1

UỶ BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG THƯỢNG CÁT
TRƯỜNG MẦM NON THƯỢNG CÁT
---------

BẢN MÔ TẢ NỘI DUNG CƠ BẢN
CỦA SÁNG KIẾN

MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỸ NĂNG TỰ PHỤC VỤ CHO
TRẺ 24 – 36 THÁNG TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON

Họ và Tên
Chức vụ
Đơn vị

:
:
:

Vũ Thị Hà
Giáo viên
Trường mầm non Thượng Cát

NĂM HỌC 2025 - 2026
Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

2

BẢN MÔ TẢ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỸ NĂNG TỰ PHỤC VỤ CHO
TRẺ 24-36 THÁNG TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON”.
Tác giả: Vũ Thị Hà
I. THỰC TRẠNG
1. Các vấn đề tồn tại trước khi thực hiện biện pháp
a. Thuận lợi:
- Lớp học rộng rãi có đầy đủ các điều kiện chăm sóc giáo dục trẻ tốt,
thoáng mát, đủ ánh sáng, đầy đủ đồ dùng phục vụ cho hoạt động học, hoạt
động vệ sinh cá nhân của trẻ, công tác bán trú, trang thiết bị hiện đại như:
máy vi tính, máy chiếu, loa, đài ...100% các lớp học đều có máy vi tính kết
nối internet trực tiếp.
- Luôn được sự quan tâm hướng dẫn chỉ đạo của BGH nhà trường tạo điều
kiện bồi dưỡng về chuyên môn và tổ chức các buổi kiến tập của trường. Đặc biệt
chú trọng nâng cao các điều kiện về tài liệu chuyên môn cơ sở vật chất phục vụ
cho công tác giáo dục theo hướng hiện đại, tạo điều kiện cho giáo viên an tâm
sáng tạo và nâng cao trình độ chuyên môn.
- Chị em đồng nghiệp luôn quan tâm giúp đỡ và cùng trao đổi các phương
pháp giảng dạy hay để cùng tiến bộ.
- Bản thân luôn tự trau dồi kiến thức, ham học hỏi để nâng cao trình độ.
- Đa số phụ huynh quan tâm ủng hộ cùng kết hợp với cô giáo trao đổi
những vướng mắc của con em mình để cùng nhau tháo gỡ, giúp trẻ có được kết
quả tốt nhất.
- Có nhiều chương trình giáo dục kỹ năng trên mạng và truyền hình.
- Trẻ ở lứa tuổi mầm non có đặc điểm tâm, sinh lý khá đặc biệt, trẻ mới ở
chặng khởi đầu của quá trình nhận thức thế giới nên hầu hết trẻ học rất
nhanh, ghi nhớ rất nhanh; trẻ còn rất nhạy bén trong việc bắt trước người lớn.
b. Khó khăn:
* Về cơ sở vật chất:
- Đồ dùng phục vụ việc giáo dục kỹ năng thực hành cuộc sống còn hạn chế
- Tài liệu tham khảo còn hạn chế.
* Về phía trẻ
- Trẻ lứa tuổi nhà trẻ mới đi học, mới tiếp xúc với môi trường lớp học nên
vẫn còn nhút nhát, trẻ còn nhỏ, nhận thức của trẻ còn hạn chế chưa có kĩ năng tự
phục vụ bản thân, đặc biệt ngôn ngữ của trẻ vẫn chưa được phong phú, trẻ chưa
tham gia học tập một cách tích cực và quấy khóc nhiều
Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

3

- Nhận thức của trẻ ở độ tuổi này không đồng đều.
- Trẻ 24-36 tháng tuổi còn rất yếu và non nớt.
* Về phía phụ huynh
Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, nhiều gia đình nuông chiều con quá
mức, khiến trẻ không có khả năng tự phục vụ dẫn đến trẻ lười biếng và thụ
động, chỉ biết hưởng thụ, sau này trở thành người ích kỉ, vụng về, thiếu tự tin
trong cuộc sống. Hoặc không tin vào khả năng của trẻ, trẻ muốn làm nhưng thấy
trẻ làm nóng ngóng, chậm chạp thì tỏ ra khó chịu nên người lớn thường sốt ruột
và làm thay trẻ, dẫn đến trẻ có sự bướng bỉnh dần dần ỷ lại, lười biếng thiếu tự
tin. Do vậy mà trẻ chưa có kĩ năng sống, kĩ năng tự phục vụ.
- Đa số phụ huynh đều làm nông nghiệp, buôn bán, chưa quan tâm đến
rèn kỹ năng sống cho trẻ mà chỉ quan tâm đến dạy kiến thức cho trẻ
- Đa số các cháu được cha mẹ cưng chiều quá mức, muốn gì được nấy còn
làm hộ trẻ hoặc không muốn cho con mình làm việc gì khiến trẻ không có kĩ
năng tự phục vụ như: tự xúc cơm ăn, đi vệ sinh, rửa mặt....
- Nhiều bậc phụ huynh chưa dành thời gian phối hợp với giáo viên trong
việc rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ.
- Một số phụ huynh lại chưa biết cách rèn kĩ năng cho trẻ dẫn đến kết quả
đạt được không như mong đợi.
2. Lý do thực hiện sáng kiến
Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của dân tộc. “Trẻ
em hôm nay, Thế giới ngày mai”. Trẻ em ở lứa tuổi mầm non là giai đoạn quan
trọng nhất, các bé trong lứa tuổi này rất cần có kĩ năng sống cơ bản, đặc biệt kĩ
năng tự phục vụ để làm tiền đề giúp trẻ có thể giải quyết những tình huống, nắm
được kiến thức sống cơ bản để đủ sức gánh vác sự nghiệp đất nước trong tương
lai với bao thách thức và cơ hội. Thời điểm này tất cả mọi việc của trẻ đều bắt
đầu: Bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu nghe, nhìn, vận động bằng đôi chân, đôi tay
của mình....Tất cả những cử chỉ đó đều làm nên những thói quen, kể cả thói tốt
và thói xấu, muốn trẻ hình thành được thói quen tích cực cần phải thông qua trải
nghiệm và thích nghi. Trẻ mầm non còn chưa có các kĩ năng làm một số việc tự
phục vụ bản thân. Điều đó xuất phát từ chính tâm lý e ngại của cha mẹ với suy
nghĩ trẻ còn nhỏ chưa thể làm được, sợ trẻ làm sai, sợ trẻ mệt hoặc không đủ
kiên nhẫn để chờ đợi trẻ làm, dẫn tới việc người lớn đã làm hộ trẻ rất nhiều mà
lẽ ra đó là việc của trẻ, điều đó khiến trẻ mất đi cơ hội trải nghiệm và khiến con
càng ngày càng mất đi năng lực thích nghi. Trẻ chưa biết tự bảo vệ mình với
những nguy hiểm luôn tiềm ẩn ở xung quanh, cũng như cách tự phục vụ bản
thân trẻ một cách đúng đắn và đầy đủ. Để thực hiện tốt những mục tiêu cơ bản
Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

4

của mình thì ngành học mầm non phải không ngừng đổi mới và phát triển về
mọi mặt: số lượng và chất lượng, cơ sở vật chất cũng như nội dung chăm sócgiáo dục trẻ.
Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Trẻ mầm non là đối tượng cần được giáo dục các kĩ năng sống sớm nhất. Đối
với trẻ mầm non, kĩ năng tự phục vụ có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với chính
cuộc đời đứa trẻ vì đây là giai đoạn nền móng vững chắc cho một nhân cách
mới. Nó như tấm lá chắn bảo vệ và giúp trẻ có thể tự biết ăn, ngủ, học hành. Khi
trẻ làm là trẻ đã lớn lên cả về thể chất và tâm hồn.
Kĩ năng tự phục vụ là một trong những kĩ năng đòi hỏi trẻ biết tự làm
những công việc đơn giản liên quan tới trẻ trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ
như: tự xúc cơm ăn, cất dọn đồ chơi sau khi chơi, biết tự đi vệ sinh, cởi giày,
dép….mà không cần sự trợ giúp của người lớn.
Giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ngay từ khi còn bé không những tạo
cho trẻ khả năng tự phục vụ trong sinh hoạt hằng ngày mà còn là một trong
những điều kiện quan trọng để hình thành sự tự tin, năng động, sáng tạo làm cơ
sở hình thành kỹ năng sống sau này.
Thực tế tại lớp tôi cho thấy, trẻ 24-36 tháng tuổi mới đi học, mới tiếp xúc
với môi trường lớp học nên vẫn còn nhút nhát, trẻ còn non yếu, quấy khóc, nhận
thức của trẻ còn hạn chế chưa có kĩ năng tự phục vụ bản thân, chưa tự xúc ăn,
chưa biết cất dép, cất đồ chơi, lấy cất gối… không biết thể hiện nhu cầu khi
muốn đi vệ sinh. Do nhận thấy hoạt động này có ý nghĩa quan trọng đối với trẻ
nên tôi đã trăn trở tìm biện pháp khắc phục thực trạng trên. Tôi đã chọn đề tài
“Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong
trường mầm non”.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1. Nghiên cứu, đề xuất các biện pháp cụ thể để giải quyết thực trạng nêu
trên.
Trước những thuận lợi và khó khăn đã trình bày ở trên, để thực hiện tốt
nhiệm vụ giáo dục trẻ nói chung và vấn đề rèn trẻ kỹ năng tự phục vụ nói riêng,
ngay vào đầu năm học, tôi tiến hành khảo sát trẻ theo các tiêu chí của lớp mình
để nắm bắt được tình hình của trẻ trong lớp.

Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

5

Bảng khảo sát thực trạng đầu năm
(Tổng số trẻ là: 22 trẻ)
Kết quả khảo sát đầu năm
Số trẻ
STT
Số trẻ
Tỉ lệ
Tỉ lệ
Tiêu chí khảo sát
chưa
đạt
%
%
đạt
1 Đi vệ sinh đúng nơi quy định
4/22
18%
18/22
82 %
2 Cách sử dụng đồ dùng để ăn, uống
86 %
3/22
14 % 19/22
3 Lấy và cất gối
17/22
77%
5/22
23%
4 Lấy, cất đồ chơi
4/22
82%
18% 18/22
5 Cách bê ghế
3/22
14%
19/22
86 %
6 Cởi và cất giầy dép
2/22
9%
20/22
91%
7 Lấy, cất ba lô
4/22
18%
18/22
82%
8 Cách xử lí khi ho
2/22
9%
20/22
91%
9 Chuyển hạt bằng tay, thìa, kẹp
5/22
23%
17/22
77%
10 Cách cài khuy áo, cúc bấm to
2/22
9%
20/22
91%
Từ thực trạng khảo sát trên, tôi thấy rằng các nội dung khảo sát có tỉ lệ trẻ
đạt thấp, tỉ lệ trẻ không đạt còn nhiều. Do đó, tôi nhận thấy việc tìm ra các biện
pháp để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi là vô cùng cần thiết
cho sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ trong tương lai. Để có thể thực hiện
được các kỹ năng tự phục vụ, ngoài việc bản thân trẻ phải nỗ lực, cố gắng và
mạnh mẽ vươn lên, vượt qua thử thách thì còn cần đến sự giúp đỡ của giáo viên
người trực tiếp đảm nhận vai trò nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ.
Tôi đã nghiên cứu và đưa ra 5 biện pháp thực hiện, ứng dụng hiệu quả. Các
biện pháp của tôi đưa ra sau một thời gian áp dụng đã giúp phụ huynh có cái
nhìn mới về tầm quan trọng của việc dạy kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ngay từ khi
còn nhỏ và giúp cho trẻ có kĩ năng tự phục vụ tốt hơn, chủ động, tích cực thực
hiện được một số kĩ năng như: Tự đi vệ sinh, tự xúc ăn, cất dép, tự cất balô, tự
biết bỏ rác vào thùng...
Nội dung của các biện pháp:
Xuất phát từ đặc điểm chung của trường, lớp và tầm quan trọng của việc
dạy kĩ năng tự phục vụ cho trẻ tôi đã đưa ra một số biện pháp sau:
Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch rèn luyện kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24
-36 tháng tuổi.
Biện pháp 2: Giáo dục trẻ có thói quen tự phục vụ ở mọi lúc, mọi nơi
thông qua các hoạt động trong ngày
Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

6

Biện pháp 3: xây dựng môi trường lớp học thân thiện giáo dục dạy trẻ về
kĩ năng sống, kĩ năng tự phục vụ
Biện pháp 4: Giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ thông qua các buổi giao
lưu, sự kiện tập thể
Biện pháp 5: Tuyên truyền, phối kết hợp với phụ huynh trong việc giáo
dục dạy trẻ kĩ năng tự phục vụ.
1.1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch rèn luyện kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24 36 tháng tuổi.
* Tác dụng của biện pháp:
Nhiều kỹ năng sống có thể được dạy ngay từ tuổi Mầm non giúp trẻ em
tạo dựng được nền tảng cơ bản trong suốt những năm thơ ấu của mình. Để trẻ
Mầm non có kỹ năng sống tốt, chúng ta cần giúp các bé thành thục những kỹ
năng nhỏ nhất.
Việc lập kế hoạch giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ sẽ giúp giáo viên
chủ động trong hoạt động giảng dạy của mình. Người giáo viên biết mình cần
phải làm gì và có kế hoạch cụ thể thực hiện trong từng tháng để rèn kĩ năng tự
phục vụ cho trẻ một cách có trình tự, có khoa học và thu được kết quả tốt nhất.
* Cách thực hiện biện pháp:
Trẻ 24 - 36 tháng tuổi ngôn ngữ còn hạn chế, trẻ thường nói lệch âm, vốn
từ ít, chưa nắm vững ngữ pháp nên hoạt động chủ đạo trong giai đoạn này là
hoạt động với đồ vật. Ở lứa tuổi này, sự cuốn hút chính vẫn là sự thích thú với
các vật nhỏ bé. Bên cạnh việc nắm bắt tâm lý chung của lứa tuổi, giáo viên phải
hiểu rõ từng trẻ của mình: hoàn cảnh gia đình, thói quen, tính cách, sở thích của
trẻ... Kỹ năng sống của trẻ là cái phải tích lũy dần theo năm tháng, do đó đòi hỏi
bố mẹ - cô giáo cần phải kiên trì, bền bỉ chứ không thể nóng vội ngày một ngày
hai mà có được. Đây là việc hết sức quan trọng giúp giáo viên lập kế hoạch
chung cho cả lớp mà vẫn đảm bảo yếu tố cá nhân của từng trẻ.
Dựa vào kế hoạch của trường, của khối và khả năng của trẻ trong lớp, tôi
đã cùng giáo viên trong lớp lựa chọn ra danh sách một số kĩ năng mà trẻ lớp tôi
có khả năng làm được như: Tự đi vệ sinh đúng nơi quy định, tự cất dọn đồ chơi
sau khi chơi xong, tự xúc cơm ăn, lấy nước uống, lấy và cất gối đúng nơi qui
định lấy cất ba lô, cởi và cất giầy dép…dưới sự hướng dẫn của cô. Từ đó xây
dựng kế hoạch năm học, kế hoạch tháng, kế hoạch tuần của lớp mình.

Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

7

Bảng kế hoạch rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ 24- 36 tháng tuổi
Thời gian
Kĩ năng
Nội dung thực hiện
Đi vệ sinh đúng nơi quy - Tổ chức họp phụ huynh đầu năm
định
đề cập vấn đề phụ huynh phối hợp
thực hiện
- Rèn trẻ biết nơi đi vệ sinh, và biết
Tháng 9
nói với cô khi muốn đi vệ sinh.
- Giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi.
Cách sử dụng đồ dùng để - Rèn trẻ cầm thìa xúc ăn, lấy cất
ăn, uống
cốc khi uống nước.
- Giáo dục trẻ thông qua giờ ăn,
Tháng 10
giờ hoạt động góc
Lấy và cất gối
- Giáo dục trẻ trong giờ ngủ
Lấy, cất đồ chơi
- Giáo dục trẻ biết giữ gìn đồ dùng,
đồ chơi, lấy và cất đúng nơi quy định
- Giáo dục trong giờ hoạt động
Tháng 11
góc, hoạt động chiều.
Cách bê ghế
- Hướng dẫn trẻ biết bê ghế bằng
hai tay, và cất vào nơi quy định.
Cởi và cất giầy dép
- Giáo dục trẻ trong giờ đón, trả trẻ
Tháng 12
Lấy, cất ba lô
- Giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi.
Cách xử lí khi ho
- Dạy trẻ khi ho biết lấy tay cầm
Tháng1
khăn che miệng.
- Giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi.
Chuyển hạt bằng thìa, - Cho trẻ tham gia chơi tập trong
kẹp.
góc kỹ năng với các bài tập chuyển
Tháng2
hạt bằng các cách khác nhau.
- Giáo dục trẻ thông qua hoạt động
góc, hoạt động ăn.
Trẻ biết cài khuy áo,
- Rèn trẻ cài khuy áo, đóng cúc
đóng cúc bấm to dưới sự bấm bằng cách làm mẫu cho trẻ,
hướng dẫn của cô giáo
giải thích và rèn luyện khi chơi
Tháng 3
trong góc kĩ năng qua các bộ dạ cài
khuy áo.
- Giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi.
Tháng 4
Sử dụng thành thạo kĩ - Tiếp tục rèn các kĩ năng: đi vệ
năng tự phục vụ: đi vệ sinh, xúc cơm, lấy nước uống
Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

8

sinh, xúc cơm, lấy nước
uống
Sử dụng thành thạo kĩ - Tiếp tục rèn các kĩ năng: cất đồ
năng tự phục vụ: lấy cất dùng đồ chơi, đi vệ sinh, giữ gìn vệ
Tháng 5
đồ dùng đồ chơi, cởi cất sinh nơi công cộng.
giày dép.
Đây là kế hoạch tôi đã xây dựng để lồng ghép giáo dục kĩ năng tự phục
vụ cho trẻ trong các hoạt động giáo dục. Các kĩ năng được đưa vào áp dụng dạy
trẻ từ dễ đến khó dần, từ đó hình thành cho trẻ những kĩ năng tự phục vụ cơ bản
mà tối thiểu một đứa trẻ phải làm được.
* Kết quả thực hiện:
Có kế hoạch giáo dục kỹ năng sống phù hợp với trẻ 24- 36 tháng tuổi lớp tôi.
Có kế hoạch rõ ràng, cụ thể công việc được triển khai nhanh chóng,
chính xác.
Cô chủ động trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ trong lớp.
Từ các hoạt động hàng ngày, trẻ lĩnh hội được kiến thức cũng như kĩ
năng để áp dụng vào chính bản thân mình khi muốn thực hiện một công việc
đơn giản.
1.2. Biện pháp 2: Giáo dục trẻ có thói quen tự phục vụ ở mọi lúc, mọi nơi thông
qua các hoạt động trong ngày
* Tác dụng của biện pháp:
Kĩ năng sống của trẻ không phải dạy một, hai giờ mà hình thành ngay
được mà kỹ năng cần được trau dồi mọi lúc, mọi nơi. Nên việc rèn kĩ năng mọi
lúc, mọi nơi sẽ tạo cơ hội cho trẻ được rèn luyện và có nhiều cơ hội để thực
hành và trải nghiệm nhiều hơn, mang lại hiệu quả cao.
*Cách thực hiện biện pháp:
Như chúng ta đã biết: “Kĩ năng sống không phải là những gì quá cao
siêu, phức tạp. Việc giáo dục kĩ năng sống cho trẻ em bao gồm những nội dung
hết sức đơn giản, gần gũi với trẻ em, là những kiến thức tối thiểu để các con có
thể tự lập”. Giáo dục kĩ năng sống là giáo dục cách sống tích cực, xây dựng
những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực giúp trẻ
có được những nhận thức, kiến thức, hành vi, thái độ và kĩ năng thích hợp.
Chính vì thế tôi đã đưa kĩ năng sống vào các hoạt động hàng ngày của trẻ:
+ Giáo dục kĩ năng cho trẻ thông qua giờ đón, trả trẻ
Trẻ mới đến trường thường chưa có thói quen tự cất và lấy đồ dùng cá
nhân của mình như: Tự cất (lấy) cặp, cất giầy dép ... Một mặt là do trẻ chưa
được rèn luyện, mặt khác do phụ huynh quá nuông chiều con cái dẫn đến trẻ
Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

9

luôn bị thụ động đa số trẻ khi đến lớp đã không tự cất đồ dùng cá nhân của mình
vào tủ mà để bố mẹ phải cất hộ. Ngay từ đầu năm tôi đã lên kế hoạch và phối kết
hợp với đồng nghiệp trong lớp rèn trẻ bằng mọi biện pháp như: Qui định nơi cất đồ
của trẻ, dán ký hiệu để trẻ dễ nhận ra nơi để đồ dùng của mình, khi đến lớp xếp
dép vào đúng ngăn tủ dưới cùng và kết hợp trao đổi với phụ huynh về nội dung
hình thức rèn luyện các kĩ năng thói quen lao động cho trẻ trong các giờ đón, trả
trẻ, khuyến khích động viên trẻ tự đi cất, lấy balô, giày dép của mình trước khi
vào lớp và khi đi về nếu trẻ quên thì cô nhẹ nhàng nhắc nhở trẻ, dần dần trẻ đã
hình thành được thói quen đó. Đến nay đa số trẻ lớp tôi đã có thói quen cất ba lô,
cất dép đúng nơi quy định.
Khi đón, trả trẻ tôi và các đồng nghiệp còn giáo dục các con biết chào hỏi
lễ phép với người lớn. Một số phụ huynh trao đổi với các cô rằng bố mẹ có dạy
con chào hỏi người lớn nhưng khi ra ngoài, trẻ không tự giác chào mà phải cần
đến sự nhắc nhở của người lớn thậm chí khi được nhắc trẻ cũng không chào.
Điều đó rất dễ giải thích bởi vì trẻ chưa hình thành ý thức trong việc chào hỏi.
Việc dạy cho trẻ một hành động ví dụ như việc chào hỏi người lớn, nói cảm ơn,
cất đồ dùng đúng chỗ…không phải là một việc khó nhưng để trẻ tự nhận thức
được những việc đó và tự thực hiện đó là điều không hề đơn giản và phải kiên
trì rèn luyện qua thời gian dài mới có thể thành thói quen.
Chính vì vậy ngay khi nhận trẻ vào lớp, tôi và các đồng nghiệp trong lớp
giáo dục các con biết chào hỏi lễ phép với người lớn. Khi phụ huynh đưa con
đến lớp, tôi sẽ chào phụ huynh và trẻ trước sau đó nhắc trẻ khoanh tay chào ông,
bà, bố, mẹ, chào cô giáo và cho trẻ tự đến tủ của mình tự cất ba lô, cất dép. Sự
thống nhất và phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường là yếu tố quyết định sự
thành công trong giáo dục kĩ năng sống cũng như kĩ năng tự phục vụ cho trẻ.

Hình ảnh trẻ chào cô và gia đình trước khi vào lớp
Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

10

Hình ảnh trẻ cất ba lô, cất dép trước khi vào lớp
+ Giáo dục kỹ năng cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi góc
Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ xuất phát từ nhu cầu muốn bắt
chước, muốn làm người lớn, nhưng khả năng và sức lực của trẻ chưa đủ để làm
người lớn do đó trẻ giải tỏa tâm lí khi được tái hiện lại những hiện tượng xảy ra
trong môi trường sống gần gũi trẻ qua hình thức vui chơi trong góc.Thông qua
vui chơi hình thành ở trẻ kỹ năng sử dụng đồ vật, đồ chơi từ đó chúng ta giáo
dục cho trẻ kỹ năng tự phục vụ thông qua trò chơi một cách thuận lợi như: tự cất
đồ dùng, đồ chơi vào đúng nơi quy định ... Thông qua trò chơi, trẻ được nhập
vào vai chơi mà quên mất mình là trẻ con và trẻ tham gia vào xã hội người lớn
theo cách riêng của mình. Trẻ tưởng tượng mình là người lớn và cũng đóng một
cương vị xã hội như họ, Ví dụ: bế em, cho em ăn, cho em ngủ….do đó tính độc
lập, tự chủ được thể hiện một cách rõ ràng nhất.
Ở lớp nhà trẻ của tôi các cháu được chơi các góc như: Góc thực hành cuộc
sống, góc âm nhạc, góc bế em, góc bé chơi với hình và màu, góc kể chuyện, góc
vận động, góc hoạt động với đồ vật. Tôi tiến hành lồng ghép giáo dục kỹ năng tự
phục vụ vào vui chơi trong góc, qua đó trẻ được rèn luyện các kỹ năng tự phục
vụ, giáo viên theo dõi quan sát lắng nghe để kịp thời sửa đổi cho trẻ những kỹ
năng chưa tốt. Đồng thời giúp trẻ hình những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống.
Thông qua hoạt động vui chơi còn hình thành ở trẻ những chức năng tâm lý,
những cơ sở ban đầu của nhân cách con người.
Ví dụ: Góc bế em tôi đã chuẩn bị các loại hạt gấc. tôi hướng dẫn, dạy trẻ
kĩ năng cầm thìa xúc và bón cho búp bê. Trẻ say sưa hứng thú chơi. Qua đó tôi
rèn được cho trẻ kĩ năng cầm thìa tốt. Sau một thời gian ngắn, trẻ biết tự cầm
Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

11

thìa xúc ăn, các con xúc ăn khá gọn gàng, kĩ năng của trẻ được tăng lên rất nhiều
và đến nay 90% trẻ lớp tôi đã tự xúc.

Hình ảnh trẻ chơi xúc cho em búp bê ăn
Góc Hoạt động với đồ vật là góc chủ đạo của trẻ nhà trẻ: Cô chuẩn bị
cho trẻ một số khối gỗ để trẻ thực hiện “xếp nhà” rèn luyện sự héo léo của
đôi bàn tay.

Hình ảnh trẻ chơi hoạt động với đồ vật
- Góc thực hành cuộc sống: Chính là góc mà trẻ được thực hành những kĩ
năng ứng dụng trong cuộc sống: xâu dây giày, xúc hột hạt, gắp quả bông. Tôi đã
làm những bộ đồ dùng để cho trẻ luyện tập hàng ngày: xâu hoa, xúc hột hạt, cài
khuy áo, đóng cúc bấm... Trong giờ hoạt động góc, trẻ luân phiên chơi với
những đồ dùng này, qua đó rèn luyện vận động tinh cho trẻ cũng như củng cố
một số kĩ năng tự phục vụ ứng dụng trong cuộc sống.
Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

12

Hình ảnh trẻ chơi trong góc thực hành cuộc sống
+ Giáo dục kĩ năng thông qua hoạt động ngoài trời
Hoạt động ngoài trời giúp trẻ được tiếp xúc và trải nghiệm với môi
trường, gần gũi với thiên nhiên thỏa mãn sự tò mò và muốn khám phá và giúp
cho trẻ tự tin hơn.
Trước khi xuống hoạt động ngoài trời, trẻ sẽ tự lấy dép và đi xuống sân
trường. Sau giờ hoạt động ngoài trời, trẻ cũng phải tự cất dép, xếp hàng chờ đến lượt
rửa tay, lau mặt. Như vậy là kĩ năng tự phục vụ của trẻ lại được rèn luyện thêm.

Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

13

Hình ảnh trẻ hoạt động ngoài trời
+ Giáo dục kĩ năng thông qua sinh hoạt hàng ngày của trẻ
Sinh hoạt hàng ngày đa phần là những hoạt động lặp đi lặp lại, vì vậy trẻ
được rèn luyện nhiều và thực hiện các công việc đó một cách dễ dàng vì đã thành
nếp sinh hoạt. Ngoài ra, trong sinh hoạt trẻ cũng gặp phải những vấn đề mới nảy
sinh, đó chính là những cơ hội quý để hình thành những kĩ năng sống mới.
Thông qua giờ ăn hàng ngày, trẻ có thể học được những kĩ năng mà cô đã
dạy trẻ ngay từ ban đầu đó là trẻ biết tự mình lấy ghế ngồi vào bàn, mời cô và
mời bạn cùng ăn cơm dưới sự hướng dẫn của cô, tôi đã động viên, hướng dẫn
các con tự biết xúc ăn, những trẻ nào kĩ năng cầm thìa còn yếu tôi giúp đỡ trẻ và
dần dần dạy trẻ biết tự xúc ăn ngoan, không rơi vãi. Tôi còn dạy trẻ khi cơm rơi
vãi nhặt để vào khay và lau tay, khi ăn xong trẻ biết cất bát, cất thìa, xếp ghế của
mình đúng nơi quy định và lấy nước uống.

Hình ảnh trẻ tự xúc ăn
Thông qua giờ đi vệ sinh: Đầu năm, khi mới nhận lớp, lớp tôi chỉ, 4 trẻ
biết thể hiện nhu cầu khi muốn đi vệ sinh. Nhưng khi được các cô hướng dẫn trẻ
cách kéo quần, cách cởi quần và để vào nơi quy định, trẻ đã có kỹ năng biết tự
kéo quần, bạn trai đứng vào chỗ quy định dành cho bạn trai, bạn gái ngồi lên bệ,
một số bạn non tháng hơn chưa mạnh dạn ngồi lên bệ thì sẽ ngồi vào bô. Số trẻ
biết tự đi vệ sinh khi có nhu cầu và khi được nhắc nhở đã tăng lên rõ rệt, lên đến
18 trẻ, giúp giảm áp lực trong công việc cho các cô và nhận được sự phản hồi
tích cực từ phụ huynh.

Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

14

Hình ảnh trẻ đi vệ sinh
Thông qua giờ ngủ của trẻ. Trước khi ngủ tôi hướng dẫn cho trẻ cởi
những chiếc áo khoác, cất áo vào chỗ quy định, d