KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 3
CHỦ ĐỀ 1: GIA ĐÌNH
BÀI 1: HỌ HÀNG VÀ NHỮNG NGÀY KỈ NIỆM CỦA GIA ĐÌNH
TUẦN 1: BÀI 1: HỌ HÀNG VÀ NHỮNG NGÀY KỈ NIỆM CỦA GIA ĐÌNH (TIẾT
1)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Nêu được mối quan hệ họ hàng bên nội, bên ngoại qua tranh và tình huống cụ thể.
- Nhận biết được một số thành viên thuộc họ hàng bên nội, bên ngoại của Hoa trong SGK.
- Biết xưng hô đúng với một số thành viên trong gia đình thuộc họ hàng bên nội, bên ngoại.
2. Năng lực chung
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trao đổi nhóm 2, nhóm 4 để trả lời câu hỏi và bổ sung ý kiến cho
bạn.
- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động quan sát tranh, đọc chú thích, tự nêu nhận xét về quan hệ
họ hàng.
- Năng lực giải quyết vấn đề: Biết dựa vào phía bố/phía mẹ để xác định họ hàng bên nội, bên
ngoại.
3. Phẩm chất
- Nhân ái: Yêu quý, kính trọng ông bà, cô, dì, chú, bác và những người họ hàng.
- Chăm chỉ: Tích cực tham gia hoạt động quan sát, thảo luận, trình bày.
- Trách nhiệm: Biết giữ gìn lời nói lễ phép khi giao tiếp với người thân.
4. Tích hợp
- Tích hợp lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống: HS nhận biết ý nghĩa của họ hàng, ngày kỉ
niệm trong gia đình; biết kính trọng, yêu thương và hỏi thăm người thân.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Giáo viên: Tranh SGK đã cắt theo từng hoạt động, phiếu học tập, bảng nhóm, thẻ câu hỏi, thiết
bị trình chiếu nếu có.
- Học sinh: SGK, vở, bút, bút màu; ảnh hoặc thông tin gia đình phù hợp nếu được gia đình cho
phép.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
1. Khởi động (5 phút)
Mục tiêu hoạt động: Tạo hứng thú, kết nối trải nghiệm của HS về người họ hàng em yêu quý.
*Cách tiến hành:
- GV nêu câu hỏi: Em hãy nói về một người - HS chia sẻ: Em yêu bà ngoại; em gọi điện hỏi
họ hàng mà em yêu quý. Em đã làm gì để
thăm bà, chúc bà mạnh khỏe.
thể hiện tình cảm với người đó?
- GV cho HS trao đổi nhóm 2 trong 2 phút: - HS làm việc nhóm 2, lần lượt nói với bạn: ông
Kể tên một người họ hàng bên nội hoặc bên nội, bà nội, cô, chú, dì, cậu...
ngoại mà em biết.
- GV mời 2 - 3 HS trình bày trước lớp.
- HS trình bày, các bạn lắng nghe và bổ sung.
- GV kết luận: Họ hàng là những người có
- HS lắng nghe, nhắc lại: Em cần xưng hô lễ
quan hệ với gia đình chúng ta; các em cần
phép với họ hàng.
biết yêu quý, kính trọng và xưng hô đúng.
2. Khám phá - Hoạt động 1: Tìm hiểu họ hàng bên nội, bên ngoại của Hoa (15 phút)

Mục tiêu hoạt động: HS nhận biết được ai là họ hàng bên nội, ai là họ hàng bên ngoại qua hình
1, 2, 3, 4.
Mục tiêu tích hợp: Tích hợp lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống: HS nhận biết ý nghĩa của
họ hàng trong gia đình; biết kính trọng, yêu thương và hỏi thăm người thân.
*Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS quan sát hình 1, 2, 3, 4 và - HS quan sát hình, đọc chú thích: Ông bà nội
đọc chú thích dưới tranh.
của Hoa; ông bà ngoại của Hoa; gia đình anh trai
của bố Hoa; gia đình em gái của mẹ Hoa.

- GV hỏi: Những người nào là họ hàng bên
nội của Hoa?
- GV hỏi: Những người nào là họ hàng bên
ngoại của Hoa?
- GV cho HS thảo luận nhóm 4: Vì sao gia
đình anh trai của bố Hoa được gọi là họ
hàng bên nội?
- GV hỏi mở rộng 1: Nếu mẹ có em trai, em
sẽ gọi người đó là gì?
- GV hỏi mở rộng 2: Nếu bố có em gái, em
sẽ gọi người đó là gì?
- GV dẫn vào tích hợp: Trong mỗi gia đình,
vì sao chúng ta cần biết mình có những
người họ hàng nào và cần cư xử với họ ra
sao?
- Tích hợp: GV diễn giải: Họ hàng bên nội,
bên ngoại đều là những người có mối quan
hệ gắn bó với gia đình, giúp mỗi người hiểu
mình thuộc về một mái ấm có cội nguồn, có
sự yêu thương và chở che của nhiều thế hệ.
Khi nhận biết ông bà, cô, dì, chú, bác, anh
chị em họ, các em không chỉ học cách gọi
đúng vai mà còn học cách sống biết ơn, kính
trên nhường dưới và quan tâm đến người
thân. Trong các ngày gặp mặt, ngày sinh
nhật, ngày giỗ, ngày Tết hoặc những dịp kỉ
niệm của gia đình, các em cần chào hỏi lễ
phép, hỏi thăm sức khỏe, cảm ơn khi được
chăm sóc, biết chia sẻ niềm vui và giúp đỡ

- HS trả lời: Ông bà nội của Hoa và gia đình anh
trai của bố Hoa là họ hàng bên nội của Hoa.
- HS trả lời: Ông bà ngoại của Hoa và gia đình
em gái của mẹ Hoa là họ hàng bên ngoại của
Hoa.
- HS thảo luận nhóm 4 và trả lời: Vì đó là anh
trai của bố Hoa, thuộc phía gia đình của bố.
- HS trả lời: Em gọi là cậu.
- HS trả lời: Em gọi là cô.
- HS trả lời: Vì họ hàng là những người thân
trong gia đình, em cần kính trọng, yêu thương và
hỏi thăm.
- HS lắng nghe và nêu lại: Em cần biết ơn, kính
trọng, yêu thương, hỏi thăm họ hàng và xưng hô
lễ phép với người thân.

những việc vừa sức. Những việc làm nhỏ
như gọi điện hỏi thăm ông bà, chúc cô chú
mạnh khỏe, nhường nhịn em nhỏ, lắng nghe
lời dạy của người lớn góp phần giữ gìn nề
nếp gia đình, bồi dưỡng đạo đức, lối sống
nhân ái và tình yêu thương trong mỗi học
sinh.
- GV kết luận: Họ hàng bên nội là những
- HS ghi nhớ và nhắc lại kết luận.
người thuộc phía bố; họ hàng bên ngoại là
những người thuộc phía mẹ.
3. Khám phá - Hoạt động 2: Cách xưng hô với họ hàng (12 phút)
Mục tiêu hoạt động: HS biết cách xưng hô phù hợp với một số thành viên trong họ hàng bên nội
và bên ngoại.
*Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS quan sát hình 5, 6 và đọc
- HS quan sát tranh, đọc lời thoại trong bóng nói.
lời thoại của các nhân vật.

- GV hỏi: Bạn gái gọi anh trai của bố như
- HS trả lời: Bạn gọi là bác trai.
thế nào?
- GV hỏi: Bạn gái gọi vợ của bác trai như
- HS trả lời: Bạn gọi là bác gái.
thế nào?
- GV cho HS làm nhóm 2: Một bạn nêu
- HS làm nhóm 2: Em của mẹ là dì/cậu; em của
người thân, một bạn nêu cách xưng hô.
bố là cô/chú; bố của mẹ là ông ngoại.
- GV hỏi mở rộng 3: Ở địa phương em, cách - HS trả lời: Có thể có cách gọi khác như cậu,
gọi cô, dì, chú, bác có điểm nào khác
mợ, dượng, thím... tùy gia đình.
không?
- GV kết luận: Cách xưng hô có thể khác
- HS nhắc lại: Em cần xưng hô đúng và lễ phép
nhau theo địa phương nhưng cần bảo đảm lễ với họ hàng.
phép, đúng vai trong gia đình.
4. Vận dụng (3 phút)
Mục tiêu hoạt động: HS vận dụng kiến thức để kể một người họ hàng bên nội/bên ngoại và cách
xưng hô.
*Cách tiến hành:

- GV yêu cầu HS viết nhanh vào vở: Một
người họ hàng của em là ai? Em gọi người
đó như thế nào?
- GV mời HS chia sẻ trước lớp.

- HS viết: Em có bà ngoại. Em gọi là bà ngoại.
- HS trình bày ngắn gọn: Em có cậu là em trai
của mẹ; em gọi là cậu và chào cậu lễ phép.
- HS lắng nghe và chuẩn bị ảnh/tư liệu gia đình
cho tiết sau nếu có.

- GV kết luận tiết học: Hôm nay các em đã
biết phân biệt họ hàng bên nội, bên ngoại và
biết xưng hô lễ phép với người thân.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU TIẾT DẠY
- Nội dung điều chỉnh: ................................................................................................................
- Hình thức tổ chức: ................................................................................................................
- Đồ dùng, học liệu: ................................................................................................................

KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 3
CHỦ ĐỀ 1: GIA ĐÌNH
BÀI 1: HỌ HÀNG VÀ NHỮNG NGÀY KỈ NIỆM CỦA GIA ĐÌNH
TUẦN 1: BÀI 1: HỌ HÀNG VÀ NHỮNG NGÀY KỈ NIỆM CỦA GIA ĐÌNH (TIẾT
2)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Kể được một số việc làm thể hiện tình cảm, sự gắn bó với họ hàng bên nội, bên ngoại.
- Biết đọc và hoàn thiện sơ đồ gia đình theo gợi ý; giới thiệu được một số thành viên trong sơ đồ.
- Vận dụng được cách xưng hô phù hợp khi nói về họ hàng trong gia đình.
2. Năng lực chung
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết thảo luận nhóm 2, nhóm 4, nhóm 6; lắng nghe và phản hồi
phù hợp.
- Năng lực tự chủ và tự học: Tự hoàn thiện sơ đồ gia đình, tự kiểm tra cách xưng hô trong sơ đồ.
- Năng lực giải quyết vấn đề: Biết lựa chọn việc làm phù hợp để thể hiện tình cảm với họ hàng.
3. Phẩm chất
- Nhân ái: Biết quan tâm, hỏi thăm, chúc mừng, cảm ơn những người họ hàng.
- Trung thực: Trình bày đúng mối quan hệ gia đình, không nói sai hoặc đùa cợt về người thân.
- Trách nhiệm: Biết giữ gìn thông tin riêng tư của gia đình khi chia sẻ trước lớp.
4. Tích hợp
- Tích hợp NLS 4.2.CB1a: HS biết chia sẻ thông tin gia đình phù hợp; không công khai địa chỉ, số
điện thoại, hình ảnh riêng tư của người thân khi chưa được phép.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Giáo viên: Tranh SGK đã cắt theo từng hoạt động, phiếu học tập, bảng nhóm, thẻ câu hỏi, thiết
bị trình chiếu nếu có.
- Học sinh: SGK, vở, bút, bút màu; ảnh hoặc thông tin gia đình phù hợp nếu được gia đình cho
phép.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
1. Khởi động (5 phút)
Mục tiêu hoạt động: Ôn lại kiến thức tiết 1, kết nối với việc thể hiện tình cảm trong gia đình.
*Cách tiến hành:
- GV hỏi: Họ hàng bên nội là những người
- HS trả lời: Họ hàng bên nội là những người
thuộc phía ai?
thuộc phía bố.
- GV hỏi: Họ hàng bên ngoại là những
- HS trả lời: Họ hàng bên ngoại là những người
người thuộc phía ai?
thuộc phía mẹ.
- GV cho HS trao đổi nhóm 2: Em thường
- HS trao đổi: Em chào hỏi, hỏi thăm, chúc sức
làm gì khi gặp họ hàng?
khỏe, giúp việc nhỏ.
- GV kết luận: Biết xưng hô đúng mới là
- HS lắng nghe.
bước đầu, quan trọng hơn là biết thể hiện
tình cảm bằng việc làm cụ thể.
2. Thực hành - Hoạt động 1: Xưng hô theo sơ đồ họ hàng (12 phút)
Mục tiêu hoạt động: HS biết dùng sơ đồ để xác định cách xưng hô với một số thành viên trong
gia đình.
Mục tiêu tích hợp: Tích hợp NLS 4.2.CB1a: HS biết chia sẻ thông tin gia đình phù hợp; không

công khai địa chỉ, số điện thoại, hình ảnh riêng tư của người thân khi chưa được phép.
*Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS quan sát sơ đồ ở hình 7 và - HS quan sát sơ đồ, nêu: Ông nội, bà nội, ông
nêu các thành viên trong sơ đồ.
ngoại, bà ngoại, bố, mẹ, bác trai, dì, Hoa, em
trai...

- GV hỏi: Hoa gọi bố của bố là gì?
- GV hỏi: Hoa gọi mẹ của mẹ là gì?
- GV cho HS làm nhóm 4: Điền cách xưng
hô còn thiếu trong sơ đồ theo gợi ý.
- GV mời đại diện nhóm trình bày.

- HS trả lời: Hoa gọi là ông nội.
- HS trả lời: Hoa gọi là bà ngoại.
- HS làm nhóm 4, phân công bạn đọc sơ đồ, bạn
nêu cách gọi, bạn ghi kết quả, bạn kiểm tra.
- HS đại diện nhóm trình bày; nhóm khác nhận
xét, bổ sung.
- GV dẫn vào tích hợp: Khi lập sơ đồ gia
- HS trả lời: Em chỉ ghi vai trong gia đình hoặc
đình trên giấy hoặc bằng công cụ số, em nên tên nếu được phép; không ghi địa chỉ, số điện
ghi những thông tin nào là vừa đủ và thông thoại, hình ảnh riêng tư.
tin nào không nên công khai?
- Tích hợp: GV diễn giải: Theo nội dung
- HS nhắc lại quy tắc: Em chỉ chia sẻ thông tin
NLS 4.2.CB1a trong KHDH, khi chia sẻ
vừa đủ, hỏi ý kiến người lớn trước khi dùng ảnh
thông tin gia đình, học sinh cần biết lựa
và không công khai thông tin riêng tư của gia
chọn thông tin phù hợp với mục đích học
đình.
tập và biết bảo vệ sự riêng tư của người
thân. Trong sơ đồ gia đình, các em có thể
ghi vai trong gia đình như “ông nội”, “bà
ngoại”, “bố”, “mẹ”, “dì”, “bác”, hoặc ghi
tên thân mật khi đã được gia đình đồng ý.
Các em không công khai địa chỉ nhà, số
điện thoại, ngày sinh đầy đủ, nơi làm việc,
tài khoản cá nhân, hình ảnh riêng tư hoặc
câu chuyện riêng của người thân. Nếu làm
sơ đồ bằng điện thoại, máy tính, ứng dụng
học tập hoặc gửi sản phẩm cho người khác
xem, các em cần hỏi ý kiến cha mẹ, thầy cô
và chỉ chia sẻ trong phạm vi học tập. Biết
chọn thông tin vừa đủ, biết xin phép trước
khi sử dụng ảnh và biết giữ kín dữ liệu riêng
tư là biểu hiện của năng lực số an toàn, văn
minh, có trách nhiệm.
- GV kết luận: Sơ đồ giúp em nhìn rõ quan
- HS nhắc lại kết luận.
hệ họ hàng và xưng hô đúng với từng người.

3. Thực hành - Hoạt động 2: Việc làm thể hiện tình cảm với họ hàng (13 phút)
Mục tiêu hoạt động: HS nêu được việc làm thể hiện tình cảm, sự gắn bó với họ hàng qua hình 8,
9 và trải nghiệm cá nhân.
*Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS quan sát hình 8 và trả lời: - HS trả lời: Các bạn chúc mừng sinh nhật, tặng
Các bạn nhỏ đang làm gì?
thiệp, cảm ơn và chúc nhau vui vẻ.

- GV hỏi: Tình cảm của những người trong
hình thể hiện như thế nào?
- GV yêu cầu HS quan sát hình 9 và nêu sự
kiện trong tranh.

- HS trả lời: Mọi người vui vẻ, quan tâm, nói lời
chúc và cảm ơn nhau.
- HS trả lời: Mọi người gặp nhau chúc Tết đầu
năm.

- GV cho HS thảo luận nhóm 6: Nêu 3 việc - HS làm nhóm 6, ghi ý kiến: Chào hỏi lễ phép,
em có thể làm để thể hiện tình cảm với họ
gọi điện hỏi thăm, chúc mừng sinh nhật, giúp
hàng.
ông bà việc nhỏ, cảm ơn khi nhận quà.
- GV hỏi mở rộng 1: Nếu ở xa họ hàng, em - HS trả lời: Em có thể gọi điện, gửi lời chúc,
có thể thể hiện tình cảm bằng cách nào?
viết thiệp, nhờ bố mẹ chuyển lời hỏi thăm.
- GV hỏi mở rộng 2: Khi nhận quà của bác
- HS trả lời: Em nói: Cháu cảm ơn bác/cô ạ.
hoặc cô, em nên nói gì?
Cháu rất vui khi nhận món quà này.
- GV hỏi mở rộng 3: Nếu không thể về dự
- HS trả lời: Em có thể gọi điện chúc mừng hoặc
sinh nhật người thân, em có thể làm gì để
làm thiệp gửi người thân.
vẫn thể hiện sự quan tâm?
- GV kết luận: Tình cảm với họ hàng được
- HS lắng nghe, nhắc lại một việc em sẽ làm.
thể hiện qua lời nói lễ phép, việc làm quan
tâm, chia sẻ và sự tôn trọng.
4. Vận dụng: Hoàn thiện sơ đồ gia đình theo gợi ý (5 phút)
Mục tiêu hoạt động: HS bước đầu hoàn thiện sơ đồ gia đình và giới thiệu được một vài thành
viên trong sơ đồ.
*Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS quan sát sơ đồ gợi ý hình
- HS quan sát sơ đồ, điền vai trong gia đình vào ô
10 và điền/cắt dán các thành viên phù hợp.
trống.

- GV cho HS làm nhóm 2, đổi vở để kiểm
- HS làm nhóm 2, góp ý cho bạn: ô này nên ghi
tra cách xưng hô trong sơ đồ.
“cô”, ô kia nên ghi “cậu”...
- GV mời 1 - 2 HS trình bày sản phẩm trước - HS trình bày: Đây là ông nội, bà nội, bố, mẹ và
lớp.
em.
- GV kết luận tiết học: Các em đã biết thể
- HS lắng nghe và tự nhắc: Em sẽ xưng hô lễ
hiện tình cảm với họ hàng và biết dùng sơ
phép, quan tâm họ hàng và hoàn thiện sơ đồ gia
đồ để giới thiệu gia đình đúng mục đích, rõ đình theo hướng dẫn.
quan hệ, đúng cách xưng hô.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU TIẾT DẠY
- Nội dung điều chỉnh: ................................................................................................................
- Hình thức tổ chức: ................................................................................................................
- Đồ dùng, học liệu: ................................................................................................................