CHUYÊN ĐỀ
“SỬ DỤNG PHIẾU HỌC TẬP ĐỂ PHÁT HUY NĂNG LỰC HỌC TẬP ĐỘC LẬP
CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC SINH HỌC 6 THCS”

A. Đặt vấn đề:
I. Cơ sở lý luận:
Sinh hoc là một môn học không khó đối với học sinh THCS vì nó là một môn xã
hội tổng hợp một số kiến thức của các môn khoa học tự nhiên và xã hội khác. Tuy nhiên
trong quá trình làm nhiệm vụ giảng dạy bộ môn Sinh học 6 thuộc trường THCS, tôi nhận
thấy việc kết quả dạy học bài ôn tập chưa tạo được hứng thú học tập cho học sinh, dẫn
đến chất lượng các bài ôn tập chưa cao. Từ vấn đề này nhóm giáo viên Sinh học đã thảo
luận chuyên đề “ Sử dụng phiếu học tập để phát huy năng lực học tập độc lập của học
sinh trong dạy học các bài ôn tập sinh học 6 THCS” nhằm nâng cao chất lượng bộ môn
Sinh học 6”.
Phiếu học tập giúp học sinh biết cách diễn đạt ý tưởng của mình bằng ngôn ngữ
của chính mình khi nghiên cứu một nội dung sinh học thành một hệ thống kiến thức hoàn
chỉnh.
Khi sử dụng PHT sẽ rèn luyện cho học sinh các kĩ năng, thao tác hoạt động, phát huy
năng lực độc lập nâng cao tinh thần trách nhiệm của học sinh trong học tập, rèn cho học
sinh phương pháp tư duy khái quát có khả năng chuyển tải thông tin ở mức độ cao hơn.
Quan trọng hơn cả là giúp học sinh vừa chiếm lĩnh kiến thức, vừa nắm vững phương pháp
tái tạo cho bản thân kiến thức đó, phát triển năng lực tự học và thói quen tự học, sáng tạo,
giúp học sinh có thể tự học suốt đời - đây là một trong những yêu cầu căn bản của lý luận
dạy học nói riêng.
Theo tác giả giáo sư Trần Bá Hoành cuốn "Kỹ thuật dạy học sinh học - 1996" có
viết: "Trong cách dạy học tích cực khi sử dụng phiếu học tập có sự giao tiếp thường
xuyên qua lại giữa thày với trò, giữa trò với trò, bài học được xây dựng từ những đóng
góp của học sinh thông qua các hoạt động học tập do thày tổ chức".
Như vậy phiếu học tập có vai trò rất lớn hình thành kĩ năng tự lực, sáng tạo và tích
cực của học sinh. Và việc sử dụng phiếu học tập trong dạy học sinh học góp phần nâng
cao chất lượng dạy học sinh học và phát triển năng lực học sinh bước đầu góp phần quan
trọng trong việc phát triển con người mới đáp ứng yêu cầu của xã hội trong giai đoạn
hiện nay.

II. Cơ sở thực tiễn.
+ Tầm quan trọng của PHT
Trong quá trình giảng dạy để cho bài giảng thêm phong phú và có tính thuyết phục
cao, GV thường sử dụng các phương tiện trực quan để dạy học như: bản đồ, các dụng cụ
thí nghiệm,…Trong đó PHT là phương tiện hữu hiệu có tính khả thi ở nhiều bài giảng
khác nhau nên đã có 100% GV được điều tra có sử dụng PHT.
+ Hình thức sử dụng PHT
Đa số GV sử dụng PHT vào việc ra bài tập và giảng bài mới, củng cố bài, chương,
phần, một số GV còn dùng PHT để mở bài và ngoại khoá. Như vậy, GV đã sử dụng PHT
vào nhiều khâu trong quá trình dạy học.
+ Mức độ sử dụng PHT
Phần lớn các thầy cô thường xuyên sử dụng PHT vì nhận thấy trong quá trình
giảng dạy PHT đã góp phần phát huy tính tích cực của HS, giúp bài học trở nên đa dạng
và hấp dẫ hơn. Nhưng bên cạnh đó có một số GV ít sử sử dụng PHT có lẽ do chưa thấy
hết hiệu quả của PHT.
+ Nguồn PHT mà GV sử dụng
Đa số PHT mà GV sử dụng là do GV tự biên soạn hoặc có trong SGK, trong tài
liệu tham khảo.
B. KẾ HOẠCH NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN: 
Để phát huy tính tư duy, chủ động và sáng tạo trong dạy và học bộ môn Sinh học mà
học sinh không phải lĩnh hội bằng cách học thuộc bài, tổ chuyên môn cần đạt như sau:
1. Giáo viên:
- Tự thiết kế phiếu học tập phù hợp với nội dung từng bài ôn tập trong chương
trình sinh học 6
- Tự bồi dưỡng kĩ năng dạy học tích cực, kĩ năng sử dụng phiếu học tập trong bài
dạy môn Sinh học nhằm đem lại hiệu quả thiết thực trong công tác giảng dạy môn Sinh
học ở trường THCS.
2. Học sinh:
- Nâng cao kỹ năng sử dụng phiếu học trong bài học.  
C. NHỮNG GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP CỤ THỂ: 
 
D. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Kinh nghiệm thực tiễn dạy học và kết quả nghiên cứu thực nghiệm cho thấy để nâng cao
chất lượng dạy học cần có các điều kiện sau:
- Tạo không khí học tập tích cực, Giáo viên phải tạo hứng thú học tập mà ở đó mọi học
sinh đều có trể tích cực tham gia trong quá trình học tập, luôn hào hứng và muốn biết
được sự tiến bộ của mình, liên tục tạo ra những thử thách vừa sức, giáo viên phải biết tổ
chức các hoạt động tự lực của học sinh.

- Mục tiêu học tập luôn có ý nghĩa, giáo viên phải có khả năng triển khai các mục tiêu và
nhiệm vụ học tập một cách hợp lí, hấp dẫn đồng thời luôn giải quyết được nhu cầu đòi
hỏi của học sinh để các em luôn hăng hái học tập, sử dụng phương pháp đa dạng.
- Sử dụng phương tiện hiện đại phù hợp với nội dung bài dạy.
- Kiến thức phải có tính thực tiễn, gần gũi với hoạt động hằng ngày trong cuộc sống của
học sinh. Biết vận dụng những kiến thức trong bài học để giải thích một số hiện tượng
trong thực tế có liên quan.
- Liên tục thay đổi hình thức động viên học tập, phát huy tối đa tính tư duy tích cực của
học sinh, tổ chức tình huống có vấn đề đòi hỏi dự đoán, nêu giả thiết, tranh luận trái
ngược.
-Tiến hành dạy học ở mức độ thích hợp nhất.