Câu 1: Anh (chị) hãy trình bày và phân tích những yêu cầu phát triển nguồn nhân lực đáp ứng sự nghiệp CNH, HĐH trong điều kiện kinh tế - xã hội nước ta hiện nay?
Phát triển nguồn nhân lực là tổng thể các hình thức, phương pháp, chính sách và biện pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng từng con người lao động (trí tuệ, thể chất và phẩm chất tâm lý - xã hội) đáp ứng đòi hỏi về nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn phát triển. Phát triển nguồn nhân lực gắn liền với sự hoàn thiện, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thể hiện ở việc nâng cao trình độ giáo dục quốc dân, trình độ kỹ thuật, chuyên môn, sức khoẻ và thể lực cũng như ý thức hệ, đạo đức của người lao động.
Để đáp ứng cho sự nghiệp CNH, HĐH trong điều kiện kinh tế xã hội nước ta, sự phát triển nguồn nhân lực phải thoả mãn trên cả ba phương diện thể lực, trí lực và cả phẩm chất tâm lý xã hội:
- Về mặt thể lực: CNH, HĐH gắn liền với việc áp dụng phổ biến các phương pháp sản xuất công nghiệp, các thiết bị và công nghệ hiện đại. Do đó, nâng cao thể lực cho người lao động là một yêu cầu không thể xem nhẹ trong sự phát triển nguồn nhân lực nước ta. Sự nghiệp CNH, HĐH với việc áp dụng phổ biến các kỹ thuật và công nghệ hiện đại đòi hỏi sức khỏe và thể lực cường tráng của nguồn lao động trên các khía cạnh:
+ Có sức chịu đựng dẻo dai, đáp ứng những quá trình sản xuất liên tục, kéo dài.
+ Có các thông số nhân chủng học đáp ứng được các hệ thống thiết bị công nghệ được sản xuất phổ biến và trao đổi trên thị trường khu vực và thế giới. Việc thiết kế và sản xuất riêng các thiết bị công nghệ đáp ứng các yếu tố nhân chủng học của từng quốc gia thường có giá thành cao và mặt khác nếu các yếu tố nhân chủng học của người lao động không đáp ứng được kích thước của các thiết bị công nghệ phổ biến trên thị trường thì sẽ không phát huy được công suất của thiết bị và làm tăng tai nạn lao động, giảm chất lượng sản phẩm.
+ Luôn luôn có sự tỉnh táo, sảng khoái tinh thần, những điều này lại phụ thuộc chủ yếu vào trạng thái sức khỏe của người lao động. Kỹ thuật và công nghệ ngày càng tinh vi, đòi hỏi sự chính xác và an toàn cao độ; mặt khác giá trị của nhiều loại sản phẩm rất lớn, chỉ một sơ suất nhỏ trong động tác, thao tác lao động có thể sẽ gây ra tổn thất to lớn.
- Về mặt trí lực: Một lực lượng lao động đông đảo có trình độ chuyên môn kỹ thuật ngày càng cao là đòi hỏi hàng đầu và là nhân tố quyết định sự thành công của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Đi vào CNH, HĐH thì không có lĩnh vực nào lại không đòi hỏi người lao động phải có trình độ văn hoá, chuyên môn, kỹ thuật cao, nhất là lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ tin học, tự động hoá và công nghệ sinh học hiện đại. Nguồn nhân lực phải được đào tạo có tay nghề chuyên môn cao trước hết ở các loại:
+ Một đội ngũ ngày càng đông đảo lao động trí tuệ có trình độ quản lý, chuyên môn và kỹ thuật cao có khả năng đảm nhiệm các chức năng quản lý ngày càng phức tạp và các phương pháp quản lý hiện đại, nắm bắt và phát triển các công nghệ hiện đại trong tất cả các lĩnh vực của sản xuất xã hội. Nâng tỷ lệ người lao động được đào tạo ngành nghề lên 40% (hiện nay 21%).
+ Một đội ngũ đông đảo công nhân kỹ thuật được đào tạo kỹ lưỡng, có chất lượng, tay nghề cao. Hiện nay nước ta phần đông là lao động phổ thông không qua đào tạo. Số lượng lao động được đào tạo nghề chỉ khoảng 10% tổng số lao động chân tay. Hướng phấn đấu từ sau những năm 2000, tỷ lệ này ở mức 25%.
+ Sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực trước hết phải dựa vào đội ngũ những nhà huấn luyện có số lượng đông và có chất lượng cao.
- Về phẩm chất tâm lý xã hội của nguồn nhân lực: Cùng với sự tiến triển của quá trình CNH, HĐH đất nước đòi hỏi có sự chuyển biến căn bản về phẩm chất tâm lý xã hội của nguồn nhân lực. Tác phong chậm chạp, lề mề, ý thức kỷ luật kém, tự do vô tổ chức . . .sản phẩm của nền sản xuất tiểu nông thủ công, lạc hậu, phân tán cần phải được khắc phục khi đi vào CNH, HĐH. Nó đòi hỏi người lao động phải có những phẩm chất tâm lý xã hội cơ bản sau:
+ Có tác phong công nghiệp (khẩn trương, đúng giờ giấc