Bái Tử Long là vùng lõm trong vịnh Bắc Bộ, ở vùng Đông Bắc của Việt Nam. Vịnh Bái Tử Long bao gồm một vùng biển của thành phố Hạ Long, thị xã Cẩm Phả và huyện đảo Vân Đồn. Phía Tây Nam giáp Vịnh Hạ Long, phía Đông giáp biển, phía Tây giáp đất liền với thị xã Cẩm Phả và phía đông bắc giáp huyện đảo Cô Tô . Vịnh Bái Tử Long bao gồm hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ và trong đó có nhiều đảo lớn và có dân sinh sống.
Theo các sự tích kể lại thì: Khi xưa người dân nước Việt mới lập đã bị giặc ngoại xâm lấn. Ngọc Hoàng đã sai Rồng mẹ mang một đàn Rồng con xuống hạ giới giúp người Việt đánh giặc. Khi những chiếc thuyền giặc từ ngoài biển tiến vào bờ, đàn Rồng đã phun vô số châu ngọc và thoắt biến thành muôn ngàn đảo đá trên biển, tạo nên bức tường thành vững chắc để chặn bước tiến của thuyền giặc. Đoàn thuyền giặc đang lao nhanh, bị chặn đột ngột đã đâm vào các đảo đá hoặc đâm vào nhau vỡ tan tành. Sau khi giặc tan, Rồng mẹ và Rồng con không trở về trời mà ở lại hạ giới, nơi vừa diễn ra trận chiến. Vị trí Rồng mẹ xuống là Hạ Long, Rồng con xuống là Bái Tử Long. Đuôi đàn rồng quẫy nước trắng xóa là Long Vĩ (bán đảo Trà Cổ ngày nay) với bãi cát mịn và dài hơn chục cây số.
Vịnh Bái Tử Long cùng với Hạ Long trở thành một trong những kỳ quan thiên nhiên của thế giới. Nơi đây còn in dấu nền văn hóa Hạ Long từ hàng nghìn năm trước và cũng còn lưu giữ khá vẹn nguyên nét tinh khôi của một quần đảo thủa hồng hoang. Với những hòn đảo xinh đẹp và những bãi cát dài trắng xóa cho nên Vịnh Bái Tử Long ngày càng thu hút khách nước ngoài thăm quan. Đặc biệt khu sinh thái Bái Tử Long thuộc huyện đảo Vân Đồn trải dài trên diện tích 100 ha, có trên 10 km bờ biển, khu du lịch sinh thái được xây dựng trên cơ sở kết hợp hài hoà kiến trúc truyền thống Á Đông với phong cách hiện đại phương tây. Những nhà sàn khép kín, sát biển tạo cảm giác gần gũi với thiên nhiên, xoá nhoà ranh giới giữa thế giới hiện đại ồn ào, náo nhiệt với biển cả mênh mông. Nhịp sống của Vạn Chài với những truyền thuyết về biển cả và thưởng thức những đặc sản biển như cá giò, cá song, tôm, cua, ghẹ, hến, mai, tu, hài, ốc nhảy, ốc hương, mực...
Vườn quốc gia Bái Tử Long được chọn là một trong những khu vực đại diện về bảo tồn biển của Việt Nam. Theo kết quả khảo sát do khách hàng của Công ty du lịch sinh thái Gecko Travel (Anh) bình chọn mới đây thì vịnh Bái Tử Long của Việt Nam đã lọt vào "top 5" những địa điểm du lịch tuyệt vời nhất Đông Nam Á.





Các đảo ở Bái Tử Long có dạng là đảo đá vôi và đảo phiến thạch, là hình ảnh cổ xưa của địa hình có tuổi kiến tạo địa chất khoảng 300 triệu năm, do quá trình vận động nâng lên, hạ xuống nhiều lần từ lục địa thành trũng biển. Quá trình Carxtơ bào mòn, phong hoá tạo ra một một hình thái đặc biệt như một bức tranh thủy mạc được tạo ra từ biển và đảo.
Nếu 6 đảo lớn và 24 đảo nhỏ nói trên chính là khu bảo tồn sinh thái, với nhiều loài động, thực vật phong phú, đa dạng thì phần diện tích mặt biển với những đảo đá nom rất giống hình các con vật, tạo ra một “vườn tượng” độc đáo trên Vịnh Bái Tử Long...Các đảo đá đó đều tập trung ở khu vực Trà Thần, gần đảo Cái Lim, khu vực quản lý của Vườn Quốc gia Bái Tử Long.








Đầu tiên phải kể đến Hòn Rùa, nom rất giống một con rùa biển. Có ý kiến cho rằng nên lấy đảo đá này làm biểu tượng đặc trưng cho Vịnh Bái Tử Long, vì bờ biển Quảng Ninh chủ yếu là khu vực Bái Tử Long, được xác định hiện đang tồn tại 5/7 loài rùa biển có nguy cơ bị tuyệt chủng.






Hòn Đũa nhìn từ xa như chiếc đũa khổng lồ nhô mình khỏi mặt nước.




.
Bên cạnh những “bức tượng” đơn lẻ như vậy, còn có những “cụm tượng” như hai hòn đảo “lạc đà con” và “lạc đà mẹ”









Có “tượng đơn”, có “cụm tượng”, trong các hang động ở Bái Tử Long lại còn có những “bức phù điêu”; chẳng hạn như ở hang Dơi (gọi như thế là bởi ở đây có rất nhiều dơi) có một nhũ đá nom rất giống đầu một con voi có cả tai, vòi, mắt