Tuần 1 Ngày soạn:
Tiết 2 Ngày dạy:
CHƯƠNG 1: CHẤT - NGUYÊN TỬ - PHÂN TỬ
Bài 2: CHẤT (tiết 1)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
- HS biết:
+ Khái niệm chất và một số tính chất của chất.
+ Phân biệt được khái niệm vật thể (tự nhiên và nhân tạo), vật liệu và chất.
2. Kỹ năng:
- Quan sát thí nghiệm, hình ảnh, mẫu chất… rút ra nhận về tính chất của chất.
- So sánh được tính chất vật lý của một số chất quen thuộc như đường, muối ăn, tinh bột.
3. Thái độ:
- Nghiêm túc, trung thực, có tinh thần học tập cao, hứng thú với môn học.
II. PHƯƠNG PHÁP:
- Đàm thoại nêu vấn đề, liên hệ thực tế.
III. CHUẨN BỊ:
- Hình ảnh, mẫu vật thể
IV. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn định lớp.
2. Dạy bài mới:
a. Vào bài:
- Chúng ta đã biết nhiệm vụ của hóa học là nghiên cứu các chất và sự biến đổi chất. Vậy chất có ở đâu, đặc điểm của chất như thế nào? Trong bài học hôm nay chúng ta sẽ lần lượt trả lời những câu hỏi đó.
b. Giảng dạy:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Khái niệm về chất

- GV yêu cầu HS quan sát xung quanh và kể ra một số vật thể.
- GV giúp HS phân loại các vật thể đã kể trên thành hai nhóm: vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo.
- GV viên đặt câu hỏi: các vật thể được làm từ những vật liệu nào?
- GV thông báo cho HS: sắt, nhôm, nước… là chất. Còn gỗ, thép… là hỗn hợp nhiều chất.
- GV lấy thêm một số ví dụ về vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo, chỉ ra các chất tạo nên vật thể.
- Đặt câu hỏi: chất có ở đâu?
I. CHẤT CÓ Ở ĐÂU?




- ở đâu có vật thể ở đó có chất. Chất là thành phần cấu tạo nên vật thể.

Hoạt động 2: Tính chất của chất


- Để phân biệt các chất sau nước, rượu etylic, sắt, khí oxi người ta dựa vào những đặc điểm gì của chất?
- Ngoài việc dựa vào màu trạng thái của chất (rắn, lỏng, khí), màu sắc (có màu hoặc không màu), mùi, vị… người ta còn dựa vào ts, tnc, khối lượng riêng, khả năng dẫn điện, dẫn nhiệt của chất. Các tính chất đó được gọi là tính chất vật lý.
Các tính chất vật lý có thể xác đinh bằng cách nào?
- Bên cạnh đó, người ta còn xác định tính chất của chất dựa vào khả năng biến đổi thành chất khác của chất, đó là tính chất hóa học của chất. Tính chất hóa học được xác định bằng các thí nghiệm hóa học.
II. TÍNH CHẤT CỦA CHẤT:
1. Mỗi chất có những tính chất nhất định:
a. Tính chất vật lý: màu sắc, trạng thái, mùi vị, ts, tnc, khối lượng riêng, khả năng hòa tan trong một số chất lỏng…
- xác định bằng cách quan sát, sử dụng các dụng cụ đo.

b. Tính chất hóa học: khả năng biến đổi thành chất khác của chất.
- Xác định bằng các thí nghiệm hóa học.

Hoạt động 3: Ý nghĩa của việc hiểu biết tính chất của chất

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: việc hiểu biết về tính chất của chất có ý nghĩa như thế nào?

2. Lợi ích của việc hiểu biết tính chất của chất.
- Giúp phân biệt được các chất.
- Biết cách sử dụng các chất.
- Biết ứng dụng của chất trong thực tế cuộc sống.

Hoạt động 4: Củng cố:
Bài tập 1: So sánh tính chất vật lý của muối ăn, đường, than bột (trạng thái, màu sắc, mùi, vị, khả năng tan trong nước).
Bài tập 2: Những tính chất sau đây: màu sắc, tính tan trong nước, khối lượng riêng, nhiệt độ nóng chảy, tính dẫn điện, tính cháy được:
- Tính chất nào quan sát được trực tiếp? (trạng thái, màu sắc)
- Tính chất nào phải xác định bằng dụng cụ đo? (tnc, khối lượng riêng)
- Tính chất nào phải xác định bằng thí nghiệm? (tính tan trong nước, tính dẫn điện, tính cháy được)