TRƯỜNG TIỂU HỌC ….

BÁO CÁO BIỆN PHÁP

NÂNG CAO HIỆU QUẢ HỌC TẬP MÔN TOÁN 1 THÔNG QUA
VIỆC ÁP DỤNG ĐỒ DÙNG DẠY HỌC TRỰC QUAN MÔN
TOÁN (KẾT NỐI TRI THỨC)

Tác giả/đồng tác giả : …
Trình độ chuyên môn: …
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: ….

, ngày tháng năm 2023

MỤC LỤC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ BIỆN PHÁP............................................................................................1
II. MÔ TẢ BIỆN PHÁP.........................................................................................................................1
1. Tình trạng giải pháp đã biết........................................................................................................... 1
2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là biện pháp..............................................................2
2.1. Giải pháp 1: Nắm vững bản chất dạy học trực quan và một số yêu cầu khi sử dụng đồ dùng
trực quan trong dạy học........................................................................................................................................................ 2
2.2. Giải pháp 2: Nâng cao hiệu quả cách sử dụng đồ dùng trực quan khi dạy hình thành khái ni ệm
số có một chữ số...................................................................................................................................................................... 5

NÂNG CAO HIỆU QUẢ HỌC TẬP MÔN TOÁN 1 THÔNG QUA VIỆC
ÁP DỤNG ĐỒ DÙNG DẠY HỌC TRỰC QUAN MÔN TOÁN (KNTT)
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ BIỆN PHÁP
1. Tên biện pháp: Nâng cao hiệu quả học tập thông qua việc áp dụng đồ
dùng dạy học trực quan môn Toán (KNTT)
2. Lĩnh vực áp dụng biện pháp: Môn Toán
3. Phạm vi áp dụng biện pháp: Lớp 1… Trường Tiểu học…
4. Thời gian áp dụng biện pháp: 2022 - 2023
5. Tác giả:...
II. MÔ TẢ BIỆN PHÁP
1. Tình trạng giải pháp đã biết
Trong các môn học ở Tiểu học, môn Toán có một vị trí hết sức quan trọng.
Môn Toán trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng để ứng dụng trong đời sống,
giúp học sinh phát triển trí thông minh, cách suy nghĩ độc lập, linh hoạt, sáng
tạo.
Định hướng chung của đổi mới chương trình GDPT 2018 là hướng đến
phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh. Để thực hiện theo yêu cầu đổi mới
của chương trình GDPT, bộ sách Kết nối tri thức đã xây dựng chương trình sách
mới cho môn Toán lớp 1. Chính vì vậy, để đạt được mục tiêu của bộ giáo dục
cũng như phù hợp với nội dung chương trình sách giáo khoa, các trường Tiểu
học cần có sự đổi mới toàn diện về mọi mặt, đặc biệt là đổi mới phương pháp
dạy học.
Lớp Một là lớp đầu cấp ở bậc học Tiểu học. Tư duy của trẻ lớp Một là tư
duy trực quan cụ thể, đó là kiểu tư duy được hình thành trong quá trình trẻ vui
chơi. Ở lứa tuổi này, các em rất dễ xúc cảm, thích cái đẹp, cái mới lạ, tích cực
ham muốn gần gũi với thiên nhiên, nhạy cảm với các hoạt động văn học nghệ
thuật. Bởi vậy, việc sử dụng đồ dùng thiết bị dạy học, đặc biệt là đồ dùng trực
quan trong dạy học nói chung, trong dạy học toán nói riêng là điều rất cần thiết.

1

Bản thân là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Toán lớp Một, qua thực tế
giảng dạy và dự giờ thăm lớp của đồng nghiệp, tôi nhận thấy việc sử dụng đồ
dùng trực quan còn có những bất cập và hạn chế. Việc sử dụng đồ dùng dạy học
trực quan chưa có sự linh hoạt, sáng tạo dẫn đến sự nhàm chán đối với học sinh.
Bên cạnh đó, một số giáo viên vẫn quan niệm học sinh lớp 1 chủ yếu nhận biết
số và tính toán cộng, trừ là được nên bỏ qua việc sử dụng đồ dùng trực quan để
giảng dạy hoặc sử dụng một cách một cách hình thức, đối phó.
Tôi đã tiến hành kiểm tra chất lượng học tập môn Toán của 40 em học sinh
lớp 1… và kết quả thu được như sau:
Bảng kết quả học tập môn Toán lớp 1…
Số HS
40 em

Hoàn thành tốt

Hoàn thành

Chưa hoàn thành

SL

TL

SL

TL

SL

TL

5

12,5%

7

17,5%

28

70%

Nhìn vào bảng số liệu trên ta thấy, học sinh hoàn thành tốt và hoàn thành
còn hạn chế, đa số học sinh đều được xếp loại chưa hoàn thành. Cụ thể, chỉ có 5
em học sinh hoàn thành tốt kiến thức môn Toán lớp 1, chiếm 12,5%, có 7 em ở
mức độ hoàn thành và có đến 28 học sinh chưa hoàn thành chiếm 70%.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã tiến hành nghiên cứu và đề xuất giải
pháp: “Nâng cao hiệu quả học tập thông qua việc áp dụng đồ dùng dạy học trực
quan môn Toán” thông qua bộ sách Kết nối tri thức với mong muốn giáo viên
và học sinh cải thiện kỹ năng trong việc sử dụng trực quan để nâng cao hiệu quả
học tập môn.
2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là biện pháp
2.1. Giải pháp 1: Nắm vững bản chất dạy học trực quan và một số yêu
cầu khi sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học.
2.1.1. Nắm vững bản chất của việc sử dụng đồ dùng trực quan:
2

Dạy học trực quan (hay còn gọi là trình bày trực quan) là phương pháp
dạy học sử dụng những phương tiện trực quan, phương tiện kĩ thuật dạy học
trước, trong và sau khi nắm tài liệu mới, khi ôn tập, khi củng cố, hệ thống hóa
và kiểm tra tri thức, kĩ năng, kĩ xảo. Phương pháp dạy học trực quan được thể
hiện dưới hình thức là minh họa và trình bày.
Những đồ dùng trực quan có tính chất minh họa như bản mẫu, bản đồ, bức
tranh, tranh chân dung, hình vẽ trên bảng,...
Trình bày thường gắn liền với việc trình bày thí nghiệm, những thiết bị kĩ
thuật, chiếu phim đèn chiếu, phim điện ảnh, băng video. Trình bày thí nghiệm là
trình bày mô hình đại diện cho hiện thực khách quan được lựa chọn cẩn thận về
mặt sư phạm. Nó là cơ sở, là điểm xuất phát cho quá trình nhận thức - học tập
của học sinh, là cầu nối giữa lí thuyết và thực tiễn. Thông qua sự trình bày của
giáo viên mà học sinh không chỉ lĩnh hội dễ dàng tri thức mà còn giúp học tập
được những thao tác mẫu của giáo viên, từ đó hình thành kĩ năng, kĩ xảo,...
2.1.2. Vận dụng linh hoạt quy trình sử dụng đồ dùng trực quan.
Giáo viên phải nắm rõ quy trình thực hiện khi sử dụng đồ dùng trực quan
để sử dụng linh hoạt và phù hợp trong các tiết dạy toán:
+ Giáo viên treo những đồ dùng trực quan có tính chất minh họa hoặc giới
thiệu về các đồ vật ... và nêu yêu cầu định hướng cho sự quan sát của học sinh.
+ Giáo viên trình bày nội dung các đồ dùng trực quan đó.
+ Giáo viên yêu cầu một số học sinh trình bày lại, giải thích.
+ Từ những chi tiết, thông tin học sinh thu được từ phương tiện trực quan,
giáo viên nêu câu hỏi yêu cầu học sinh rút ra kết luận khái quát về vấn đề mà đồ
dùng trực quan cần truyền tải.
Như vậy, việc hiểu bản chất của việc sử dụng đồ dùng trực quan giúp cho
giáo viên nắm vững hơn phương pháp dạy học, cách sử dụng đồ dùng dạy học
một cách triệt để và có hiệu quả cao trong các giờ dạy toán.
2.1.3. Một số lưu ý khi sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học toán.

3

a) Lựa chọn cách sử dụng đồ dùng trực quan phù hợp với từng giai
đoạn học tập.
Ở trường Tiểu học, khi sử dụng dạy học trực quan không thể không có các
đồ dùng dạy học toán. Ở đầu năm lớp 1, các đồ dùng dạy học toán thường là các
vật thực (bông hoa, lá cây, quả cà chua, viên bi…), các tranh ảnh về các vật gần
gũi với học sinh (cây, quả, hoa, dụng cụ gia đình, các vật nuôi…), các mô hình,
vật tượng trưng (các hình hình học bằng bìa, bằng gỗ mỏng, bằng nhựa để học
sinh học số, các hình chấm tròn, các hạt tính trên bàn tính, que tính…).
Ví dụ: Khi dạy bài “Số 7”- trang 40 SGK Toán 1 - bộ sách Chân trời sáng
tạo

Để giúp học sinh hình thành biểu tượng số 7, giáo viên sử dụng bộ đồ dùng
dạy học toán như sau:
Vì đây là giai đoạn đầu lớp 1 nên giáo viên chọn đồ dùng gần gũi với các
em. Giáo viên yêu cầu học sinh lấy 6 viên bi, sau đó lấy thêm 1 viên bi nữa, hỏi

4

tất cả có mấy viên bi. Học sinh đếm thêm 1 trên các viên bi để biết được là: có 6
viên bi thêm 1 viên bi được 7 viên bi.

2.2. Giải pháp 2: Nâng cao hiệu quả cách sử dụng đồ dùng trực quan
khi dạy hình thành khái niệm số có một chữ số
Khi dạy các số từ 0 đến 10, chúng ta không dạy theo một mô tuýp nhất
định. Không phải bài nào cũng sử dụng trực quan giống nhau mà phải biết linh
hoạt, tránh tình trạng lạm dụng, nhàm chán cho cả giáo viên lần học sinh. Dạy
các số từ 0 đến 10 được chia làm 2 bài: Bài 1 “Các số 0,1,2,3,4,5”, Bài 2: “Các
số 6,7,8,9,10”. Vì các số từ 1 đến 5 có thể coi là số trực giác, tôi đưa ra một số
đồ vật có số liệu từ 1 đến 5, hướng dẫn học sinh thao tác trên phương tiện trực
quan ở mức độ trừu tượng hóa tăng dần để hình thành khái niệm số từ 1 đến 5.
Hình thành khái niệm số thông qua phép đếm.
- Ví dụ: Bài 1 “Các số 0,1,2,3,4,5” - Trang 8 SGK Toán 1 - bộ sách Kết
nối tri thức.

5

Người viết
Đỗ Văn Hiếu
Liên hệ Zalo: 0985598499

6