(MÃ SỐ 132)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MÔN TIẾNG VIỆT TIỂU HỌC
TÊN ĐỀ TÀI:
“SỬ DỤNG BIỆN PHÁP HỌC THÔNG QUA CHƠI
MÔN TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH LỚP 2”
(SÁCH – CÁNH DIỀU)
LỜI GIỚI THIỆU:
Nền giáo dục Việt Nam đã trải qua nhiều năm đổi mới và thu được nhiều
thành quả tốt đẹp. Tiếp tục phát huy những kết quả đó đạt được, từng bước thực
hiện các mục tiêu của xã hội. Năm học 20....-20.....toàn Ngành Giáo Dục cùng đẩy
mạnh phong trào thi đua: “Dạy tốt – Học tốt”. nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện đi lên con đường Công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đất nước.
Ngày nay, Đất nước đang trong thời kì Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nên
rất cần những con người có tri thức, có khoa học kĩ thuật. Trước yêu cầu của sự
phát triển kinh tế xã hội đòi hỏi nền Giáo Dục phải thay đổi mục tiêu đào tạo, cải
tiến lại nội dung và phương pháp dạy học. Đó là việc làm rất cần thiết hiện nay.
Chính vì vậy, chất lượng dạy và học trong nhà trường đang là vấn đề được
các nhà giáo dục hết sức quan tâm. Đây là một trong những việc làm quan trọng,
góp phần đào tạo nhân tài cho Đất nước. Vì thế: Biết bao thầy cô giáo ngày đêm
miệt mài nghiên cứu để có những sáng kiến mới, những kinh nghiệm hay, nhằm
cải tiến phương pháp dạy học cho phù hợp với nhận thức của học sinh.
Trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Cánh Diều nói
chung và ở Trường Tiểu học……nói riêng, môn học Tiếng Việt lớp 2 là một môn
quan trọng, chiếm vị trí chủ yếu trong Chương trình. Môn này có đặc trưng cơ bản
là: Nó vừa là môn học cung cấp cho học sinh một khối lượng kiến thức cơ bản
nhằm đáp ứng được những mục tiêu, nhiệm vụ của từng bài học, vừa là công cụ để
học tập tất cả các môn học khác. HS muốn nắm được kĩ năng học tập, trước hết
cần nghiên cứu tiếng mẹ đẻ là chìa khóa của nhận thức, của sự phát triển trí tuệ
đúng đắn, nó cần thiết cho tất cả các em khi bước vào cuộc sống. Ở nước ta, môn
Tiếng Việt có vai trò quan trọng, là một môn học chính, trong đó không thể không
kể đến môn Tiếng Việt.
Dạy môn môn Tiếng Việt trong các Trường Tiểu học đang là một vấn đề
được các Trường, các nhà nghiên cứu và toàn xã hội quan tâm. Có thêm một công
cụ mới để học tập, để giao tiếp, để nắm bắt được mọi thông tin diễn ra hàng ngày
trong xã hội. Thông qua việc học, con người không những được thức tỉnh về nhận
thức mà cũng rung động về tình cảm, nảy nở những ước mơ tốt đẹp, được khơi dậy
năng lực hành động, sức mạnh cũng như được bồi dưỡng tâm hồn. Phân môn
1

Tiếng Việt bậc Tiểu học, này giữ vai trò rất quan trọng, trước hết giúp học sinh rèn
luyện các kĩ học trong môn Tiếng Việt.
Chính vì vậy, môn Tiếng Việt có ý nghĩa to lớn ở cấp Tiểu học, nó trở thành
một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối với mỗi người đi học. Học sinh học tốt môn này có
ý thức sẽ giúp các em hiểu biết nhiều hơn, bồi dưỡng các em lòng yêu cái thiện, cái
đẹp, dạy các em biết suy nghĩ một cách lôgic cũng như có hình ảnh, những kĩ năng
này các em sẽ sử dụng suốt đời. Như vậy dạy đọc có ý nghĩa vô cùng quan trọng,
bao gồm các nhiệm vụ giáo dục và phát triển.
Xuất phát từ quan điểm dạy học môn Tiếng Việt kết hợp rèn kĩ năng cho các
em. Học môn Tiếng Việt là một phân môn mang tính tổng hợp bởi bên cạnh việc
dạy học, ta cũng trau dồi kiến thức Tiếng việt, kiến thức về văn học đời sống, giáo
dục tình cảm, thẩm mĩ cho học sinh, Môn Tiếng Việt góp phần hình thành và phát
triển nhân cách con người mới.
Hiện nay ở nhà Trường Tiểu học việc rèn kĩ năng học môn Tiếng việt đạt kết
quả chưa cao, có thể có nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân lớn nhất là phương
pháp rèn kĩ năng chưa được coi trọng, thực tế nếu không có kĩ năng học tốt thì học
sinh không có điền kiện học các môn khác, không thể tiếp thu nền văn minh. Chính
vì vậy: Việc dạy học môn Tiếng Việt cho học sinh Tiểu học có ý nghĩa quan trọng.
Thông qua môn học này góp phần đắc lực phục vụ mục tiêu đào tạo con
người, con người phát triển toàn diện, có đủ đức, đủ tài tiếp cận nền khoa học kĩ
thuật tiên tiến để đưa nước nhà tiến nhanh, tiến xa hơn nữa.
Đối với học sinh lớp 2 các em bắt đầu bước sang giai đoạn học nhanh, học
đúng, các em học sinh lớp 2 cũng yêu cầu cao hơn trong diễn cảm, phải thể hiện
được nội dung, tình cảm của bài để từ đó các em bộc lộ tình cảm của mình qua mỗi
bài đọc. Mỗi chúng ta phải làm thế nào? để thông qua môn tập đọc giúp học sinh
không những đạt được vấn đề đọc thạo, mà phải hiểu nội dung của văn bản. Vậy
người giáo viên phải tìm phương pháp tiếp cận làm sao? cho học sinh có cảm tình
với bài tập đọc, thúc đẩy học sinh biểu lộ tình cảm thái độ tự nhiên thông qua
giọng nói. Trong thực tế hiện nay để thực hiện được vấn đề này người giáo viên
phải thay đổi cách truyền thụ để các em có thể nắm bắt được tri thức, việc rèn
luyện cho HS học môn Tiếng Việt cho học sinh là hết sức cần thiết nhưng học như
thế nào để trọn vẹn nội dung cũng như giá trị trong môn Tiếng Việt lớp 2.
Vì những lí do trên và do những yêu cầu của giáo dục Tiểu học tôi xin trình
bày một vài quan điểm của bản thân về đổi mới phương pháp dạy học với đề tài:
“Sử dụng biện pháp học thông qua chơi môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 2. Sách –
Cánh Diều”. môn Tiếng Việt của Trường Tiểu học............

A/ PHẦN MỞ ĐẦU:
2

I. Đặt vấn đề.
1. Lí do chọn đề tài.
Mục tiêu của giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện
có “Đạo đức – Tri thức – Sức khoẻ – Thẩm mỹ – Nghề nghiệp” trung thành với lí
tưởng độc lập Dân tộc và chủ nghĩa xã hội; Hình thành và bồi dưỡng nhân cách,
phẩm chất năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc (Luật Giáo dục Chương trình phổ thông mới 2018).
     Mục tiêu giáo dục của Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, đã dựa
trên quy định về mục tiêu giáo dục trong Luật Giáo dục này của Việt Nam, đồng
thời tham khảo mục tiêu giáo dục trong Chương trình giáo dục phổ thông của
nhiều quốc gia và định hướng giáo dục của các tổ chức quốc tế lớn, trong đó có
Tuyên bố của UNESCO về “bốn trụ cột của giáo dục” (Pillars of Learning) – Học
để biết, Học để làm, Học để chung sống, Học để tự khẳng định mình.
    Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách Dánh diều theo mô hình
phát triển năng lực là xu thế chung, phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới. Hình
thành năng lực thông qua hoạt động trải nghiệm (phát triển các kĩ năng cơ bản
trong đó có kĩ năng sống) sẽ là môn học bắt buộc trong tương lai ở bậc Tiểu học.
     Tiểu học là bậc học nền tảng tạo cơ sở cho học sinh học tiếp ở các bậc học
tiếp theo. Vì vậy bên cạnh việc trang bị cho học sinh những vốn kiến thức kĩ năng
cơ bản trong học tập, lao động còn cần phải chú ý đến việc rèn kĩ năng học tập cho
học sinh, dạy học sinh cách “Làm người”, để học sinh có thêm vốn kinh nghiệm
thích ứng với môi trường mới, yêu cầu mới.
      Năm học 20…-20…là năm học tiếp tục thực hiện phong trào thi đua “Xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Rèn kĩ năng học tập trong môn
Tiếng Việt lớp 2. Sách – Cánh Diều cho học sinh chính là một trong năm nội dung
của phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Vì vậy
mỗi giáo viên đều cần quan tâm, chú trọng đến nội dung này.
     Thực tế hiện nay, việc rèn kĩ năng học tập cho học sinh trong nhà trường đã
được chú ý đến, song nhiều trường nhất là các Trường Tiểu học còn lúng túng
trong việc tổ chức, thực hiện các chương trình rèn kĩ năng học tập cho học sinh.
     Việc rèn kĩ năng học tập của các em ở Trường Tiểu học………còn thấp và
nhiều hạn chế, chưa có chuyển biến rõ nét. Nguyên nhân chính là trong tư tưởng
giáo viên, phụ huynh chỉ chú trọng đến việc dạy kiến thức, việc rèn kĩ năng học tập
cho học sinh còn chiếu lệ, giáo viên luôn chú trọng đến việc đọc tốt, làm tính tốt.
Qua thực tế nhiều năm chủ nhiệm lớp 2 tôi thấy các em còn nhỏ, được bố mẹ chiều
chuộng nên kĩ năng học tập còn hạn chế.
3

     Với ý nghĩa và tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng học tập trong môn Tiếng
Việt lớp 2. Sách – Cánh Diều cho học sinh như vậy, tôi đã chọn nghiên cứu đề tài:
“Sử dụng biện pháp học thông qua chơi môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 2. Sách –
Cánh Diều”.
2. Mục đích nghiên cứu.
- Hình thành, bồi dưỡng môn học Tiếng Việt lớp 2. Sách – Cánh Diều. Tinh
thần chủ động, sáng tạo, đoàn kết…
- Giúp học sinh hình thành những kĩ năng cơ bản phục vụ cho môn học Tiếng
Việt lớp 2. Sách – Cánh Diều., học tập, tạo nền tảng cho các em tiếp tục phát triển
những ở mức cao hơn trong toàn cấp Tiểu học.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Tìm hiểu môn học Tiếng Việt lớp 2. Sách – Cánh Diều. cho học sinh trong
Trường Tieru học……..đặc biệt là khối lớp 2.
 - Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả môn học Tiếng Việt lớp 2. Sách –
Cánh Diều, cho học sinh, nâng cao chất luợng giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu
của xã hội đối với giáo dục.
4. Phạm vi nghiên cứu.
- Đối tượng nghiên cứu: Tất cả học sinh lớp 2 ở trường Tiểu học………
- Đối tượng khảo sát, thực nghiệm: Học sinh lớp 2 của trường Tiểu học……
nơi tôi đang công tác.
5. Phương pháp nghiên cứu.
     - Để hoàn thành đề tài, tôi sử dụng các phương pháp sau:
5.1. Nghiên cứu, xử lí tài liệu.
     Đọc sách, Tài liệu liên quan đến đề tài nghiên cứu: tài liệu về tâm sinh lí trẻ
lứa tuổi Tiểu học. Tài liệu có liên quan đến việc rèn kĩ năng môn học Tiếng Việt
lớp 2. Sách – Cánh Diều, cho học sinh để thu thập, ghi chép những thông tin cần
thiết cho bài học.
5.2. Phương pháp phân tích, tổng hợp.
     Qua việc phân tích mục tiêu giáo dục Tiểu học, mục tiêu Chương trình các
môn học ở lớp 2, tổng hợp những điều thu được để lựa chọn một số biện pháp hiệu
quả trong việc giáo dục kĩ năng môn học Tiếng Việt lớp 2. Sách – Cánh Diều cho
học sinh.
5.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
4

     Khảo sát, dự giờ một số tiết học và tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ
chính khóa, hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 3 ở Trường để tìm hiểu thực
trạng việc tổ chức giáo dục kĩ năng môn học Tiếng Việt lớp 2. Sách – Cánh Diều.
cho các em.
     Tìm hiểu, trao đổi với đồng nghiệp để tìm ra cách tổ chức giáo dục kĩ năng
môn học Tiếng Việt lớp 2. Sách – Cánh Diều cho học sinh có kết quả.
    

Tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm tra tính khả thi của đề tài.

B/ PHẦN NỘI DUNG:
1. Cơ sở lí luận.
2. Cơ sở thực tiễn.
3. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu.
+ Nguyên nhân.
+ Về phía giáo viên.
+ Về phía học sinh.
+ Về Chương trình Tiếng Việt lớp 2. Sách – Cánh Diều.
4. Các biện pháp giải quyết vấn đề.
* Biện pháp 1. (Khuyến khích học sinh phát hiện và điều chỉnh
lẫn nhau).
* Biện pháp 2. (Nguyên tắc thiết kế trò chơi).
a) Nguyên tắc thiết kế trò chơi.
b) Quy trình tổ chức trò chơi.
c) Cách thức tổ chức trò chơi.
* Biện pháp 3. (Trò chơi ghép hình và Giải ô chữ).
* Biện pháp 4. (Rèn luyện tính kiên trì cho học sinh).
* Biện pháp 5. (Tuyên dương, khuyến khích học sinh).
5. Hiệu quả mang lại.
a) Mức độ phù hợp với đối tượng học sinh và thực tiễn nhà trường.
b) Mức độ đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học.
6. Khả năng phát triển/ mở rộng/ vận dụng của biện pháp.
C/ PHẦN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận.
* Bài học kinh nghiệm.
2. Đề xuất kiến nghị.
* TÀI LIỆU THAM KHẢO:

5

6