PHÒNG GD & ĐT HUYỆN CƯ KUIN
TRƯỜNG THCS EATIÊU
(((












Thực hiện : Nguyễn Đaị
Tổ : Văn –







học 2013 - 2014




A. PHẦN THỨ NHẤT
CƠ SỞ LÍ THUYẾT CỦA CHUYÊN ĐỀ

I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
W.Warrd nói : “ Người thầy trung bình chỉ biết nói, người thầy giỏi biết giải thích, người thầy xuất chúng biết minh họa, người thầy vĩ đại biết cách truyền cảm hứng..”.Có thể nói dạy học là một trong những nghề quan trọng nhất của xã hội, vì người thầy chịu trách nhiệm về tri thức – nguồn tài nguyên quý giá nhất trong tất cả các nguồn tài nguyên. Khi xã hội ngày càng phát triển, tri thức của nhân loại ngày càng được nâng cao và hoàn thiện thì vai trò của người thầy lại càng quan trọng. Vì vậy, mọi người thầy cần hiểu bài học đầu tiên phải dạy cho học trò là Hiểu biết Trí tuệ, Học cách Học – thậm chí là trước khi học đọc,học viết và học số...
Đáp ứng đòi hỏi của sự phát triển con người ở thời đại mới, trước những yêu cầu bức thiết trong phát triển kinh tế xã hội, những tiến bộ của khoa học công nghệ, và cũng phù hợp với tiến trình phát triển của nhân loại, nền giáo dục Việt Nam trong những năm gần đây đã không ngừng đổi mới và phát triển về cả nội dung và phương pháp giảng dạy ... Một trong những phương pháp được áp dụng trong những năm học gần đây là phương pháp sơ đồ tư duy, nhưng môn học Ngữ văn có tính đặc thù, gồm 3 phân môn : Văn học, Tiếng Việt và Tập làm văn. Có chung mục đích là giáo dục thẩm mĩ và rèn luyện cho học sinh các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết . Vì thế đã có chúng tôi đã gặp những khó khăn nhất định khi áp dụng phương pháp sơ đồ tư duy trong dạy học bộ môn Ngữ văn như :
- Sơ đồ tư duy có phải là công cụ ghi chép vạn năng với mọi bài học?
- Sơ đồ tư duy có thể vận dụng trong mọi trường hợp, mọi giai đoạn của quá trình nhận thức?
- Giáo viên có thể soạn bài dưới hình thức sơ đồ tư duy?
- Học sinh có thể ghi bài theo sơ đồ tư duy ?
- Trong dạy học Ngữ văn, BĐTD dùng vào các trường hợp nào sẽ phát huy hiệu quả?
Trước những băn khoăn ấy, chúng tôi chọn đề tài “ Sử dụng phương pháp sơ đồ tư duy trong dạy học Ngữ văn” để thực hiện chuyên đề này . Chúng tôi rất mong đón nhận các ý kiến đóng góp, trao đổi, bổ sung của quý đồng nghiệp để những nội dung trình bày trong chuyên đề này phát huy giá trị trong thực tiễn dạy học.
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:
Trước đây, cả giáo viên và học sinh đều sử dụng lối ghi chép tuần tự theo kiểu thông thường, bằng một màu mực đơn điệu . Lối ghi chép này có nhiều bất lợi :
- Thứ nhất : các từ khóa bị chìm khuất
Từ khóa là từ truyền tải các ý tưởng quan trọng của bài học – thường là danh từ hay động từ giúp ta hồi ức những chùm tia ý tưởng mỗi khi ta đọc hay nghe thấy nó. Lối ghi chép thông thường, những Từ khóa thường rải ra trên nhiều trang giấy và bị chìm khuất trong một rừng chữ không quan trọng bằng. Điều này trở thành trở ngại khi bộ não tìm mối liên kết có ích giữa các Khái niệm Trọng tâm.
- Thứ hai : Khó nhớ nội dung
Các ghi chép bằng một màu đơn điệu dễ gây nhàm chán thị giác, khiến não khiến não dễ khước từ và bỏ quên chúng đi. Hơn nữa, lối ghi chú thông thường là dãy liệt kê, bất tận và không có gì khác biệt ... => Khó nhớ nội dung
- Thứ ba : Lãng phí thời gian
Lối ghi chép thông thường trong mọi giai đoạn đều lãng phí thời gian vì nó :
- Buộc ta ghi cả những điều không cần thiết.
- Buộc ta đọc, thậm chí đọc đi đọc lại những đơn vị kiến thức không cần thiết.
- Buộc ta phải đi tìm Từ khóa.
- Thứ tư : Không kích thích não sáng tạo
Bản chất của lối ghi chép tuần tự theo kiểu thông thường là cản trở não tìm các mối liên kết, chống lại mọi hoạt động sáng tạo, làm trì trệ và kìm hãm quá trình tư duy...
=> Hậu quả :
- Mất khả năng tập trung.
- Đánh mất sự ham mê học hỏi( Hiển nhiên vốn có ở trẻ nhỏ - Học sinh)
- Mất tự tin vào trí nhớ của