Ngày soạn : 15/ 9/ 2008
Tiết : 15
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
I.MỤC ĐÍCH –YÊU CẦU:
1. Kiến thức :
- HS hiểu được :
+ Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn.
+ Cấu tạo của bảng tuần hoàn: ô, chu kì,nhóm nguyên tố( nhóm A,nhóm B),các nguyên tố thuộc họ Lantan,họ Actini.
2.Kĩ năng :
- Từ vị trí trong bảng tuần hoàn của các nguyên tố (ô, nhóm, chu kì) suy ra cấu hình electron và ngược lại.
II. CHUẨN BỊ:
- HS chuẩn bị bảng tuần hoàn các nguyên tố( dạng dài), ôn lại cách viết cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố.
III. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
Đàm thoại kết hợp với dụng cụ trực quang.
IV. TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1. Ổn định lớp.
2. Nội dung.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

Hoạt động 1: Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn.
- GV yêu cầu 3 HS viết cấu hình electron của các nguyên tố hàng 1(Z=1 đến Z=2);hàng 2(Z=3 đến Z=11).
- GV yêu cầu HS dựa vào BTH, cấu hình electron hãy nhận xét:
+ Điện tích hạt nhân của các nguyên tố trong cùng một hàng và trong một cột thay đổi như thế nào?
+ Số lớp electron của các nguyên tố trong cùng một hàng và trong cùng một cột thay đổi như thế nào?
+ Thế nào là các electron hoá trị?
- GV tổng kết lại các ý kiến của HS và đưa ra kết luận về nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn.





Hoạt động 2: Cấu tạo bảng tuần hoàn.
1. Ô nguyên tố:
- GV yêu cầu Hs cho biết thế nào là ô nguyên tố?
- GV cho HS quan sát 1 ô nguyên tố và cho HS nhận xét thành phần của ô nguyên tố.
- GV nhấn mạnh những phần không thể thiếu trong ô nguyên tố : kí hiệu hoá học,số hiệu nguyên tử, nguyên tử khối trung bình, tên nguyên tố.
2. Chu kì:
- GV cho biết mỗi hàng ngang là một chu kì,yêu cầu HS dựa vào nguyên tắc sắp xếp cho biết thế nào là một chu kì?


- GV yêu cầu HS dựa vào BTH cho biết có bao nhiêu chu kì và số lượng các nguyên tố trong mỗi chu kì?









- GV cung cấp cho HS các chu kì 1,2,3 : chu kì nhỏ và 4,5,6,7: chu kì lớn.
- Gv hướng dẫn HS nhận xét qui luật của chu kì.




Hoạt động 3: Nhóm nguyên tố
GV yêu cầu HS nghiên cứu bảng tuần hoàn và dựa vào SGK cho biết :
- Thế nào là nhóm nguyên tố?

- GV cung cấp : Nguyên tử của các nguyên tố trong cùng một nhóm có số electron hoá trị bằng nhau và bằng số thứ tự của nhóm( trừ một số ngoại lệ)
- GV yêu cầu HS cho biết có bao nhiêu nhóm A,cấu tạo nguyên tử các nguyên tố nhóm A? Có bao nhiêu nhóm B , đặc điểm của chúng?


- GV yêu cầu HS viết cấu hình electron của Na,K,Mg,Ca.












Hoạt động 4: GV củng cố kiến thức và yêu cầu HS làm bài tập về nhà SGK trang39

I. NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN :
- HS nhận xét :
+ Điện tích hạt nhân tăng dần trong một hnàg và trong một cột.
+ Số lớp trên cùng một hàng không đổi và số lớp trên cùng cột thay đổi( tăng lên một lớp)
+ Electron hoá trị là electron có khả năng tham gia hình thành liên kết hoá học.Chúng thường nằm ở lớp ngoài cùng hoặc ỏ cả phân lớp sát lớp ngoài cùng nếu phân lớp đó chưa bão hoà.



Nguyên tắc:
- Các nguyên tố được sắp xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử.
- Các nguyên tố có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành một hàng.
- Các nguyên tố có cùng số electron hoá trị trong nguyên tử được xếp thành một cột.

II.CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN:
1. Ô nguyên tố :
Mỗi nguyên tố hoá học được xếp vào một ô trong bảng gọi là ô nguyên tố.





2. Chu kì:
a) Định nghĩa:
Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử