Bộ môn điện
Hong Lam Vocational College
Môn học:
Mỏy di?n xoay chi?u
Squirrel Cage Rotor
Tương tự như động cơ 3 pha
Rotor lồng sóc
Stator động cơ 1 pha.
Giống như phần động cơ 3 pha
Single-phase Motor Stator
Stator động cơ 1 pha.
Nếu chỉ có 1 cuộn dây nối vào 1 pha sẽ có từ trường xoay chiều như sau..
Không tạo ra được từ trường quay.
Stator động cơ 1 pha.
Phần tĩnh gồm hai cuộn dây đặt lệch nhau 90 độ.
Stator động cơ 1 pha.
Khi có hai cuộn dây đặt lệch nhau 90 độ sẽ tạo ra từ trường quay giống nhau.
Split-phase Motor/Động cơ chia pha
Để tạo ra sự lệch pha về dòng điện chúng ta dùng 2 cuộn dây có các đặc tính về điện khác nhau và nối chúng song song với nhau.
Một cuộn (A) có điện trở thấp và điện cảm cao.
Cuộn còn lại (B) có điện trở cao và điện cảm thấp
Động cơ chia pha
Hai cuộn dây bố trí lệch nhau 90 độ.
Hai cuộn dây bố trí lệch nhau 90 độ.
Động cơ chia pha
Tuy nhiên, giữa hai cuộn có góc pha = 30 độ
Nó làm cho từ trường quay yếu hơn và mô men khởi động thấp.
Động cơ chia pha
Ngay khi động cơ chạy, tốc độ của rotor sẽ gia tăng theo tác động của từ trường quay.
Lúc này không cần sử dụng hai cuộn dây nữa.
Cuộn (B) có thể được ngắt ra khỏi nguồn nhờ vào khóa ly tâm.
Động cơ chia pha
Hai cuộn dây được gọi là cuộn “CHẠY”- nối liên tục với nguồn, cuộn “Khởi Động”- được ngắt ra khi động cơ đạt khoảng 75% tốc độ định mức.
Động cơ 1 pha
Capacitor Start Motor/ Tụ khởi động ĐC
Để tăng mô men khởi động người ta sử dụng 1 tụ điện mắc nối tiếp với cuộn dây khởi động.
Nhằm tăng góc pha giữa các cuộn dây gần tới 90 độ.
Đồ thị khi mắc thêm tụ điện.
Capacitor Start Motor
Mô ment khởi động khi thêm tụ.

Tụ chạy
Tụ chạy được nối vào cuộn khởi động để giảm dòng khi khởi động động cơ.
Thường dùng cho các động cơ khởi động nhiều lần.

Động cơ dùng tụ chạy.
Một số động cơ sử dụng hai cuộn dây giống nhau.
Động cơ dùng tụ chạy.
Khi chạy theo chiều “Thuận”, cuộn A là cuộn chính (chạy), cuộn B là cuộn phụ (khởi động).
Động cơ dùng tụ chạy.
Khi chạy theo chiều “Ngược”, cuộn B là cuộn chính (chạy), cuộn A là cuộn phụ (khởi động).
Động cơ dùng tụ chạy.
Động cơ kiểu này dễ dàng đảo chiều quay nhưng do hai cuộn dây giống nhau nên hiệu quả khởi động không cao, thường dùng cho các động cơ công suất nhỏ.
Shaded Pole Motor/ Động cơ có vòng lệch pha.
Sử dụng cho các ứng dụng cần lực xoắn nhỏ.
Trong lõi sắt thường có một cuộn dây để sản sinh ra từ thông.
Động cơ có vòng lệch pha.
Phần tĩnh có xẻ rãnh để đặt các vòng ngắn mạch.
Trong cuộn dây(vòng ngắn mạch) có dòng cảm ứng từ cuộn dây động cơ.
Động cơ có vòng lệch pha.
The laminated stator has slots in which
SHORT-CIRCUITED copper “Shading Rings” are placed.
The inductive shading rings have currents induced
that are LAGGING the coil current.
Shaded Pole Motor
A small Squirrel Cage Rotor is between the stator poles.
Shaded Pole Motor
The small angle of lag between coil flux and shading ring flux produces a weak rotating field effect.
The rotor rotates TOWARDS
the shading rings.
Universal Motor
A “Universal” motor can operate on either DC or AC
Universal Motor
A “Universal” motor stator has field poles and coils
The “rotor” is a laminated armature with commutator, similar to a DC Series motor
The stator core is laminated for AC operation
Armature coils are connected to the commutator
Universal Motor
Current is passed to the armature via carbon brushes
in contact with the commutator
Universal Motor
The Armature and Field Coils are in SERIES
Therefore the field coils and armature carry the SAME current
Universal Motor
Characteristics of the Universal Motor:
Starting torque is high
No-Load Speed is high
Torque reduces as speed increases
Speed reduces as load increases
This makes the universal motor suitable for vacuum cleaners, portable power tools (angle grinders, power drills etc)
Reversing Rotation of
Single Phase Motors
Reversal of rotation of some
single phase motors is fairly simple
Reversal of rotation of some others is not simple
Reversal of rotation of one type is very difficult
Reversing Rotation of
Single Phase Motors
Split Phase Motor
Reverse RUN Winding
Reverse START Winding
Reverse START Winding and Switch
Reversing Rotation of
Single Phase Motors
Universal Motor
Reverse Armature
Reversal of ARMATURE is simpler than reversal of TWO field coils.
Reversing Rotation of
Single Phase Motors
Shaded Pole Motor
Reversal of Shaded Pole Motor requires
physical reversal of the stator and shading rings.