Mục Lục
TƯ DUY NHƯ EINSTEIN
LỜI GIỚI THIỆU
1. Bí mật của Einstein
2. Tư duy như Einstein
3. Xác định đúng vấn đề
4. Không có ý tưởng tồi
5. Phá vỡ khuôn mẫu
6. Gieo hạt
7. Phá vỡ nguyên tắc
8. Phát triển một giải pháp
9. Tránh tai họa
10. Tư duy theo kiểu Einstein trong tổ chức
11. Tư duy như Einstein mỗi ngày
Phụ lục A
Phụ lục B

Tên eBook: Tư Duy Như Einstein
Tác giả : Scott Thorpe


Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com
Giới thiệu:
Einstein được coi là nhà bác học vĩ đại nhất thế kỷ XX. Các công trình khoa
học của ông đã gây chấn động không chỉ ngành vật lý mà còn làm đảo lộn
nhận thức của loài người về không gian, thời gian, vũ trụ, năng lượng…
Chúng ta cũng có thể trở thành những Einstein của thế kỷ XXI! Hãy khám
phá hành trình đầy thú vị đó trong Tư duy như Einstein.
Dựa trên các cách thức tư duy của Einstein, bộ có phi thường nhất trong lịch
sử, Tư duy như Einstein mở ra những giải pháp đột phá để đối mặt, giải
quyết mọi thách thức trong học tập, công việc, cuộc sống, các mối quan hệ,
để không ngừng sáng tạo và phát triển mỗi ngày.
Tác giả Scott Thorpe sẽ giúp bạn từng bước, từng bước giải phóng mình khỏi
lối mòn tư duy, để bạn thoả sức tưởng tượng ra những điều điên rồ nhất,
nhưng cũng có thể là giải pháp quan trọng nhất cho cuộc sống của bạn. Hãy
sở hữu những bí quyết có thể giúp tháo gỡ mọi vấn đề! Bắt đầu bằng bí mật
quan trọng của thiên tài sáng tạo Einstein – phá vỡ nguyên tắc. Tiếp đến là:
Xác định đúng vấn đề Phá vỡ khuôn mẫu Phát triển một giải pháp Không chỉ
hữu ích cho cá nhân, những phương pháp thông minh trong cuốn sách này
còn có thể áp dụng cho cả các tổ chức trong mọi hoạt động.
Hãy nghiên cứu, áp dụng các phương pháp và tự mình trở thành Einstein!
Mời các bạn đón đọc Tư duy như Einstein của tác giả Scott Thorpe

LỜI GIỚI THIỆU
Ai cũng có thể tư duy như Einstein
Không phải ai cũng là thiên tài, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể có lối tư
duy của một thiên tài. Chúng ta không nhất thiết phải là nhà khoa học, không
nhất thiết phải là chính trị gia hay doanh nhân lớn mới cần có đầu óc tổ chức
và khả năng giải quyết vấn đề. Mỗi người đều có những vấn đề riêng cần
giải quyết. Chỉ cần có phương pháp, ai cũng có thể tận dụng tối đa sự kỳ
diệu của bộ óc con người, giống như Einstein đã sử dụng bộ óc siêu việt của
mình để thay đổi thế giới.
Tư duy như Einstein không nói về tài năng của Einstein, mà tìm cách vận
dụng những lối tư duy của ông để rút ra các phương pháp tư duy đúng đắn và
hiệu quả cho tất cả mọi người. Tác giả Scott Thorpe tỏ ra là người rất am
hiểu về Einstein và nhiều lĩnh vực. Bằng những ví dụ cụ thể, tiêu biểu và dễ
nắm bắt, ông chứng minh những vấn đề trừu tượng như cách phá vỡ mọi
khuôn mẫu, nguyên tắc, tìm ý tưởng, lắng nghe bản thân, tưởng tượng mình
là người khác hay sử dụng những ký hiệu, ngôn từ mới để thể hiện ý tưởng.
Cuốn sách gồm 11 chương và hai phụ lục, hai chương đầu giới thiệu khái
quát về Einstein và cách tư duy của ông, các chương tiếp theo đưa ra những
bước đơn giản nhằm “phá vỡ nguyên tắc và khám phá khả năng thiên tài
tiềm ẩn trong bạn”. Mỗi chương là một bước khám phá thông qua nhiều
phương pháp và những ví dụ từ kinh điển đến thực tế giản đơn. Cuốn sách là
một câu chuyện, trong đó tác giả dẫn người đọc đi qua từng chặng đường với
những bài thực hành độc đáo, giản dị đến mức khó tin, nhưng lại phản ánh cả
một triết lý sâu sắc. Với rất nhiều loại công cụ đơn giản, bạn có thể thực
hành các bài tập, nhưng quan trọng nhất vẫn là biết vận dụng chúng vào thực
tế cuộc sống.
Hãy nghĩ đến kết quả trước khi hành động, suy nghĩ tích cực, loại bỏ khó
khăn và cản trở đến từ chính bản thân mình, thực thi những giải pháp tưởng
như bất khả thi. Học cách tư duy của Einstein chính là học cách phá vỡ các
nguyên tắc. Tác giả đã chứng minh rằng mọi nguyên tắc đều có thể bị phá vỡ
và mục đích của việc phá vỡ nguyên tắc là để tìm ra giải pháp tối ưu. Tuy
nhiên, không phải tất cả những cái mới đều hay và phù hợp, có những điều
chúng ta không nên thay đổi. Từ cổ chí kim, mọi cuộc cách mạng, mọi sự
thay đổi đều gian nan. Thế giới thực tại thường vận hành không như ý muốn
của con người. Các sáng kiến có thể gây nguy hiểm cho người nghĩ ra chúng

vì lòng tham, sự ích kỷ hoặc vì lối mòn tư duy của con người. Do đó, để có
được cái mới, cái hay và cái đúng, chúng ta không những cần có phương
pháp mà còn phải tỉnh táo, khéo léo để vượt qua và tránh những tai họa mà
những người sáng tạo thường gặp phải. Chương 9 dành tặng độc giả những
bài học tránh tai họa để thẳng tiến trên con đường phá vỡ nguyên tắc của
mình.
Tất cả mọi thứ đều có thể đưa đến giải pháp, hãy chú ý quan sát và lắng
nghe, thậm chí lắng nghe cả kẻ thù của bạn. Đó không phải là một phép màu
hay một truyện cổ tích, đó đơn giản là một phương pháp tư duy và giải quyết
vấn đề.
Scott Thorpe đặc biệt nhấn mạnh khả năng sáng tạo và tưởng tượng của con
người. Ông khuyến khích chúng ta tìm kiếm và thực hiện cả những điều
tưởng như phi lý nhằm giải phóng năng lực tiềm ẩn trong mỗi người, điều
chỉnh suy nghĩ để làm nảy sinh ý tưởng, tìm ra giải pháp cho mọi vấn đề. Chỉ
cần có ý thức và nhớ nguyên tắc duy nhất: phá vỡ mọi nguyên tắc, chúng ta
sẽ tiến gần hơn đến việc nhận ra tiềm năng thật sự của mình. Hãy thoát khỏi
lối mòn tư duy, lối mòn nguyên tắc, luôn thử nghiệm và mạo hiểm mỗi ngày.
Cuốn sách này thích hợp cho tất cả mọi đối tượng, từ các nhà quản lý cấp
cao đến các ông chủ nhỏ, từ học sinh đến nhà nghiên cứu… Tất cả chúng ta
đều có thể và nên đọc cuốn sách này để có cách nhìn nhận, cách tư duy cũng
như cách giải quyết vấn đề đa dạng hơn, hiệu quả hơn.
Cùng với các cuốn sách khác trong tủ sách tư duy như: Khám phá thiên tài
trong bạn, Tư duy như Leonardo da Vinci, Một tư duy hoàn toàn mới…,
Alpha Books và Trung tâm Hợp tác Trí tuệ Việt Nam (VICC) trân trọng giới
thiệu đến bạn đọc cuốn sách rất có giá trị này
TRUNG TÂM HỢP TÁC
TRÍ TUỆ VIỆT NAM (VICC)

1. Bí mật của Einstein
“Tri thức thông thường là tập hợp các định kiến mà một người có được khi
bước sang tuổi 18.”
-ALBERT EINSTEIN cuốn sách này sẽ hướng dẫn bạn cách tìm ra giải pháp cho những vấn đề khó
khăn nhất, thậm chí cả những vấn đề tưởng như bất khả thi. Bạn sẽ học được
các kỹ thuật tiềm ẩn trong những giải pháp của Einstein, người giải quyết
các vấn đề vĩ đại nhất trong lịch sử. Einstein đã tìm ra lời giải cho một số
vấn đề toàn cầu rắc rối nhất. Ông thành công vì ông có một lối tư duy hoàn
toàn khác. Bạn có thể học cách tư duy này thông qua các phương pháp
Einstein đã sử dụng.
Những phương pháp này của Einstein cũng như của những người được trình
bày trong cuốn sách này, không chỉ để vén bức màn bí mật của vũ trụ. Nắm
vững các cách thức giải quyết vấn đề mới còn giúp bạn cải thiện lợi nhuận
doanh nghiệp, nâng cao cơ hội học tập cho con cái bạn, đưa ra những ý
tưởng đột phá mang tính sáng tạo và đậm chất nghệ sĩ và cải thiện chất
lượng cuộc sống của bạn. Có thể giải quyết các vấn đề phức tạp nhờ một
nguyên tắc chung nằm ở tâm điểm của việc học cách tư duy như một thiên
tài: phá bỏ các nguyên tắc thông thường.
Einstein là một trong những người phá bỏ nguyên tắc một cách tự nhiên
nhất, một “James Dean” của khoa học. Ông không chỉ thách thức các định
luật vật lý mà còn chế giễu truyền thống và chọc giận các chính phủ. Phá bỏ
các nguyên tắc khiến Einstein luôn gặp rắc rối, nhưng ông luôn sẵn sàng
dũng cảm đương đầu với bất kỳ luật lệ nào và đó chính là điểm mấu chốt
thiên tài của ông. Einstein là người giải quyết vấn đề vĩ đại vì ông là người
phá cách siêu đẳng. Đây cũng chính là đặc điểm chung của các thiên tài.
Chúng ta cũng có thể học tập và trau dồi kỹ năng này. Chúng ta có thể tư
duy theo cách của Einstein nếu học được cách phá bỏ các nguyên tắc thông
thường.
NHỮNG NGUYÊN TẮC LỐI MÒN
“Chỉ một số ít người có thể bình thản diễn đạt các ý kiến khác biệt với định
kiến trong môi trường xã hội của họ.

Còn hầu hết mọi người thậm chí không có khả năng hình thành các ý kiến
như vậy.”
- ALBERT EINSTEIN Nếu bạn không thể giải quyết một vấn đề nào đó thì có lẽ là bạn vẫn bị kiểu
tư duy theo lối mòn ám ảnh. Chúng ta đều có các nguyên tắc – các tư duy đã
ăn sâu vào tiềm thức khiến ta coi chúng là điều đương nhiên. Chúng ta xây
dựng các nguyên tắc này một cách tự nhiên. Qua quá trình sử dụng lặp đi lặp
lại, quan niệm trở thành nguyên tắc. Khi một quy tắc lối mòn đã định hình
thì mọi quan niệm đối lập khác đều bị bác bỏ.
Không phải nguyên tắc lúc nào cũng là xấu. Chúng giống như các đường ray
tàu hỏa. Nếu bạn muốn đi tới nơi các đường ray dẫn bạn đến thì chúng chính
là lựa chọn tuyệt vời của bạn. Nhưng cũng giống như các đích đến chưa có
đường dẫn tới, một vài nguyên tắc của chúng ta không thể tiến gần tới các
giải pháp. Cách duy nhất để tới đó là rời bỏ đường ray.
Nguyên tắc cản trở tư duy sáng tạo vì chúng có vẻ gần như chân lý vậy.
Chúng che giấu vô số giải pháp ưu việt hơn tồn tại bên ngoài các nguyên tắc.
Ta chỉ có thể thấy những giải pháp lớn lao đó khi phá bỏ những nguyên tắc
của mình.
Ai cũng có những tư duy lối mòn như thế. Thậm chí, ngay cả Einstein cũng
chịu ảnh hưởng của một trong những định kiến của bản thân trong nhiều
năm. Với ông, nguyên tắc – định kiến đó là không thể vượt qua.
Bạn có thể không quan tâm đến việc khám phá các định luật chi phối vũ trụ
nhưng vẫn phải lưu tâm đến các vấn đề khó khăn cần giải quyết. Những vấn
đề của bạn có khi còn hóc búa hơn cả vấn đề của Einstein. Bạn có thể đang
phải cạnh tranh với nhiều người tài giỏi trong môi trường luôn thay đổi trước
khi bạn kịp hình dung về nó. Thách thức của bạn dường như là bất khả thi.
Nhưng luôn có câu trả lời, miễn là bạn học được cách phá bỏ các nguyên tắc.
Vật cản lớn nhất khi đương đầu với một vấn đề bất khả thi chính là bản thân
chúng ta. Chính những kinh nghiệm, giả định sai lầm, những điều chỉ đúng
một nửa, những quy tắc bị đặt nhầm chỗ và những thói quen đã cản trở
chúng ta tìm thấy giải pháp xuất sắc. Luôn tồn tại các ý tưởng lỗi lạc mới
cũng như các giải pháp thiết yếu, chỉ có điều chúng nằm bên ngoài lối tư duy
thông thường của chúng ta, nếu không đã có người tìm ra chúng. Để giải
quyết những vấn đề bất khả thi, bạn phải phá bỏ các nguyên tắc.

PHÁ BỎ CÁC NGUYÊN TẮC VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
“Đôi khi tôi tự hỏi tại sao tôi lại tìm ra Thuyết Tương đối. Lý do, theo tôi
nghĩ, một người trưởng thành không baogiờ ngừng suy nghĩ về các vấn đề
không gian và thời gian. Họ đã nghĩ đến chúng từ khi còn là một đứa trẻ.
Nhưng do trí tuệ của tôi phát triển chậm chạp, nên kết quả là đến khi lớn, tôi
mới bắt đầu băn khoăn về không gian và thời gian.”
- ALBERT EINSTEIN Quả không ngoa khi nói phá bỏ nguyên tắc là bí mật của thiên tài Einstein.
Ông là người thông minh bẩm sinh và rất mực kiên trì. Làm thế nào để
chúng ta biết việc phá bỏ nguyên tắc không phải là sự giễu cợt của thiên tài?
Hãy thử làm một thí nghiệm tư duy đơn giản xem điều gì đã khiến Einstein
nảy sinh ra các ý tưởng tuyệt vời. Einstein rất ưa thích các thí nghiệm tư duy
nên việc coi ông là mục tiêu nghiên cứu của chúng ta cũng là phù hợp.
Chúng ta sẽ xem xét tri thức, kiến thức và cách phá vỡ nguyên tắc của
Einstein xem chúng đã tác động tới những ý tưởng sáng tạo của ông như thế
nào. Thí nghiệm này không bao gồm các công thức toán học hay vật lý phức
tạp.

Trong suốt cuộc đời, Einstein luôn giữ được một trí tuệ mẫn tiệp. Điều này
được thể hiện bằng một đường thẳng nằm ngang trong thí nghiệm tư duy của
chúng ta (Hình 1.1). Kiến thức sâu rộng của Einstein về toán học và khoa
học được tích lũy dần theo năm tháng. Trong thí nghiệm, ta thể hiện kiến
thức đó bằng một đường thẳng nằm chéo từ dưới lên. Như vậy, ta có được
những gì có thể mong đợi ở một thiên tài.
Nhưng khi ta xem xét khả năng giải quyết vấn đề của Einstein thì có điều gì
đó không ổn. Khởi điểm là năm 1905, khi vừa tốt nghiệp đại học, Einstein đã
trải qua một giai đoạn dài với những tư duy thật sự cách mạng. Trong gần 20
năm sau đó, ông tiến những bước dài trên con đường nghiên cứu khoa học.
Những đột phá quan trọng nhất đều xuất hiện trong cùng một năm đáng nhớ
ở giai đoạn đầu của sự nghiệp. Tuy nhiên, trong những năm sau đó, khả năng
giải quyết vấn đề của Einstein bị rơi rụng đi ít nhiều. Chúng ta thể hiện điều
này bằng một đường thẳng đi xuống. Einstein vẫn tiếp tục hăng say nghiên
cứu các vấn đề vật lý quan trọng nhất. Ông vẫn là người xuất chúng. Thậm
chí, ông còn thu được thêm nhiều kiến thức về vật lý và toán học. Ông có
một khoảng thời gian liên tục tập trung vào công việc và được hợp tác với
những bộ óc vĩ đại nhất thế giới nhưng không tìm ra thêm một lời giải nào
cho các vấn đề khoa học quan trọng.
Chúng ta vốn kỳ vọng khả năng giải quyết vấn đề của Einstein phải tương
quan với trí tuệ và kiến thức của ông. Nhưng khả năng này lại giảm đi khi
kiến thức của ông tăng lên. Sáng tạo dồi dào nhất khi kiến thức ở mức thấp
nhất. Điều này có vẻ không ổn. Ta sẽ loại bỏ các kết quả trong thí nghiệm tư
duy nếu mô hình này không lặp lại trong cuộc đời những người lỗi lạc khác.
Những người sẵn sàng phá bỏ nguyên tắc sẽ giải quyết được các vấn đề bất
khả thi. Họ thường là những người mới đặt chân vào một lĩnh vực và không
chịu tác động của vô số những tiền lệ trước đó.
Không phải vị giáo sư già thông thái Einstein mà chính chàng thanh niên
Einstein vừa tốt nghiệp đại học là người tìm ra lời giải cho những bí ẩn của
không gian và thời gian. Ông làm việc tại phòng sáng chế Thụy Sỹ với
nhiệm vụ xem xét các cải tiến về máy vắt nước dùng trong giặt là. Ông
nghiên cứu vật lý khi rảnh rỗi. Và ông đã phá bỏ các nguyên tắc.
Vấn đề Einstein giải quyết với phương trình E = mc2 thật ra không phải là
điều mới mẻ. Một thế hệ các nhà khoa học đã nỗ lực trả lời câu hỏi tại sao
ánh sáng dường như luôn chuyển động với cùng một tốc độ trong mối tương
quan với người quan sát. Bất kể bạn đang chuyển động cùng hướng hay
ngược chiều với tia sáng thì tốc độ của tia sáng vẫn không thay đổi. Đó là

một trong những vấn đề quan trọng nhưng gây nản lòng nhất trong giới khoa
học. Nhiều tên tuổi lỗi lạc đã gần như tìm ra được giải pháp, nhưng tất cả
đều thất bại chỉ vì một nguyên tắc.
Hàng trăm năm trước, Isaac Newton đã tuyên bố thời gian là tuyệt đối. Thời
gian không đi nhanh hơn hay chậm hơn. Nó là hằng số của vũ trụ. Lý lẽ của
Newton có lý nên ý kiến đó dần ăn sâu bám rễ vào tâm trí của tất cả các nhà
khoa học sau Newton, thậm chí trở thành nền móng của mọi kiến thức khoa
học. Các nhà khoa học thậm chí không tưởng tượng ra việc phá bỏ nguyên
tắc “thời gian tuyệt đối” nên họ không thể giải quyết được vấn đề.
Einstein không gặp rắc rối gì khi phá bỏ nguyên tắc “thời gian tuyệt đối” của
Newton. Ông chỉ đơn giản tưởng tượng rằng với vật này, thời gian có thể đi
nhanh hơn so với vật khác. Điều đó làm thay đổi hoàn toàn vấn đề. Một vài
dòng tính toán (xem Phụ lục B) đã khởi đầu con đường cách mạng hóa thế
giới của Einstein. Nhờ phá bỏ một nguyên tắc, Einstein đã tìm ra lời giải cho
vấn đề hóc búa nhất của khoa học.
Nếu phá bỏ nguyên tắc là bí mật của thiên tài Einstein thì chúng ta có thể
phán đoán khả năng giải quyết vấn đề của ông sẽ giảm sút khi ông không
phá bỏ nguyên tắc nữa – điều này đã xảy ra. Khi các nhà vật lý học lấy công
trình của Einstein làm nền tảng, họ đã tạo ra một lý thuyết mới. Trọng tâm
của lý thuyết này là khái niệm về tính không chắc chắn, theo đó, ta không thể
đoán được một số kết quả. Einstein nhận thấy tính không chắc chắn gây ra
phiền toái. Lý trí mách bảo ông rằng vũ trụ có thể dự đoán được. Ông ghét
những điều không chắc chắn. Ông không thể tin rằng Chúa Trời sẽ chơi trò
xúc xắc với vũ trụ. Ông dừng các khám phá của mình lại và đứng vào đội
ngũ những người thông minh bị rối bời trước những tri thức thông thường.
CÁC VẤN ĐỀ BẤT KHẢ THI: GIÀNH CHIẾN THẮNG KHI CHƠI CỜ
CA-RÔ
Các vấn đề bất khả thi cũng giống như giành chiến thắng khi chơi cờ ca-rô.
Dường như giành chiến thắng là điều không thể. Bạn có thể chơi đi chơi lại,
vận dụng nhiều chiến thuật khác nhau nhưng vẫn không thành công. Nhưng
bạn có thể giành chiến thắng khi chơi cờ ca-rô và giải quyết các vấn đề vô
vọng khác nếu bạn phá bỏ nguyên tắc.
Đi thêm lượt
Khi chơi cờ ca-rô, nếu được đi thêm lượt thì bạn sẽ giành chiến thắng thật dễ

dàng. Bạn có thể thốt lên: “Cái gì vậy?”, “Bạn không thể làm điều đó!”. Tất
nhiên, chơi như vậy là ăn gian nhưng nó sẽ mang lại hiệu quả và giúp giải
quyết vấn đề. Bạn đứng trước lựa chọn hoặc phá bỏ nguyên tắc, hoặc chịu
thất bại.
Có thể bạn không muốn ăn gian khi chơi cờ ca-rô nhưng nếu đó là một vấn
đề quan trọng, khó khăn phải giải quyết thì bạn nghĩ thế nào? Bạn sẽ phá bỏ
nguyên tắc để tạo ra giải pháp hay chịu thất bại? Tất nhiên, tôi không nói đến
các vấn đề đạo đức mà là các nguyên tắc trong đầu ra lệnh cho bạn phải giải
quyết vấn đề như thế nào.

Trên thực tế, không có nhiều người cân nhắc việc sử dụng thêm lượt đi (chơi
ăn gian), nhưng nó lại là một giải pháp tiết kiệm thời gian. Chẳng hạn, sau
một trận đánh trong cuộc Nội chiến Mỹ, Robert E. Lee nói với các cộng sự
rằng ông tin tướng Grant sẽ chuyển quân tới Spotsylvania vì đó là lựa chọn
tốt nhất của ông ta. Lee lên kế hoạch điều quân đi đường tắt tới địa điểm đó.
Như vậy, đội quân của Lee đã “đi thêm một lượt” và tới Spotsylvania trước
quân của Grant.
“Đi thêm lượt” cũng thường được sử dụng trong kinh doanh. Khi nhà sản
xuất thuốc Tylenol biết đối thủ sản xuất thuốc giảm đau Datril chuẩn bị tiến
hành một đợt siêu giảm giá, ngay lập tức họ tiến hành “đi thêm lượt.” Họ
giảm giá sản phẩm của mình xuống bằng giá mà Datril dự định quảng cáo
khiến thông tin giảm giá của Datril trở thành một quả bóng bị xì hơi. Nhờ
thế, Tylenol vẫn tiếp tục giữ vững thị phần của mình.
Sử dụng tài sản của người khác
Có nhiều cách giành chiến thắng khi chơi cờ ca-rô cũng như giải quyết các

vấn đề bất khả thi. Không khó để có được ba ký hiệu trên một hàng nếu bạn
dùng một ký hiệu X với hai ký hiệu O. Tại sao bạn phải tự giới hạn mình vào
những ý tưởng của riêng bạn?
Khi xây dựng kế hoạch cơ sở cho một cuộc tấn công của Nhật Bản vào Trân
Châu Cảng, Đô đốc Harry Yarnell thuộc Hải quân Hoa Kỳ đã xác định các
hướng tấn công tốt nhất cũng như các chiến lược khả thi. Thậm chí, ông còn
mô tả cách tấn công với hai tàu sân bay (hàng không mẫu hạm) Mỹ năm
1932. Hải quân Hoàng gia Nhật Bản nhận ra giá trị của ý tưởng này và biến
kế hoạch của chính vị đô đốc Mỹ thành cuộc không kích chống lại Hải quân
Mỹ thành công. Họ không bận tâm khi dùng kế hoạch tác chiến của người
Mỹ. Nếu nó được việc, hãy sử dụng nó và không cần quan tâm đến nguồn
gốc của nó. Vậy bạn sẽ sử dụng ý tưởng của ai để giải quyết vấn đề?

Định nghĩa chiến thắng một cách linh hoạt
Bạn có thể giành chiến thắng khi chơi cờ ca-rô hoặc tìm ra lời giải cho các
vấn đề hóc búa nếu bạn định nghĩa chiến thắng một cách linh hoạt. Cho phép
mình có một chỗ lệch trong hàng và bạn sẽ luôn giành chiến thắng. Đôi khi,
điều kiện chúng ta đặt ra cho việc giành chiến thắng quá chặt chẽ hoặc
không phù hợp. Khi Winston Churchill trở thành Bộ trưởng Bộ Nội vụ ở tuổi
35, một số bạn bè của ông đã tự hỏi tại sao họ không mong đợi được giữ
những vị trí quan trọng từ khi còn trẻ. Churchill chỉ cáu kỉnh: “Napoleon
giành chiến thắng trận Austerlitz khi bằng tuổi tôi.” Churchill không thể
giành chiến thắng khi đấu tranh với tham vọng của bản thân vì ông định
nghĩa về chiến thắng quá cao. Thay đổi định nghĩa về thành công có thể
mang lại lời giải cho một vấn đề.
Hợp tác

Có lẽ nguyên tắc đối thủ phải thua chính là trở ngại lớn nhất cho cả hai
người chơi trong việc giành chiến thắng. Hãy hợp tác với đối thủ của bạn sao
cho cả hai đều giành chiến thắng. Một lần, tôi chứng kiến cảnh một tòa nhà
bị cháy rụi. Người chủ tòa nhà cảm thấy hài lòng và sở cảnh sát phòng cháy
chữa cháy cũng vậy. Người chủ cần phá bỏ tòa nhà trong khi sở cảnh sát
phòng cháy chữa cháy cần một nơi để luyện tập kỹ năng cứu hỏa. Nhu cầu
của cả hai bên đều được đáp ứng một cách hoàn hảo.
Tất cả những giải pháp trên đều phá bỏ các quy tắc của cờ ca-rô, cũng như
Einstein đã phá bỏ các quy tắc vật lý. Nếu chỉ nỗ lực không thôi thì bạn sẽ
không thể giành chiến thắng trong cờ ca-rô hay tìm ra lời giải cho các vấn đề
hóc búa. Bạn phải phá bỏ các nguyên tắc.
TƯ DUY THEO CÁCH CỦA EINSTEIN: PHÁ BỎ CÁC NGUYÊN TẮC
“Con người cố gắng tự tạo ra một bức tranh thế giới đơn giản và thông minh
theo cách phù hợp với mình; sau đó, họ sẽ cố gắng đổi vũ trụ của họ lấy vô
số các trải nghiệm. Như vậy tức là họ đã vượt qua nó.”
- ALBERT EINSTEIN Tư duy theo cách của Einstein mang lại hiệu quả vì trở ngại lớn nhất khi giải
quyết những vấn đề hóc búa chính là những điều ở ngay trong đầu chúng ta.
Rất khó phá bỏ nguyên tắc! Điều này lý giải tại sao có nhiều người thông
minh nhưng có ít người được như Einstein. Bạn có thể phải phá bỏ một
nguyên tắc vốn được tôn sùng để giải quyết những vấn đề hóc búa của mình.
Henry Ford kiếm được bộn tiền nhờ sản xuất hàng loạt xe ô tô tiện dụng
dòng T, nhưng ông suýt mất trắng toàn bộ tài sản vì chính nguyên tắc xe
dòng T ấy. Ngày càng có nhiều đối thủ cạnh tranh chào bán xe với nhiều chi
tiết bổ sung và nhiều lựa chọn hơn cho tầng lớp trung lưu. Henry đánh mất
thị phần khi vẫn sản xuất loại xe đen dòng T vì ông không dám phá bỏ
nguyên tắc của chính mình.
Nguyên tắc bạn cần phá bỏ có thể vượt qua tri thức thông thường. Bạn và
các đồng nghiệp có thể biết chắc bạn đang mắc một lỗi lầm ngớ ngẩn, nhưng
vượt qua tri thức thông thường dường như là cách duy nhất để giải quyết vấn
đề. Einstein thừa nhận lỗi lầm lớn nhất của ông là đã chỉnh sửa một số
phương trình nhằm biến những tri thức về vũ trụ thành tương hợp với tri
thức thông thường của ông. Những phép tính mách bảo ông rằng vũ trụ hoặc
giãn nở, hoặc đàn hồi. Nhưng ông cảm thấy vũ trụ phải ở trạng thái tĩnh –
một cái liếc nhìn lên bầu trời đêm sẽ khẳng định chân lý đó. Mãi về sau, khi

các nhà thiên văn học quan sát được sự giãn nỡ của vũ trụ, ông mới cải chính
điều này.
Bạn có thể giải quyết những vấn đề bất khả thi như Einstein đã làm. Tất
nhiên việc này không dễ nhưng bạn sẽ thấy vui khi làm theo cách của
Einstein. Phá bỏ các nguyên tắc sẽ mang lạ