Bài 13 Các dạng địa hình chính trên Trái Đất. Khoáng sản KNTT

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 00h:07' 28-10-2026
Dung lượng: 3.1 MB
Số lượt tải: 9
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 00h:07' 28-10-2026
Dung lượng: 3.1 MB
Số lượt tải: 9
Số lượt thích:
0 người
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 13: CÁC DẠNG ĐỊA HÌNH CHÍNH TRÊN TRÁI ĐẤT. KHOÁNG SẢN
Quy ước: Nội dung màu xanh dương là phần bổ sung tích hợp năng lực AI.
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt
● Phân biệt được các dạng địa hình chính trên Trái Đất.
● Kể được tên một số loại khoáng sản.
● Có ý thức bảo vệ và sử dụng tiết kiệm nguồn tài nguyên khoáng sản.
2. Kĩ năng và năng lực
a. Kĩ năng:
● Nhận biết được các dạng địa hình chính của Trái Đất qua hình ảnh, mô hình.
● Sử dụng bản đồ Tự nhiên thế giới để kể tên một số dãy núi, đồng bằng cao
nguyên lớn trên thế giới.
b. Năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp,
năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán
- Năng lực riêng: Sử dụng bản đồ; sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, mô hình.
- Năng lực số:
● 1.2.TC1b: Thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá được dữ liệu, thông tin và
nội dung số được xác định rõ ràng.
● 2.1.TC1a: Thực hiện được các tương tác được xác định rõ ràng và thường
xuyên với các công nghệ số.
● 3.3.TC1a: Chỉ ra được những quy tắc bản quyền và giấy phép phổ biến áp dụng
cho dữ liệu, thông tin và nội dung số.
● 5.3.TC1b: Gắn kết cá nhân và tập thể vào quá trình xử lý nhận thức để hiểu và
giải quyết các vấn đề mang tính khái niệm và các tình huống có vấn đề trong
môi trường số.
● 6.2.TC1a: Sử dụng được các công cụ AI trong công việc và học tập hằng ngày.
- Năng lực AI:
6.A1.3 – HS kiểm tra lạ i kết quả do AI đưa ra khi nhậ n dạ ng/phân loạ i các dạ ng
địa hình hoặ c cung cấ p thông tin về khoáng sả n bằ ng SGK, bả n đồ , hình ả nh/tư
liệ u GV cung cấ p trướ c khi sử dụ ng.
6.A3.2 – HS sử dụ ng mộ t công cụ AI phù hợ p lứ a tuổ i, theo hướ ng dẫ n củ a GV,
để hỗ trợ phân tích hình ả nh địa hình hoặ c gợ i ý cách hệ thố ng hóa kiế n thứ c; sau
đó trình bày lạ i điều họ c đượ c bằ ng ngôn ngữ củ a bả n thân.
6.D2.1 – HS nhậ n biết mộ t số giớ i hạ n củ a AI khi suy đoán dạ ng địa hình, loạ i
khoáng sả n, nơi phân bố hay trữ lượ ng chỉ từ hình ả nh/thông tin chưa đầ y đủ ; kế t
luậ n địa lí phả i dự a trên bằ ng chứ ng và do con ngườ i kiểm chứ ng.
3. Phẩm chất
● Yêu thích môn học, có niềm hứng thú với việc tìm hiểu các sự vật hiện tượng
địa lí nói riêng và trong cuộc sống nói chung.
● Có ý thức bảo vệ và sử dụng tiết kiệm nguồn tài nguyên khoảng sản.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên:
● KHBD, SGK, SGV, SBT Lịch sử & Địa lí 6.
● Phiếu học tập
● Bản đồ Tự nhiên thế giới
● Tranh ảnh, video về các dạng địa hình chính, khoáng sản trên Trái Đất.
● Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
● Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng
điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), công cụ
trí tuệ nhân tạo Chat GPT/Gemini/ Copilot, phần mềm bản đồ số Google Earth,
ứng dụng cộng tác Padlet.
● Học liệu AI bổ sung: công cụ AI tạo sinh có khả năng phân tích hình ảnh hoặc trợ
lí học tập phù hợp lứa tuổi; bộ ảnh núi – đồi – cao nguyên – đồng bằng và mẫu câu
trả lời AI về khoáng sản do GV chuẩn bị để HS kiểm chứng. Không nhập dữ liệu
cá nhân; không coi số liệu về phân bố, trữ lượng khoáng sản do AI tự tạo là số liệu
thực tế; kết quả AI phải đối chiếu SGK, bản đồ/tư liệu tin cậy.
2. Đối với học sinh:
● SGK, SBT Lịch sử & Địa lí 6.
● Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho
phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV ứng dụng công cụ AI (Chat GPT/Gemini/ Copilot) thiết kế hình ảnh lập thể sắc
nét này giúp kích thích thị giác và trí tò mò của HS.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tập trung chú ý nhìn lên màn hình chiếu trực quan, lắng nghe giai điệu nhạc số,
tiếp nhận vấn đề gợi mở từ thầy cô để định hình nội dung bài học.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS đứng tại chỗ chia sẻ nhanh cảm nhận cá nhân ban đầu về sự khác biệt giữa địa
hình đồi núi vùng cao với vùng đồng bằng bằng phẳng mà các em biết.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV trình bày vấn đề: “Tác động của quá trình nội sinh và quá trình ngoại sinh
không giống nhau ở mọi nơi trên Trái Đất đã tạo nên sự đa dạng về địa hình và
khoáng sản. Trên bề mặt Trái Đất có các dạng địa hình chính và các loại khoáng sản
nào? Dựa vào đầu để phân biệt chúng? Chúng ta cùng tìm hiểu bài này”
[1.2.TC1b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội dung
số (video AI) để trả lời câu hỏi.
6.2.TC1a: GV sử dụng công cụ AI hỗ trợ chuẩn bị học liệu trực quan, tối ưu hóa thời
gian thiết kế kịch bản mở đầu thu hút cho bài giảng.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Các dạng địa hình chính
a. Mục tiêu: Biết được đặc điểm các dạng địa hình chính: núi, đồi, đồng bằng, cao
nguyên
b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao
đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ 1. Các dạng địa hình chính
học tập
NLS,AI
+ GV giới thiệu về bốn dạng địa a. Sự khác nhau giữa núi và đồi
hình trên bề mặt Trái Đất
Núi
Đồi
+ GV cho học sinh tìm hiểu theo
Độ
Trên 500m Không
nhóm. HS làm vào phiếu học tập
cao
so
kể tên một số dãy núi lớn.
với 200m so với
mực nước vùng
● N1, 3: Trình bày đặc điểm của núi
và đồi, nêu sự khác nhau núi , đồi,
quá
biển
đất
xung quanh
Hình
Đỉnh tròn, Đỉnh
thái
sườn dốc
tròn,
sườn thoải
● N2, 4: Trình bày đặc điểm của
Ví dụ Hi-ma-lay- Vùng
đồi
cao nguyên và đồng bằng; nêu sự
a, An-đét, trung
du
khác nhau giữa cao nguyên và
An-pơ,
đồng bằng, kể tên một số cao
Rốc-ki, U- Phú
nguyên và đồng bằng lớn trên thế
ran,
giới.
lát,...
nước ta ở
Thọ,
Át- Bắc Giang,
+ GV hướng dẫn các nhóm sử dụng
Thái
1.2.TC1b:
Nguyên
thực hiện thành
thạo
máy tính bảng truy cập ứng dụng
năng
HS
lực
bản đồ vệ tinh Google Earth, di b. Sự khác nhau giữa cao nguyên phân tích, diễn
chuyển chuột đến các địa danh nổi và đồng bằng
giải dữ liệu độ
tiếng (như dãy Hoàng Liên Sơn, cao
Cao nguyên Đồng bằng
cao
hình
học
nguyên Lâm Viên, đồng bằng sông
Độ
Trên 500m Dưới 200m
không gian được
Hồng) để phân tích, diễn giải dữ liệu
cao
so với mực so với mực
xác định rõ ràng
nước biển
trên môi trường
số về độ cao (m) hiển thị ở góc màn
nước biển
hình.
Hìn
Khá
+ Yêu cầu tập thể nhóm xử lý nhận
h
phẳng,
thức không gian lập thể 3D để giải
thái sườn
quyết bài tập phân biệt sự khác nhau
dựng
và giống nhau giữa hai khái niệm dễ
thành vách
nhầm lẫn là Cao nguyên và Đồng
bằng Tương đối
có bằng phẳng,
dốc, có thể rộng
đứng hàng
km2
triệu
phần mềm bản
đồ số hằng ngày.
5.3.TC1b:
Cá
nhân gắn kết với
tập
thể
nhóm
tham gia vào quá
bằng.
Ví
Pa-ta-gô-ni,
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
dụ
Mông
học tập
+ HS tiếp nhận nhiệm vụ, trao đổi,
Ấn
Cổ, Hoa
Tây Tạng
Hằng,
trình xử lý nhận
Bắc,
thức địa lí để
Bắc Âu, a-
hiểu
và
ma-dôn....
quyết thành công
thảo luận theo nhóm nhỏ.
tình
+ Các nhóm thực hành thao tác trên
vấn đề khái niệm
không gian số, trích xuất dữ liệu, gắn
trong môi trường
kết tập thể phân tích cấu trúc mô
số.
hình địa hình để giải quyết bài toán
AI:
6.A1.3;
6.A3.2 – AI hỗ
trợ nhận dạng
hình ảnh; HS
kiểm chứng và
tự kết luận.
khái niệm trừu tượng.
+ GV theo dõi sát sao tiến trình, hỗ
trợ các nhóm định vị tọa độ và kĩ
thuật zoom bản đồ số.
+ GV quan sát HS hoạt động, hỗ trợ
khi HS cần
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
+ GV gọi 2 bạn đại diện 2 nhóm
đứng dậy báo cáo kết quả làm việc
của nhóm.
+ GV điều khiển tivi lớn chiếu sơ đồ
phân tầng chuẩn hóa địa hình, yêu
cầu đại diện nhóm mô tả rõ kết quả
đối chiếu dữ liệu độ cao số thu được
từ phần mềm.
+ GV gọi HS nhóm khác nhận xét,
đánh giá.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
huống
giải
có
hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức, chuyển sang nội dung mới
TÍCH HỢP NĂNG LỰC AI – 6.A1.3; 6.A3.2
• HS TỰ PHÂN TÍCH TRƯỚC: dựa vào SGK,
phiếu học tập và tiêu chí độ cao – bề mặt – độ
dốc, nhóm tự phân loại các ảnh thành núi, đồi,
cao nguyên, đồng bằng và ghi lí do.
• AI HỖ TRỢ: nhóm sử dụng công cụ AI phân
tích hình ảnh do GV lựa chọn (hoặc xem kết
quả AI do GV chuẩn bị) để nhận dạng cùng các
ảnh và nêu dấu hiệu AI dựa vào để phân loại.
• KIỂM CHỨNG: HS so sánh kết quả AI với
tiêu chí trong SGK và bản đồ/hình ảnh; đánh
dấu “đúng – chưa đủ căn cứ – sai”, sửa lại nhận
định chưa chính xác. HS không chọn đáp án chỉ
vì AI trả lời tự tin.
• SẢN PHẨM: bảng “Nhận định của nhóm –
Kết quả AI – Căn cứ SGK/bản đồ – Kết luận
sau kiểm chứng”.
Hoạt động 2: Khoáng sản
a. Mục tiêu: Nắm được khoáng sản là gì, phân loại khoáng sản
b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao
đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ 2. Khoáng sản
học tập
- Khoáng sản là những khoáng vật
+ GV yêu cầu học sinh đọc sgk và và khoáng chất tự nhiên có ích trong
trả lời câu hỏi:
vỏ TĐ mà con người có thể khai thác
? Khoáng sản là gì?
để sử dụng trong sản xuất và đời
? Phân loại như thế nào? Kể tên một sống
số loại khoáng sản tương ứng với - Khoáng sản có thể được phân thành
NLS,AI
từng nhóm?
ba nhóm: khoáng sản năng lượng,
? Tại sao chúng ta phải khai thác khoáng sản kim loại, khoáng sản phi
đúng mức, hợp lí và có ý thức bảo kim loại:
vệ, sử dụng tiết kiệm nguồn tài + Khoáng sản năng lượng (nhiên
nguyên khoáng sản?
liệu): Than đá, than bùn, dầu mỏ, khí
+ GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm đốt... Công dụng: Làm nhiên liệu
vụ theo nhóm
cho công nghiệp chất đốt, nhiệt điện,
+ HS thực hiện mục câu hỏi
hóa chất.
● Em hãy cho biết trong các vật
liệu sau, vật liệu nào là
khoáng sản: nhựa, than, đá,
gỗ, cát, xi măng, thép, đá vôi.
+ Khoáng sản kim loại: Sắt, mangan, 3.3.TC1a:
HS
đồng, chì, kẽm, bô-xit, vàng... Công thực hiện và chỉ
dụng: Là nguyên liệu cho ngành ra được các quy
luyện kim đen và luyện kim màu.
tắc bản quyền và
+ Khoáng sản phi kim loại: Muối giấy phép phổ
● Hãy kể tên ít nhất một vật mỏ, apatit, thạch anh, đá vôi, cát, đất biến áp dụng cho
dụng hằng ngày em thường sử sét... Công dụng: Làm nguyên liệu dữ liệu, thông tin
dụng được làm từ khoáng sản. để sản xuất phân bón, vật liệu xây hình ảnh khoáng
● Sắp xếp các loại khoáng sản
sau vào ba nhóm sao cho
đúng: vàng, nước khoáng, kim
cương, than bùn, khí thiên
nhiên, cao lanh, ni-ken, phốt
phát, bô-xít.
+ GV hướng dẫn các nhóm sử dụng
máy tính bảng tra cứu hình ảnh
quặng khoáng sản thực tế trên mạng
Internet để minh họa bài học, yêu
cầu HS phải chỉ ra và tuân thủ các
dựng đồ gốm.
sản khi khai thác
- Ý nghĩa bảo vệ tài nguyên nội dung trong
khoáng sản: Khoáng sản là loại tài môi trường số.
nguyên phải trải qua hàng triệu năm
kiến tạo địa chất mới hình thành, 2.1.TC1a:
không thể phục hồi trong thời gian hình
thành
HS
kĩ
ngắn. Hiện nay, nguồn tài nguyên năng làm việc số
này đang có xu hướng cạn kiệt do văn minh, phối
khai thác bừa bãi. Vì vậy, chúng ta hợp nhịp nhàng
phải khai thác đúng mức, sử dụng các thao tác công
tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí và nghệ
phục
vụ
tìm kiếm nguồn năng lượng thay thế nhiệm
vụ
học
quy tắc bản quyền (như lọc ảnh có sạch.
tập.
giấy phép Creative Commons tự do
AI:
6.A1.3;
6.D2.1 – kiểm
chứng thông tin
và nhận biết
giới hạn của AI
khi nhận dạng
khoáng sản.
sử dụng, ghi rõ nguồn trích dẫn tác
giả ảnh).
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
+ HS tiếp nhận nhiệm vụ, trao đổi,
thảo luận theo nhóm nhỏ.
+ Các nhóm thực hành kĩ năng công
nghệ: tra cứu hình ảnh trên môi
trường số, nhận diện và tuân thủ
nghiêm túc các quy tắc sở hữu trí tuệ
bản quyền số công cộng.
+ GV quan sát HS hoạt động, hỗ trợ
khi HS cần
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
+ GV gọi 2 bạn đại diện 2 nhóm
đứng dậy báo cáo kết quả làm việc
của nhóm.
+ HS đại diện chiếu các bức ảnh
minh họa khoáng sản năng lượng,
kim loại đã được ghi nhận bản quyền
trích dẫn rõ ràng của nhóm mình.
+ GV gọi HS nhóm khác nhận xét,
đánh giá.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức, chuyển sang nội dung mới
TÍCH HỢP NĂNG LỰC AI – 6.A1.3; 6.D2.1
• Sau khi HS tự nêu khái niệm và phân loại
khoáng sản, GV cung cấp 2–3 nhận định do AI
tạo từ ảnh mẫu, trong đó có một nhận định suy
đoán quá mức (ví dụ khẳng định tên khoáng
sản, nơi phân bố hoặc trữ lượng chỉ từ một bức
ảnh).
• HS kiểm tra từng nhận định bằng SGK và tư
liệu/bản đồ GV cung cấp; chỉ giữ thông tin có
căn cứ, sửa hoặc loại bỏ nội dung chưa đủ bằng
chứng.
• HS rút ra giới hạn: AI có thể gợi ý đặc điểm
quan sát được nhưng không thể xác định chắc
chắn loại khoáng sản, chất lượng, trữ lượng hay
phân bố thực tế nếu thiếu dữ liệu và kiểm định
chuyên môn.
• SẢN PHẨM: “Thẻ kiểm chứng thông tin
khoáng sản” gồm: nhận định AI – bằng chứng
– quyết định giữ/sửa/bỏ – lí do.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua bài tập
b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao
đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Câu hỏi tự luận sgk
- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi
Câu 1: Nêu đặc điểm của các dạng địa hình chính trên Trái Đất núi, đồi, cao nguyên,
đồng bằng
Câu 2: Khi xây dựng nhà, chúng ta sử dụng những vật liệu gì có nguồn gốc từ khoảng
sản?
Câu 3: Sưu tầm hình ảnh về các dạng địa hình đồi, núi, cao nguyên, đồng bằng ở
nước ta,
Tích hợp AI – 6.A1.3; 6.A3.2: HS có thể dùng AI để gợi ý từ khóa tìm ảnh hoặc hỗ trợ nhận
dạng sơ bộ ảnh sưu tầm. Mỗi ảnh phải được kiểm tra bằng chú thích/nguồn gốc và tiêu chí
địa hình trong SGK trước khi đưa vào sản phẩm; không sử dụng ảnh AI tạo như ảnh chụp địa
hình thật nếu không ghi rõ “hình minh họa do AI tạo”. HS tự viết chú thích và nêu căn cứ
phân loại.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời:
Câu 1:
Cao nguyên
Độ cao
Đồi
Cao nguyên
Đông bằng
Trên 500 ra so Từ 200 m trở Từ 500 m so Dưới 200 m so
với mực nước xuống so với với mực nước với mực nước
biển.
địa hình xung biển
biển.
quanh
Đặc điểm
Nhô cao rõ rệt, Đỉnh
đỉnh
tròn, Bề mặt
nhọn, sườn thoải
sườn dốc
bằng
khá Bề mặt tương
phẳng, đối
sườn dốc
bằng
phẳng
Câu 2: Khi xây dựng nhà chúng ta phải sử dụng cát, xi măng, đã, thép, gạch, kính,
nhôm.... có nguồn gốc từ khoáng sản
Câu 3: HS sưu tầm hình ảnh các dạng địa hình đồi, núi, cao nguyên, đóng băng ở
nước ta. GV có thể tổ chức trưng bày quanh lớp học, hoặc cho một số HS treo bảng và
trình bày một số thông tin về dạng địa hình đó.
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.
Nhiệm vụ 2: Trả lời trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.
- GV cung cấp mã phòng thi.
- Yêu cầu HS sử dụng thiết bị di động (điện thoại thông minh/máy tính bảng) cá nhân
hoặc theo cặp để truy cập, nhập đúng họ tên và mã phòng học để sẵn sàng làm bài.
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:
Câu 1. Dạng địa hình nào nhô cao rõ rệt so với mặt bằng xung quanh, có độ cao
tuyệt đối từ 500m trở lên so với mực nước biển, đỉnh nhọn và sườn dốc?
A. Đồng bằng châu thổ.
B. Địa hình núi.
C. Cao nguyên đá vôi.
D. Địa hình đồi vùng trung du.
Câu 2. Sự khác biệt hình thái cốt lõi giữa địa hình đồi và địa hình núi là gì?
A. Đồi rộng lớn hơn núi gấp nhiều lần diện tích.
B. Đồi nằm sâu dưới đáy các đại dương.
C. Đồi có độ cao tương đối thấp (không quá 200m), đỉnh tròn, sườn thoải.
D. Đồi có vách đá dựng đứng dựng đứng vách.
Câu 3. Điểm giống nhau hình thái nổi bật giữa hai dạng địa hình cao nguyên và đồng
bằng (bình nguyên) là gì?
A. Đều có đỉnh nhọn và sườn dốc bị cắt xẻ mãnh liệt.
B. Bề mặt tương đối bằng phẳng hoặc hơi gợn sóng.
C. Đều có độ cao tuyệt đối dưới 200m so với mực nước biển.
D. Đều được hình thành do phù sa sông bồi đắp hằng năm.
Câu 4. Các loại khoáng sản như than đá, than bùn, dầu mỏ, khí đốt được xếp vào
nhóm khoáng sản nào dưới đây dựa vào tính chất công dụng?
A. Nhóm khoáng sản kim loại màu.
B. Nhóm khoáng sản phi kim loại vật liệu xây dựng.
C. Nhóm khoáng sản kim loại đen.
D. Khoáng sản năng lượng (nhiên liệu).
Câu 5. Tại sao học sinh và cộng đồng cần phải có ý thức bảo vệ, sử dụng tiết kiệm
nguồn tài nguyên khoáng sản hằng ngày?
A. Vì khoáng sản là tài nguyên có giới hạn, phải mất hàng triệu năm kiến tạo địa chất
mới hình thành và rất khó hoặc không thể phục hồi.
B. Vì khai thác khoáng sản không tốn chi phí và nhân lực kinh tế.
C. Vì khoáng sản phân bố đều khắp nơi trên thế giới không sợ hết.
D. Vì khoáng sản tự phát sáng sinh năng lượng sạch bảo vệ bầu khí quyển.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá
- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.
- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
Câu 1
Câu 2
Câu 3
Câu 4
Câu 5
B
C
B
D
A
[2.1.TC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác (làm bài kiểm tra trực
tuyến)]
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức
b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao
đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi
Câu 1: Nhắc lại đặc điểm của các dạng địa hình chính
Câu 2: Vì sao cần bảo vệ và sử dụng tiết kiệm nguồn tài nguyên khoáng sản. Biện
pháp?
Tích hợp AI – 6.A3.2; 6.D2.1: Sau khi HS tự đề xuất biện pháp, có thể dùng AI để gợi ý
thêm giải pháp tiết kiệm khoáng sản trong trường học/gia đình. HS lựa chọn giải pháp phù
hợp, giải thích vì sao chọn và loại bỏ gợi ý thiếu thực tế. Không dùng AI tự tạo số liệu về tài
nguyên, trữ lượng hay mức khai thác rồi coi là dữ liệu thật.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời:
Câu 1:
● Núi là dạng địa hình nhỏ cao rõ rệt so với mặt bằng xung quanh. Độ cao của
núi so với mực nước biển là từ 500 m trở lên. Núi thường có đỉnh nhọn, sườn
dốc.
● Núi là dạng địa hình nhỏ cao rõ rệt so với mặt bằng xung quanh. Độ cao của
núi so với mực nước biển là từ 500 m trở lên. Núi thường có đỉnh nhọn, sườn
dốc.
● Cao nguyên là vùng đất tương đối bằng phẳng hoặc gợn sống, thường cao trên
500 m so với mực nước biển, có sườn dốc, nhiều khi dựng đứng thành vách so
với vùng đất xung quanh.
● Đồng bằng là dạng địa hình thấp có bề mặt khá bằng phẳng hoặc hơi gợn sóng,
có thể rộng tới hàng triệu km 2 . Độ cao của hầu hết đồng bằng là dưới 200 m
so với mực nước biển.
Câu 2:
- Không lãng phí khoáng sản
- Phải khai thác đúng mức và hợp lí
- Không khai thác bừa bãi
Vì:
+ Tài nguyên thiên nhiên có giá trị vô cùng to lớn và nền kinh tế đất nước (là nguyên
liệu của sản xuất C.nghiệp...),đem về nguồn lợi to lớn cho đất nước.
+ Hiện nay nguồn tài nguyên ấy đang bị suy giảm nghiêm trọng, cần được bảo vệ.
+ Tài nguyên khoáng sản không thể hoặc rất khó phục hồi, nếu có thể phục hồi cần 1
thời gian rất dài
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.
TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC AI
• 6.A1.3 – Có căn cứ từ SGK/bản đồ/tư liệu tin cậy để xác nhận hoặc sửa ít nhất một kết
quả AI trước khi sử dụng.
• 6.A3.2 – Dùng AI đúng khâu hỗ trợ, tự diễn đạt kiến thức và tự hoàn thiện sản phẩm;
không sao chép nguyên văn kết quả AI.
• 6.D2.1 – Nêu được ít nhất một giới hạn của AI khi nhận dạng địa hình/khoáng sản hoặc
khi thiếu dữ liệu; không biến dự đoán AI thành dữ liệu thực tế.
• An toàn và trung thực – Không chia sẻ dữ liệu cá nhân; ghi rõ khi có sử dụng AI và phân
biệt ảnh minh họa AI với ảnh/tư liệu địa lí thật.
PHIẾU KIỂM CHỨNG KẾT QUẢ AI – BÀI 13
Nội dung cần kiểm
chứng
Phân loại một dạng địa
hình
Thông
tin
khoáng
sản/giải pháp sử dụng
tiết kiệm
Gợi ý/kết quả AI
Căn cứ kiểm chứng
Kết luận/điều chỉnh của
(SGK/bản đồ/tư liệu)
HS
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 13: CÁC DẠNG ĐỊA HÌNH CHÍNH TRÊN TRÁI ĐẤT. KHOÁNG SẢN
Quy ước: Nội dung màu xanh dương là phần bổ sung tích hợp năng lực AI.
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt
● Phân biệt được các dạng địa hình chính trên Trái Đất.
● Kể được tên một số loại khoáng sản.
● Có ý thức bảo vệ và sử dụng tiết kiệm nguồn tài nguyên khoáng sản.
2. Kĩ năng và năng lực
a. Kĩ năng:
● Nhận biết được các dạng địa hình chính của Trái Đất qua hình ảnh, mô hình.
● Sử dụng bản đồ Tự nhiên thế giới để kể tên một số dãy núi, đồng bằng cao
nguyên lớn trên thế giới.
b. Năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp,
năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán
- Năng lực riêng: Sử dụng bản đồ; sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, mô hình.
- Năng lực số:
● 1.2.TC1b: Thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá được dữ liệu, thông tin và
nội dung số được xác định rõ ràng.
● 2.1.TC1a: Thực hiện được các tương tác được xác định rõ ràng và thường
xuyên với các công nghệ số.
● 3.3.TC1a: Chỉ ra được những quy tắc bản quyền và giấy phép phổ biến áp dụng
cho dữ liệu, thông tin và nội dung số.
● 5.3.TC1b: Gắn kết cá nhân và tập thể vào quá trình xử lý nhận thức để hiểu và
giải quyết các vấn đề mang tính khái niệm và các tình huống có vấn đề trong
môi trường số.
● 6.2.TC1a: Sử dụng được các công cụ AI trong công việc và học tập hằng ngày.
- Năng lực AI:
6.A1.3 – HS kiểm tra lạ i kết quả do AI đưa ra khi nhậ n dạ ng/phân loạ i các dạ ng
địa hình hoặ c cung cấ p thông tin về khoáng sả n bằ ng SGK, bả n đồ , hình ả nh/tư
liệ u GV cung cấ p trướ c khi sử dụ ng.
6.A3.2 – HS sử dụ ng mộ t công cụ AI phù hợ p lứ a tuổ i, theo hướ ng dẫ n củ a GV,
để hỗ trợ phân tích hình ả nh địa hình hoặ c gợ i ý cách hệ thố ng hóa kiế n thứ c; sau
đó trình bày lạ i điều họ c đượ c bằ ng ngôn ngữ củ a bả n thân.
6.D2.1 – HS nhậ n biết mộ t số giớ i hạ n củ a AI khi suy đoán dạ ng địa hình, loạ i
khoáng sả n, nơi phân bố hay trữ lượ ng chỉ từ hình ả nh/thông tin chưa đầ y đủ ; kế t
luậ n địa lí phả i dự a trên bằ ng chứ ng và do con ngườ i kiểm chứ ng.
3. Phẩm chất
● Yêu thích môn học, có niềm hứng thú với việc tìm hiểu các sự vật hiện tượng
địa lí nói riêng và trong cuộc sống nói chung.
● Có ý thức bảo vệ và sử dụng tiết kiệm nguồn tài nguyên khoảng sản.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên:
● KHBD, SGK, SGV, SBT Lịch sử & Địa lí 6.
● Phiếu học tập
● Bản đồ Tự nhiên thế giới
● Tranh ảnh, video về các dạng địa hình chính, khoáng sản trên Trái Đất.
● Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
● Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng
điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), công cụ
trí tuệ nhân tạo Chat GPT/Gemini/ Copilot, phần mềm bản đồ số Google Earth,
ứng dụng cộng tác Padlet.
● Học liệu AI bổ sung: công cụ AI tạo sinh có khả năng phân tích hình ảnh hoặc trợ
lí học tập phù hợp lứa tuổi; bộ ảnh núi – đồi – cao nguyên – đồng bằng và mẫu câu
trả lời AI về khoáng sản do GV chuẩn bị để HS kiểm chứng. Không nhập dữ liệu
cá nhân; không coi số liệu về phân bố, trữ lượng khoáng sản do AI tự tạo là số liệu
thực tế; kết quả AI phải đối chiếu SGK, bản đồ/tư liệu tin cậy.
2. Đối với học sinh:
● SGK, SBT Lịch sử & Địa lí 6.
● Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho
phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV ứng dụng công cụ AI (Chat GPT/Gemini/ Copilot) thiết kế hình ảnh lập thể sắc
nét này giúp kích thích thị giác và trí tò mò của HS.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tập trung chú ý nhìn lên màn hình chiếu trực quan, lắng nghe giai điệu nhạc số,
tiếp nhận vấn đề gợi mở từ thầy cô để định hình nội dung bài học.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS đứng tại chỗ chia sẻ nhanh cảm nhận cá nhân ban đầu về sự khác biệt giữa địa
hình đồi núi vùng cao với vùng đồng bằng bằng phẳng mà các em biết.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV trình bày vấn đề: “Tác động của quá trình nội sinh và quá trình ngoại sinh
không giống nhau ở mọi nơi trên Trái Đất đã tạo nên sự đa dạng về địa hình và
khoáng sản. Trên bề mặt Trái Đất có các dạng địa hình chính và các loại khoáng sản
nào? Dựa vào đầu để phân biệt chúng? Chúng ta cùng tìm hiểu bài này”
[1.2.TC1b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội dung
số (video AI) để trả lời câu hỏi.
6.2.TC1a: GV sử dụng công cụ AI hỗ trợ chuẩn bị học liệu trực quan, tối ưu hóa thời
gian thiết kế kịch bản mở đầu thu hút cho bài giảng.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Các dạng địa hình chính
a. Mục tiêu: Biết được đặc điểm các dạng địa hình chính: núi, đồi, đồng bằng, cao
nguyên
b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao
đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ 1. Các dạng địa hình chính
học tập
NLS,AI
+ GV giới thiệu về bốn dạng địa a. Sự khác nhau giữa núi và đồi
hình trên bề mặt Trái Đất
Núi
Đồi
+ GV cho học sinh tìm hiểu theo
Độ
Trên 500m Không
nhóm. HS làm vào phiếu học tập
cao
so
kể tên một số dãy núi lớn.
với 200m so với
mực nước vùng
● N1, 3: Trình bày đặc điểm của núi
và đồi, nêu sự khác nhau núi , đồi,
quá
biển
đất
xung quanh
Hình
Đỉnh tròn, Đỉnh
thái
sườn dốc
tròn,
sườn thoải
● N2, 4: Trình bày đặc điểm của
Ví dụ Hi-ma-lay- Vùng
đồi
cao nguyên và đồng bằng; nêu sự
a, An-đét, trung
du
khác nhau giữa cao nguyên và
An-pơ,
đồng bằng, kể tên một số cao
Rốc-ki, U- Phú
nguyên và đồng bằng lớn trên thế
ran,
giới.
lát,...
nước ta ở
Thọ,
Át- Bắc Giang,
+ GV hướng dẫn các nhóm sử dụng
Thái
1.2.TC1b:
Nguyên
thực hiện thành
thạo
máy tính bảng truy cập ứng dụng
năng
HS
lực
bản đồ vệ tinh Google Earth, di b. Sự khác nhau giữa cao nguyên phân tích, diễn
chuyển chuột đến các địa danh nổi và đồng bằng
giải dữ liệu độ
tiếng (như dãy Hoàng Liên Sơn, cao
Cao nguyên Đồng bằng
cao
hình
học
nguyên Lâm Viên, đồng bằng sông
Độ
Trên 500m Dưới 200m
không gian được
Hồng) để phân tích, diễn giải dữ liệu
cao
so với mực so với mực
xác định rõ ràng
nước biển
trên môi trường
số về độ cao (m) hiển thị ở góc màn
nước biển
hình.
Hìn
Khá
+ Yêu cầu tập thể nhóm xử lý nhận
h
phẳng,
thức không gian lập thể 3D để giải
thái sườn
quyết bài tập phân biệt sự khác nhau
dựng
và giống nhau giữa hai khái niệm dễ
thành vách
nhầm lẫn là Cao nguyên và Đồng
bằng Tương đối
có bằng phẳng,
dốc, có thể rộng
đứng hàng
km2
triệu
phần mềm bản
đồ số hằng ngày.
5.3.TC1b:
Cá
nhân gắn kết với
tập
thể
nhóm
tham gia vào quá
bằng.
Ví
Pa-ta-gô-ni,
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
dụ
Mông
học tập
+ HS tiếp nhận nhiệm vụ, trao đổi,
Ấn
Cổ, Hoa
Tây Tạng
Hằng,
trình xử lý nhận
Bắc,
thức địa lí để
Bắc Âu, a-
hiểu
và
ma-dôn....
quyết thành công
thảo luận theo nhóm nhỏ.
tình
+ Các nhóm thực hành thao tác trên
vấn đề khái niệm
không gian số, trích xuất dữ liệu, gắn
trong môi trường
kết tập thể phân tích cấu trúc mô
số.
hình địa hình để giải quyết bài toán
AI:
6.A1.3;
6.A3.2 – AI hỗ
trợ nhận dạng
hình ảnh; HS
kiểm chứng và
tự kết luận.
khái niệm trừu tượng.
+ GV theo dõi sát sao tiến trình, hỗ
trợ các nhóm định vị tọa độ và kĩ
thuật zoom bản đồ số.
+ GV quan sát HS hoạt động, hỗ trợ
khi HS cần
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
+ GV gọi 2 bạn đại diện 2 nhóm
đứng dậy báo cáo kết quả làm việc
của nhóm.
+ GV điều khiển tivi lớn chiếu sơ đồ
phân tầng chuẩn hóa địa hình, yêu
cầu đại diện nhóm mô tả rõ kết quả
đối chiếu dữ liệu độ cao số thu được
từ phần mềm.
+ GV gọi HS nhóm khác nhận xét,
đánh giá.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
huống
giải
có
hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức, chuyển sang nội dung mới
TÍCH HỢP NĂNG LỰC AI – 6.A1.3; 6.A3.2
• HS TỰ PHÂN TÍCH TRƯỚC: dựa vào SGK,
phiếu học tập và tiêu chí độ cao – bề mặt – độ
dốc, nhóm tự phân loại các ảnh thành núi, đồi,
cao nguyên, đồng bằng và ghi lí do.
• AI HỖ TRỢ: nhóm sử dụng công cụ AI phân
tích hình ảnh do GV lựa chọn (hoặc xem kết
quả AI do GV chuẩn bị) để nhận dạng cùng các
ảnh và nêu dấu hiệu AI dựa vào để phân loại.
• KIỂM CHỨNG: HS so sánh kết quả AI với
tiêu chí trong SGK và bản đồ/hình ảnh; đánh
dấu “đúng – chưa đủ căn cứ – sai”, sửa lại nhận
định chưa chính xác. HS không chọn đáp án chỉ
vì AI trả lời tự tin.
• SẢN PHẨM: bảng “Nhận định của nhóm –
Kết quả AI – Căn cứ SGK/bản đồ – Kết luận
sau kiểm chứng”.
Hoạt động 2: Khoáng sản
a. Mục tiêu: Nắm được khoáng sản là gì, phân loại khoáng sản
b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao
đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ 2. Khoáng sản
học tập
- Khoáng sản là những khoáng vật
+ GV yêu cầu học sinh đọc sgk và và khoáng chất tự nhiên có ích trong
trả lời câu hỏi:
vỏ TĐ mà con người có thể khai thác
? Khoáng sản là gì?
để sử dụng trong sản xuất và đời
? Phân loại như thế nào? Kể tên một sống
số loại khoáng sản tương ứng với - Khoáng sản có thể được phân thành
NLS,AI
từng nhóm?
ba nhóm: khoáng sản năng lượng,
? Tại sao chúng ta phải khai thác khoáng sản kim loại, khoáng sản phi
đúng mức, hợp lí và có ý thức bảo kim loại:
vệ, sử dụng tiết kiệm nguồn tài + Khoáng sản năng lượng (nhiên
nguyên khoáng sản?
liệu): Than đá, than bùn, dầu mỏ, khí
+ GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm đốt... Công dụng: Làm nhiên liệu
vụ theo nhóm
cho công nghiệp chất đốt, nhiệt điện,
+ HS thực hiện mục câu hỏi
hóa chất.
● Em hãy cho biết trong các vật
liệu sau, vật liệu nào là
khoáng sản: nhựa, than, đá,
gỗ, cát, xi măng, thép, đá vôi.
+ Khoáng sản kim loại: Sắt, mangan, 3.3.TC1a:
HS
đồng, chì, kẽm, bô-xit, vàng... Công thực hiện và chỉ
dụng: Là nguyên liệu cho ngành ra được các quy
luyện kim đen và luyện kim màu.
tắc bản quyền và
+ Khoáng sản phi kim loại: Muối giấy phép phổ
● Hãy kể tên ít nhất một vật mỏ, apatit, thạch anh, đá vôi, cát, đất biến áp dụng cho
dụng hằng ngày em thường sử sét... Công dụng: Làm nguyên liệu dữ liệu, thông tin
dụng được làm từ khoáng sản. để sản xuất phân bón, vật liệu xây hình ảnh khoáng
● Sắp xếp các loại khoáng sản
sau vào ba nhóm sao cho
đúng: vàng, nước khoáng, kim
cương, than bùn, khí thiên
nhiên, cao lanh, ni-ken, phốt
phát, bô-xít.
+ GV hướng dẫn các nhóm sử dụng
máy tính bảng tra cứu hình ảnh
quặng khoáng sản thực tế trên mạng
Internet để minh họa bài học, yêu
cầu HS phải chỉ ra và tuân thủ các
dựng đồ gốm.
sản khi khai thác
- Ý nghĩa bảo vệ tài nguyên nội dung trong
khoáng sản: Khoáng sản là loại tài môi trường số.
nguyên phải trải qua hàng triệu năm
kiến tạo địa chất mới hình thành, 2.1.TC1a:
không thể phục hồi trong thời gian hình
thành
HS
kĩ
ngắn. Hiện nay, nguồn tài nguyên năng làm việc số
này đang có xu hướng cạn kiệt do văn minh, phối
khai thác bừa bãi. Vì vậy, chúng ta hợp nhịp nhàng
phải khai thác đúng mức, sử dụng các thao tác công
tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí và nghệ
phục
vụ
tìm kiếm nguồn năng lượng thay thế nhiệm
vụ
học
quy tắc bản quyền (như lọc ảnh có sạch.
tập.
giấy phép Creative Commons tự do
AI:
6.A1.3;
6.D2.1 – kiểm
chứng thông tin
và nhận biết
giới hạn của AI
khi nhận dạng
khoáng sản.
sử dụng, ghi rõ nguồn trích dẫn tác
giả ảnh).
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
+ HS tiếp nhận nhiệm vụ, trao đổi,
thảo luận theo nhóm nhỏ.
+ Các nhóm thực hành kĩ năng công
nghệ: tra cứu hình ảnh trên môi
trường số, nhận diện và tuân thủ
nghiêm túc các quy tắc sở hữu trí tuệ
bản quyền số công cộng.
+ GV quan sát HS hoạt động, hỗ trợ
khi HS cần
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
+ GV gọi 2 bạn đại diện 2 nhóm
đứng dậy báo cáo kết quả làm việc
của nhóm.
+ HS đại diện chiếu các bức ảnh
minh họa khoáng sản năng lượng,
kim loại đã được ghi nhận bản quyền
trích dẫn rõ ràng của nhóm mình.
+ GV gọi HS nhóm khác nhận xét,
đánh giá.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức, chuyển sang nội dung mới
TÍCH HỢP NĂNG LỰC AI – 6.A1.3; 6.D2.1
• Sau khi HS tự nêu khái niệm và phân loại
khoáng sản, GV cung cấp 2–3 nhận định do AI
tạo từ ảnh mẫu, trong đó có một nhận định suy
đoán quá mức (ví dụ khẳng định tên khoáng
sản, nơi phân bố hoặc trữ lượng chỉ từ một bức
ảnh).
• HS kiểm tra từng nhận định bằng SGK và tư
liệu/bản đồ GV cung cấp; chỉ giữ thông tin có
căn cứ, sửa hoặc loại bỏ nội dung chưa đủ bằng
chứng.
• HS rút ra giới hạn: AI có thể gợi ý đặc điểm
quan sát được nhưng không thể xác định chắc
chắn loại khoáng sản, chất lượng, trữ lượng hay
phân bố thực tế nếu thiếu dữ liệu và kiểm định
chuyên môn.
• SẢN PHẨM: “Thẻ kiểm chứng thông tin
khoáng sản” gồm: nhận định AI – bằng chứng
– quyết định giữ/sửa/bỏ – lí do.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua bài tập
b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao
đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Câu hỏi tự luận sgk
- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi
Câu 1: Nêu đặc điểm của các dạng địa hình chính trên Trái Đất núi, đồi, cao nguyên,
đồng bằng
Câu 2: Khi xây dựng nhà, chúng ta sử dụng những vật liệu gì có nguồn gốc từ khoảng
sản?
Câu 3: Sưu tầm hình ảnh về các dạng địa hình đồi, núi, cao nguyên, đồng bằng ở
nước ta,
Tích hợp AI – 6.A1.3; 6.A3.2: HS có thể dùng AI để gợi ý từ khóa tìm ảnh hoặc hỗ trợ nhận
dạng sơ bộ ảnh sưu tầm. Mỗi ảnh phải được kiểm tra bằng chú thích/nguồn gốc và tiêu chí
địa hình trong SGK trước khi đưa vào sản phẩm; không sử dụng ảnh AI tạo như ảnh chụp địa
hình thật nếu không ghi rõ “hình minh họa do AI tạo”. HS tự viết chú thích và nêu căn cứ
phân loại.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời:
Câu 1:
Cao nguyên
Độ cao
Đồi
Cao nguyên
Đông bằng
Trên 500 ra so Từ 200 m trở Từ 500 m so Dưới 200 m so
với mực nước xuống so với với mực nước với mực nước
biển.
địa hình xung biển
biển.
quanh
Đặc điểm
Nhô cao rõ rệt, Đỉnh
đỉnh
tròn, Bề mặt
nhọn, sườn thoải
sườn dốc
bằng
khá Bề mặt tương
phẳng, đối
sườn dốc
bằng
phẳng
Câu 2: Khi xây dựng nhà chúng ta phải sử dụng cát, xi măng, đã, thép, gạch, kính,
nhôm.... có nguồn gốc từ khoáng sản
Câu 3: HS sưu tầm hình ảnh các dạng địa hình đồi, núi, cao nguyên, đóng băng ở
nước ta. GV có thể tổ chức trưng bày quanh lớp học, hoặc cho một số HS treo bảng và
trình bày một số thông tin về dạng địa hình đó.
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.
Nhiệm vụ 2: Trả lời trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.
- GV cung cấp mã phòng thi.
- Yêu cầu HS sử dụng thiết bị di động (điện thoại thông minh/máy tính bảng) cá nhân
hoặc theo cặp để truy cập, nhập đúng họ tên và mã phòng học để sẵn sàng làm bài.
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:
Câu 1. Dạng địa hình nào nhô cao rõ rệt so với mặt bằng xung quanh, có độ cao
tuyệt đối từ 500m trở lên so với mực nước biển, đỉnh nhọn và sườn dốc?
A. Đồng bằng châu thổ.
B. Địa hình núi.
C. Cao nguyên đá vôi.
D. Địa hình đồi vùng trung du.
Câu 2. Sự khác biệt hình thái cốt lõi giữa địa hình đồi và địa hình núi là gì?
A. Đồi rộng lớn hơn núi gấp nhiều lần diện tích.
B. Đồi nằm sâu dưới đáy các đại dương.
C. Đồi có độ cao tương đối thấp (không quá 200m), đỉnh tròn, sườn thoải.
D. Đồi có vách đá dựng đứng dựng đứng vách.
Câu 3. Điểm giống nhau hình thái nổi bật giữa hai dạng địa hình cao nguyên và đồng
bằng (bình nguyên) là gì?
A. Đều có đỉnh nhọn và sườn dốc bị cắt xẻ mãnh liệt.
B. Bề mặt tương đối bằng phẳng hoặc hơi gợn sóng.
C. Đều có độ cao tuyệt đối dưới 200m so với mực nước biển.
D. Đều được hình thành do phù sa sông bồi đắp hằng năm.
Câu 4. Các loại khoáng sản như than đá, than bùn, dầu mỏ, khí đốt được xếp vào
nhóm khoáng sản nào dưới đây dựa vào tính chất công dụng?
A. Nhóm khoáng sản kim loại màu.
B. Nhóm khoáng sản phi kim loại vật liệu xây dựng.
C. Nhóm khoáng sản kim loại đen.
D. Khoáng sản năng lượng (nhiên liệu).
Câu 5. Tại sao học sinh và cộng đồng cần phải có ý thức bảo vệ, sử dụng tiết kiệm
nguồn tài nguyên khoáng sản hằng ngày?
A. Vì khoáng sản là tài nguyên có giới hạn, phải mất hàng triệu năm kiến tạo địa chất
mới hình thành và rất khó hoặc không thể phục hồi.
B. Vì khai thác khoáng sản không tốn chi phí và nhân lực kinh tế.
C. Vì khoáng sản phân bố đều khắp nơi trên thế giới không sợ hết.
D. Vì khoáng sản tự phát sáng sinh năng lượng sạch bảo vệ bầu khí quyển.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá
- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.
- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
Câu 1
Câu 2
Câu 3
Câu 4
Câu 5
B
C
B
D
A
[2.1.TC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác (làm bài kiểm tra trực
tuyến)]
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức
b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao
đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi
Câu 1: Nhắc lại đặc điểm của các dạng địa hình chính
Câu 2: Vì sao cần bảo vệ và sử dụng tiết kiệm nguồn tài nguyên khoáng sản. Biện
pháp?
Tích hợp AI – 6.A3.2; 6.D2.1: Sau khi HS tự đề xuất biện pháp, có thể dùng AI để gợi ý
thêm giải pháp tiết kiệm khoáng sản trong trường học/gia đình. HS lựa chọn giải pháp phù
hợp, giải thích vì sao chọn và loại bỏ gợi ý thiếu thực tế. Không dùng AI tự tạo số liệu về tài
nguyên, trữ lượng hay mức khai thác rồi coi là dữ liệu thật.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời:
Câu 1:
● Núi là dạng địa hình nhỏ cao rõ rệt so với mặt bằng xung quanh. Độ cao của
núi so với mực nước biển là từ 500 m trở lên. Núi thường có đỉnh nhọn, sườn
dốc.
● Núi là dạng địa hình nhỏ cao rõ rệt so với mặt bằng xung quanh. Độ cao của
núi so với mực nước biển là từ 500 m trở lên. Núi thường có đỉnh nhọn, sườn
dốc.
● Cao nguyên là vùng đất tương đối bằng phẳng hoặc gợn sống, thường cao trên
500 m so với mực nước biển, có sườn dốc, nhiều khi dựng đứng thành vách so
với vùng đất xung quanh.
● Đồng bằng là dạng địa hình thấp có bề mặt khá bằng phẳng hoặc hơi gợn sóng,
có thể rộng tới hàng triệu km 2 . Độ cao của hầu hết đồng bằng là dưới 200 m
so với mực nước biển.
Câu 2:
- Không lãng phí khoáng sản
- Phải khai thác đúng mức và hợp lí
- Không khai thác bừa bãi
Vì:
+ Tài nguyên thiên nhiên có giá trị vô cùng to lớn và nền kinh tế đất nước (là nguyên
liệu của sản xuất C.nghiệp...),đem về nguồn lợi to lớn cho đất nước.
+ Hiện nay nguồn tài nguyên ấy đang bị suy giảm nghiêm trọng, cần được bảo vệ.
+ Tài nguyên khoáng sản không thể hoặc rất khó phục hồi, nếu có thể phục hồi cần 1
thời gian rất dài
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.
TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC AI
• 6.A1.3 – Có căn cứ từ SGK/bản đồ/tư liệu tin cậy để xác nhận hoặc sửa ít nhất một kết
quả AI trước khi sử dụng.
• 6.A3.2 – Dùng AI đúng khâu hỗ trợ, tự diễn đạt kiến thức và tự hoàn thiện sản phẩm;
không sao chép nguyên văn kết quả AI.
• 6.D2.1 – Nêu được ít nhất một giới hạn của AI khi nhận dạng địa hình/khoáng sản hoặc
khi thiếu dữ liệu; không biến dự đoán AI thành dữ liệu thực tế.
• An toàn và trung thực – Không chia sẻ dữ liệu cá nhân; ghi rõ khi có sử dụng AI và phân
biệt ảnh minh họa AI với ảnh/tư liệu địa lí thật.
PHIẾU KIỂM CHỨNG KẾT QUẢ AI – BÀI 13
Nội dung cần kiểm
chứng
Phân loại một dạng địa
hình
Thông
tin
khoáng
sản/giải pháp sử dụng
tiết kiệm
Gợi ý/kết quả AI
Căn cứ kiểm chứng
Kết luận/điều chỉnh của
(SGK/bản đồ/tư liệu)
HS
 








Các ý kiến mới nhất