(MÃ SỐ 05)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM THỂ DỤC THỂ CHẤT THCS
TÊN ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG MẮC
TRONG TRONG KHI HỌC KĨ THUẬT NHẢY CAO NẰM NGHIÊN CỦA
HỌC SINH LỚP 9 TRƯỜNG THCS”
(CHƯƠNG TRÌNH MỚI 2018)
PHÂN MỞ ĐẦU:
I. Lí do chọn đề tài.
1. Tóm tắt đề tài.
Đất nước ta đang ở trong thời kì đổi mới, hội nhập Quốc tế, đẩy mạnh
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa với mục tiêu đến năm 2025, cơ bản trở thành nước
Công nghiệp theo hướng hiện đại. Nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập Quốc tế là nguồn lực của người Việt
Nam với sự phát triển toàn diện. Hơn bao giờ hết, Ngành GD&ĐT giữ vị trí quan
trọng, là một quốc sách hàng đầu có nhiệm vụ tạo ra những con người mới với đầy
đủ những phẩm chất và năng lực, có đức và tài, tích cực và sáng tạo, đáp ứng yêu
cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt nam xã hội chủ nghĩa. Nhằm góp phần cải
tiến và nâng cao chất lượng Giáo dục Thể chất trong nhà trường, bên cạnh đó phải
có sự cải tiến về phương pháp giảng dạy cho phù hợp với thực tiển. Do đó việc tổ
chức cho học sinh cấp THCS học tập và rèn luyện nâng cao sức khỏe, giáo dục cho
con người phát triển toàn diện có đủ “Tri thức – Phẩm chất – Đạo đức” đó là vấn
đề mà toàn xã hội quan tâm. Bản thân đang trực tiếp giảng dạy bộ môn Thể dục
Thể chất, tôi đang tìm ra những phương pháp, biện pháp, giải pháp để nâng cao
chất lượng bộ môn, đồng thời tạo ra sự ham thích tham gia tập luyện Thể dục Thể
thao ngày càng nhiều của học sinh.
Trong thời đại ngày nay khoa học phát triển như vũ bảo, công cuộc xây
dựng Đất nước đổi mới hằng ngày, vì vậy tri thức giảng dạy trong nhà trường phải
là những kiến thức cơ bản, hiện đại, sát thực tiễn dùng làm chìa khóa mở cánh cửa
của khoa học, là cái vốn mà thế hệ trẻ có thể vận dụng vào cuộc sống để tiếp tục
học lên, tự bồi dưỡng và tiếp thu các quá trình đào tạo tiếp theo trong suốt cuộc
đời. Vậy việc trang bị kiến thức cho học sinh trường THCS……….là một việc làm
vô cùng quan trọng nhằm góp phần xây dựng Đất nước phồn vinh.
Giáo dục Thể chất là một trong những nội dung giáo dục quan trọng của
nhà trường nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển về trí tệ, cường tráng về
Thể chất, phong phú về tinh thần trong sáng về đạo đức theo tinh thần nghị quyết
Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ….Mục tiêu của giáo dục Thể chất là phát triển
toàn viện các tố chất thể lực, hình thể, nâng cao sức khỏe, phát triển các thành tích
thể thao đồng thời góp phần hình thành nhân cách cho học sinh.
1

Ngày nay trong hệ thống Giáo dục Thể chất ở nước ta nói chung điền, một
môn Thể thao có vị trí quan trọng. Nó được mệnh danh là “Nữ hoàng” trên võ đài
Olympic và là nội dung cơ bản trong các Chương trình thi đấu trong các kỳ Đại
Hội Quốc gia, khu vực. Chính vì vậy môn nhảy cao nằm nghiên được phổ biến
trong các trường phổ thông và là nội dung chính nhằm phát triển tố chất thể lực
cho học sinh.
Việc nâng cao thành tích môn học nhảy cao nằm nghiên trong các trường
THCS luôn là yếu tố quan trọng và cần thiết, nhưng để đạt được thành tích cao đòi
hỏi kĩ thuật càng được hoàn thiện. Qua kinh nghiệm thực tế và các công trình
nghiên cứu khoa học đã chứng minh được động tác kĩ thuật thuần thục chính xác
thì phát huy được tối đa thành tích của môn học.
Một trong những nội dung của môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng là kĩ thuật
tương đối đơn giảng khi dạy học cho lứa tuổi (14 – 15) là một hoạt động không có
chu kì, kĩ thuật đơn giản song đòi hỏi người tập phải đủ về thể lực, kĩ thuật, tư duy
thực hiện động tác.
Trong dạy học kĩ thuật nhảy cao kiểu nằm nghiêng, việc nắm bắt kĩ thuật là
quan trọng mà trong khi tập luyện thì người tập rất hay mắc phải những sai lầm khi
học kĩ thuật nhảy cao, cho nên trong giảng dạy phải nhanh chóng tìm ra những sai
lầm thường mắc cũng như những nguyên nhân của nó. Đây là vấn đề khó, nhưng
việc xác định vận dụng các phương pháp và bài tập để sửa chữa những sai lầm đó
lại càng quan trọng hơn.
Vấn đề nguyên cứu các biện pháp tập luyện nhằm khắc phục những sai lầm
thường mắc trong kĩ thuật nhảy cao kiểu nằm nghiêng được rất nhiều giáo viên
Thể dục quan tâm, chú ý. Song đa số các giáo viên đều đề cập đến các giai đoạn kĩ
thuật quan trọng nhưng lại thiếu đánh giá một cách hệ thống và toàn diện.
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, và thực tế dạy học tại trường, bản thân
tôi quyết định chọn đề tài: “Một số biện pháp khắc phục những sai lầm thường
mắc trong khi học kĩ thuật nhảy cao nằm nghiên của học sinh lớp 9 trường
THCS. Chương trình mới 2018”.
Nghiên cứu của tôi được tiến hành trên cáclớp: 9….9….và 9…của trường
THCS…….lớp thực nghiệm được thực hiện các biện pháp, giải pháp thay thế khi
dạy các tiết 00 đến tiết 00. Kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rỏ rệt đến ý
thức học tập, lớp thực nghiệm đã đạt được kết quả học tập cao hơn so với lớp đối
chứng. Điểm bài kiểm tra đầu ra của lớp thực nghiệm có giá trị trung bình là 0.0;
điểm kiểm tra đầu ra của lớp đối chứng có giá trị trung bình là 0.0. Kết quả kiểm
chứng……cho thấy……có nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa trung bình của lớp đối
chứng và lớp thực nghiệm. Điều đó chứng minh rằng việc áp dụng đề tài trên đã
nâng cao kết quả học tập của các em.
2. Giới thiệu.
2

Môn nhảy cao nằm nghiên là một hoạt đông phức tạp được thực hiện liên
tục bắt đầu từ chạy đà đến lúc kết thúc là vượt qua xà và rơi xuống đất. Thành tích
nhảy cao phụ thuộc vào kĩ thuật và sức lực của người nhảy. Về kĩ thuật các yếu tố
quyết định thành tích nhảy cao là: Tốc độ ban đầu (tốc độ của chạy đà và giậm
nhảy); góc độ bay (góc tạo bởi phương của tốc độ ban đầu và phương nằm ngang)
và tư thế qua xà của người nhảy – tư thế nào có tổng trọng tâm gần xà hơn sẽ có
điều kiện đạt thành tích cao hơn.
Dạy học cho học sinh chính là quá trình rèn luyện để có kĩ thuật nhảy đúng
và góp phần phát triển thể chất cho các em.
Hiện tại, nhảy cao đã có tới…… kĩ thuật qua xà gồm: Bước qua, cắt kéo,
nằm nghiêng, úp bụng và lưng qua xà. Tương ứng với mỗi kĩ thuật qua xà có một
cách chạy đà và các bước kĩ thuật khác nhau. Trong đó kĩ thuật nhảy cao kiểu nằm
nghiêng tuy thành tích không cao bằng kiểu úp bụng hai lưng qua xà, nhưng đối
với học sinh trường THCS thì kĩ thuật nằm nghiêng là tối ưu. Đây là kĩ thuật rất
thông dụng thích hợp cho mọi đối tượng tập luyện.
Qua thực tế dạy học môn thể dục ở trường THCS……tôi thấy rằng vấn đề
về dụng cụ, sân bãi còn đơn giản nhưng để có được thành tích trong tập luyện và
thi đấu, đòi hỏi trong quá trình dạy học giáo viên phải hướng dẫn học sinh tuân thủ
nghiêm túc các nguyên tắc quy định, giúp các em nắm bắt và thực hiện kĩ thuật
động tác một cách chính xác thuần thục.
Nếu tập luyện kĩ thuật nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho học sinh trường
THCS……….một cách đầy đủ, chính xác, khắc phục được những sai lầm thường
mắc đưa ra các biện pháp thích hợp, khả thi thì chắc chắn rằng chất lượng học tập
của bộ môn điền kinh nói chung và môn nhảy cao nói riêng sẽ được nâng cao.
Nhảy cao kiểu nằm nghiêng có kĩ thuật tương đối đơn giản, tuy nhiên khi
thực hiện kĩ thuật này các em vẫn mắc phải những sai lầm với nhiều nguyên nhân
khác nhau. Đặc biệt là ở mức độ xà cao, các em luôn ở trạng thái sợ hãi, thiếu tập
trung dẫn đến thực hiện động tác kĩ thuật không tốt, thiếu tính nhịp nhàng. Mặt
khác, với quy định của phân phối Chương trình môn Thể dục…..tiết/ tuần là tương
đối ít để các em có thời gian lĩnh hội, tiếp thu kĩ thuật một cách nhuần nhuyễn,
thuần thục. Vì vậy vấn đề đặt ra cho giáo viên dạy học môn Thể dục phải tìm ra
những biện pháp tối ưu nhất để gây hứng thú cho học sinh trong quá trình tập
luyện, giúp các em khắc phục những sai lầm, hoàn thiện kĩ thuật và đạt kết quả cao
về thành tích.
Qua thực thế dạy học thể dục ở trường THCS………nhất là qua việc theo
giỏi quá trình tập luyện của học sinh, tôi thấy rõ thành tích trong quá trình tập môn
nhảy cao của các em không như mong muốn, nguyên nhân phần lớn là do các em
chưa có thể lực tốt, chưa nắm vững kĩ thuật nhảy cao kiểu nằm nghiêng, một số
3

động tác không đúng kĩ thuật, phối hợp thiếu nhịp nhàng các giai đoạn kĩ thuật. Số
lượng học sinh đạt thành tích cao như mong muốn chưa cao.
Để thay đổi hiện trạng trên, đề tài nghiên cứu của tôi đã sử dụng: “Một số
biện pháp khắc phục những sai lầm thường mắc trong khi học kĩ thuật nhảy cao
nằm nghiên của học sinh lớp 9 trường THCS". Để nâng cao chất lượng trong
giảng dạy.
II. Mục đích – Nhiện vụ nghiên cứu.
1. Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu nhằm đưa ra các phương pháp, biện pháp giảng dạy vào trong
quá trình dạy học, qua đó để kiểm tra đánh giá kết quả tác dụng cũng như khẳng
định tính thiết thực của nó trong quá trình giảng dạy môn Thể thao tự chọn nhảy
cao nằm nghiên nói riêng cũng như việc huấn luyện thể dục thể thao nói chung.
- Biết cách và thực hiện cơ bản đúng các kĩ thuật như:
+ Tư thế chuẩn bị, một số động tác di chuyển cơ bản.
- Nhằm nâng cao kết quả môn Thể dục nói chung và môn nhảy cao nằm
nghiên nói riêng.
+ Bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu môn nhảy cao.
Thúc đẩy phong trào tập luyện môn nhảy cao nằm nghiên trong nhà trường
cũng như trên địa bàn trường THCS……..
2. Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Nghiên cứu kĩ thuật của học sinh thông qua kiểm tra môn nhảy cao nằm
nghiên ở học sinh lớp 9 trường THCS……..
- Nghiên cứu điều kiện và thực tiễn giảng dạy nội dung môn Thể thao tự
chọn nhảy cao nằm nghiên qua các năm.
- Nghiên cứu sức khoẻ, trình độ tập luyện, tâm sinh lí giới tính, từ đó tìm ra
các phương pháp, biện pháp nhằm xây dựng tâm lí thoải mái, hứng thú trong học
tập, từ đó phát huy tính tích cực, tự giác cho các em giúp cho các em nâng cao kĩ
thuật cũng như số lần thực hiện động tác hay thành tích của các em trong tập
luyện.
- So sánh kết quả giảng dạy theo phương pháp mới với phương pháp cũ.
3. Đối tượng – Phương pháp nghiên cứu.
a) Đối tượng ngiên cứu.
- Học sinh các khối lớp: 9....9….và lớp 9....Năm học: 20...- 20....
- Học sinh trường THCS……..
4

b) Phương pháp nghiên cứu.
+ Phương pháp phân tích tổng hợp số liệu.
+ Phương pháp quan sát và thực nghiệm sư phạm.
+ Phương pháp điều tra sư phạm, phương pháp toán học xử lí số liệu.
+ Khảo sát kĩ thuật và số lần thực hiện được của học sinh thông qua kiểm
tra môn nhảy cao nằm nghiên của các em học sinh mới vào lớp 9.
c) Thời gian – Địa điểm – Trang thiết bị nghiên cứu.
- Thời gian: Năm học 20....- 20.....
- Địa điểm nghiên cứu: Trường THCS……..
- Trang thiết bị nghiên cứu: Sân bãi, sân tập thi đấu,…..
d) Kết quả khảo sát ban đầu.
- Khảo sát kĩ thuật môn nhảy cao nằm nghiên đạt kết quả đạt như sau:
Kĩ thuật môn nhảy cao nằm nghiên HK 1
Lớp

9.....

9.....

9.....

9.....

Điểm

(00 HS)

(00 HS)

(00 HS)

(00 HS)

(Đ)

00

00,0 %

0

00,0 %

0

00,0 %

00

00,0 %

Chưa
(Đ)

00

00,0 %

00

00,0 %

00

00,0 %

00

00,0 %

Kĩ thuật môn nhảy cao nằm nghiên HK 2.
Lớp

9.....

9.....

9.....

9.....

Điểm

(00 HS)

(00 HS)

(00 HS)

(00 HS)

(Đ)

00

00,0 %

0

00,0 %

0

00,0 %

00

00,0 %

Chưa
(Đ)

00

00,0 %

00

00,0 %

00

00,0 %

00

00,0 %

+ Ghi chú: Điểm đạt (Đ) thực hiện tương đối đúng KT động tác.
- Điểm chưa đạt (CĐ) thực hiện chưa đúng KT động tác, hoặc chưa thực
hiện được động tác.
+ Nhận xét:
- Qua kết quả khảo sát ban đầu nhìn chung các em học sinh ở các lớp trên
đạt kết quả rất thấp. Về kĩ thuật chỉ được một số em thực hiện tương đối tốt dẫn
đến kết quả của những em đó có nổi trội hơn các em khác. Còn hầu hết các em
khác do kĩ thuật chưa có nên kết quả không cao. Qua đó tôi nắm được các em đang
5

còn yếu ở mặt nào, những kết quả trên là cơ sở để tôi đi sâu vào nghiên cứu đề tài:
“Một số biện pháp khắc phục những sai lầm thường mắc trong khi học kĩ thuật
nhảy cao nằm nghiên của học sinh lớp 9 trường THCS". để có thể giảng dạy
môn nhảy cao tốt hơn giúp cho học sinh tập luyện tiến bộ và ngày càng yêu thích
môn nhảy cao nằm nghiên nhằm góp phần làm tốt hơn nữa trong công tác rèn
luyện sức khỏe cho học sinh, từ đó các em chủ động hơn, tích cực hơn, hứng thú
hơn trong học tập.
II. Thực trạng – Nội dung đề tài.
1. Thuận lợi – Khó khăn.
a) Thuận lợi.
- Được sự quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện của Ban giám hiệu Nhà trường
và các Đoàn thể trong Nhà trường đã xây dựng sân tập có diện tích rộng và thoáng
mát để giúp cho học sinh có điều kiện tổ chức tập luyện và tổ chức thi đấu giao lưu
môn nhảy cao nằm nghiên.
- Phần lớn học sinh đều yêu thích và nhiệt tình, hăng say tập luyện.
- Ở trong nhà trường có nhiều giáo viên yêu thích môn này, qua đó lối cuốn
nhiều học sinh chơi và tập luyện Thể thao.
cao.

- Giáo viên tham gia cũng khá nhiều do các cấp tổ chức đều đạt thành tích

b) Khó khăn.
- Các phương tiện phục vụ cho giảng dạy và học tập như tranh ảnh, hệ thống
sân bãi chật chội không đảm bảo, dụng cụ thiếu thốn.
- Sân tập còn thiếu và chưa đạt chuẩn, nhiều giờ học gặp thời tiết không
thuận lợi như rất nắng nóng hoặc mưa nhiều dẫn đến không học được và không
gây được hứng thú cho học sinh khi tập luyện.
- Các tiết học trong nội dung thể thao tự chọn thường bị gián đoạn bởi điều
kiện thời tiết.
- Thời gian của một tiết học hạn chế nên giáo viên chỉ hướng dẫn cho học
sinh tập luyện kĩ thuật và từ đó học sinh tự tập là chính, không có điều kiện để giáo
viên sửa sai nhiều cho các em, thời gian các em thi đấu tập ít và vui chơi hạn chế.
- Đa số học sinh chưa làm quen với môn nhảy cao nằm nghiên.
- Từ những tồn tại và khó khăn đó nên công tác giáo dục thể chất nói chung
và công tác dạy và học chính khoá môn Thể dục nói riêng hiệu quả không cao,
chưa dáp ứng được mục tiêu giáo dục đề ra là phát triển con người toàn diện.
- Để khắc phục tình trạng trên, trong quá trình giảng dạy nhiều năm tôi đã
trăn trở, suy nghĩ nhằm tìm ra những phương pháp, biện pháp giảng dạy thích hợp
để nâng cao hiệu quả của nhiệm vụ dạy và học.
6

B/ PHẦN NỘI DUNG:
I. Cơ sở lí luận.
II. Cơ sở thực tiễn.
III. Các phương pháp thực hiện.
1. Khách thể nghiên cứu.
2. Thiết kế nghiên cứu.
3. Kết quả nghiên cứu.
* Quy trình nghiên cứu.
IV. Các biện pháp thực hiện.
* Biện pháp thay thế.
* Những sai lầm mà các em thường hay mắc phải.
* Nguyên nhân.
* Một số biện pháp nhằm khắc phục những sai lầm thường mắc trong khi học
kĩ thuật nhảy cao kiểu nằm nghiêng.
* Biện pháp 1: (Phương pháp trực quan).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện:
- Ví dụ: BÀI – CHỦ ĐỀ - KẾ HOẠCH BÀI DẠY
- GV đưa Giáo Án – Kế hoạch bài bạy Thể dục, Thể chất lên.
* Biện pháp 2: (Cách khắc phục sai lầm 2. Chạy đà không chính xác).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện:
* Biện pháp 3: (Cách khắc phục sai lầm 2. Giậm nhảy bị lao vào xà).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện:
* Biện pháp 4: (Cách khắc phục sai lầm 3. Chân lăng, chân giậm nhảy đá rơi
xà).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện:
* Biện pháp 5: (Cách khắc phục sai lầm 4. Tốc độ chạy đà giảm đi những bước
cuối).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện:
* Biện pháp 6: (Cách khắc phục sai lầm 6. Giai đoạn trên không chân giậm
nhảy chưa có).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện:
* Biện pháp 7: (Cách khắc phục sai lầm 7. Bị chấn động khi tiếp đất).
7

C/ PHẦN KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận.
2. Bài học kinh nghiệm.
3. Kiến nghị.
* TÀI LIỆU THAM KHẢO.
- Sách Thể dục Thể chất Giáo viên lớp 9. Nhà xuất bản Giáo Dục Viêt Nam
- Sách Thể dục Thể chất học sinh lớp 9. Nhà xuất bản Giáo Dục Viêt Nam
- Tài liệu trang Thư Viện Học Liệu
- Tài liệu trang Thư Viện ViOlet – Mạng Bạch Kim
- Tác giả: Vũ Đức Thu, Trương Anh Tuấn, Trần Dự, Vũ Bích Huệ, Trần Đồng
Lâm, Nguyễn Kim Minh, Đặng Ngọc Quang, Hồ Đắc Sơn, Vũ Thị Thư, Trần Văn
Vinh

8