Bảng kê các chiến lược chiến tranh của Mĩ và cuộc KCCm của nhân dân Việt Nam
( 1954 - 1973)

CL
ND
Chiến tranh một phía (1954-1960)
 Chiến tranh đặc biệt (1961-1965)
Chiến tranh cục bộ ( 1965-1968)
Việt Nam hoá chiến tranh ( 1969-1973)

Hoàn cảnh
Âm mưu của Mĩ
Sau t/bại của P ở ĐBP, khi thấy không thể thực hiện được âm mưu kéo dài, mở rộng và q/tế hoá cuộc chiến tranh ở ĐD, Mĩ trực tiếp can thiệp vào miền NVN với c/lược “Đẩy lùi CNCS” “Trả đũa ào ạt” “Đung đưa bên miệng hố chiến tranh” của Ai-xen-hao nhằm biến m/Nam thành t/địa kiểu mới, thành căn cứ quân sự của Mĩ để vừa bóc lột n/d m/Nam, vừa biến m/Nam thành bàn đạp tấn công m/Bắc XHCN, ngăn chặn làn sóng c/sản ở ĐNA thông qua c/q tay sai Ngô Đình Diệm.
- 1961 Ken-nơ-đi bước vào nhà Trắng và đưa ra c/lược “Chiến tranh đặc biệt”- 1 loại hình của CNTD mới, 1 bộ phận của c.lược toàn cầu “Phản ứng linh hoạt” của Mĩ và chúng dùng NVN làm nơi thí điểm cho loại hình chiến tranh này.
- Thực chất của CTĐB là Mĩ sử dụng ngụy quân, cố vấn Mĩ, vũ khí trang bị Mĩ để t/hiện CTXL với âm mưu “Dùng người Việt trị người Việt” nhằm chống lại p/trào c/m của nhân dân ta.
- Về hình thức cuộc c/t này không được tuyên bố và Mĩ đứng sau lưng n/quân, nguỵ quyền để tiến hành CTXL.
- Đầu 1965 trước nguy cơ phá sản hoàn toàn của CTĐB, Mĩ ra sức đẩy mạnh chiến tranh ở Việt Nam bằng c/lược “Chiến tranh cục bộ”.
- Thực chất của CTCB là Mĩ sử dụng quân viễn chinh Mĩ, quân chư hầu và nguỵ tay sai để chống lại sự phát triển của lực lượng cách mạng và nhân dân NVN trong đó quân Mĩ giữ vai trò quan trọng và không ngừng tăng lên về số lượng và trang bị.
- Mục tiêu: áp đặt ách thống trị thực dân mới vào NVN( Vừa tiến hành CTCB ở MN, Mĩ mở rộng CTPH bằng không quân và hải quân đối với m/Bắc.
- 1969 sau khi trúng cử tổng thống, Ních xơn đề ra học thuyết mang tên mình với c/lược toàn cầu “Ngăn đe thực tế” và Mĩ cũng sử dụng NVN và ĐD làm nơi thí điểm cho “Việt Nam hoá” và “ĐD hoá chiến tranh” của Mĩ
- Thực chất: Là cuộc CTXL thực dân mới của Mĩ sử dụng q/đội tay sai là chủ yếu, có sự phối hợp của L/L chiến đấu Mĩ, do Mĩ chỉ huy bằng hệ thống cố vấn, đô la, vũ khí, phương tiện chiến tranh của Mĩ, tiếp tục chống lại cách mạng MN, tiếp tục “dùng người Việt trị người Việt” nhằm giảm xương máu của người Mĩ trên chiến trường.

Biện pháp thực hiện
* Mĩ: Cử Cô-lin làm đại sứ Mĩ ở NVN với k/h 6 điểm:
- Hất cẳng P và các L/L thân P để độc chiếm NVN.
- Tiêu diệt L/L c/m, phá hoại h/định Giơnevơ, chia cắt Việt Nam.
- Giúp Diệm x/d c/q hợp pháp, hợp hiến đứng trên thế 3 chân: chính trị, kinh tế, quân sự.
- Giúp Diệm x/d q/đội quốc gia gồm cả về trạng bị và huấn luyện.
- T/hiện nhiều cải cách kinh tế nhằm biến MN thành thị trường tiêu thụ.
- Dành ưu tiên cho hàng hoá và vốn đầu tư của Mĩ vào phát triển kinh tế MN.
* Diệm: Dựng lên chế độ độc tài gia đình trị thân Mĩ, đối lập với nhân dân MN:
- Giữa 1954 lập đảng “Cần lao nhân vị” do NĐNhu đứng đầu.
- Cuối 1954 tổ chức phong trào c/m q/gia gồm “đả thực, bài phong, diệt cộng”
- Từ 1955 t/hiện q/sách “Tố cộng, diệt cộng” trên toàn MN.
- Thực hiện “cải cách điền địa” nhằm cướp ruộng đất của nhân dân, lập ra các khu “dinh điền” “trù mật”…
- Gây hàng loạt vụ tàn sát đẫm máu: Chợ Được(54) Vĩnh Trinh(55)…
Mĩ tung ra 2 kế hoạch: Xtalây-Taylo và Giônxơn- Mắcnamara với nội dung:
- Tăng cường hệ thống cố vấn Mĩ để hỗ trợ chiến đấu cho quân đội Ngụy (1964- 26.000 cố vấn Mĩ)
- Tăng cường bắt lính ngụy ( 1961-17 vạn, 1964- 56 vạn).
- Dồn dân lập ấp c/lược( ấp tân sinh)- dự định lập 16.000/17.000 ấp toàn MN
- Tiến hành nhiều cuộc hành quân càn quét nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng( 1962- 19.700 trận càn, 1963- 37.000 trận càn).
- Đẩy mạnh hoạt động kinh tế- chính trị để ổn định nội bộ cho chính phủ bù nhìn ở MN.
- Bước đầu tiến hành các hoạt động chống phá MB (tung gián điệp, thả biệt kích…)
Mĩ đưa ra 2 c/lược “Tìm diệt” và “Bình định” nhằm:
- Tạo ưu thế về binh lực và hoả lực để giành thế chủ động trên c/trường( Cuối 1967 lính Mĩ ở NVN là 537.000 tên, quân chư hầu là 20.000 tên, lính Nguỵ có hơn 1 triệu quân, ngoài ra càn có 20.000 lính Mĩ trên các căn cứ hải quân ở Gu-am, Phi-líp-pin và hạm đội 7 sẵn sàng tham chiến)
(Với lực lượng này Mĩ tin rằng có thể áp đảo chủ lực của ta bằng c/lược tìm diệt, đẩy lực lượng của ta vào thế bị động.
- Mở rộng và củng cố hậu phương của chúng bằng cách vừa càn quét vừa sử dụng tiền của để tiến hành các hoạt động c/trị lừa bịp.
(ỷ vào ưu thế quân sự với quân đông, vũ khí h/đại, hoả lực mạnh, cơ động nhanh, Mĩ vừa vào MN đã cho quân v/chinh mở cuộc hành quân tìm diệt mang tên “ánh sáng sao” vào Vạn Tường(8/1965). Tiếp đó mở 2 cuộc phản công c/lược trong 2 mùa khô 1965-66 và 1966-67 vào đất thánh Việt cộng.
- Tăng viện trợ quân sự, giúp quân đội tay sai tăng số lượng và trang bị hiện đại để có thể “tự đứng vững”, “tự gánh vác lấy chiến tranh”.
- Tăng viện trợ kinh tế, giúp ngụy đẩy mạnh quốc sách “Bình định” nhằm chiếm đất, giành dân với c/m.
- Tăng đầu tư vốn- kĩ thuật phát triển kinh tế MN vừa để lừa bịp, vừa để bóc lột nhiều hơn và giảm gánh nặng cho Mĩ.
- Mở rộng CTPH MBắc, tăng cường và mở rông CTXL Lào và Cam-pu-chia nhằm hỗ trợ cho Việt Nam hoá chiến tranh.
- Bắt tay với các nước lớn XHCN nhằm cô lập cuộc KCCM cứu nước của nhân dân ta.

Cuộc chiến đấu của quân và dân miền Nam
Phong trào Đồng khởi 1959- 1960:
* Nguyên nhân:
- Trong những năm 1957-59 M-D tăng cường khủng bố c/m( Lực lượng cách mạng bị tổn thất nặng nề.
- 1/59 Hội nghị TƯ Đảng lần thứ 15 được triệu tập k/định: Tình thế c/m MN đang dần chín muồi vì:
+ Kẻ thù phải dùng những hình thức dã man và tàn bạo nhất để duy trì nền t/trị của mình không chứng tỏ rằng chúng mạnh mà do chúng không thể t/trị n/d ta được.
+ Nhân dân không thể sống như cũ được, họ phải dùng những biện pháp đấu tranh q/liệt để bảo vệ mình.
(Nghị quyết 15 của Đảng chỉ rõ: Con đường của c/m MN là con đường c/m bạo lực, sử dụng lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng vũ trang nhân dân đập tan c/q địch, giành c/q về tay nd
* Diễn biến:
- Có NQ15 của Đảng soi sáng, phong trào quần chúng từ chỗ lẻ tẻ ở từng địa phương như Bắc ái(2/59) trà Bồng(8/59) đã lan khắp MN thành cao trào c/mạng.
- Mở đầu bằng cuộc nổi dậy ở Bến Tre(17/1/60), hàng vạn nông dân xuống đường với gậy gộc, giáo mác, súng ống… đánh đồn bốt, diệt ác ôn, giải tán c/q địch và thành lập c/q c/m.
- Từ Bến Tre, phong trào Đồng khởi lan rộng toàn MN làm cho c/q địch bị tan rã từng mảng, c/q c/m được thành lập để thay thế
( Nam bộ: 600/1298 xã
Trung bộ: 904/3229 thôn
T/Nguyên: 3200/5721 thôn)
( Phong trào Đồng khởi giáng đòn nặng nề vào chính sách thực dân mới của Mĩ, làm lung lay tận gốc chính quyền NĐ Diệm, đưa c/m MN từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công.
- Sau p/t Đồng khởi, c/m MN đã tạo được thế đứng của mình, vùng giải phóng được mở rộng, các tổ chức- đoàn thể quần chúng được kiện toàn.
+ 20/12/60 M/trận DT GPMN Việt Nam thành lập
+ 1/61 TƯ cục MNVN ra đời.
+ 2/61 quân g/phóng MN ra đời.
(Từ đây đ/bào MN có lực lượng vũ trang tập trung, có sự đoàn kết thống nhất cao vì vậy ta q/định tấn công địch= 3 mũi giáp công (CT- QS- B/vận) trên 3 vùng c/lược ( M.Núi, N.Thôn,TT)
- Trên m/trận chống lập ấp c/lược, cuộc đấu tranh giữa ta và địch diễn ra rất q/liệt (Cuối 1962 trên 8.000 ấp và 6,5 triệu dân vẫn do c/m kiểm soát, đến tháng 6/65 địch chỉ kiểm soát được 2.200/17.000 ấp toàn MN.
- ở đô thị: Các cuộc đấu tranh chính trị diễn ra mạnh mẽ, rộng khắp phản đối c/q Diệm:
+ 8/5/63 hai vạn tăng ni phật tử Huế phản đối c/q Diệm cấm treo cờ Phật.
+ 11/6/63 Hoà thượng Thích Quảng Đức tự thiêu phản đối c/q Diệm ở Sài Gòn.
+ 16/6/63- 70 vạn q/c Sài Gòn biểu tình
(Làm rung chuyển chế độ M-N.
- Quân sự:
+1/63 q&d MN giành thắng lợi vang dội trong trận ấp Bắc, đánh bại chiến thuật “Trực thăng vận, thiết xa vận” của địch, làm dấy lên p/t “Thi đua ấp Bắc, giết giặc lập công”.
+ Đông xuân 1964-65 ta mở các chiến dịch tiến công địch ở Bình Giã, Ba Gia, Đồng Xoài diệt hàng nghìn tên địch và nhiều p/tiện c/t của chúng
(C/lược c/tranh ĐB của Mĩ bị phá sản về cơ bản. Những thắng lợi này chứng tỏ đường lối c/m MN của Đảng là đúng đắn và sức mạnh quần chúng là vô địch. Thắng lợi này đưa c/m MN tiếp tục giữ thế chủ động để đập tan những âm mưu mới của Đ/q Mĩ.
Ngay khi quân v/chinh Mĩ ồ ạt vào NVN, Đảng nhận định: Đó vẫn là cuộc CTXL t/d mới của Mĩ, nó diễn ra sẽ rất ác liệt nhưng đây là c/lược bị động. Vì vậy ta vẫn có thể giành thắng lợi:
- 5/65 bộ đội địa phương của ta đã diệt gọn 1 đại đội lính thuỷ đánh bộ của Mĩ ở Núi Thành( Q.Nam)
- 8/65 ta thắng địch trong trận Vạn Tường(Q.Ngãi) mở đầu cao trào diệt Mĩ trên toàn MN.
- Mùa khô 1965-66 ta đập tan cuộc phản công c/lược lần I của địch, loại khỏi vòn