Bài: 4 - tiết 4
Tuần dạy: tuần 4
ND: 10/9/2013
Bài 4: PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ.
KINH ĐỘ, VĨ ĐỘ VÀ TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ
1. MỤC TIÊU:
1.1. Kiến thức:
- Học sinh biết được các qui định phương hướng chính trên bản đồ (8 hướng chính). Các cách xác định phương hướng trên bản đồ có kinh tuyến, vĩ tuyến và với các bản đồ không vẽ kinh tuyến, vĩ tuyến.
- Hiểu thế nào là kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lí của một điểm và cách viết tọa độ địa lí của một điểm.
1.2. Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng tìm phương hướng, kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lí của một điểm trên bản đồ và trên quả địa cầu.
- Xác định được phương hướng, tọa độ địa lí của một điểm trên bản đồ và quả Địa Cầu.
1.3. Thái độ:
- Hiểu rõ vai trò của việc xác định phương hướng trên bản đồ.
2. TRỌNG TÂM:
- Phương hướng trên bản đồ và tọa độ địa lí
3. CHUẨN Bị:
3.1. Giáo viên:
- Quả địa cầu, hình 11 phóng to, bản đồ các nước Đông Nam Á.
3.2. Học sinh:
- Phân tích hình 10, 11, 12, 13, tham khảo nội dung trả lời câu hỏi SGK.
4. TIẾN TRÌNH:
4.1. Ổn định tổ chức và kiểm diện
4.2. Kiểm tra miệng:
? Tỉ lệ bản đồ là gì? Ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ?
Tỉ lệ bản đồ là tỉ số giữa khoảng cách trên bản đồ so với khoảng cách tương ứng trên thực địa.
Tỉ lệ bản đồ cho ta biết khoảng cách trên bản đồ đã thu nhỏ bao nhiêu lần so với kích thước thực của chúng trên thực tế.
? Trên bản đồ có mấy hướng chính?
Có 8 hướng chính.
4.3. Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG BÀI HỌC

Hoạt động 1: vào bài
- Gv: Để xác định đúng vị trí một con tàu hoặc vị trí và đường di chuyển của một cơn bão thì ta phải làm cách nào? Việc nắm vững phương pháp xác định phương hướng và tọa độ địa lí của các điểm trên bản đồ sẽ giúp ta điều gì? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay.
Hoạt động 2: tìm hiểu về phương hướng trên bản đồ
- Hs quan sát quả địa cầu.
? Trái Đất là một quả cầu tròn, làm thế nào xác định phương hướng trên mặt quả địa cầu?
Lấy hướng tự quay của Trái Đất để chọn đông – tây, hướng vuông góc với hướng chuyển động của Trái Đất là hướng bắc – nam. Từ 4 hướng cơ bản đó ta định ra các hướng khác.
- Gv làm mẫu trên quả địa cầu cho hs quan sát.
? Quan sát hình 10, em hãy cho biết trên bản đồ có mấy hướng chính?
Có 8 hướng.
? Như vậy để xác định phương hướng trên bản đồ ta phải làm như thế nào?
Phải dựa vào các đường kinh và vĩ tuyến để xác định phương hướng
? Các đường kinh, vĩ tuyến cho biết những hướng nào trên bản đồ?
Đầu phía bên trên và bên dưới kinh tuyến chỉ hướng bắc và nam, đầu bên phải và bên trái của vĩ tuyến chỉ hướng đông và tây.
- Hs trình bày kết hợp hình minh họa.
? Trên thực tế có những bản đồ không thể hiện kinh tuyến và vĩ tuyến, làm thế nào để xác định phương hướng?
Dựa vào mũi tên chỉ hướng bắc rồi tìm các hướng còn lại.

Hoạt động 3: tìm hiểu về kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí
- Học sinh quan sát hình 11 (phóng to)
? Xác định điểm C trên hình 11 ?
- Điểm C là chổ gặp nhau giữa đường kinh tuyến, vĩ tuyến nào?
200T và 100B
Đây cũng là kinh độ, vĩ độ của một điểm
? Kinh độ là gì?
Là số độ chỉ khoảng cách từ kinh tuyến đi qua địa điểm đó đến kinh tuyến gốc.

? Vĩ độ là gì?
Là số độ chỉ khoảng cách từ vĩ tuyến đi qua địa điểm đó đến vĩ tuyến gốc.
? Kinh độ và vĩ độ gặp nhau tại một điểm nào đó trên bản đồ được gọi chung là gì?
Tọa độ địa lí.
? Khi viết tọa độ địa lí của một điểm người ta viết như thế nào?
Người ta thường viết kinh độ ở trên và vĩ độ ở dưới.
- Cách xác định vị trí