CHỦ ĐỀ LỚP ĐẤT VÀ SINH VẬT
Nội dung 1 : Đất. Các nhân tố hình thành đất
Nội dung bài gồm:
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
II. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI GIỮA BÀI
Câu 1: Quan sát mẫu đất ở hình 66, nhận xét về màu sắc và độ dày...
Câu 2: Dựa vào những kiến thức đã học ở Tiểu học, hãy cho biết nguồn gốc...
Câu 3: Trong sản xuất nông nghiệp, con người đã có nhiều biện pháp làm tăng độ phì...
III. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI CUỐI BÀI HỌC
Câu 1: Đất (hay thổ nhưỡng) gồm những thành phần nào?
Câu 2: Chất mùn có vai trò như thế nào trong lớp thổ nhưỡng?
Câu 3: Độ phì của đất là gì?
Câu 4: Con người có vai trò như thế nào đối với độ phì trong lớp đất?
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
1. Lớp đất trên bề mặt các lục địa
Đất là lớp vật chất mỏng, vụn bở, bao phủ trên bề mặt các lục địa, được đặc trưng bởi độ phì.
Mẫu đất gồm có nhiều tầng khác nhau
Trên cùng là tầng chứ mùn ( mỏng, màu xám)
Giữa là tầng tích tụ sét, sỏi….(dày, màu vàng đỏ)
Dưới cùng là đá mẹ ( xuống sâu, màu tùy loại đá).
2. Thành phần và đặc điểm của thổ nhưỡng
Khoáng: có tỉ lệ lớn ( 90 – 95%), các hạt màu loang lổ ( do đá gốc tạo ra hoặc do bồi tụ, lắng lại).
Hữu cơ: Tỉ lệ nhỏ, chủ yếu ở tầng trên, màu xám hoặc đen ( sinh vật phân hủy -> chất mùn cho cây).
Nước và không khí trong các khe hổng của đất.
Đất có tính chất quan trọng là độ phì. Độ phì là khả năng cung cấp cho thực vật nước, các chất dinh dưỡng và các yếu tố khác như nhiệt độ, không khí, để thực vật sinh trưởng và phát triển.
3. Các nhân tố hình thành đất
Đá mẹ: Sinh ra thành phần khoáng trong đất.
Sinh vật: Sinh ra thành phần hữu cơ.
Khí hậu: Gây thuận lợi hoặc khó khăn cho quá trình phân giải chất khoáng và hữu cơ trong đất.
Ngoài ra, sự hình thành đất còn chịu ảnh hưởng của địa hình và thời gian.


II. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI GIỮA BÀI
Câu 1: Quan sát mẫu đất ở hình 66, nhận xét về màu sắc và độ dày...
Quan sát mẫu đất ở hình 66, nhận xét về màu sắc và độ dày của các tầng đất khác nhau.
Trả lời:
Quan sát hình 66 ta thấy có ba tầng đất có độ dày với màu sắc khác nhau.
Về độ dày tầng đất: Tầng dày nhất là tầng B, đến tầng A và mỏng nhất là tầng C.
Về màu sắc:
Tầng A màu xám đậm
Tầng B màu vàng, cam
Tầng C màu vàng xen lẫn màu đen
Câu 2: Dựa vào những kiến thức đã học ở Tiểu học, hãy cho biết nguồn gốc...
Dựa vào những kiến thức đã học ở Tiểu học, hãy cho biết nguồn gốc của thành phần khoáng trong đất.
Trả lời:
Nguồn gốc của thành phần khoáng trong đất:
Nguồn gốc thành phần khoáng trong đất là từ đá gốc. Do phong hoá, đá gốc bị vỡ vụn thành các sản phẩm phong hoá. Các khoáng vật cấu tạo nên đá trở thành khoáng vật trong đất.
Câu 3: Trong sản xuất nông nghiệp, con người đã có nhiều biện pháp làm tăng độ phì...
Trong sản xuất nông nghiệp, con người đã có nhiều biện pháp làm tăng độ phì của đất (làm cho đất tốt). Hãy trình bày một số giải pháp làm tăng độ phì mà em biết.
Trả lời:
Các biện pháp làm tăng độ phì của đất:
Làm đất (cày, bừa, xáo, xới..ệ).
Bón phân hữu cơ, vô cơ cho đất.
Bón vôi cải tạo đất.
Thau chua, rửa mặn.
Làm thuỷ lợi để tưới tiêu cho đất.
III. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI CUỐI BÀI HỌC
Câu 1: Đất (hay thổ nhưỡng) gồm những thành phần nào?
Trả lời:
Đất gồm có các thành phần:
Khoáng: có tỉ lệ lớn ( 90 – 95%), các hạt màu loang lổ ( do đá gốc tạo ra hoặc do bồi tụ, lắng lại).
Hữu cơ: Tỉ lệ nhỏ, chủ yếu ở tầng trên, màu xám hoặc đen ( sinh vật phân hủy -> chất mùn cho cây).
Nước và không khí trong các khe hổng của đất.
Câu 2: Chất mùn có vai trò như thế nào trong lớp thổ nhưỡng?
Trả lời:
Chất mùn có vai trò rất quan trọng trong đất vì chúng là nguồn thức ăn cung