Tiết 54+55

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Đình Toản
Ngày gửi: 09h:57' 14-03-2023
Dung lượng: 97.5 KB
Số lượt tải: 16
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Đình Toản
Ngày gửi: 09h:57' 14-03-2023
Dung lượng: 97.5 KB
Số lượt tải: 16
Số lượt thích:
0 người
Ngày soạn: 30/10/2022
Ngày giảng: 5,8/12/2022
CHỦ ĐỀ 5: MÀU SẮC TRĂM MIỀN
Thời lượng: 9 tiết
Period 54,55 - Văn bản:
THÁNG GIÊNG, MƠ VỀ TRĂNG NON RÉT NGỌT
(Trích, Vũ Bằng)
I/ Mục tiêu:
1/ Năng lực: Phân tích, hiểu và phân tích được nét đẹp, đặc trưng riêng của mùa xuân
ở miền Bắc nói chung và Hà Nội nói riêng; qua đó gợi nỗi nhớ mùa xuân, quê hương
của tác giả.
2/ Phẩm chất: Biết yêu mến, trân trọng vẻ đẹp quê hương.
* Yêu cầu đối với HS khá giỏi
- Nhận xét, đánh giá được sự cảm nhận tinh tế của tác giả thể hiện trong bài tuỳ bút.
- Viết được đoạn văn khoảng 5-7 câu nêu cảm nhận về cảnh sắc và không khí mùa
xuân; có sự sáng tạo, linh hoạt trong cách dùng từ, đặt câu.
II/ Phương pháp, kĩ thuật dạy học
PP lớp học đảo ngược, dạy học theo nhóm, PP hợp tác, động não, thuyết trình, đặt câu hỏi
III/ Phương tiện, thiết bị dạy học
1/ Giáo viên:
- SGK, kế hoạch bài dạy, máy tính, máy chiếu,...
2/ Học sinh: Chuẩn bị bài theo yêu cầu của GV
IV/ Tiến trình dạy học
1/ Ổn định tổ chức
2/ Kiểm tra: Sự chuẩn bị bài của học sinh
3/ Bài mới
HĐ 1: Khởi động
Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học
tập của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
H. Em hãy nêu những đặc trưng của mùa xuân miền Bắc?
- HS trình bày – GV dẫn vào bài: Mùa xuân trong trái tim của mỗi người hiện
lên với những đường nét khác nhau. Có bạn say đắm với màu hồng của hoa đào, màu
vàng của hoa mai. Có bạn lại thích thú với những chồi non lộc biếc…Nhà văn Vũ
Bằng lại có cách yêu mùa xuân của riêng ông. Tình yêu ấy được ông gửi gắm qua tùy
bút ntn?
Hoạt động của Thầy và Trò
Nội dung
Hoạt động 2: Khám phá VB
Mục tiêu: Nắm được các thông tin về tác giả, tác
phẩm, thể loại, phương thức biểu đạt; Phân tích, hiểu
và phân tích được nét đẹp, đặc trưng riêng của mùa
xuân ở miền Bắc nói chung và Hà Nội nói riêng; qua
đó gợi nỗi nhớ mùa xuân, quê hương của tác giả
HĐCCL: Qua sự chuẩn bị bài ở nhà các em hãy cho I/ Đọc – tìm hiểu chung
biết cách đọc văn bản.
HS trình bày – GVHD: giọng nhẹ nhàng, tha thiết,
nhớ thương, hoài niệm, chú ý các từ ngữ miêu tả.
- GV đọc mẫu 1 đoạn - 2 h/s đọc các đoạn còn lại.
- HS nhận xét. GV nhận xét, uốn nắn.
Sử dụng phương pháp lớp học đảo ngược
HĐCN 2p – chia sẻ
H. Trình bày những hiểu biết của em về tác giả (tiểu
sử, phong cách, tác phẩm tiêu biểu), tác phẩm (xuất
xứ, thể loại, phương thức biểu đạt)?
HS chia sẻ - GV nx, chốt
- Tác giả:
+ Vũ Bằng (1913-1984) quê Hà Nội
+ Ông là nhà văn và nhà báo , có sở trường về truyện
ngắn, tùy bút, bút kí.
+ Một số tác phẩm tiêu biểu như: Lọ Văn (tập văn trào
phúng, 1931), Miếng ngon Hà Nội (bút kí, 1960),
Miếng lạ miền Nam (bút kí, 1969), Thương nhớ mười
hai (bút kí, 1972)...
- Tác phẩm:
+ Hoàn cảnh sáng tác: Tác phẩm được viết trong hoàn
cảnh đất nước bị chia cắt, tác giả sống ở vùng kiểm
soát của Mĩ – Ngụy, xa cách quê hương đất Bắc. Nhà
văn đã gửi gắm vào trong trang sách nỗi niềm thương
nhớ da diết quê hương, gia đình và lòng mong mỏi đất
nước hòa bình, thống nhất.
+ Xuất xứ: Văn bản được trích từ thiên tùy bút
“Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt” trong tập tùy
bút “Thương nhớ mười hai”.
+ Thể loại: Tùy bút
+ Phương thức biểu đạt: Biểu cảm
GV: Vũ Bằng khá nổi tiếng ở Hà Nội từ những năm
trước Cách mạng tháng Tám. Sau năm 1954, ông vào
Sài Gòn, vừa viết văn, làm báo vừa tham gia hoạt
động cách mạng. Dù ở xa nhưng Vũ Bằng luôn nhớ về
Hà Nội, về quê hương yêu dấu với biết bao kỉ niệm
êm đềm, những ấn tượng sâu sắc không thể phai nhoà.
Ông đã viết thiên tuỳ bút rất gợi cảm Tháng giêng mơ
về trăng non rét ngọt (in trong tập Thương nhớ mười
hai) để thể hiện nỗi nhớ bâng khuâng, da diết và lòng
mong mỏi đất nước thống nhất của mình.
HĐCN – 1 – chia sẻ.
H. VB được chia làm mấy phần? Nội dung của từng
phần?
Hs chia sẻ, nhận xét, bổ sung - GV chốt
Bố cục: 3 phần.
- Phần 1 (Từ đầu đến “mê luyến mùa xuân”): Cảm
xúc trước mùa xuân.
- Phần 2 (Tiếp theo đến “mở hội liên hoan”): Cảnh sắc
1.Tác giả:
SGK
2. Tác phẩm:
Trích từ thiên tuỳ bút “
Tháng giêng mơ về trăng non
rét ngọt” trong tập “Thương
nhớ mười hai”, viết trong hoàn
cảnh đất nước chia cắt.
- Thể loại: Tùy bút
- Phương thức biểu đạt: Biểu
cảm, miêu tả
và không khí mùa xuân Hà Nội, miền Bắc.
- Phần 3 (Còn lại): Cảnh sắc riêng của đất trời mùa
xuân từ khoảng sau ngày rằm tháng giêng ở miền Bắc,
Hà Nội.
GV: Ba đoạn liên kết với nhau bằng mạch cảm xúc:
từ những quy luật tình cảm chung của con người đến
những cảm nhận riêng về mùa xuân. Cuối cùng là
những cảm nhận sâu sắc về tháng giêng. Đây là mạch
cảm xúc được phát triển rất tự nhiên, hợp lôgíc.
II. Tìm hiểu văn bản
1. Tình cảm con người với
HĐCĐ (5'), đọc thầm đoạn văn 1 và trả lời câu hỏi: mùa xuân
1) Tình cảm của con người đối với mùa xuân được
tác giả cảm nhận qua chi tiết nào?
2) Nhận xét gì về nghệ thuật, giọng điệu được sử
dụng trong đoạn văn? Tác dụng?
3) Với những biện pháp NT đó, đoạn văn trên đã
bộc lộ thái độ và tình cảm nào của tác giả với mùa
xuân quê hương?
- Hs chia sẻ, nhận xét - GV nhận xét, chốt
"Tự nhiên như thế: ai cũng
chuộng mùa xuân…Ai bảo
non đừng thương nước, bướm
đừng thương hoa.... ai cấm
được..... mùa xuân."
- Biện pháp nghệ thuật:
+ Từ ngữ bộc lộ tình cảm trực tiếp: chuộng, trìu mến,
Sử dụng điệp ngữ, điệp kiểu
mê luyến.
câu, so sánh, câu văn linh hoạt
+ Hình ảnh liên tưởng sóng đôi: non nước, bướm hoa, giàu hình ảnh đoạn văn đã
trăng gió, trai gái, mẹ con, cô gái - chồng.
khẳng định tình cảm yêu mến
+ Sử dụng điệp ngữ, điệp kiểu câu đã tạo nên cái mùa xuân của con người là hết
duyên dáng, mạnh mẽ trong lối tranh luận, biện bác, sức tự nhiên và có tính quy
câu văn linh hoạt giàu hình ảnh.
luật, tất yếu.
GV: Tác giả khẳng định tình cảm của con người dành
cho mùa xuân là một tình cảm có tính quy luật tất yếu
qua các từ ngữ “tự nhiên thế”, “trìu mến”, “không có
gì lạ hết”, “chuộng”, “mê luyến mùa xuân”. Không
những thế tác giả còn điệp nhiều lần từ “ai cấm”
“đừng thương” với các mối quan hệ sóng đôi non
nước, trai gái, bướm hoa, mẹ con… để cho thấy tình
yêu mùa xuân của con người là hết sức tự nhiên và có
quy luật. Tình cảm được nhắc đều là những tình cảm
tự nhiên và tác giả đã thật khôn khéo khi dùng chính
những tình cảm bất biến ấy để nói đến tình yêu mùa
xuân của con người.
2. Cảm xúc của nhà văn
trước ngày tết ở xứ Bắc.
HĐCL: Tại sao mở đầu đoạn văn 3 bằng câu “Mùa
xuân của tôi”?
-HSTL, nhận xét, bổ sung – GV khái quát: Cảnh vật
không khí mùa xuân được gợi lại, nhớ lại từ những chi
tiết, h/ả còn lắng đọng, ám ảnh nhất. Đó là mùa xuân
riêng trong hồi ức của người xa xứ cho nên đó là mùa
xuân riêng của lòng “tôi” -> cách mở như vậy tất có lí,
phù hợp với tâm trạng…
HĐCĐ-5p, đọc thầm đoạn văn từ “Tôi yêu song
xanh….liên hoan” và trả lời các câu hỏi:
1) Cảnh thiên nhiên mùa xuân miền Bắc - Hà Nội
được gợi tả qua chi tiết nào? Nhận xét gì về chi tiết,
h/ả được miêu tả? Qua đó em có cảm nhận gì về
cảnh thiên nhiên mùa xuân miền Bắc?
2) Mùa xuân đã khơi gợi cảm xúc của con người
như thế nào? Nhận xét cách sử dụng hình ảnh,
giọng điệu của tác giả?
3) Không khí mùa xuân trong khung cảnh gia đình
như thế nào? Tác giả đã sd nghệ thuật gì? Qua đó
em hình dung như thế nào về không khí mùa xuân
và h/ả con người trong mùa xuân?
- Đại diện nhóm báo cáo, chia sẻ từng ý 1 - nhận xét,
bổ sung
- GV nhận xét, khái quát, chốt
* Cảnh thiên nhiên:
- Thời tiết, khí hậu: mưa riêu
riêu, gió lành lạnh,
- Âm thanh: tiếng nhạn kêu
trong đêm xanh, tiếng trống
chèo, câu hát huê tình.
Sử dụng điệp từ, so sánh, từ
láy đã làm nổi bật cảnh sắc,
không khí mùa xuân xứ Bắc
mang nét đặc trưng riêng: thơ
mộng, lung linh, huyền ảo,
đầy sức sống.
GV: Cảnh sắc và không khí mùa xuân Hà Nội vừa có
cái cái đặc trưng của thời tiết và khí xuân miền Bắc
với “mưa riêu riêu, gió lành lạnh” như từ mùa đông
còn vương lại, nhưng lại có cái ấm áp, tràn ngập của
khí xuân, hơi xuân với “tiếng nhạn kêu, tiếng trống
chèo, câu hát huê tình của cô gái”-> Hình ảnh gợi
cảm, so sánh cụ thể, giọng điệu vừa sôi nổi vừa tha
thiết, từ ngữ trau chuốt cho thấy sức sống của mùa
xuân trong thiên nhiên và lòng người thật mãnh liệt,
mạnh mẽ, dồi dào, trẻ trung và căng tràn nhựa sống.
* Cảm xúc của con người:
…lòng mình say sưa 1 cái gì
đó....muốn phát điên..ngồi yên
không chịu được…nhựa sống
căng lên...tim người ta ...trẻ
hơn ra và đập mạnh hơn...
Với hình ảnh so sánh gợi
cảm, giọng điệu thiết tha làm
nổi bật cảm xúc say sưa, háo
hức, hân hoan của con người
trước mùa xuân xứ Bắc.
GV: Đoạn văn trên cho thấy sự chuyển biến diệu kì
sức sống mãnh liệt của thiên nhiên và con người khi
mùa xuân về. Xuân đến như mang một luồng không
khí mới, một hơi thở mới thổi vào muôn ,vật muôn
loài làm cho nhựa sống tràn trề, bừng bừng trỗi dậy,
vụt lên một cách mạnh mẽ, mãnh liệt. Nhưng mùa
xuân cũng thật dịu dàng, êm ái như những cái lá nhỏ li
ti giơ tay vẫy gió, vẫy hạt mưa xuân mà lòng ngập
tràn hạnh phúc. Qua lời văn chúng ta cảm nhận được
niềm xúc động đang trào dâng trong lòng tác giả. Sự
ngưỡng mộ, thần phục ,trân trọng và tình yêu sâu sắc
củaVũ Bằng đối với mùa xuân Hà Nội , mùa xuân đất
Bắc. Đó cũng chính là cội nguồn của tình yêu quê
hương, tình yêu đất nước.
GV: Chỉ bằng một đoạn văn ngắn qua hồi tưởng của
người con đất Bắc đang sống giữa Sài Gòn hoa lệ đầy
nắng nhớ về Hà Nội với nỗi nhớ thương nồng nàn da
diết. Bằng giọng văn: kể - tả - biểu cảm nhịp nhàng,
hài hoà trôi chảy miên man theo dòng cảm xúc của
nhà văn, trước không khí , cảnh sắc mùa xuân tác giả
không kìm nén nổi lòng mình đã thốt lên: ' Đẹp quá
đi, mùa xuân ơi- mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của
Băc Việt thương mến.'
GV chuyển ý: Mùa xuân trứơc ngày rằm giáng giêng
tràn đầy sức sống như vậy thì sau ngày rằm thắng
giêng ntn?
HĐCN – 3', đọc thầm phần 3 và trả lời câu hỏi
1/ Cảnh sắc thiên nhiên mùa xuân thay đổi như thế
nào sau rằm tháng giêng ?
2/ Tâm trạng và cuộc sống của con người sau rằm
* Khung cảnh gia đình:
nhang trầm, đèn nến…không
khí gia đình đoàn tụ, êm đềm,
trên kính dưới nhường…ấm
áp lạ lùng
Cách so sánh, liệt kê gợi
không khí gia đình đoàn tụ,
ấm áp, tràn ngập yêu thương.
3. Cảm xúc của nhà văn sau
ngày rằm tháng giêng.
- Cảnh sắc thiên nhiên: đào
hơi phai nhưng nhụy vẫn còn
phong, cỏ không mướt xanh,
nức một mùi hương man mác,
mưa xuân thay thế cho mưa
phùn…
tháng giêng như thế nào?
(Gạch chân SGK)
- HS chia sẻ. Gv chốt
- Cảnh sinh hoạt: thịt mỡ dưa
hành đã hết...cánh màn
điều...hạ xuống .. các trò
vui...tạm thời kết thúc...
Với cách quan sát và cảm
nhận tinh tế bằng phép so sánh
gợi tả cho thấy cảnh sắc sau
rằm tháng giêng rực rỡ, tươi
HĐCL: Em có nhận xét gì về sự quan sát, cảm nhận tắn hơn, không khí gia đình
của tác giả? Nêu cảm nhận của em về cảnh sắc mùa thật giản dị, đời thường, đậm
xuân sau rằm tháng giêng? Qua đó cho thấy tác giả chất dân dã. Qua đó thể hiện
là người ntn?
tác giả là người yêu thiên
- HS trả lời – GV nhận xét, chốt
nhiên, biết trân trọng và tận
hưởng vẻ đẹp của cuộc sống.
GV: Cảnh sắc mùa xuân sau rằm tháng giêng được
tác giả cảm nhận hết sức tinh tế thể hiện tâm hồn nhạy
cảm, ngòi bút tài hoa. Qua việc tái hiện những cảnh
sắc và không khí ấy, có thể khẳng định: chính tình yêu
và nỗi nhớ da diết đến cháy bỏng đã làm thức dậy bao
nỗi niềm trong tâm hồn tác giả, khiến cho ngòi bút của
nhà văn trở nên tinh tế và nhạy cảm hơn.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật:
Sử dụng từ chau chuốt,
giọng điệu vừa sôi nổi, vừa tha
thiết, hình ảnh gợi cảm, biện
pháp tu từ so sánh cụ thể,..
2. Nội dung
H: Khái quát nghệ thuật, nội dung chính của văn - Bài tuỳ bút đã tái hiện cảnh
bản?
sắc thiên nhiên và không khí
Hs chia sẻ cá nhân - GV chốt
mùa xuân trong tháng giêng ở
Hà Nội và miền Bắc qua nỗi
nhớ thương da diết của một
người con xa quê.
HĐCN – 1' câu 6 SGK/110
Hs chia sẻ cá nhân - GV chốt
- Một số câu văn giống như lời trò chuyện tâm tình
+ Ơi ơi người em gái xõa tóc bên cửa sổ!.
+ “Ấy đấy, cái mùa xuân thần thánh của tôi nó làm
cho người ta muốn phát điên lên như thế đấy”
+ Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội
thân yêu, của Bắc Việt thân mến
- Tác dụng: Tạo ra sự uyển chuyển, mềm mại cho lời
kể. Giúp cho người đọc như được chứng kiến, trải IV. Luyện tập:
nghiệm, đồng cảm, đồng điệu, hòa vào với mạch cảm
Viết đoạn văn (5-7 câu) nêu
xúc (nỗi nhớ quê hương) của người viết…
cảm nhận của em về cảnh sắc
=> Lời văn của tùy bút có sự kết hợp nhuần nhuyễn và không khí mùa xuân.
giữa chất thơ và chất trần thuật, tạo cảm giác mềm
mại trong cách kể chuyện, như lời thủ thỉ, tâm tình, dễ
khơi gợi cảm xúc đối với người đọc.
HĐ 3: Viết kết nối với đọc
* Mục tiêu: HS viết được đoạn văn cảm nhận
H. Xác định yêu cầu của bài tập về kiểu bài, hình thức
và nội dung?
Gợi ý:
- Kiểu bài: NLVH
- ND: cảm nhận về cảnh sắc và không khí mùa xuân.
- Hình thức: Đoạn văn 5 – 7 câu
HS viết đoạn văn (6 phút) -> trình bày, chia sẻ
GV nhận xét - sửa đoạn văn.
Đoạn văn tham khảo
Xuân đến mang theo nhựa sống cho quê hương tôi. Bầu trời trong xanh, không
một gợn mây đen cùng với không khí trong lành, mát mẻ đã tác động vào da thịt khiến
tôi cảm nhận được thời tiết dịu nhẹ khi xuân sang. Những bông hoa nhỏ sau một thời
gian ngủ đông đã vươn mình dậy đón những tia nắng của bình minh, những cành cây
khẳng khiu, trơ trọi giờ đã trồi lên những lộc xanh mướt. Mùi hương man mác của
ngọn cỏ hòa cùng cơn gió se lạnh bay khắp không gian. Những cánh bướm, chú ong
đều đang tung bay, dang rộng đôi cánh bay lượn trên bầu trời. Thiên nhiên đất trời khi
xuân đến thật đẹp làm sao!
4/ Củng cố
GV tổ chức trò chơi “...”
1. Văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt được viết theo thể loại
nào?
A. Tản văn.
B. Tùy bút.
C. Hồi kí.
D. Du ký.
2. Văn bản nào sau đây là tùy bút?
A. Tháng Giêng, mơ về trăng non và nét ngọt. B. Đi lấy mật.
C. Bầy chim chìa vôi.
D. Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ.
3. Văn bản “Tháng giêng, mơ về trăng non và rét ngọt” được viết theo phương
thức biểu đạt chính nào?
A. Tự sự.
B. Miêu tả.
C. Biểu cảm.
D. Nghị luận.
4. Văn bản “Tháng giêng, mơ về trăng non và rét ngọt” được viết trong hoàn cảnh
nào?
A. Tác giả đang tham gia vào lễ hội mùa xuân.
B. Tác giả sống và làm việc ở nước ngoài và nhớ về mùa xuân đất Việt.
C. Đất nước chia cắt, tác giả ở miền Nam nhớ và nhớ về mùa xuân ở miền
Bắc.
D. Tác giả được nghe người khác kể về mùa xuân miền Bắc và mơ ước được
một lần đón gió Tết trong cảnh trăng non và rét ngọt.
5. Câu nào thể hiện rõ nhất tình cảm yêu mến của tác giả đối với mùa xuân Hà
Nội Trong văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt?
A. Cùng với mùa xuân trở lại, tim người ta dường như cũng trẻ hơn ra và đập
mạnh hơn trong những ngày đông tháng giá.
B. Tôi thích sông xanh, núi tím, tôi yêu đôi mày ai như trăng mới in ngần và tôi
cũng xây mộng ước mơ, nhưng yêu nhất mùa xuân không phải là vì thế.
C. Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời,
mình cảm thấy rạo rực một miềm vui sáng sửa.
D. Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt
thương mến.
6. Trong văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt những dấu hiệu điển
hình nào tạo ra cảnh sắc xuân miền Bắc
A. Mưa riêu riêu, gió lành lạnh, đêm xanh.
B. Mưa rả rích, gió lồng
lộng, đêm xanh.
C. Mưa nhẹ nhẹ, sương rơi, đêm xanh.
D. Mưa riêu riêu, gió rì rào,
đêm xanh.
7. Trong văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt những dấu hiệu điển
nào tạo ra không khi mùa xuân miền Bắc?
A. Tiếng nhận kêu trong đêm xuân, tiếng trống chèo, câu hát huê tình.
B. Tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, tiếng trống chèo vọng lại, câu hát huê
tình…
C. Tiếng nhạn kêu trong đêm khuya, tiếng trống chèo, câu hát huê tình.
D. Tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, tiếng trống chèo, câu hát ân tình.
8. Trong văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt, tác giả gọi mùa xuân
đất Bắc – Hà Nội là mùa xuân thần thánh của tôi – điều này có ý nghĩa gì?
A. Tác giả thấy được sức mạnh tinh thần của mùa xuân đất Bắc.
B. Tác giả nhỏ về mùa xuân đất Bắc với tình yêu mãnh liệt.
C. Tác giả cảm nhận được sức mạnh thiêng liêng kỳ diệu của mùa xuân đất
Bắc.
D. Tác giả rất yêu mùa xuân đất Bắc.
9. Trong văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt có điều gì thay đổi
trong sinh hoạt của mọi người sau ngày rằm tháng giêng?
A. Mọi người cùng lên chùa cầu mong những điều may mắn.
B. Trẩy hội du xuân.
C. Đi làm việc.
D. Khi thịt mỡ dưa hành đã hết, mọi người bắt đầu trở về với những bữa
cơm giản dị thường ngày.
10. Câu: Nhựa sống ở trong người cũng lên như máu cũng căng lên trong lộc của
loài nai, như mầm non của cây cối, nằm im mãi không chịu được, phải trồi ra
thành những cái lá nhỏ ti ti giơ tay vẫy những cặp uyên trong đứng cạnh đã sử
dụng biện pháp tu từ gì?
A. So sánh, nhân hóa.
B. So sánh, điệp ngữ.
C. So sánh, nói giảm nói tránh.
D. So sánh, nhân hóa.
11. Câu: Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trồng dừng
thương giá, ai cấm được trai thương gái, ai cầm được mẹ yêu con, ai cấm được cô
gái còn son nhớ chồng thì mới hết được người mê luyến mùa xuân đã sử dụng
phép tu từ gi?
A. So sánh.
B. Điệp ngữ.
C. Hoán dụ.
D. Nói giảm nói tránh.
12. Nhụy vẫn còn phong trong câu: Đào hơi phải những nhụy vẫn còn phong có
nghĩa là gì?
A. Hoa đảo văn tươi.
B. Hoa đào vẫn còn nhụy.
C. Hoa đào khoe sắc đón chào gió xuân.
D. Nhụy hoa vẫn còn chụm lại, chưa tách nở ra.
13. Mưa riêu riêu là mưa như thế nào?
A. Mưa to, gió lành lạnh.
B. Mưa kéo dài ngày này sang ngày khác.
C. Mưa phùn, hạt nhỏ, đều, kéo dài.
D. Lúc mưa, lúc không mưa, gió
rất lạnh.
14. Nồm trong câu: Thường thường, vào khoảng đỏ trời đã hết nồm... chỉ hiện
tượng gì?
A. Thời tiết ấm và ẩm ướt ở miền Bắc vào quãng cuối đông đầu xuân.
B. Thời tiết ẩm và ẩm ướt ở miền Bắc vào khoảng giữa mùa xuân.
C. Thời tiết ấm và ẩm ướt ở miền Bắc vào quãng cuối xuân đầu hạ.
D. Thời tiết ấm và ẩm ướt ở miền Bắc từ mồng Một Tết cho đến rằm tháng
Giêng .
- GV khái quát lại nội dung của tiết học.
5/ Hướng dẫn học bài:
- Bài cũ: Học bài theo các nội dung phân tích (Cảnh sắc, không khí mùa xuân
của đất trời và lòng người; Cảnh sắc, không khí và sinh hoạt gia đình sau ngày rằm
tháng giêng).
- Bài mới: Chuẩn bị Thực hành tiếng Việt (Dấu câu, biện pháp so sánh)
Ngày giảng: 5,8/12/2022
CHỦ ĐỀ 5: MÀU SẮC TRĂM MIỀN
Thời lượng: 9 tiết
Period 54,55 - Văn bản:
THÁNG GIÊNG, MƠ VỀ TRĂNG NON RÉT NGỌT
(Trích, Vũ Bằng)
I/ Mục tiêu:
1/ Năng lực: Phân tích, hiểu và phân tích được nét đẹp, đặc trưng riêng của mùa xuân
ở miền Bắc nói chung và Hà Nội nói riêng; qua đó gợi nỗi nhớ mùa xuân, quê hương
của tác giả.
2/ Phẩm chất: Biết yêu mến, trân trọng vẻ đẹp quê hương.
* Yêu cầu đối với HS khá giỏi
- Nhận xét, đánh giá được sự cảm nhận tinh tế của tác giả thể hiện trong bài tuỳ bút.
- Viết được đoạn văn khoảng 5-7 câu nêu cảm nhận về cảnh sắc và không khí mùa
xuân; có sự sáng tạo, linh hoạt trong cách dùng từ, đặt câu.
II/ Phương pháp, kĩ thuật dạy học
PP lớp học đảo ngược, dạy học theo nhóm, PP hợp tác, động não, thuyết trình, đặt câu hỏi
III/ Phương tiện, thiết bị dạy học
1/ Giáo viên:
- SGK, kế hoạch bài dạy, máy tính, máy chiếu,...
2/ Học sinh: Chuẩn bị bài theo yêu cầu của GV
IV/ Tiến trình dạy học
1/ Ổn định tổ chức
2/ Kiểm tra: Sự chuẩn bị bài của học sinh
3/ Bài mới
HĐ 1: Khởi động
Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học
tập của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
H. Em hãy nêu những đặc trưng của mùa xuân miền Bắc?
- HS trình bày – GV dẫn vào bài: Mùa xuân trong trái tim của mỗi người hiện
lên với những đường nét khác nhau. Có bạn say đắm với màu hồng của hoa đào, màu
vàng của hoa mai. Có bạn lại thích thú với những chồi non lộc biếc…Nhà văn Vũ
Bằng lại có cách yêu mùa xuân của riêng ông. Tình yêu ấy được ông gửi gắm qua tùy
bút ntn?
Hoạt động của Thầy và Trò
Nội dung
Hoạt động 2: Khám phá VB
Mục tiêu: Nắm được các thông tin về tác giả, tác
phẩm, thể loại, phương thức biểu đạt; Phân tích, hiểu
và phân tích được nét đẹp, đặc trưng riêng của mùa
xuân ở miền Bắc nói chung và Hà Nội nói riêng; qua
đó gợi nỗi nhớ mùa xuân, quê hương của tác giả
HĐCCL: Qua sự chuẩn bị bài ở nhà các em hãy cho I/ Đọc – tìm hiểu chung
biết cách đọc văn bản.
HS trình bày – GVHD: giọng nhẹ nhàng, tha thiết,
nhớ thương, hoài niệm, chú ý các từ ngữ miêu tả.
- GV đọc mẫu 1 đoạn - 2 h/s đọc các đoạn còn lại.
- HS nhận xét. GV nhận xét, uốn nắn.
Sử dụng phương pháp lớp học đảo ngược
HĐCN 2p – chia sẻ
H. Trình bày những hiểu biết của em về tác giả (tiểu
sử, phong cách, tác phẩm tiêu biểu), tác phẩm (xuất
xứ, thể loại, phương thức biểu đạt)?
HS chia sẻ - GV nx, chốt
- Tác giả:
+ Vũ Bằng (1913-1984) quê Hà Nội
+ Ông là nhà văn và nhà báo , có sở trường về truyện
ngắn, tùy bút, bút kí.
+ Một số tác phẩm tiêu biểu như: Lọ Văn (tập văn trào
phúng, 1931), Miếng ngon Hà Nội (bút kí, 1960),
Miếng lạ miền Nam (bút kí, 1969), Thương nhớ mười
hai (bút kí, 1972)...
- Tác phẩm:
+ Hoàn cảnh sáng tác: Tác phẩm được viết trong hoàn
cảnh đất nước bị chia cắt, tác giả sống ở vùng kiểm
soát của Mĩ – Ngụy, xa cách quê hương đất Bắc. Nhà
văn đã gửi gắm vào trong trang sách nỗi niềm thương
nhớ da diết quê hương, gia đình và lòng mong mỏi đất
nước hòa bình, thống nhất.
+ Xuất xứ: Văn bản được trích từ thiên tùy bút
“Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt” trong tập tùy
bút “Thương nhớ mười hai”.
+ Thể loại: Tùy bút
+ Phương thức biểu đạt: Biểu cảm
GV: Vũ Bằng khá nổi tiếng ở Hà Nội từ những năm
trước Cách mạng tháng Tám. Sau năm 1954, ông vào
Sài Gòn, vừa viết văn, làm báo vừa tham gia hoạt
động cách mạng. Dù ở xa nhưng Vũ Bằng luôn nhớ về
Hà Nội, về quê hương yêu dấu với biết bao kỉ niệm
êm đềm, những ấn tượng sâu sắc không thể phai nhoà.
Ông đã viết thiên tuỳ bút rất gợi cảm Tháng giêng mơ
về trăng non rét ngọt (in trong tập Thương nhớ mười
hai) để thể hiện nỗi nhớ bâng khuâng, da diết và lòng
mong mỏi đất nước thống nhất của mình.
HĐCN – 1 – chia sẻ.
H. VB được chia làm mấy phần? Nội dung của từng
phần?
Hs chia sẻ, nhận xét, bổ sung - GV chốt
Bố cục: 3 phần.
- Phần 1 (Từ đầu đến “mê luyến mùa xuân”): Cảm
xúc trước mùa xuân.
- Phần 2 (Tiếp theo đến “mở hội liên hoan”): Cảnh sắc
1.Tác giả:
SGK
2. Tác phẩm:
Trích từ thiên tuỳ bút “
Tháng giêng mơ về trăng non
rét ngọt” trong tập “Thương
nhớ mười hai”, viết trong hoàn
cảnh đất nước chia cắt.
- Thể loại: Tùy bút
- Phương thức biểu đạt: Biểu
cảm, miêu tả
và không khí mùa xuân Hà Nội, miền Bắc.
- Phần 3 (Còn lại): Cảnh sắc riêng của đất trời mùa
xuân từ khoảng sau ngày rằm tháng giêng ở miền Bắc,
Hà Nội.
GV: Ba đoạn liên kết với nhau bằng mạch cảm xúc:
từ những quy luật tình cảm chung của con người đến
những cảm nhận riêng về mùa xuân. Cuối cùng là
những cảm nhận sâu sắc về tháng giêng. Đây là mạch
cảm xúc được phát triển rất tự nhiên, hợp lôgíc.
II. Tìm hiểu văn bản
1. Tình cảm con người với
HĐCĐ (5'), đọc thầm đoạn văn 1 và trả lời câu hỏi: mùa xuân
1) Tình cảm của con người đối với mùa xuân được
tác giả cảm nhận qua chi tiết nào?
2) Nhận xét gì về nghệ thuật, giọng điệu được sử
dụng trong đoạn văn? Tác dụng?
3) Với những biện pháp NT đó, đoạn văn trên đã
bộc lộ thái độ và tình cảm nào của tác giả với mùa
xuân quê hương?
- Hs chia sẻ, nhận xét - GV nhận xét, chốt
"Tự nhiên như thế: ai cũng
chuộng mùa xuân…Ai bảo
non đừng thương nước, bướm
đừng thương hoa.... ai cấm
được..... mùa xuân."
- Biện pháp nghệ thuật:
+ Từ ngữ bộc lộ tình cảm trực tiếp: chuộng, trìu mến,
Sử dụng điệp ngữ, điệp kiểu
mê luyến.
câu, so sánh, câu văn linh hoạt
+ Hình ảnh liên tưởng sóng đôi: non nước, bướm hoa, giàu hình ảnh đoạn văn đã
trăng gió, trai gái, mẹ con, cô gái - chồng.
khẳng định tình cảm yêu mến
+ Sử dụng điệp ngữ, điệp kiểu câu đã tạo nên cái mùa xuân của con người là hết
duyên dáng, mạnh mẽ trong lối tranh luận, biện bác, sức tự nhiên và có tính quy
câu văn linh hoạt giàu hình ảnh.
luật, tất yếu.
GV: Tác giả khẳng định tình cảm của con người dành
cho mùa xuân là một tình cảm có tính quy luật tất yếu
qua các từ ngữ “tự nhiên thế”, “trìu mến”, “không có
gì lạ hết”, “chuộng”, “mê luyến mùa xuân”. Không
những thế tác giả còn điệp nhiều lần từ “ai cấm”
“đừng thương” với các mối quan hệ sóng đôi non
nước, trai gái, bướm hoa, mẹ con… để cho thấy tình
yêu mùa xuân của con người là hết sức tự nhiên và có
quy luật. Tình cảm được nhắc đều là những tình cảm
tự nhiên và tác giả đã thật khôn khéo khi dùng chính
những tình cảm bất biến ấy để nói đến tình yêu mùa
xuân của con người.
2. Cảm xúc của nhà văn
trước ngày tết ở xứ Bắc.
HĐCL: Tại sao mở đầu đoạn văn 3 bằng câu “Mùa
xuân của tôi”?
-HSTL, nhận xét, bổ sung – GV khái quát: Cảnh vật
không khí mùa xuân được gợi lại, nhớ lại từ những chi
tiết, h/ả còn lắng đọng, ám ảnh nhất. Đó là mùa xuân
riêng trong hồi ức của người xa xứ cho nên đó là mùa
xuân riêng của lòng “tôi” -> cách mở như vậy tất có lí,
phù hợp với tâm trạng…
HĐCĐ-5p, đọc thầm đoạn văn từ “Tôi yêu song
xanh….liên hoan” và trả lời các câu hỏi:
1) Cảnh thiên nhiên mùa xuân miền Bắc - Hà Nội
được gợi tả qua chi tiết nào? Nhận xét gì về chi tiết,
h/ả được miêu tả? Qua đó em có cảm nhận gì về
cảnh thiên nhiên mùa xuân miền Bắc?
2) Mùa xuân đã khơi gợi cảm xúc của con người
như thế nào? Nhận xét cách sử dụng hình ảnh,
giọng điệu của tác giả?
3) Không khí mùa xuân trong khung cảnh gia đình
như thế nào? Tác giả đã sd nghệ thuật gì? Qua đó
em hình dung như thế nào về không khí mùa xuân
và h/ả con người trong mùa xuân?
- Đại diện nhóm báo cáo, chia sẻ từng ý 1 - nhận xét,
bổ sung
- GV nhận xét, khái quát, chốt
* Cảnh thiên nhiên:
- Thời tiết, khí hậu: mưa riêu
riêu, gió lành lạnh,
- Âm thanh: tiếng nhạn kêu
trong đêm xanh, tiếng trống
chèo, câu hát huê tình.
Sử dụng điệp từ, so sánh, từ
láy đã làm nổi bật cảnh sắc,
không khí mùa xuân xứ Bắc
mang nét đặc trưng riêng: thơ
mộng, lung linh, huyền ảo,
đầy sức sống.
GV: Cảnh sắc và không khí mùa xuân Hà Nội vừa có
cái cái đặc trưng của thời tiết và khí xuân miền Bắc
với “mưa riêu riêu, gió lành lạnh” như từ mùa đông
còn vương lại, nhưng lại có cái ấm áp, tràn ngập của
khí xuân, hơi xuân với “tiếng nhạn kêu, tiếng trống
chèo, câu hát huê tình của cô gái”-> Hình ảnh gợi
cảm, so sánh cụ thể, giọng điệu vừa sôi nổi vừa tha
thiết, từ ngữ trau chuốt cho thấy sức sống của mùa
xuân trong thiên nhiên và lòng người thật mãnh liệt,
mạnh mẽ, dồi dào, trẻ trung và căng tràn nhựa sống.
* Cảm xúc của con người:
…lòng mình say sưa 1 cái gì
đó....muốn phát điên..ngồi yên
không chịu được…nhựa sống
căng lên...tim người ta ...trẻ
hơn ra và đập mạnh hơn...
Với hình ảnh so sánh gợi
cảm, giọng điệu thiết tha làm
nổi bật cảm xúc say sưa, háo
hức, hân hoan của con người
trước mùa xuân xứ Bắc.
GV: Đoạn văn trên cho thấy sự chuyển biến diệu kì
sức sống mãnh liệt của thiên nhiên và con người khi
mùa xuân về. Xuân đến như mang một luồng không
khí mới, một hơi thở mới thổi vào muôn ,vật muôn
loài làm cho nhựa sống tràn trề, bừng bừng trỗi dậy,
vụt lên một cách mạnh mẽ, mãnh liệt. Nhưng mùa
xuân cũng thật dịu dàng, êm ái như những cái lá nhỏ li
ti giơ tay vẫy gió, vẫy hạt mưa xuân mà lòng ngập
tràn hạnh phúc. Qua lời văn chúng ta cảm nhận được
niềm xúc động đang trào dâng trong lòng tác giả. Sự
ngưỡng mộ, thần phục ,trân trọng và tình yêu sâu sắc
củaVũ Bằng đối với mùa xuân Hà Nội , mùa xuân đất
Bắc. Đó cũng chính là cội nguồn của tình yêu quê
hương, tình yêu đất nước.
GV: Chỉ bằng một đoạn văn ngắn qua hồi tưởng của
người con đất Bắc đang sống giữa Sài Gòn hoa lệ đầy
nắng nhớ về Hà Nội với nỗi nhớ thương nồng nàn da
diết. Bằng giọng văn: kể - tả - biểu cảm nhịp nhàng,
hài hoà trôi chảy miên man theo dòng cảm xúc của
nhà văn, trước không khí , cảnh sắc mùa xuân tác giả
không kìm nén nổi lòng mình đã thốt lên: ' Đẹp quá
đi, mùa xuân ơi- mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của
Băc Việt thương mến.'
GV chuyển ý: Mùa xuân trứơc ngày rằm giáng giêng
tràn đầy sức sống như vậy thì sau ngày rằm thắng
giêng ntn?
HĐCN – 3', đọc thầm phần 3 và trả lời câu hỏi
1/ Cảnh sắc thiên nhiên mùa xuân thay đổi như thế
nào sau rằm tháng giêng ?
2/ Tâm trạng và cuộc sống của con người sau rằm
* Khung cảnh gia đình:
nhang trầm, đèn nến…không
khí gia đình đoàn tụ, êm đềm,
trên kính dưới nhường…ấm
áp lạ lùng
Cách so sánh, liệt kê gợi
không khí gia đình đoàn tụ,
ấm áp, tràn ngập yêu thương.
3. Cảm xúc của nhà văn sau
ngày rằm tháng giêng.
- Cảnh sắc thiên nhiên: đào
hơi phai nhưng nhụy vẫn còn
phong, cỏ không mướt xanh,
nức một mùi hương man mác,
mưa xuân thay thế cho mưa
phùn…
tháng giêng như thế nào?
(Gạch chân SGK)
- HS chia sẻ. Gv chốt
- Cảnh sinh hoạt: thịt mỡ dưa
hành đã hết...cánh màn
điều...hạ xuống .. các trò
vui...tạm thời kết thúc...
Với cách quan sát và cảm
nhận tinh tế bằng phép so sánh
gợi tả cho thấy cảnh sắc sau
rằm tháng giêng rực rỡ, tươi
HĐCL: Em có nhận xét gì về sự quan sát, cảm nhận tắn hơn, không khí gia đình
của tác giả? Nêu cảm nhận của em về cảnh sắc mùa thật giản dị, đời thường, đậm
xuân sau rằm tháng giêng? Qua đó cho thấy tác giả chất dân dã. Qua đó thể hiện
là người ntn?
tác giả là người yêu thiên
- HS trả lời – GV nhận xét, chốt
nhiên, biết trân trọng và tận
hưởng vẻ đẹp của cuộc sống.
GV: Cảnh sắc mùa xuân sau rằm tháng giêng được
tác giả cảm nhận hết sức tinh tế thể hiện tâm hồn nhạy
cảm, ngòi bút tài hoa. Qua việc tái hiện những cảnh
sắc và không khí ấy, có thể khẳng định: chính tình yêu
và nỗi nhớ da diết đến cháy bỏng đã làm thức dậy bao
nỗi niềm trong tâm hồn tác giả, khiến cho ngòi bút của
nhà văn trở nên tinh tế và nhạy cảm hơn.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật:
Sử dụng từ chau chuốt,
giọng điệu vừa sôi nổi, vừa tha
thiết, hình ảnh gợi cảm, biện
pháp tu từ so sánh cụ thể,..
2. Nội dung
H: Khái quát nghệ thuật, nội dung chính của văn - Bài tuỳ bút đã tái hiện cảnh
bản?
sắc thiên nhiên và không khí
Hs chia sẻ cá nhân - GV chốt
mùa xuân trong tháng giêng ở
Hà Nội và miền Bắc qua nỗi
nhớ thương da diết của một
người con xa quê.
HĐCN – 1' câu 6 SGK/110
Hs chia sẻ cá nhân - GV chốt
- Một số câu văn giống như lời trò chuyện tâm tình
+ Ơi ơi người em gái xõa tóc bên cửa sổ!.
+ “Ấy đấy, cái mùa xuân thần thánh của tôi nó làm
cho người ta muốn phát điên lên như thế đấy”
+ Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội
thân yêu, của Bắc Việt thân mến
- Tác dụng: Tạo ra sự uyển chuyển, mềm mại cho lời
kể. Giúp cho người đọc như được chứng kiến, trải IV. Luyện tập:
nghiệm, đồng cảm, đồng điệu, hòa vào với mạch cảm
Viết đoạn văn (5-7 câu) nêu
xúc (nỗi nhớ quê hương) của người viết…
cảm nhận của em về cảnh sắc
=> Lời văn của tùy bút có sự kết hợp nhuần nhuyễn và không khí mùa xuân.
giữa chất thơ và chất trần thuật, tạo cảm giác mềm
mại trong cách kể chuyện, như lời thủ thỉ, tâm tình, dễ
khơi gợi cảm xúc đối với người đọc.
HĐ 3: Viết kết nối với đọc
* Mục tiêu: HS viết được đoạn văn cảm nhận
H. Xác định yêu cầu của bài tập về kiểu bài, hình thức
và nội dung?
Gợi ý:
- Kiểu bài: NLVH
- ND: cảm nhận về cảnh sắc và không khí mùa xuân.
- Hình thức: Đoạn văn 5 – 7 câu
HS viết đoạn văn (6 phút) -> trình bày, chia sẻ
GV nhận xét - sửa đoạn văn.
Đoạn văn tham khảo
Xuân đến mang theo nhựa sống cho quê hương tôi. Bầu trời trong xanh, không
một gợn mây đen cùng với không khí trong lành, mát mẻ đã tác động vào da thịt khiến
tôi cảm nhận được thời tiết dịu nhẹ khi xuân sang. Những bông hoa nhỏ sau một thời
gian ngủ đông đã vươn mình dậy đón những tia nắng của bình minh, những cành cây
khẳng khiu, trơ trọi giờ đã trồi lên những lộc xanh mướt. Mùi hương man mác của
ngọn cỏ hòa cùng cơn gió se lạnh bay khắp không gian. Những cánh bướm, chú ong
đều đang tung bay, dang rộng đôi cánh bay lượn trên bầu trời. Thiên nhiên đất trời khi
xuân đến thật đẹp làm sao!
4/ Củng cố
GV tổ chức trò chơi “...”
1. Văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt được viết theo thể loại
nào?
A. Tản văn.
B. Tùy bút.
C. Hồi kí.
D. Du ký.
2. Văn bản nào sau đây là tùy bút?
A. Tháng Giêng, mơ về trăng non và nét ngọt. B. Đi lấy mật.
C. Bầy chim chìa vôi.
D. Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ.
3. Văn bản “Tháng giêng, mơ về trăng non và rét ngọt” được viết theo phương
thức biểu đạt chính nào?
A. Tự sự.
B. Miêu tả.
C. Biểu cảm.
D. Nghị luận.
4. Văn bản “Tháng giêng, mơ về trăng non và rét ngọt” được viết trong hoàn cảnh
nào?
A. Tác giả đang tham gia vào lễ hội mùa xuân.
B. Tác giả sống và làm việc ở nước ngoài và nhớ về mùa xuân đất Việt.
C. Đất nước chia cắt, tác giả ở miền Nam nhớ và nhớ về mùa xuân ở miền
Bắc.
D. Tác giả được nghe người khác kể về mùa xuân miền Bắc và mơ ước được
một lần đón gió Tết trong cảnh trăng non và rét ngọt.
5. Câu nào thể hiện rõ nhất tình cảm yêu mến của tác giả đối với mùa xuân Hà
Nội Trong văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt?
A. Cùng với mùa xuân trở lại, tim người ta dường như cũng trẻ hơn ra và đập
mạnh hơn trong những ngày đông tháng giá.
B. Tôi thích sông xanh, núi tím, tôi yêu đôi mày ai như trăng mới in ngần và tôi
cũng xây mộng ước mơ, nhưng yêu nhất mùa xuân không phải là vì thế.
C. Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời,
mình cảm thấy rạo rực một miềm vui sáng sửa.
D. Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt
thương mến.
6. Trong văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt những dấu hiệu điển
hình nào tạo ra cảnh sắc xuân miền Bắc
A. Mưa riêu riêu, gió lành lạnh, đêm xanh.
B. Mưa rả rích, gió lồng
lộng, đêm xanh.
C. Mưa nhẹ nhẹ, sương rơi, đêm xanh.
D. Mưa riêu riêu, gió rì rào,
đêm xanh.
7. Trong văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt những dấu hiệu điển
nào tạo ra không khi mùa xuân miền Bắc?
A. Tiếng nhận kêu trong đêm xuân, tiếng trống chèo, câu hát huê tình.
B. Tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, tiếng trống chèo vọng lại, câu hát huê
tình…
C. Tiếng nhạn kêu trong đêm khuya, tiếng trống chèo, câu hát huê tình.
D. Tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, tiếng trống chèo, câu hát ân tình.
8. Trong văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt, tác giả gọi mùa xuân
đất Bắc – Hà Nội là mùa xuân thần thánh của tôi – điều này có ý nghĩa gì?
A. Tác giả thấy được sức mạnh tinh thần của mùa xuân đất Bắc.
B. Tác giả nhỏ về mùa xuân đất Bắc với tình yêu mãnh liệt.
C. Tác giả cảm nhận được sức mạnh thiêng liêng kỳ diệu của mùa xuân đất
Bắc.
D. Tác giả rất yêu mùa xuân đất Bắc.
9. Trong văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non và rét ngọt có điều gì thay đổi
trong sinh hoạt của mọi người sau ngày rằm tháng giêng?
A. Mọi người cùng lên chùa cầu mong những điều may mắn.
B. Trẩy hội du xuân.
C. Đi làm việc.
D. Khi thịt mỡ dưa hành đã hết, mọi người bắt đầu trở về với những bữa
cơm giản dị thường ngày.
10. Câu: Nhựa sống ở trong người cũng lên như máu cũng căng lên trong lộc của
loài nai, như mầm non của cây cối, nằm im mãi không chịu được, phải trồi ra
thành những cái lá nhỏ ti ti giơ tay vẫy những cặp uyên trong đứng cạnh đã sử
dụng biện pháp tu từ gì?
A. So sánh, nhân hóa.
B. So sánh, điệp ngữ.
C. So sánh, nói giảm nói tránh.
D. So sánh, nhân hóa.
11. Câu: Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trồng dừng
thương giá, ai cấm được trai thương gái, ai cầm được mẹ yêu con, ai cấm được cô
gái còn son nhớ chồng thì mới hết được người mê luyến mùa xuân đã sử dụng
phép tu từ gi?
A. So sánh.
B. Điệp ngữ.
C. Hoán dụ.
D. Nói giảm nói tránh.
12. Nhụy vẫn còn phong trong câu: Đào hơi phải những nhụy vẫn còn phong có
nghĩa là gì?
A. Hoa đảo văn tươi.
B. Hoa đào vẫn còn nhụy.
C. Hoa đào khoe sắc đón chào gió xuân.
D. Nhụy hoa vẫn còn chụm lại, chưa tách nở ra.
13. Mưa riêu riêu là mưa như thế nào?
A. Mưa to, gió lành lạnh.
B. Mưa kéo dài ngày này sang ngày khác.
C. Mưa phùn, hạt nhỏ, đều, kéo dài.
D. Lúc mưa, lúc không mưa, gió
rất lạnh.
14. Nồm trong câu: Thường thường, vào khoảng đỏ trời đã hết nồm... chỉ hiện
tượng gì?
A. Thời tiết ấm và ẩm ướt ở miền Bắc vào quãng cuối đông đầu xuân.
B. Thời tiết ẩm và ẩm ướt ở miền Bắc vào khoảng giữa mùa xuân.
C. Thời tiết ấm và ẩm ướt ở miền Bắc vào quãng cuối xuân đầu hạ.
D. Thời tiết ấm và ẩm ướt ở miền Bắc từ mồng Một Tết cho đến rằm tháng
Giêng .
- GV khái quát lại nội dung của tiết học.
5/ Hướng dẫn học bài:
- Bài cũ: Học bài theo các nội dung phân tích (Cảnh sắc, không khí mùa xuân
của đất trời và lòng người; Cảnh sắc, không khí và sinh hoạt gia đình sau ngày rằm
tháng giêng).
- Bài mới: Chuẩn bị Thực hành tiếng Việt (Dấu câu, biện pháp so sánh)
 









Các ý kiến mới nhất