CHIẾU DỜI ĐÔ
Lý Công Uẩn
I. Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Thấy được khát vọng của nhân dân ta về một đất nước độc lập, thống nhất, hùng cường và khí phách của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh được phản ánh qua Chiếu dời đô.
- Nắm được đặc điểm cơ bản của thể chiếu , thấy được sức thuyết phục to lớn của chiếu dời đô là sự kết hợp giữa lí lẽ và tình cảm., biết vận dụng bài học để viết văn nghị luận
II. Chuẩn bị:
GV: soạn giáo án
HS: soạn bài, học bài: Ngắm trăng
III. Tiến trình lên lớp
Ổn định
Kiểm bài cũ: - Đọc thuộc lòng bài ngắm trăng (Bản phiên âm chữ Hán và bản dịch thơ)
- Qua bài ngắm trăng em thấy được những vẻ đẹp gì trong tâm hồn Bác?
Nêu những đặc sắc nghệ thuật của bài thơ
3.Tổ chức các bước hoạt động
Hoạt động của thầy, trò
Nội dung ghi

* Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Hiện nay cả nước nói chung và đặc biệt là nhân dân Hà Nội đang có nhiều hoạt động hướng tới một sự kiện trọng đại sẽ diễn ra vào năm 2010. Em hãy cho biết đó là sự kiện gì? (kỉ niệm 1000 năm Thăng long – Hà Nội)
Thăng Long, kinh thành, trung tâm của cả nước từ cả 1000 năm. Vậy Thăng long ra đời là kinh đô vào lúc nào? Chúng ta nhớ rằng: Ngay sau khi lên ngôi, Lý Công Uẩn đã quyết định dời kinh đô từ Hoa Lư ra thành Đại La. Gắn với sự kiện này là “Chiếu dời đô” - bại chiến do chính Lý Công Uẩn thảo ra. Tại sao có việc dời đô này? Chúng ta hãy tìm hiểu bài “Chiếu dời đô”.
* Hoạt động 2:
Em hãy cho biết vài nét về tiểu sử Lý Công Uẩn?
(là vị vua sáng lập ra nhà Lý)
Em hãy xác định thể loại văn bản? Em biết gì về thể chiếu? (theo sgk/50) Thế nàolà biền ngẫu? (Biền là 2 con ngựa sóng bước, ngẫu là đôi) Biền ngẫu là những cặp đoạn câu cân xứng, đối nhau, song song nhau
- Em hãy tìm những câu biền ngẫu trong bài chiếu này?
- Bài chiếu này thuộc kiểu văn bản nào? (văn bản nghi luận)
Vì sao em xác định như thế? (Vì nó được viết bằng phương thức lập luận để trình bày và thuyết phục người nghe theo tư tưởng đời đô của tác giả)
- Em hãy cho biết hoàn cảnh ra đời của bài “Chiếu dời đô”? (sgk/50)
* Hướng dẫn đọc: giọng to, dõng dạc, câu kết đoạn 1 đọc hạ giọng phần 2 khi nói về thành Đại la đọc giọng trang trọng, câu hỏi kết đọc hơi lên giọng cho phù hợp với ngữ điệu câu nghi vấn. Giọng điệu chung: trang trọng, nhấn mạnh những câu có sắc thái tình cảm tha thiết hoặc chân tình
- GVđọc: Gọi hs đọc lại . Nhận xét
- GV kiểm tra việc đọc chú thích của học sinh
* Nếu là văn bản nghị luận thì vấn đề nghị luận ở bài chiếu này là gì? (sự cần thiết phải dời kinh đô từ Hoa Lư về Đại La
- Vấn đề đó được trình bày bằng mấy luận điểm? mỗi luận đỉêm ứng với đoạn nào của văn bản Chiếu dời đô?
( LĐ1: từ đầu…”không thể dời đổi: Mục đích của việc dòi đô
LĐ2: “ Huống gì… thế nào? : Ca ngơi địa thế thành đại la)
* Hoạt động 3:
Gọi hs đọc đoạn 1 (Từ đầu….không dời đổi)
- Tại sao mở đầu bại chiến, Lý Công Uẩn lại viện dẫn sử sách Trung Quốc nói về việc các vua Trung Quốc xưa cũng từng có những cuộc dời đô? (Bại chiến dẫn số liệu cụ thể về các lần dời đô của 2 nhà Thương, Chu cho thấy trong lịch sử đã từng có chuyện dời đô việc Lý Công Uẩn dời đô là không có gì khác thường
- Theo suy luận của tác giả, vì sao nhà Thương, nhà Chu phải dời đô? (Nhằm mưu toán nghiệp lớn, tính kế muốn dời cho con cháu)
- Theo Lý Công Uẩn việc dời đô của 2 nhà Thương, Chu là một việc làm như thế nào? Kết quả ra sao?
( Thuận với mệnh trời và lòng người Vận nước phồn vinh)
- Việc nêu sử xưa của Trung Quốc có tính chất tiền đề này có tác dụng gì? (làm chỗ dựa cho lí lẽ ở phần tiếp theo)
Đọc thầm đoạn “Thế mà… dời đổi”
- Sau khi nói về sử xưa Trung Quốc, tg soi rọi vào sử VN đời vua nào? (Đinh, Lê hai triều đại gần nhất) so sánh hai triều Đinh Lê với nhà Thương, Chu, Lý