PhÇn s¸u: TiÕn ho¸
Ch­¬ng I: B»ng chøng vµ c¬ chÕ tiÕn ho¸
Bµi 24 – Tiết 24
CÁC BẰNG CHỨNG TIẾN HÓA

Có hai loại bằng chứng tiến hoá:
+Bằng chứng trực tiếp: Hoá thạch
+Bằng chứng gián tiếp: Giải phẫu so sánh, Phôi sinh học, địa lí sinh vật học, tế bào và sinh học phân tử
I. Bằng chứng giải phẫu so sánh
? Bằng chứng giải phẫu so sánh là gì?
Là các bằng chứng tiến hoá có được dựa vào sự gi?ng nhau v? d?c di?m cấu tạo giải phẫu giữa các lo�i.
Xương chi trước đều được cấu
tạo từ các phần: xương cánh
tay, cẳng tay, cổ tay, bàn
tay và ngón tay.
Nhận xét những điểm giống và khác nhau trong cấu tạo xương chi của các loài?
Những biến đổi ở xương bàn tay giúp mỗi loài thích nghi như thế nào?
Mèo thích nghi với việc v? mồi
Dơi thích nghi với đời sống bay lượn
Cá voi thích nghi với đời sống dưới nước
Người có thể lao động linh hoạt.
I. Bằng chứng giải phẫu so sánh
- Co quan tuong d?ng l� nh?ng co quan n?m ? nh?ng v? trớ tuong ?ng trờn co th?, cú cựng ngu?n g?c nờn cú ki?u c?u t?o gi?ng nhau.
-> ph?n ỏnh s? ti?n húa phõn ly
I. Bằng chứng giải phẫu so sánh
- Co quan thoỏi húa l� co quan phỏt tri?n khụng d?y d? ? co th? tru?ng th�nh. Do di?u ki?n s?ng c?a lo�i thay d?i, cỏc co quan n�y m?t d?n ch?c nang ban d?u, tiờu gi?m d?n v� ch? d? l?i m?t v�i v?t tớch
Một số Cơ quan thoáI hóa ở người
Cánh ong
phát triển
từ mặt lưng
của phần ngực
Cánh chim
là biến dạng
của chi trước
I. Bằng chứng giải phẫu so sánh
- Co quan tuong t? l� nh?ng co quan khỏc nhau v? ngu?n g?c nhung cú ch?c nang gi?ng nhau nờn cú hỡnh thỏi tuong t?
I. Bằng chứng giải phẫu so sánh
Cá mập
Cá voi
Ngư long
I. Bằng chứng giải phẫu so sánh
- Co quan tuong t? l� nh?ng co quan khỏc nhau v? ngu?n g?c nhung cú ch?c nang gi?ng nhau nờn cú hỡnh thỏi tuong t?
-> ph?n ỏnh s? ti?n húa d?ng quy
Gai xương rồng
Tua cuốn ở đậu Hà Lan
Là cơ quan tương đồng hay cơ quan tương tự ?
Gai hồng
Lá biến dạng
Từ biểu bì
Lá biến dạng
Gai xương rồng và gai hồng là cơ quan tương tự
Gai xương rồng và tua cuốn ở đậu Hà Lan là cơ quan tương đồng
II. Bằng chứng phôi sinh học
II. Bằng chứng phôi sinh học
Các loài đều trải qua các giai đoạn phát triển phôi giống nhau (có khe mang, có duụi, tim 2 ngăn.)
-> Các loài có chung nguồn gốc.
- Các loài có họ hàng càng gần thì sự phát triển phôi càng giống nhau và ngựơc lại.
Hiện tượng lại tổ (Lại giống)
Hành trình vòng quanh thế giới của Darwin

II. Bằng chứng phôi sinh học
III. Bằng chứng địa lý sinh vật học
Nhiều loài phân bố ở các vùng địa lý khác nhau nhưng có nhiều đặc điểm cấu tạo giống nhau -> có chung nguồn gốc, sau đó phát tán sang các vùng khác
-> sự giống nhau giữa các loài chủ yếu là do có chung nguồn gốc hơn do tác động của môi trường
Sự giống nhau giữa 2 loài trên là do đâu?
Do quá trình tiến hoá hội tụ
Thú có túi bay
Sóc bay
IV. Bằng chứng tế bào học
IV. Bằng chứng tế bào học
Mọi sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào
TB nhân sơ và TB nhân thực đều có: màng sinh chất, tế bào chất và nhân hoặc vùng nhân
-> C¸c loµi sinh vËt tiÕn ho¸ tõ mét tæ tiªn chung.
BẢNG MÃ DI TRUYỀN
V. Bằng chứng sinh học phân tử
V. Bằng chứng sinh học phân tử

- Các loài SV hiện nay đều sử dụng chung một bảng mã di truyền, đều dùng hơn 20 loại aa để cấu tạo protein, 4 loại nu cấu tạo ADN…
-> tiến hóa từ một tổ tiên chung


IV - BẰNG CHỨNG SINH HỌC PHÂN TỬ:
- Người: - XGA - TGT - TGG - GTT - TGT - TGG -
- Tinh tinh: - XGT- TGT - TGG - GTT - TGT - TGG -
- Gôrila: - XGT - TGT - TGG - GTT - TGT - TAT -
- Đười ươi: - TGT- TGG - TGG - GTX - TGT - GAT -
V. Bằng chứng sinh học phân tử

- Phân tích trình tự các aa của cùng 1 loại protein hay trình tự nu của cùng 1 gen ở các loài khác nhau -> biết mối quan hệ họ hàng giữa các loài
Hãy đưa ra các bằng chứng chứng minh ti thể và lục lạp được tiến hoá từ vi khuẩn.
Ti thể là bào quan hô hấp => được hình thành bằng con đường nội cộng sinh giữa vi khuẩn hiếu khí với tế bào nhân thực.
Lục lạp là bào quan quang hợp => Được tiến hoá bằng con đường nội cộng sinh giữa vi khuẩn lam và tế bào nhân thực.
-Dựa vào các đặc điểm giống nhau để khẳng định điều gì?
* Nguồn gốc các loài
-Dựa vào đặc điểm khác nhau để khẳng định điều gì ?
*Sự tiến hoá
*Kiểm tra :
1.Những cơ quan nào dưới đây là cơ quan tương đồng
a. Cánh sâu bọ và cánh dơi
b.Mang cá và mang tôm
c.Chân của chuột chũi và chân của dế dũi
d.Gai xương rồng và tua cuốn của đậu Hà lan
2.Những sai khác về chi tiết của các cơ quan tương đồng là
a. Để thực hiện những chức năng khác nhau
b.Do sống trong môi trường khác nhau
c.Do thực hiện những chức năng khác nhau
d. Để thích ứng với môi trường khác nhau
3.Cơ quan tương tự có ý nghĩa gì trong tiến hoá
a.Phản ánh chức năng quy định cấu tạo
b.Phản ánh sự tiến hoá phân li
c.Phản ánh sự tiến hoá đồng quy
d.Phản ánh nguồn gốc chung
4.Vòi hút của bướm và vòi của voi là:
a.Cơ quan tương đồng
b.Cơ quan tương tự
c.Cơ quan thoái hoá