TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
BÀI 2 CÁC CUỘC PHÁT KIẾN ĐỊA LÍ
1. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1. Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí


Kinh tế: Châu Âu cần tìm con đường buôn bán trực tiếp với phương
Đông (Ấn Độ, Trung Quốc...) để mua hàng hóa quý như tơ lụa, gia vị,
vàng bạc mà không phải qua các thương nhân Ả Rập, Thổ Nhĩ Kì.



Xã hội: Giai cấp tư sản và quý tộc muốn làm giàu thông qua thương mại
đường biển.



Khoa học – kĩ thuật: Những tiến bộ về hàng hải (la bàn, hải đồ, đóng tàu
lớn...) tạo điều kiện cho việc đi xa.



Tôn giáo: Mong muốn truyền bá đạo Thiên Chúa ra thế giới.

2. Một số cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu
a) Bồ Đào Nha đi đầu


Nhà hàng hải Hen-ri tổ chức các chuyến thám hiểm bờ Tây châu Phi.



Bartolomeu Dias (1487–1488): Tìm ra mũi Hảo Vọng (Nam Phi).



Vasco da Gama (1497–1498): Từ châu Âu, vòng qua châu Phi đến được
Ấn Độ.

b) Tây Ban Nha nổi bật


Christopher Columbus (1492): Đi về hướng Tây để đến châu Á, nhưng
vô tình phát hiện châu Mĩ.



Magellan (1519–1522): Lần đầu tiên thực hiện chuyến đi vòng quanh thế
giới (dù ông mất dọc đường, đoàn của ông hoàn thành hành trình).

3. Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí
a) Tích cực


Mở ra những con đường hàng hải mới nối liền các châu lục.



Phát hiện ra nhiều vùng đất mới, góp phần mở rộng tầm hiểu biết của
con người.



Góp phần phát triển thương mại, giao lưu văn hóa giữa các khu vực.

b) Tiêu cực


Dẫn đến xâm lược, bóc lột thực dân đối với các dân tộc bản địa.



Hủy diệt nền văn hóa bản địa, tàn sát người dân bản xứ, đưa họ vào chế
độ nô lệ.

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST

2. TỰ LUẬN VÌ SAO
Câu 1. Vì sao châu Âu cần tìm con đường biển mới đến phương Đông?
Đáp án phân tích:


Con đường cũ (qua Trung Đông) bị người Ả Rập và Thổ Nhĩ Kì kiểm
soát, làm giá hàng hóa tăng cao.



Nhu cầu tơ lụa, hương liệu, vàng bạc từ phương Đông tăng mạnh.



Các nước châu Âu muốn chủ động buôn bán, giảm chi phí, tăng lợi
nhuận.
⟶ Do đó, họ cần tìm con đường hàng hải mới để giao thương trực tiếp.

Câu 2. Vì sao các nước Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha đi đầu trong các cuộc
phát kiến địa lí?
Đáp án phân tích:


Có vị trí địa lí thuận lợi giáp Đại Tây Dương, thuận tiện cho việc ra khơi.



Chính quyền ủng hộ mạnh mẽ việc khám phá và mở rộng thuộc địa.



Có truyền thống hàng hải và những nhà hàng hải giỏi.



Có động cơ kinh tế và tôn giáo: làm giàu và truyền đạo.
⟶ Vì thế, họ là những nước tiên phong phát kiến địa lí.

Câu 3. Vì sao Columbus lại đi về hướng Tây để tìm Ấn Độ?
Đáp án phân tích:


Ông tin rằng Trái Đất hình cầu, nên đi về hướng Tây cũng sẽ tới phương
Đông.



Muốn tìm con đường ngắn hơn đến Ấn Độ thay vì vòng qua châu Phi.



Được sự tài trợ của vua Tây Ban Nha, tạo điều kiện cho ông thực hiện
kế hoạch.
⟶ Dù không đến được Ấn Độ, ông đã phát hiện ra châu Mĩ.

Câu 4. Vì sao cuộc hành trình của Magellan có ý nghĩa lớn?
Đáp án phân tích:


Lần đầu tiên chứng minh Trái Đất hình cầu bằng thực tế đi vòng quanh
thế giới.



Mở rộng kiến thức về địa lí, các đại dương, các vùng đất mới.

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST


Thúc đẩy sự giao lưu buôn bán và khám phá toàn cầu.
⟶ Là một bước ngoặt trong lịch sử hàng hải và địa lí thế giới.

Câu 5. Vì sao các cuộc phát kiến địa lí là bước ngoặt lớn trong lịch sử thế
giới?
Đáp án phân tích:


Thay đổi cách nhìn của con người về thế giới và không gian sống.



Gắn kết các châu lục qua đường hàng hải và thương mại.



Tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế, trao đổi văn hóa.
⟶ Mở ra thời đại khám phá, mở rộng thuộc địa trên toàn cầu.

Câu 6. Vì sao các cuộc phát kiến địa lí lại dẫn đến xâm lược thực dân?
Đáp án phân tích:


Sau khi phát hiện vùng đất mới, các nước châu Âu muốn chiếm giữ và
khai thác tài nguyên.



Dùng vũ lực để áp đặt quyền cai trị, bóc lột nhân dân bản địa.



Thực dân hóa các khu vực ở châu Á, châu Phi, châu Mĩ nhằm làm giàu
cho chính quốc.
⟶ Biến các cuộc phát kiến thành cuộc xâm lược thuộc địa quy mô lớn.

Câu 7. Vì sao phát kiến địa lí được xem là kết quả của sự tiến bộ khoa học –
kĩ thuật?
Đáp án phân tích:


Nhờ sự tiến bộ của kĩ thuật đóng tàu lớn, chắc chắn hơn.



Có la bàn, bản đồ hàng hải, giúp xác định phương hướng và vị trí.



Những kiến thức mới về thiên văn, địa lí được ứng dụng vào đi biển.
⟶ Các tiến bộ khoa học là điều kiện vật chất và kĩ thuật cho các chuyến
thám hiểm xa bờ.

3 TỰ LUẬN TẠI SAO
Câu 1: Tại sao vào cuối thế kỉ XV, châu Âu diễn ra nhiều cuộc phát kiến địa
lí?
Trả lời:


Kinh tế: Sự phát triển của công – thương nghiệp khiến nhu cầu tìm kiếm
thị trường, nguyên liệu, vàng bạc tăng mạnh.

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST


Chính trị – xã hội: Giai cấp tư sản muốn phá bỏ sự bó buộc của chế độ
phong kiến, mở rộng giao thương.



Khoa học – kĩ thuật: La bàn, bản đồ, kĩ thuật đóng tàu phát triển tạo điều
kiện thuận lợi cho hải hành.



Tôn giáo: Giáo hội muốn truyền bá Thiên Chúa giáo tới các vùng đất
mới.

Câu 2: Tại sao các nước châu Âu quan tâm đến việc tìm con đường biển
sang phương Đông?
Trả lời:


Thương mại: Hàng hóa phương Đông (tơ lụa, hương liệu, đá quý) rất có
giá trị ở châu Âu.



Đường bộ bị cản trở: Con đường bộ truyền thống bị người Ả Rập và Thổ
Nhĩ Kì kiểm soát, thu thuế nặng.



An toàn hơn: Con đường biển được cho là ít bị cản trở, vận chuyển hàng
hóa với khối lượng lớn hơn.

Câu 3: Tại sao các cuộc phát kiến địa lí lại có ảnh hưởng lớn đến lịch sử thế
giới?
Trả lời:


Mở rộng nhận thức: Người châu Âu biết đến sự tồn tại của châu Mĩ,
đường biển sang châu Á.



Giao lưu kinh tế – văn hoá: Thúc đẩy buôn bán, trao đổi hàng hoá và
văn hóa giữa các châu lục.



Bắt đầu quá trình xâm lược thuộc địa: Mở đường cho chủ nghĩa thực
dân xâm chiếm các vùng đất mới.

Câu 4: Tại sao nói các cuộc phát kiến địa lí là cuộc cách mạng trong lĩnh
vực địa lí?
Trả lời:


Thay đổi nhận thức: Đập tan quan niệm cũ cho rằng Trái Đất là phẳng
và châu Âu là trung tâm thế giới.



Bổ sung kiến thức mới: Bản đồ thế giới được hoàn chỉnh hơn, nhiều
vùng đất mới được phát hiện.



Gắn với khoa học: Việc ứng dụng khoa học – kĩ thuật (tàu, la bàn, bản
đồ) đánh dấu bước tiến mới.

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST

Câu 5: Tại sao nói các cuộc phát kiến địa lí góp phần làm giàu cho tư sản
châu Âu?
Trả lời:


Chiếm thuộc địa: Tư sản châu Âu xâm chiếm vùng đất mới, khai thác tài
nguyên (vàng, bạc, nô lệ).



Mở rộng thị trường: Giao thương buôn bán được mở rộng sang nhiều
châu lục.



Tích lũy vốn: Tạo điều kiện hình thành các công ty thương mại và tích
lũy tư bản ban đầu.

Câu 6: Tại sao người da đỏ và người bản địa bị thiệt hại nặng nề sau các
cuộc phát kiến?
Trả lời:


Xâm lược, bóc lột: Họ bị thực dân xâm chiếm, biến thành nô lệ hoặc bị
bóc lột thậm tệ.



Dịch bệnh: Tiếp xúc với người châu Âu làm lây lan dịch bệnh mà người
bản địa không có miễn dịch.



Mất văn hóa: Văn hóa bản địa bị phá hủy hoặc mai một do sự áp đặt văn
hóa châu Âu.

Câu 7: Tại sao các nước Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha đi đầu trong các cuộc
phát kiến địa lí?
Trả lời:


Vị trí địa lí: Gần biển, thuận lợi cho việc đóng tàu và ra khơi khám phá.



Kinh tế: Mong muốn tìm nguồn vàng bạc và hàng hóa từ phương Đông.



Chính trị: Nhà nước ủng hộ phát kiến để tăng cường sức mạnh quốc gia
và truyền bá Thiên Chúa giáo.

4. TỰ LUẬN PHÂN TÍCH
Câu 1: Phân tích nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí cuối thế kỉ
XV – đầu thế kỉ XVI.
Trả lời:


Kinh tế: Thương mại phát triển, nhu cầu hàng hóa từ phương Đông tăng
cao.

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST


Chính trị – xã hội: Giai cấp tư sản muốn phá vỡ sự kìm hãm của phong
kiến để vươn ra thế giới.



Khoa học – kỹ thuật: Có tiến bộ trong la bàn, bản đồ, tàu biển giúp
chuyến đi an toàn hơn.



Tôn giáo: Giáo hội mong muốn truyền đạo, mở rộng tầm ảnh hưởng.

⟹ Các yếu tố kinh tế, xã hội, khoa học, tôn giáo kết hợp đã thúc đẩy mạnh mẽ
các cuộc phát kiến.
Câu 2: Phân tích vai trò của Christopher Columbus trong các cuộc phát
kiến địa lí.
Trả lời:


Chuyến đi tiêu biểu: Năm 1492, ông vượt Đại Tây Dương và tìm ra châu
Mĩ (dù nhầm là Ấn Độ).



Thúc đẩy nhận thức mới: Mở ra nhận thức về sự tồn tại của Tân Thế
Giới.



Mở đường xâm chiếm: Tạo tiền đề cho Tây Ban Nha và châu Âu xâm
chiếm châu Mĩ.

⟹ Columbus là nhân vật tiêu biểu, đánh dấu bước ngoặt lớn của các cuộc phát
kiến địa lí.
Câu 3: Phân tích hệ quả tích cực của các cuộc phát kiến địa lí đối với thế
giới.
Trả lời:


Kinh tế: Mở rộng thị trường, thúc đẩy giao thương quốc tế.



Khoa học: Hoàn thiện bản đồ thế giới, khẳng định Trái Đất hình cầu.



Văn hoá – xã hội: Giao lưu văn hóa giữa các châu lục được đẩy mạnh.

⟹ Các phát kiến giúp thế giới bước vào thời đại toàn cầu hóa sơ khai.
Câu 4: Phân tích hệ quả tiêu cực của các cuộc phát kiến địa lí.
Trả lời:


Xâm lược thuộc địa: Dẫn tới việc thực dân châu Âu xâm chiếm và bóc
lột các nước khác.



Nô lệ hóa: Người bản địa bị biến thành nô lệ, nhân quyền bị chà đạp.



Hủy hoại văn hóa: Văn hóa bản địa bị tàn phá hoặc mất đi hoàn toàn.

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
⟹ Dù mang tính khám phá, nhưng các phát kiến cũng mở đầu cho chủ nghĩa
thực dân.
Câu 5: Phân tích ảnh hưởng của các cuộc phát kiến địa lí đến châu Âu.
Trả lời:


Kinh tế: Tích lũy vốn lớn từ khai thác thuộc địa, buôn bán toàn cầu.



Xã hội: Giai cấp tư sản ngày càng giàu, chuẩn bị điều kiện cho chủ nghĩa
tư bản phát triển.



Chính trị: Các quốc gia lớn mạnh hơn, mở rộng lãnh thổ và ảnh hưởng
quốc tế.

⟹ Các phát kiến làm thay đổi căn bản vị thế châu Âu trên thế giới.
Câu 6: Phân tích vai trò của khoa học – kĩ thuật trong việc thúc đẩy các
cuộc phát kiến địa lí.
Trả lời:


Phát minh mới: La bàn, bản đồ hàng hải chính xác, tàu caravel hiện đại.



Tăng an toàn: Giúp thủy thủ định hướng chính xác, vượt qua biển khơi
xa lạ.



Khả năng tổ chức: Giúp các chuyến đi xa trở nên khả thi và hiệu quả
hơn.

⟹ Tiến bộ kĩ thuật là nền tảng vững chắc cho thành công của các chuyến đi
khám phá.
Câu 7: Phân tích mối quan hệ giữa phát kiến địa lí và chủ nghĩa thực dân.
Trả lời:


Khởi đầu: Phát kiến địa lí giúp người châu Âu tiếp cận những vùng đất
mới.



Tham vọng: Họ nhanh chóng biến phát kiến thành cơ hội chiếm đất, bóc
lột tài nguyên.



Hệ quả: Dẫn đến quá trình xâm lược thuộc địa, hình thành hệ thống thuộc
địa toàn cầu.

⟹ Phát kiến địa lí là bước mở đầu cho sự bành trướng của chủ nghĩa thực dân.
5. TỰ LUẬN CHỨNG MINH
Câu 1:

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
Chứng minh rằng các cuộc phát kiến địa lí là kết quả của nhu cầu phát
triển kinh tế - thương mại của châu Âu.
Đáp án phân tích:


Trong thế kỉ XV, kinh tế hàng hóa - tiền tệ ở châu Âu phát triển mạnh,
nhu cầu mở rộng thị trường, tìm kiếm nguồn nguyên liệu, vàng bạc,
gia vị, nô lệ… ngày càng lớn.



Thương nhân cần tìm đường biển mới đến phương Đông, thay thế con
đường bộ cũ bị người Ả Rập và Thổ Nhĩ Kỳ kiểm soát.



Nhà nước phong kiến và tầng lớp tư sản mới nổi tài trợ các chuyến đi
biển xa, mong kiếm lợi nhuận cao.
→ Do đó, các cuộc phát kiến địa lí là kết quả trực tiếp của nhu cầu
phát triển kinh tế - thương mại.

Câu 2:
Chứng minh rằng khoa học – kĩ thuật có vai trò quan trọng đối với thành
công của các cuộc phát kiến địa lí.
Đáp án phân tích:


Nhờ các tiến bộ về hàng hải, như: la bàn, bản đồ hàng hải, tàu buồm
lớn (tàu caraven, carrack)… nên các thủy thủ có thể vượt đại dương dài
ngày.



Các nhà hàng hải như B. Đi-a-xơ, Va-xcô đơ Ga-ma, C. Cô-lôm-bô… sử
dụng thành thạo la bàn và kĩ năng định hướng bằng sao trời, giúp họ
không lạc đường.
→ Khoa học – kĩ thuật là yếu tố then chốt giúp con người tự tin vượt đại
dương, mở ra kỉ nguyên hàng hải.

Câu 3:
Chứng minh rằng các cuộc phát kiến địa lí đã làm thay đổi nhận thức của
con người về thế giới.
Đáp án phân tích:


Trước thế kỉ XV, người châu Âu tin rằng Trái Đất phẳng, châu Âu là
trung tâm vũ trụ.



Sau các phát kiến, châu Mỹ, châu Đại Dương, các đảo và vùng biển
mới được phát hiện.



Xác nhận Trái Đất có hình cầu, có nhiều lục địa và đại dương chưa từng
biết đến.
→ Các phát kiến đã mở rộng hiểu biết của nhân loại, thay đổi tư duy về
địa lí và khoa học.

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST

Câu 4:
Chứng minh rằng các cuộc phát kiến địa lí đã góp phần hình thành chủ
nghĩa tư bản ở châu Âu.
Đáp án phân tích:


Các nước phát kiến thu được vàng bạc, nô lệ, sản vật từ thuộc địa, làm
tăng tích lũy vốn.



Các công ty thương mại lớn ra đời (ví dụ: Công ty Đông Ấn Anh, Hà
Lan…) đầu tư vào thương mại và sản xuất.



Hình thành giai cấp tư sản, thúc đẩy kinh tế hàng hóa – tiền tệ và sản
xuất công nghiệp.
→ Các phát kiến địa lí tạo điều kiện thuận lợi để chủ nghĩa tư bản
hình thành và phát triển.

Câu 5:
Chứng minh rằng các cuộc phát kiến địa lí đã dẫn đến hệ quả tiêu cực đối
với các dân tộc bản địa.
Đáp án phân tích:


Nhiều vùng đất bị xâm chiếm trở thành thuộc địa như: Mĩ, Nam Mĩ, Ấn
Độ, châu Phi…



Dân bản địa bị bóc lột, nô dịch, thậm chí diệt chủng (ví dụ: thổ dân da
đỏ ở Mĩ).



Văn hóa bản địa bị xóa bỏ, thay thế bằng văn hóa phương Tây.
→ Dù mang lại lợi ích cho châu Âu, nhưng các phát kiến gây hậu quả
nặng nề cho người bản địa.

Câu 6:
Chứng minh rằng châu Âu đã trở thành trung tâm thương mại lớn sau các
cuộc phát kiến địa lí.
Đáp án phân tích:


Sau phát kiến, châu Âu thiết lập hệ thống thương mại toàn cầu, kiểm
soát các tuyến hàng hải.



Các thành phố cảng như Lisbon, Amsterdam, London trở thành trung
tâm buôn bán quốc tế.



Hàng hóa từ châu Á, châu Mỹ, châu Phi đổ về châu Âu: gia vị, đường,
vàng, nô lệ…

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
→ Châu Âu nắm giữ vai trò trung tâm kinh tế, thương mại toàn cầu
trong nhiều thế kỉ sau đó.
Câu 7:
Chứng minh rằng cuộc phát kiến của C. Cô-lôm-bô đã có ý nghĩa lịch sử to
lớn.
Đáp án phân tích:


C. Cô-lôm-bô (1492) phát hiện ra châu Mĩ, một lục địa hoàn toàn mới
đối với châu Âu.



Từ đó, châu Âu mở rộng giao lưu, chiếm đóng, khai thác thuộc địa Mĩ.



Cuộc phát kiến đã mở ra kỉ nguyên khám phá thế giới mới, góp phần
hình thành các đế quốc thực dân.
→ Đây là một trong những cuộc phát kiến có ảnh hưởng sâu sắc nhất
đến lịch sử nhân loại.

6. TỰ LUẬN LIÊN HỆ THỰC TẾ
Câu 1:
Từ bài học về các cuộc phát kiến địa lí, em rút ra bài học gì trong việc chinh
phục tri thức hôm nay?
Đáp án phân tích:


Các nhà thám hiểm như C. Cô-lôm-bô, Va-xcô đơ Ga-ma… dũng cảm,
kiên trì, vượt hiểm nguy để khám phá thế giới.



Dạy ta tinh thần tìm tòi, sáng tạo, khám phá cái mới, không sợ thất bại.
→ Trong học tập, em cần chủ động nghiên cứu, không ngừng sáng tạo,
dám đặt câu hỏi và tự tìm lời giải.

Câu 2:
Em thấy những điểm giống và khác nhau giữa các cuộc phát kiến địa lí xưa
với các chuyến khám phá không gian hiện nay?
Đáp án phân tích:


Giống: Đều mang tinh thần khám phá, mở rộng hiểu biết về thế giới.



Khác:
o

Thời xưa khám phá biển cả, lục địa mới, còn nay là vũ trụ, sao
Hỏa, Mặt Trăng…

o

Xưa dựa vào tàu buồm, la bàn; nay dùng tàu vũ trụ, công nghệ
hiện đại.

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
→ Nhưng điểm chung là đều thể hiện khát vọng chinh phục giới
hạn của con người.
Câu 3:
Nếu là một nhà thám hiểm thế kỉ XV, em sẽ chuẩn bị những gì cho hành
trình vượt đại dương?
Đáp án phân tích:


Trang bị tàu thuyền vững chắc, lương thực, nước uống, thuốc men.



Cần có bản đồ, la bàn, người hiểu thiên văn – hàng hải.



Quan trọng nhất là lòng can đảm, ý chí kiên cường, không sợ gian khổ.
→ Như vậy mới đủ sức vượt trùng khơi khám phá thế giới.

Câu 4:
Theo em, vì sao các quốc gia hiện nay vẫn quan tâm đầu tư thám hiểm biển
và không gian?
Đáp án phân tích:


Biển và không gian chứa nhiều tài nguyên quý giá (khoáng sản, năng
lượng, tri thức).



Ai làm chủ trước sẽ có ưu thế khoa học – kinh tế – quân sự.



Cũng như thời phát kiến địa lí, thám hiểm là bước đi quan trọng trong
phát triển quốc gia.
→ Do đó, việc đầu tư vào các lĩnh vực này là chiến lược lâu dài và cần
thiết.

Câu 5:
Em có suy nghĩ gì về việc một số quốc gia ngày nay vẫn khai thác tài
nguyên từ các nước chậm phát triển?
Đáp án phân tích:


Điều này có nét giống với việc châu Âu khai thác thuộc địa sau phát
kiến địa lí.



Gây ra bất bình đẳng trong phát triển, có thể dẫn đến xung đột lợi ích.
→ Cần hợp tác công bằng, phát triển bền vững, tôn trọng quyền lợi các
quốc gia.

Câu 6:

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
Hãy nêu ví dụ thực tế cho thấy các nước vẫn đang tiếp tục phát kiến, mở
rộng hiểu biết về thế giới.
Đáp án phân tích:


Ví dụ: Các sứ mệnh NASA khám phá sao Hỏa, tàu ngầm thám hiểm
đáy biển Mariana.



Nhiều quốc gia đầu tư vào AI, công nghệ sinh học, robot… để hiểu sâu
hơn về con người và thế giới.
→ Dù khác thời đại, con người vẫn tiếp tục phát kiến, không ngừng tiến
bộ.

Câu 7:
Từ những bài học lịch sử, em đề xuất điều gì để thế giới hôm nay tránh lặp
lại những hậu quả do phát kiến địa lí gây ra?
Đáp án phân tích:


Tránh xâm chiếm, áp đặt văn hóa, hủy hoại môi trường như các thế lực
thực dân xưa.



Cần phát kiến theo hướng bình đẳng, tôn trọng nhân quyền và môi
trường.
→ Học lịch sử để không lặp lại sai lầm, hướng tới một thế giới phát triển
bền vững và nhân văn.

7. TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI NGẮN
1. Phát kiến địa lí là gì?
→ Là những cuộc khám phá những vùng đất mới chưa được biết đến vào
thời đó.
2. Thời gian diễn ra các cuộc phát kiến địa lí?
→ Từ cuối thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVII.
3. Mục đích chính của các cuộc phát kiến địa lí?
→ Tìm con đường hàng hải mới đến Ấn Độ và phương Đông.
4. Nguyên nhân thúc đẩy các cuộc phát kiến địa lí?
→ Do nhu cầu tìm kiếm thị trường, vàng bạc, nguyên liệu, gia vị và sự
tiến bộ về khoa học - kĩ thuật.
5. Hai quốc gia đi đầu trong các cuộc phát kiến địa lí?
→ Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha.
6. Ai là người đầu tiên đi vòng quanh châu Phi đến Ấn Độ?
→ Vasco da Gama (1498).
7. Ai là người đầu tiên đi vòng quanh thế giới bằng đường biển?
→ Magellan (1519–1522).
8. Ai là người tìm ra châu Mỹ?
→ Christopher Columbus (1492).

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
9. Columbus nhầm lẫn châu Mỹ với châu lục nào?
→ Châu Á (Ấn Độ).
10.Tên gọi của con đường đi qua cực Nam châu Mỹ do Magellan tìm ra?
→ Eo biển Magellan.
11.Tàu của Magellan cập bến quần đảo nào ở châu Á?
→ Quần đảo Philippines.
12.Tên con tàu duy nhất hoàn thành chuyến đi vòng quanh thế giới của
Magellan?
→ Victoria.
13.Ý nghĩa của chuyến đi của Magellan?
→ Chứng minh Trái Đất hình cầu, mở rộng kiến thức địa lí.
14.Các cuộc phát kiến địa lí mở ra thời kì gì cho châu Âu?
→ Thời kì bành trướng ra bên ngoài.
15.Các vùng đất mới bị phát hiện chủ yếu ở đâu?
→ Châu Mỹ, châu Phi, châu Á.
16.Phát kiến địa lí có ảnh hưởng như thế nào tới kinh tế châu Âu?
→ Thúc đẩy thương nghiệp, tăng cường trao đổi hàng hóa.
17.Tác động tiêu cực của các cuộc phát kiến địa lí?
→ Dẫn đến xâm lược thuộc địa, áp bức người bản địa.
18.Ai là người vượt qua mũi Hảo Vọng?
→ Bartolomeu Dias (1488).
19.Vì sao gọi là “mũi Hảo Vọng”?
→ Vì là hy vọng tìm được đường biển tới Ấn Độ.
20.Nơi Columbus cập bến trong hành trình đầu tiên là đâu?
→ Một trong các đảo ở vùng biển Caribe.
21.Các cuộc phát kiến địa lí gắn với giai đoạn nào của châu Âu?
→ Thời kì Phục hưng.
22.Tôn giáo nào được các nước châu Âu truyền bá trong quá trình phát kiến?
→ Thiên Chúa giáo.
23.Những phương tiện nào hỗ trợ cho các chuyến đi biển?
→ La bàn, hải đồ, tàu lớn.
24.Tại sao gọi là "phát kiến"?
→ Vì khám phá ra các vùng đất chưa được biết đến ở châu Âu thời đó.
25.Ai là người Bồ Đào Nha nổi tiếng với chuyến đi đến Ấn Độ?
→ Vasco da Gama.
26.Columbus thực hiện chuyến đi dưới sự tài trợ của nước nào?
→ Tây Ban Nha.
27.Hệ quả của việc người châu Âu đến châu Mỹ?
→ Diệt vong nền văn minh bản địa, bóc lột người bản địa và nô lệ da đen.
28.Các cuộc phát kiến địa lí làm tăng sự giàu có cho giai cấp nào ở châu Âu?
→ Tư sản.
29.Ai là người chỉ huy đoàn thám hiểm đầu tiên đi hết vòng quanh thế giới?
→ Magellan (người Bồ Đào Nha, đi cho Tây Ban Nha).

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
30.Những cuộc phát kiến địa lí tạo tiền đề cho hiện tượng lịch sử nào?
→ Chủ nghĩa thực dân và mở rộng thuộc địa.
8. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI
1.
2.
3.
4.

Các cuộc phát kiến địa lí diễn ra chủ yếu vào thế kỉ XVII. (Sai)
Vasco da Gama là người đầu tiên đi đến Ấn Độ bằng đường biển. (Đúng)
Christopher Columbus tìm ra châu Mỹ vào năm 1492. (Đúng)
Magellan là người đầu tiên đi vòng quanh thế giới. (Sai – ông không đi
hết, nhưng đoàn của ông thì có)
5. Bartolomeu Dias là người vượt qua mũi Hảo Vọng. (Đúng)
6. Columbus đi theo hướng Đông để đến châu Á. (Sai – ông đi hướng Tây)
7. Eo biển Magellan nằm ở châu Á. (Sai)
8. Các cuộc phát kiến địa lí do Pháp và Anh khởi xướng. (Sai – là Bồ Đào
Nha và Tây Ban Nha)
9. Người châu Âu đã đem đến nền văn minh cho châu Mỹ. (Sai – họ hủy
hoại nền văn minh bản địa)
10.Tàu Victoria là con tàu duy nhất trong đoàn Magellan quay về châu Âu.
(Đúng)
11.Các cuộc phát kiến địa lí thúc đẩy sự phát triển của tư bản phương Tây.
(Đúng)
12.Sự ra đời của các cuộc phát kiến gắn liền với nhu cầu tìm gia vị. (Đúng)
13.Các nhà thám hiểm đều quay về nguyên vẹn sau hành trình. (Sai)
14.Chuyến đi của Magellan kéo dài gần 10 năm. (Sai – kéo dài khoảng 3
năm)
15.Phát kiến địa lí giúp người châu Âu hiểu hơn về thế giới. (Đúng)
16.Trong quá trình phát kiến, người châu Âu đã áp đặt văn hóa và tôn giáo
lên người bản địa. (Đúng)
17.Columbus thực hiện chuyến đi nhờ sự tài trợ của Anh. (Sai – Tây Ban
Nha)
18.Sau phát kiến địa lí, việc buôn bán trên biển trở nên sôi động. (Đúng)
19.Các cuộc phát kiến địa lí hoàn toàn có lợi cho người bản địa. (Sai)
20.Các quốc gia châu Âu trở nên giàu mạnh nhờ khai thác thuộc địa. (Đúng)
21.Người da đỏ ở châu Mỹ bị tuyệt diệt bởi chiến tranh và bệnh tật. (Đúng)
22.Tôn giáo Thiên Chúa giáo được truyền bá mạnh mẽ qua các phát kiến.
(Đúng)
23.Các vùng đất mới được gọi là "thuộc địa". (Đúng)
24.Các cuộc phát kiến địa lí hoàn toàn do cá nhân thực hiện, không có nhà
nước hỗ trợ. (Sai)
25.Các công cụ định vị trên biển như la bàn, bản đồ đóng vai trò quan trọng.
(Đúng)
26.Phát kiến địa lí là khởi đầu của chủ nghĩa tư bản châu Âu. (Đúng)
27.Người da đen châu Phi bị bắt sang châu Mỹ làm nô lệ sau phát kiến địa lí.
(Đúng)

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
28.Chuyến đi của Columbus đã mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử thế giới.
(Đúng)
29.Các phát kiến địa lí không làm thay đổi cán cân quyền lực thế giới. (Sai)
30.Hệ quả của phát kiến địa lí là sự hình thành các đế quốc thực dân. (Đúng)
9. TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN
1. Mục đích ban đầu của các cuộc phát kiến địa lí là gì?
A. Tìm vàng bạc châu báu
B. Khám phá thế giới mới
C. Mở rộng buôn bán, tìm đường biển mới
D. Truyền bá tôn giáo
→ Đáp án: C
2. Nguyên nhân sâu xa của các cuộc phát kiến địa lí là gì?
A. Mong muốn truyền giáo
B. Sự phát triển của kinh tế hàng hóa
C. Sự khủng hoảng của châu Âu
D. Khát vọng chinh phục thế giới
→ Đáp án: B
3. Quốc gia tiên phong trong các cuộc phát kiến địa lí là:
A. Tây Ban Nha
B. Anh
C. Pháp
D. Bồ Đào Nha
→ Đáp án: D
4. Người đi vòng quanh châu Phi đến Ấn Độ đầu tiên là:
A. Magellan
B. Vasco da Gama
C. Columbus
D. Bartolomeu Dias
→ Đáp án: B
5. Người tìm ra mũi Hảo Vọng là:
A. Vasco da Gama
B. Diaz
C. Magellan
D. Marco Polo
→ Đáp án: B
6. Người đã phát hiện ra châu Mỹ năm 1492 là:
A. Marco Polo
B. Magellan
C. Columbus
D. Vasco da Gama
→ Đáp án: C

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
7. Tên gọi cũ của châu Mỹ theo các thủy thủ châu Âu là:
A. Ấn Độ
B. Tân thế giới
C. Viễn Đông
D. Châu Úc
→ Đáp án: A
8. Người thực hiện chuyến đi vòng quanh thế giới đầu tiên là:
A. Columbus
B. Diaz
C. Magellan
D. Vasco da Gama
→ Đáp án: C
9. Cuộc hành trình vòng quanh thế giới của Magellan kéo dài:
A. 2 năm
B. 3 năm
C. 5 năm
D. 7 năm
→ Đáp án: B
10.Những người bản địa châu Mỹ bị người châu Âu gọi nhầm là:
A. Da đỏ
B. Ấn Độ
C. Dân bản địa
D. Inca
→ Đáp án: A
11.Cuộc phát kiến địa lí dẫn đến sự hình thành:
A. Chủ nghĩa thực dân
B. Hệ thống nông nô
C. Cộng đồng thương mại thế giới
D. Công nghiệp hoá
→ Đáp án: A
12.Hệ quả tích cực của các cuộc phát kiến địa lí là:
A. Mở rộng giao lưu buôn bán
B. Tàn phá nền văn hóa bản địa
C. Gây chiến tranh
D. Lập thuộc địa
→ Đáp án: A
13.Columbus đã đặt chân đến đâu vào năm 1492?
A. Ấn Độ
B. Trung Quốc
C. Một số đảo vùng Caribê
D. Nhật Bản
→ Đáp án: C
14.Quá trình khám phá thế giới mới có ý nghĩa gì?
A. Làm giàu cho vua chúa châu Âu

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
B. Tạo điều kiện cho thương mại phát triển
C. Gây chia rẽ dân tộc
D. Tăng cường chiến tranh
→ Đáp án: B
15.Phát kiến địa lí gắn với thương nhân, quý tộc... phản ánh:
A. Nhu cầu thị trường mới
B. Tinh thần mạo hiểm
C. Khao khát vàng bạc
D. Tôn giáo phát triển
→ Đáp án: A
16.Cùng thời với Vasco da Gama là:
A. Magellan
B. Columbus
C. Diaz
D. Marco Polo
→ Đáp án: C
17.Quốc gia nào đi đầu trong việc lập thuộc địa sau phát kiến?
A. Anh
B. Tây Ban Nha
C. Đức
D. Hà Lan
→ Đáp án: B
18.Một trong những hệ quả tiêu cực của phát kiến là:
A. Trao đổi văn hóa
B. Diệt chủng người bản địa
C. Phát triển khoa học
D. Giao lưu tôn giáo
→ Đáp án: B
19.Người châu Âu nghĩ châu Mỹ là Ấn Độ vì:
A. Tên gọi sai của Columbus
B. Thiếu hiểu biết địa lý
C. Giống phong tục Ấn Độ
D. Do bản đồ sai
→ Đáp án: A
20.Việc Columbus nhầm lẫn dẫn đến tên gọi nào?
A. Da đỏ
B. Người da đen
C. Người Ấn
D. Người Á Đông
→ Đáp án: C
21.Phát kiến địa lí giúp thay đổi nhận thức địa lí như thế nào?
A. Khẳng định Trái Đất hình vuông
B. Thay đổi bản đồ thế giới
C. Xóa bỏ châu Á

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
D. Loại bỏ châu Phi
→ Đáp án: B
22.Tác động về mặt kinh tế của phát kiến địa lí là:
A. Mở rộng giao thương toàn cầu
B. Cấm vận thương mại
C. Đóng cửa các quốc gia
D. Cắt đứt liên lạc các châu lục
→ Đáp án: A
23.Tư tưởng chỉ đạo của nhà thám hiểm là gì?
A. Khám phá để thống trị
B. Vừa buôn bán vừa truyền giáo
C. Giao lưu hòa bình
D. Tạo thuộc địa
→ Đáp án: B
24.Magellan khởi hành từ quốc gia nào?
A. Anh
B. Tây Ban Nha
C. Bồ Đào Nha
D. Ý
→ Đáp án: B
25.Sự kiện nào khẳng định Trái Đất hình cầu?
A. Vasco da Gama đến Ấn Độ
B. Columbus đến châu Mỹ
C. Magellan vòng quanh thế giới
D. Diaz đến mũi Hảo Vọng
→ Đáp án: C
26.Trước các phát kiến địa lí, người châu Âu tin rằng:
A. Trái Đất phẳng
B. Trái Đất tròn
C. Có nhiều hành tinh
D. Không tồn tại đại dương
→ Đáp án: A
27.Nhu cầu hàng hóa phương Đông thúc đẩy phát kiến nào?
A. Đến Trung Quốc
B. Đến Ấn Độ bằng đường biển
C. Tìm ra châu Mỹ
D. Tìm Bắc Cực
→ Đáp án: B
28.Người châu Âu buộc dân bản địa làm gì?
A. Làm việc tự do
B. Bán hàng
C. Lao động cưỡng bức
D. Làm giáo sĩ
→ Đáp án: C

TÀI LIỆU ÔN HSG 7 THEO KT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC S.CTST
29.Các cuộc phát kiến địa lí chủ yếu diễn ra vào thời gian nào?
A. Thế kỉ XII–XIII
B. Thế kỉ XIV–XV
C. Thế kỉ XV–XVI
D. Thế kỉ XVII–XVIII
→ Đáp án: C
30.Cuộc phát kiến địa lí đã góp phần:
A. Xác lập chủ nghĩa tư bản
B. Khôi phục nông nô
C. Thúc đẩy phong kiến
D. Phát triển lãnh chúa
→ Đáp án: A
10. SƠ ĐỒ TƯ DUY
Chủ đề trung tâm (Giữa):
🔍 Các cuộc phát kiến địa lí
Các nhánh chính:
1. Nguyên nhân
o Kinh tế: nhu cầu buôn bán, hàng hóa phương Đông
o Khoa học kỹ thuật: la bàn, tàu biển
o Chính trị: tìm thuộc địa mới
o Tôn giáo: truyền bá Thiên chúa giáo
2. Những cuộc phát kiến lớn
o Bồ Đào Nha: Diaz, Vasco da Gama
o Tây Ban Nha: Columbus, Magellan
3. Hệ quả
o Kinh tế: mở rộng giao thương quốc tế
o Xã hội: nô dịch hoá, tàn sát dân bản địa
o Chính trị: hình thành các đế quốc thuộc địa
o Khoa học: khẳng định Trái Đất hình cầu
4. Ý nghĩa
o Thay đổi nhận thức về thế giới
o Thúc đẩy sự phát triển của chủ nghĩa tư bản
o Mở đầu thời đại khám phá thế giới