Chuyên đề phản ứng oxi - hoá khử

A Lí thuyết cơ bản.
I- Khái niệm số oxi hoá và cách xác định số oxi hoá.
1. Số oxi hoá: Là điện tích của nguyên tử nếu giả định rằng các cặp e chung lệch hẳn về phía nguyên tử có độ âm điện lớn hơn ( nghĩa là phân tử có liên kết ion.).
2. Quy tắc xác định số oxi hoá .
+ Số oxi hoá của nguyên tử đơn chất bằng 0.
+ Số oxi hoá của ion đơn nguyên tử bằng điện tích ion đó.
+ Trong phân tử hợp chất : H có số oxi hoá +1 , O có số oxi hoá -2 trừ một số trường hợp ( Hidrua kim loại VD: NaH thì H có số oxi hoá -1, Các peoxit thì O có số oxi hoá -1 …)
+Trong một phân tử , tổng số oxi hoá của các nguyên tử bằng 0.
+ Trong một ion nhiều nguyên tử , tổng số oxi hoá của các nguyên tử bằng điện tích ion đó.
3. Cách xác định số oxi hoá của nguyên tử C trong hợp chất hữu cơ.
+ Số oxi hoá TB
+ Số oxi hoá của từng nguyên tử C.
II- Phản ứng Oxi hoá - khử ( oxh- khử)
1. Định nghĩa.
+ Phản ứng oxi hóa khử
+ Chất oxi hoá
+ Chất khử
+ Quá trình oxi hoá
+ Quá trình khử
2. Một số chất oxi hoá , chất khử.
a- Chất khử: là chất cho e ( Chất có số oxi hoá tăng lên )
VD:
b- Chất oxi hoá : là chất nhận e ( là chất có số oxi hoá giảm xuống ).
VD:
3. Nhận xét chung
+ Trong các chất nếu nguyên tố có mức oxi hoá thấp nhất thì thể hiện tính khử, Nếu nguyên tố có mức oxi hoá cao nhất thì thể hiện tính oxi hóa.
+ Những chất có nguyên tố ở mức oxi hoá trung gian thì vừa thể hịên tính oxi hoá vừa thể hiện tính khử.
4. Điều kiện để xảy ra phản ứng oxi hoá - khử.
+ Phải có chất oxi hoá , chất khử.
+ Tính khử của chất khử, tính oxi hoá của chất oxi hoá phải đủ mạnh.
III- Cân bằng phản ứng oxi hoá khử
1. Các bước cân bằng
2. Các phương pháp cân bằng
+ Phương pháp thăng bằng e
+ Phương pháp ion- electron.
IV- Các loại phản ứng oxi hoá khử.
1. Phản ứng oxi hoá khử bình thường
2. Phản ứng oxi hoá khử nội phân tử
3. Phản ứng oxi hoá khử tự oxi hoá khử
4. Phản ứng oxi hoá khử phức tạp.
4a. Phản ứng trong đó có nhiều nguyên tố trong một phân tử thay đổi số oxi hóa.
4b. Phản ứng có hệ số bằng chữ.
4c. Phản ứng có nguyên tố tăng hay giảm số oxi hóa ở nhiều mức.
5. Phản ứng oxi hoá khử có môi trường
6. Phản ứng oxi hoá khử trong hợp chất hữu cơ.
7. Phản ứng oxi hoá khửở dạng thiếu chất (Hoàn thành và cân bằng phản ứng oxh-khử)
B. Bài tập : Cân bằng phản ứng oxi hoá khử theo phương pháp thăng bằng electron.
Bài . Cân bằng các phản ứng sau bằng phương pháp thăng bằng electron.