẩm chất yêu
- Lắng nghe.

quý, tôn trọng mọi người

lựa chọn từ ngữ xưng hô sao cho phù hợp, thể
hiện đúng mối quan hệ giữa mình và người nghe
các em nhé!
* Yêu cầu 3:
- Yêu cầu 3, cô sẽ tổ chức cho các em báo cáo kết

- Tham gia trò chơi

quả qua 1 trò chơi có tên: Ai nhanh hơn?
Lê Thị Phương Lan

Năm học 2022 -2023

- Các em cùng chú ý lên màn hình.
(CHIẾU LUẬT CHƠI)

- HS đọc

- Cả lớp đã sẵn sàng chưa?
- GV chiếu từng câu hỏi….
- Trò chơi kết thúc. Các em đã tham gia rất sôi nổi,
tích cực và trả lời đúng tất cả các câu hỏi. Cô khen

+ Phát triển năng lực ngôn ngữ

cả lớp………..

+ Phát triển năng lực văn học:

- Cô mời em đọc lại đoạn văn này. Cô cảm ơn em!

Học sinh hiểu được nội dung câu

- Qua câu chuyện, em thấy các con vật như thế

- Các con vật đáng yêu, ngộ nghĩnh.

chuyện.

nào?
- Tại sao khi hiểu rõ câu chuyện các con vật lại

- Vì Bồ Chao quá sợ sệt sợ trời sập. Đó

thở phào?

là trụ điện cao thế chứ không phải trụ
chống trời.

4. HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG
- Bài học hôm nay, giúp các em ghi nhớ những kiến

- Đọc phần ghi nhớ.

thức gì?
5. HOẠT ĐỘNG SÁNG TẠO
- Chiếu sơ đồ tư duy.

- Lắng nghe.

- Đây là 1 số kiến thức cần ghi nhớ về ĐTXH mà cô
đã hệ thống lại bằng SĐTD. Các em về nhà hãy nhớ
và có thể vẽ lại sơ đồ tư duy theo cách của mình để
Lê Thị Phương Lan

Năm học 2022 -2023

hôm sau mang lên lớp trưng bày.
- Chúng mình hãy vận dụng thật tốt những điều đã
học hôm nay khi giao tiếp cho phù hợp.
Tiết học của chúng ta kết thúc tại đây! Xin chân
thành cảm ơn quý thầy cô và các em.
ĐIỀU CHỈNH – BỔ SUNG:
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Lê Thị Phương Lan

Năm học 2022 -2023