BÀI DỰ THI
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ


- Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm
- Địa chỉ: thôn 3 –Eakamút-Huyện Eakar-Tỉnh Đắc Lắc
- Điện thoại:01248331714
- Email: nguyenbinhkhiem@gmai.com
THÔNG TIN VỀ HỌC SINH
HỌ VÀ TÊN NHÓM HỌC SINH LỚP 7B1
1. Hoàng Trung Nguyên sinh: 20/08/2002
2 .Trịnh Quỳnh Trang Ngày sinh: 05/04/2002
3. Nguyễn Thị Thùy Phương:09/09/2002



Tên tình huống:
Vận dụng kiến thức liên môn : ngữ văn, địa lý, lịch sử, tin học để phân tích bài thơ ‘Qua Đèo Ngang’ của ‘bà Huyện Thanh Quan’ .
Đặt vấn đề:
Sau khi học xong bài thơ qua đèo ngang em hãy vận dụng các môn học để phân tích bài thơ
Giải quyết tình huống:
1.Môn ngữ văn:
Bước tới đèo Ngang, bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa
Lom khom dưới núi, tiều vài chú
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc
Thương nhàmỏi miệng, cái gia gia
Dừng chân đứng lại, trời non nước
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
Đèo Ngang là con đèo lịch sử, đã đi vào ca dao, huyền thoại với sự tích Thánh Mẫu Liễu Hạnh cũng như những câu ca dao, những bài thơ của các danh nhân đã lưu dấu như Thán , Vũ Tông Phan, Ngô Thì Nhậm, , Nguyễn Phước Miên Thẩm ... trong đó nổi tiếng nhất là bài Qua Ðèo Ngang của Huyện Thanh .
PHÂN TÍCH
Bà Huyện Thanh Quan sáng tác không nhiều, tác phẩm của bà thường là tâm sự, là nỗi buồn sâu kín của nhà thơ trước thời thế của đất nước, trong đó phải kể đến tác phẩm Qua Đèo Ngang, một tác phẩm có giá trị lớn trong kho tàng văn học dân tộc.
Trên đường từ Thăng Long trở về Huế, đến Đèo Ngang, đứng trước cảnh đẹp của thiên nhiên, tác giả đã thấy nhiều cảm xúc dâng lên, và thấy cảnh vật như đang cùng chung tâm sự với mình.
                                                  Bước tới đèo Ngang bóng xế tà
                                                  Cỏ cây chen lá, đá chen hoa
Cảnh vật lúc bà quan sát là cảnh của một ngày tàn. Cảnh vật không còn mang hơi ẩm rực rỡ của ban ngày mà chỉ còn sót lại vài tia nắng vàng vọt, yếu ớt. Bóng xế tà gợi lên lòng trong người đọc một nỗi buồn ban mác, bâng khuâng. Âm điệu của bà từ hạ xuống, kéo dài âm điệu mênh mang của một nốt nhạc trầm buồn, sâu lắng. Cái bóng xế tà của Bà Huyện Thanh Quan làm ta nhớ đến buổi chiều buồn buồn trong cau ca dao xưa:
                                                  Chiều chiều ra đứng ngõ sau
                                                  Trông vê quê mẹ ruột đau chín chiều
Cảnh vật buồn đã gợi lên trong lòng người thi sĩ một nỗi niềm sâu kín, thúc dục thi sĩ hòa vào cảnh vật để tìm tri kỉ chia sẻ tâm sự của mình. Thời gian dễ gợi trong lòng người bao nỗi cô đơn buồn bã chính là khoảng khắc hoàng hôn về chiều. Bà Huyện Thanh Quan ngắm khung cảnh Hoàng Sơn với đôi mắt buồn ngấn lệ và cảnh vật càng vắng lặng hơn khi điệp từ chen ở câu hai xuất hiện. Từ chen cho ta hình dung thấy thiên nhiên nơi Đèo ngang không phải là hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng ma thiên nhiên ở đây um tùm, rậm rạp. Hoa, lá, đá chen chút nhau, xô đẩy nhau để cố vươn lên đón những ánh sáng cuối ngày. Lời thơ nhẹ nhàng, trang trọng. Bà Huyện Thanh Quan vẽ nên bức tranh Đèo Ngang hoang vu, vắng lặng sao mà buồn đến thế! Tâm hồn đã cô đơn, Bà Huyện Thanh Quan ngắm cảnh để vơi đi nỗi buồn, thế nhưng càng ngắm càng buồn, phải chăng đó là bởi:
                                                  Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ...
                                                                     (Truyện Kiều - Nguyễn Du)
Người thi sĩ đang buồn trước sự rối ren của thời thế, chưa tìm được lối thoát, gặp cảnh vật này, nhà thơ như được chia sẻ nỗi lòng cùa mình. Và rồi từ đỉnh Đèo Ngang, nữ sĩ phóng tầm mắt về phía xa để tìm chút sự sống; xa xa dưới chân núi thấp thoáng bóng người:
                                                  Lom khom dưới núi tiều vài chú
                                                  Lác đác bên sông chợ mấy nhà
Nhà thơ đã rất tinh tế khi sử dụng những từ láy gợi hình lác đác, lom khom đứng ở đầu câu càng làm cho cảnh vật trở nên thưa thớt, vắng lặng. Con người hiện lên như cái ngút ngàn mênh mông của thiên nhiên không làm cho cảnh chiều tươi vui, nhộn nhịp mà càng làm cho bức tran thiên nhiên