Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
CHƯƠNG I. TÂY ÂU TỪ THẾ KỈ V ĐẾN NỬA ĐẦU THẾ KỈ XVI
Bài 1
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CHẾ ĐỘ PHONG
KIẾN Ở TÂY ÂU
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức:
- Kể lại được những sự kiện chủ yếu về quá trình hình thành xã hội phong kiến ở
Tây Âu.
– Trình bày được những đặc điểm của lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của
chế độ phong kiến Tây Âu.
– Phân tích được vai trò của thành thị trung đại.
– Mô tả được sơ lược sự ra đời của Thiên Chúa giáo
2. Về năng lực:
* Năng lực chung
- Bài học góp phần phát triển năng lực tự học thông qua việc tự đọc, tự nghiên cứu
nội dung qua SGK và tư liệu.
- Bài học phát triển năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác qua việc trả lời những câu
hỏi của giáo viên và hoạt động nhóm.
* Năng lực chuyên biệt
- Trình bày được quá trình hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây
Âu.
- Trình bày được đặc điểm của lãnh địa và mối quan hệ trong lãnh địa
- Phân tích được vai trò của thành thị cũng như sơ lược sự ra đồi của thiên chúa
giáo
3. Về phẩm chất:
- Bài học giúp học sinh trân trọng thành tựu của nhân loại trong quá khứ và tôn
trọng lịch sử.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- SGK, SGV.
- Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học.
- Máy chiếu, máy tính
- Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm.
- Phiếu học tập.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Giúp HS
- Kết nối kiến thức từ cuộc sống vào nội dung bài học.
- Xác định được vấn đề chính của nội dung bài học.
b) Nội dung:
GV: Chia nhóm lớp và giao nhiệm vụ.
HS quan sát hình ảnh, làm việc nhóm để trả lời câu hỏi của GV
c) Sản phẩm:
1
Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
Câu trả lời của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
- Chiếu một số công trình kiến trúc cổ ở Châu Âu và đặt câu hỏi:
? Đây là công trình kiến trúc nào? Ở đâu?
? Qua những hình ảnh vừa rồi, em nhớ đến châu lục nào trên thế giới và ở thời kì
nào của lịch sử nhân loại?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
GV: Hướng dẫn HS quan sát, phân tích hình ảnh và trả lời câu hỏi.
HS: Quan sát, ghi câu trả lời ra phiếu học tập.
B3: Báo cáo thảo luận
GV:
- Yêu cầu đại diện của một vài nhóm lên trình bày sản phẩm.
- Hướng dẫn HS báo cáo (nếu các em còn gặp khó khăn).
HS:
- Đại diện trả lời câu hỏi
- HS còn lại theo dõi, nhận xét, bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét câu trả lời của HS và chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến thức
mới.
- Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo.
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1. Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu
a) Mục tiêu: Giúp HS biết được quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu.
b) Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS trả lời câu hỏi của GV.
c) Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS.
d) Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò
Sản phẩm dự kiến
Phương pháp
- Đầu thế kỉ thứ IV, đế chế La Mã
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
cổ đại suy yếu.
- HS đọc thông tin trong SGK T.5
- Năm 476, người Giec-man tấn
- GV cho học sinh học sinh hoạt động cặp đôi công và lật đổ chế độ chiến nô La
- Giao nhiệm vụ các nhóm:
Mã.Sau đó lập nên các vương
? Nêu những việc làm của người Giec-man
quốc Giéc-man ở Tây Âu.
sau khi lật đổ đế quốc La Mã?
- Người Giec-man phong chức
? Trình bày những sự kiện chủ yếu về quá
tước và chia đất đai cho những
trình hình thành xã hội phong kiến Tây Âu?
người có công=> Hình thành nên
- Thời gian: 7 phút
tầng lớp lãnh chúa
B2: Thực hiện nhiệm vụ
- Họ giải phóng nô lệ. Nhưng lại
GV hướng dẫn HS hoạt động nhóm (nếu cần) cướp hết ruộng đất của nông
HS:
dân=> Biến nô lệ và nông dân
2

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
- Đọc SGK và làm việc cá nhân
thành nông nô
- Thảo luận nhóm để hoàn thành nhiệm vụ.
- Đến thế kỉ IX, về cơ bản xã hội
B3: Báo cáo, thảo luận
phong kiến Tây Âu đã hình thành.
GV yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày, báo
cáo sản phẩm.
HS báo cáo sản phẩm (những HS còn lại theo
dõi, nhận xét và bổ sung cho bạn)
B4: Kết luận, nhận định (GV)
Nhận xét thái độ và sản phẩm học tập của
HS. Chốt kiến thức và chuyển dẫn sang nội
dung sau.
2. Lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ phong kiến ở Tây Âu
a) Mục tiêu: Giúp HS hiểu được lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ
phong kiến ở Tây Âu.
b) Nội dung:
- GV sử dụng KT khăntrải bàn để tổ chức cho HS khai thác đơn vị kiến thức.
- HS suy nghĩ cá nhân, làm việc nhóm và hoàn thiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS.
d) Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò
Sản phẩm dự kiến
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
a. Lãnh địa phong kiến
- HS đọc thông tin trong SGK T.6
- Lãnh địa là những vùng đất đai
- GV chia nhóm lớp
rộng lớn bị các quý tộc biến thành
- Giao nhiệm vụ các nhóm:
những vùng đất riêng của họ, được
? Nêu những hiểu biết của em về lãnh địa
cha truyền con nối.
phong kiến?
- Thời gian hình thành: giữa thế
? Trình bày cuộc sống của lãnh chúa và nông kỉ IX.
nô trong xã hội? Từ đó em có nhận xét gì về - Lãnh chúa xây dựng lãnh địa
quan hệ xã hội phong kiến Tây Âu?
bằng đài kiên cố, dinh thự, nhà
- Thời gian: … phút
thờ…với hào sâu và tường bao
B2: Thực hiện nhiệm vụ
quanh. Xung quanh là đất đai canh
HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo luận tác, đồng cỏ, ao hồ, rừng và khu
luận nhóm.
nhà ở của nông nô.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm - Mỗi lãnh chúa có một lãnh địa
(nếu cần).
riêng, toàn quyền cai quản như
B3: Báo cáo, thảo luận
một ông vua nhỏ.
GV:
- Hoạt động kinh tế trong lãnh
- Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm địa: Chủ yếu là nông nghiệp mang
trình bày.
tính tự cung tự cấp. Ngoài ra có
- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu nghề thủ công: dệt vải, rèn đúc
3

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
cần).
công cụ, vũ khí…
HS:
- Trả lời câu hỏi của GV.
- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của
nhóm.
- HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi
nhóm bạn trình bày và bổ sung cho nhóm bạn
(nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học
tập của HS.
- Chuyển dẫn sang phần tiếp theo.
b. Quan hệ xã hội
- Lãnh chúa: là người sở hữu
nhiều ruộng đất. Họ không phải
lao động mà vẫn sống một cuộc
sống sung sướng, xa hoa.
- Nông nô: là người thuê ruộng đất
của lãnh chúa để cấy cầy, trồng
trọt và nộp tô thuế rất nặng cho
lãnh chúa.
=> Đây là quan hệ giữa lãnh
chúa với nông nô (quan hệ gia cấp
bóc lột và giai cấp bị bóc lột)
3. Sự xuất hiện của các thành thị trung đại
a) Mục tiêu: Giúp HS hiểu được vai trò của thành thị thời trung đại.
b) Nội dung:
- GV sử dụng KT khăn phủ bàn để tổ chức cho HS khai thác đơn vị kiến thức.
- HS suy nghĩ cá nhân, làm việc nhóm và hoàn thiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS.
d) Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò

4

Sản phẩm dự kiến

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
- HS đọc thông tin trong SGK Tr.7 & Tr.8
- GV chia nhóm lớp
- Giao nhiệm vụ các nhóm:
? Nguyên nhân, quá tình hình thành và ý
nghĩa của thành thị Tây Âu thời trung đại?
- Thời gian: … phút
B2: Thực hiện nhiệm vụ
HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo luận
luận nhóm.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm
(nếu cần).
B3: Báo cáo, thảo luận
GV:
- Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm
trình bày.
- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu
cần).
HS:
- Trả lời câu hỏi của GV.
- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của
nhóm.
- HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi
nhóm bạn trình bày và bổ sung cho nhóm bạn
(nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học
tập của HS.
- Chuyển dẫn sang phần tiếp theo.

- Thời gian: Cuối thế kỉ XI
- Nguyên nhân: do nhu cầu trao
đổi sản phẩm của thợ thủ công và
buôn bán của thương nhân.
- Quá trình hình thành: Một số
thợ thủ công thoát ra khỏi lãnh địa
bằng cách bỏ trốn. Họ đến những
nơi có đông người qua lại để bán
hàng và lập xưởng sản xuất. Các
thị trấn nhỏ bắt đầu xuất hiện, dần
dần trở thành những thành phố lớn
gọi là thành thị trung đại.
- Đặc điểm: có phố xá, bến càng,
rạp hát, nhà thờ…
- Kinh tế chủ đạo: thủ công nghiệp
và thương nghiệp.
- Ý nghĩa:
+ Thành thị góp phần phá vỡ nền
kinh tế tư nhiên của lãnh địa, tạo
điều kiện cho kinh tế hàng hóa
phát triển.
+ Thành thị mang lại không khí tự
do và nhu cầu mở mang tri thức
cho mọi người (Các trường ĐH
lớn ở Tây Âu hình thành).

4.. Sự ra đời của Thiên Chúa giáo
a) Mục tiêu: Giúp HS biết được sự ra đời của Thiên Chúa giáo.
b) Nội dung:
- GV sử dụng KT chia sẻ nhóm đôi để tổ chức cho HS khai thác đơn vị kiến thức.
- HS suy nghĩ cá nhân, làm việc nhóm và hoàn thiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
5

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

- Thời gian: Thế kỉ I TCN

- HS đọc thông tin trong SGK Trc .8

- Địa điểm: Giu-đê hiện nay thuộc

- GV chia nhóm lớp

Palestin

- Giao nhiệm vụ các nhóm:

- Nguồn gốc: tôn giáo của những

? Nêu những hiểu biết của em về lãnh

người nghèo khổ, bị áp bức.

địa phong kiến?

- Quá trình:

? Trình bày cuộc sống của lãnh chúa và + Khi mới ra đời, Thiên Chúa giáo bị
nông nô trong xã hội? Từ đó em có

đế quốc La Mã ngăn cản.

nhận xét gì về quan hệ xã hội phong

+ Đến thế kỉ thứ IV, Thiên Chúa giáo

kiến Tây Âu?

được hoàng đế La Mã công nhận và có

- Thời gian: … phút

một vị trí vững chắc trong xã hội.

B2: Thực hiện nhiệm vụ

- Đứng đầu là Giáo hoàng – người có

HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo quyền lực chính trị , ảnh hưởng đến sự
luận luận nhóm.

cai trị của các vua.

GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận  Thiên Chúa giáo trở thành thế lực
rất lớn về chính trị, kinh tế, văn hóa,
nhóm (nếu cần).
xã hội ở Tây Âu.
B3: Báo cáo, thảo luận
GV:
- Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện
nhóm trình bày.
- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét
(nếu cần).
HS:
- Trả lời câu hỏi của GV.
- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm
của nhóm.
- HS các nhóm còn lại quan sát, theo
dõi nhóm bạn trình bày và bổ sung cho
6

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
nhóm bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét về thái độ học tập & sản
phẩm học tập của HS.
- Chuyển dẫn sang phần luyện tập.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể
b) Nội dung: HS suy nghĩ cá nhân làm bài tập của GV giao
c) Sản phẩm:
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài tập cho HS
Câu 1: Bộ tộc nào đưa đến sự diệt vong của đế quốc La-mã?
A. Bộ tộc Lạc Việt
B. Bộ tộc Tây Âu
C. Bộ tộc người La-mã
D. Bộ tộc người Giéc-man
Câu 2: Lãnh địa phong kiến hình thành vào thế kỉ nào?
A. Thế kỉ VII
B. Thế kỉ VIII
C. Thế kỉ IX
D. Thế kỉ X
Câu 3: Lãnh địa phong kiến thuộc quyền cai quản của ai?
A. Nông nô
B. Nhà vua
C. Lãnh chúa
D. Địa chủ
Câu 4: Lãnh chúa ở Tây Âu sống cuộc sống như thế nào?
A. Sống cực khổ
B. Sống sung sướng, xa hoa
C. Làm thuê cho nhà vua
D. Sống bình dân
Câu 5: Kinh tế chủ đạo của thành thị Tây Âu thời trung đại là gì?
A. Nông nghiệp
B. Thủ công nghiệp
C. Thương nghiệp
D. Thủ công nghiệp và thương nghiệp
Câu 6: Kinh tế chủ đạo của lãnh địa phong kiến Tây Âu thời trung đại là gì?
A. Nông nghiệp tự túc, tự cấp
B. Thủ công nghiệp
C. Thương nghiệp
D. Thủ công nghiệp và thương
nghiệp
B2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS xác định yêu cầu của đề bài và suy nghĩ cá nhân để làm bài tập
- GV hướng dẫn cho HS tìm hiểu đề và làm bài tập
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS.
HĐ 4: VẬN DỤNG
7

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
a) Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho HS
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Bài làm của HS (HS chỉ ra được lịch sử của trường học, của ngôi
làng, của di tích đền thờ… nơi mình sinh sống).
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập)
Bài tập: Em có nhận xét gì về Lãnh địa phong kiến và thành thị Tây âu thời trung
đại?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
- GV hướng dẫn các em tìm hiểu yêu cầu của đề.
- HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập.
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho GV sau khi hoàn thành.
- HS làm bài tập ra giấy và nộp lại cho GV qua hệ thống CNTT mà GV hướng dẫn.
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp bài
không đúng qui định (nếu có).
- Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau.
******************************

8

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
Bài 2: CÁC CUỘC PHÁT KIẾN ĐỊA LÍ
I. Yêu cầu cần đạt:
1. Kiến thức:
- HS giới thiệu được những nét chính về hành trình của 1 số cuộc phát kiến địa lí
lớn trên thế giới.
- Nêu được hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí
2. Năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.
- Năng lực chuyên biệt:
+ Tìm kiếm sưu tầm tư liệu về hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí đối với Việt
Nam ( Tiêu cực và tích cực)
+ Đọc lược đồ, phân biệt được hành trình của 4 cuộc phát kiến địa lí
3. Phẩm chất
- Bồi dưỡng tinh thần dũng cảm, khám phá cái mới và tôn trọng các dân tộc khác
nhau trên thế giới
II. Thiết bị dạy học và học liệu
- GV:
+ Giáo án
+ Bản đồ thế giới.
+ Tư liệu hoặc những câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí.
- HS:
+ Đọc SGK hoàn tất nhiệm vụ được giao.
+ Sưu tầm tư liệu hoặc những câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí.
III. Tiến trình dạy học
A. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Giúp hs ôn lại nội dung của bài học cũ., tạo tâm thế cho học sinh đi
vào tìm hiểu bài mới.
b. Nội dung: Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ trả lời câu hỏi theo yêu
cầu của giáo viên.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện
- GV mời HS tham gia trò chơi “Nhổ cà rốt” để trả lời các câu hỏi trắc nghiệm để
ôn tập nội dung bài học cũ.
Câu 1: Lãnh chúa phong kiến ở Tây Âu có nguồn gốc là
A. Quan lại, quý tộc thị tộc, quý tộc tăng lữ
B. Những người giàu có
C. Tăng lữ
D. Những chủ nô Rôma
Câu 2: Nguồn gốc hình thành giai cấp nông nô là
A. Binh lính
B. Nô lệ và nông dân.
C. Người dân Rôma
9
Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
D. Nông dân
Câu 3: Lãnh chúa bóc lột nông nô thông qua
A. Sản phẩm cống nạp
B. Tô lao dịch
C. Tô thuế
D. Tô hiện vật
Câu 4: Đơn vị chính trị, kinh tế cơ bản của chế độ phong kiến phân quyền ở
Tây Âu là
A. Trang trại
B. Xưởng thủ công
C. Thành thị
D. Lãnh địa
Trên cơ sở ý kiến của HS,GV dẫn dắt vào bài bằng cách giáo viên đưa ra 4 bức
hình gợi ý về Châu Mĩ. Học sinh quan sát và trả lời câu hỏi: Những bức ảnh này
đang nói về châu lục nào? – Châu Mĩ
B. Hoạt động hình thành kiến thức
1. Hành trình của một số cuộc phát kiến địa lí.
1.1. Nguyên nhân
a) Mục tiêu: Học sinh ghi nhớ, trình bày được những nguyên nhân của 4 cuộc
phát kiến địa lí.
b) Nội dung : Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, thảo luận
nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên
c) Sản phẩm: Nguyên nhân của những cuộc phát kiến địa lí
d. Tổ chức thực hiên:
Hoạt động dạy – học
Sản phẩm dự kiến
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
1. Hành trình của một số cuộc
-HS đọc SGK và trả lời câu hỏi:
phát kiến địa lí
? “ Phát kiến địa lí” là gì?
? Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến
a. Nguyên nhân
địa lí là gì?
? Những điều kiện nào giúp cho các cuộc - Nhu cầu về hương liệu, vàng bạc, thị
trường.
phát kiến địa lý được tiến hành?
- Con đường buôn bán qua Tây Á và
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV Địa Trung Hải bị người Ả Rập độc
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau chiếm.
khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập,
- Những tiến bộ của khoa học – kĩ thuật,
? “ Phát kiến địa lí” là gì?
tri thức địa lí và thiên văn của con
- Là tìm ra những vùng đất mới, những con người.
người mới
? Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến
địa lí là gì?
10

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
- Nhu cầu về hương liệu, vàng bạc, thị
trường.
- Con đường buôn bán qua Tây Á và Địa
Trung Hải bị người Ả Rập độc chiếm.
? Những điều kiện nào giúp cho các cuộc
phát kiến địa lý được tiến hành?
- Những tiến bộ của khoa học – kĩ thuật, tri
thức địa lí và thiên văn của con người.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả
của nhóm trình bày
1.2. Những cuộc phát kiến
a) Mục tiêu: Học sinh ghi nhớ, trình bày được những nét chính của 4 cuộc phát
kiến địa lí.
b) Nội dung : Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, thảo luận
nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên
c) Sản phẩm
Hoàn thành bảng về hành trình của 4 cuộc phát kiến địa lí theo các mục: Thời gian
, người chỉ huy, nơi xuất phát, điểm đến.
d. Tổ chức thực hiên:
Hoạt động dạy – học
Sản phẩm dự kiến
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
2. Hành trình của một số cuộc
- GV Chia lớp thành 4 nhóm. Mỗi nhóm
phát kiến địa lí
có 3 phút để nghiên cứu nội dung được
giao.
b. Những cuộc phát kiến
+ Nhóm 1: Hành trình của B. Đi-a-xơ
Thời Người chỉ Nơi
Điểm
+ Nhóm 2: Hành trình của C. Cô-lôm-bô
gian huy
xuất
đến
+ Nhóm 3: Hành trình của Va-xcô Đơ Gaphát
ma
1487 B. Đi-a- Bồ Đào Cực
+ Nhóm 4: Hành trình của Ma-gien-lăng xơ
Nha
Nam
GV cho HS thảo luận cặp đôi tại chỗ bằng
Châu
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
Phi
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV
1492 C.
Cô- Tây
Tìm ra
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau
lôm-bô
Ban
Châu
khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập,
Nha
Mỹ
GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS làm
1497 Va-xcô
Bồ Đào Bờ
11

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
việc.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- Đại diện các nhóm trình bày.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả
của nhóm trình bày
- GV cho HS xem đoạn video về hành trình
của C. Cô-lôm-bô giúp bổ sung thêm kiến
thức cho học sinh.

Đơ Ga-ma
1498

Nha

1519 Ma-gienlăng

Tây
Ban
Nha

biển
Tây
Nam
Ấn Độ
Vòng
quanh
trái đất

2. Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí
- Mục tiêu: Học sinh ghi nhớ, trình bày được Hệ quả tích cực và tiêu cực của các
cuộc phát kiến địa lí.
- Nội dung: Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, thảo luận
nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động dạy – học
Sản phẩm dự kiến
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học
tập: Thảo luận cặp đôi
2.Hệ quả của các cuộc phát kiến địa
? Trình bày về hệ quả tích cực, tiêu lí
cực của cuộc phát kiến địa lí
-Tích cực:
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập + Đem lại hiểu biết mới về Trái Đất, về
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. những con đường mới, dân tộc mới.
GV khuyến khích học sinh hợp tác với + Thúc đẩy nhanh sự tan rã của xã hội
nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ phong kiến và sự ra đời của CNTB.
học tập, GV đến các nhóm theo dõi, - Tiêu cực
hỗ trợ HS làm việc những bằng những + Nảy sinh quá trình cướp bóc thuộc
hình ảnh về buôn bán nô lệ da đen.
địa và buôn bán nô lệ.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động.
- HS trả lời cá nhân.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết
quả của bạn trình bày.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét,
đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ
12

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
học tập của học sinh. Chính xác hóa
các kiến thức đã hình thành cho học
sinh
C.HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP (10P)
a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về các cuộc phát kiến địa lí.
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS trả lời các câu hỏi thông qua trò chơi lật
mảnh ghép. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
c) Sản phẩm: hoàn thành các câu hỏi trong trò chơi tìm được bức hình cuối cùng.
d. Tổ chức thực hiên:
- Giáo viên tổ chức trò chơi “Lật mảnh ghép” cho học sinh. Có 6 câu hỏi trả lời
ngắn Học sinh lần lượt lật các mảnh ghép và trả lời câu hỏi . Sau khi lần lượt lật và
trả lời xong 6 câu hỏi học sinh sẽ trả lời bức hình bí mật cuối cùng của trò chơi.
Câu hỏi 1: Ai là người đầu tiên tìm ra châu Mĩ? C. Cô-lôm-bô
Câu hỏi 2: Ai là người đầu thực hiện chuyến đi vòng quanh thế giới? Ph. Magien-lan
Câu hỏi 3: Các cuộc phát kiến địa lý do tầng lớp nào tiến hành? Thương nhân,
quý tộc.
Câu hỏi 4: Các cuộc phát kiến địa lý chủ yếu hướng về đâu? Ấn Độ và các nước
phương Đông
Câu hỏi 5: Việc tìm con đường thông thương giữa châu Âu và phương Đông đặt
ra cấp thiết từ khi nào? TK XV
Câu hỏi 6: Quốc gia nào đi tiên phong trong các cuộc phát kiến địa lí? Tây Ban
Nha, Bồ Đào Nha.
D.HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (5')
a. Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức trọng tâm bài học
b. Nội dung: HS trả lời câu hỏi của GV
c. Sản phẩm: Bài trả lời theo câu hỏi của giáo viên
d. Tổ chức thực hiên: Giáo viên giao nhiệm vụ: Một trong những hệ quả của phát
kiến địa lí thế kỉ XV –XVI là sự ra đời của chủ nghĩa thực dân và quá trình xâm
chiếm thuộc địa. Em hãy tìm hiểu thêm Việt Nam đã bị xâm lược và trở thành
thuộc địa của nước nào?
***************************

13

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT

Bài 3: SỰ HÌNH THÀNH QUAN HỆ SẢN XUẤT TƯ BẢN CHỦ NGHĨA Ở
TÂY ÂU TRUNG ĐẠI
I. Yêu cầu cần đạt:
1/Kiến thức
- Xác định được những biến đổi chính trong xã hội và sự nảy sinh phương
thức sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu.
2. Năng lực
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.
- Năng lực chuyên biệt
+ Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện
tượng lịch sử.
+ Từ những kiến thức đã học về sự thay đổi trong xã hội Tây Âu, HS tìm
hiểu thêm từ các nguồn thông tin ngoài SGK về sự thay đổi trong đời sống của dân
nghèo thành thị và người nông dân. Viết được một đoạn văn mô tả về nội dung tự
tìm hiểu được.
3. Phẩm chất
- Nhân ái: Đồng cảm chia sẻ với nỗi khốn cùng của người nghèo trong giai
đoạn quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa nảy sinh ở Tây Âu, căm ghét áp bức bất
công.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
- Giáo viên
+ Giáo án word
+ Một số tư liệu có liên quan.
- Học sinh
+ Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
III. Tiến trình dạy - học:
A. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Giúp HS nhớ lại bài học cũ tạo tâm thế cho HS đi vào tìm hiểu bài
học mới.
b. Nội dung: Học sinh trả lời các câu hỏi của giáo viên
c.. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện
- GV đưa ra các câu hỏi giúp HS nhớ lại bài học cũ
Câu hỏi 1: Ai là người đầu tiên tìm ra châu Mĩ? C. Cô-lôm-bô
Câu hỏi 2: Ai là người đầu thực hiện chuyến đi vòng quanh thế giới? Ph. Magien-lan
Câu hỏi 3: Các cuộc phát kiến địa lý do tầng lớp nào tiến hành?
Thương nhân, quý tộc.
14

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
Câu hỏi 4: Các cuộc phát kiến địa lý chủ yếu hướng về đâu?
Ấn Độ và các nước phương Đông
B. Hoạt động hình thành kiến thức
1.Những biến đổi về kinh tế xã hội Tây Âu thế kỷ XIII đến thế kỷ XVI
a. Mục tiêu: Hiểu được những biến đổi về kinh tế Xã hội ở Tây Âu thế kỷ XIII
đến thế kỷ XVI.
b. Nội dung: Học sinh quan sát tranh ảnh trả lời các câu hỏi của giáo viên
c. Sản phẩm: Hình thành giai cấp tư sản và vô sản
d. Tổ chức thực hiện
Hoạt động dạy – học
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
HS đọc phần 1 và trả lời các câu hỏi sau:
? Giai cấp vô sản, tư sản đã được hình
thành từ những tầng lớp nào trong XHPK
châu Âu?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau
khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
? Giai cấp vô sản, tư sản đã được hình
thành từ những tầng lớp nào trong XHPK
-Quý tộc thương nhân trở nên giàu có nhờ
cướp bóc thuộc địa, họ mở rộng sản xuất,
kinh doanh, lập đồn điền bóc lột sức lao
động người làm thuê trở thành giai cấp tư
sản
-Nông nô bị tước ruộng đất, buộc làm việc
cho giai cấp tư sản họ trở thành giai cấp
vô sản
 Quan hệ sản xuất tư bản hình thành
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động

Sản phẩm dự kiến
1. Những biến đổi trong xã hội Tây
Âu
- Xã hội Tây Âu phân hóa sâu sắc
+ Tầng lớp thương nhân, chủ xưởng,
ngân hang ngày càng giàu lên, chi phối
toàn xã hội.
+ Đại đa số dân thành thị, thợ thủ công,
nông dân bị mất đất. Không có quyền
công dân, nghèo đói và bị bần cùng
hóa.

- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả
của học sinh.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh
giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức
15
Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
đã hình thành cho học sinh.
2. Sự nảy sinh quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu
a. Mục tiêu: Hiểu được sự nảy sinh quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu
b. Nội dung: Học sinh quan sát tranh ảnh trả lời các câu hỏi của giáo viên
c. Sản phẩm: Quan hệ chủ và thợ được thay thế bằng quan hệ giữa chủ xưởng (tư
sản) và người lao động (vô sản).
d. Tổ chức thực hiện
Hoạt động dạy – học
Sản phẩm dự kiến
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Sự nãy sinh chủ nghĩa tư bản chủ
HS đọc phần 1, thảo luận theo bàn và trả nghĩa Tây Âu
lời câu hỏi sau:
- Các tổ chức phường hội dần thay thế
? Hãy nêu những biểu hiện về sự nảy sinh bằng các công trường thủ công.
chủ nghĩa tư bản trong lòng xã hội phong - Quan hệ chủ và thợ được thay thế
kiến ở Tây Âu?
bằng quan hệ giữa chủ xưởng (tư sản)
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
và người lao động (vô sản).
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV => Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau đã nảy sinh trong lòng xã hội phong
khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
kiến Tây Âu.
? ? Hãy nêu những biểu hiện về sự nảy
sinh chủ nghĩa tư bản trong lòng xã hội
phong kiến ở Tây Âu?
1. Các tổ chức phường hội dần được thay
thế bằng các công trường thủ công.
2. Quan hệ chủ và thợ được thay thế bằng
quan hệ giữa chủ xưởng (tư sản) và người
lao động (vô sản).
3. Các công ty thương mại ra đời. Thúc
đẩy buôn bán giữa các quốc gia
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả
của học sinh
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh
giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức
đã hình thành cho học sinh.
- GV cho HS xem 1 đoạn video về Công
ty Đông Ấn để hiểu rõ hơn về quan hệ sản
xuất tư bản chủ nghĩa
16
Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
C. Hoạt động luyện tập
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về những biến đổi về kinh tế xã
hội Tây Âu thế và sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
b. Nội dung: Học sinh trả lời các câu hỏi của giáo viên
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
- GV mời HS tham gia trò chơi “ Siêu cầu thủ nhí” giao nhiệm vụ cho HS
và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm. Trong quá trình
làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
Câu 1. Hình thức sản xuất mang tính chất TBCN đầu tiên trong lĩnh vực công
nghiệp là:
A. Công trường thủ công
B.Các công ty ra đời
C. Hình thành giai cấp mới
D. Tiến hành xâm lược nước khác
Câu 2: Ra đời vào thế kỉ XVII, đã thúc đẩy buôn bán giữa các quốc gia là:
A. Các ngân hàng
B. Các nhà máy
C. Công ty thương mại
D. Các phương tiện giao thông
Câu 3. Hai giai cấp mới ra đời là
A. Tư sản và Vô sản
B. Nông dân và Vô sản
C. Nông dân và công nhân
D. Thủ công nghiệp và công nhân
Câu 4. Quý tộc và thương nhân Tây Âu giàu lên nhờ
A. Vơ vét trong nước
B. Cướp bóc thuộc địa
C. Đáp án A và B đều sai
D. Đáp án A và B đều đúng
Câu 5. Tác động lớn nhất của phong trào Văn hóa Phục hung là:
A. Tạo ra những từng lớp mới
B. Là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng
chống lại CĐPK của giai cấp tư sản.
C. Tạo ra nhiều nhà văn nổi tiếng
D. Giúp cho chế độ phong kiến thêm vững mạnh
Sản phẩm dự kiến
Câu hỏi
1
2
3
4
ĐA
A
C
A
D
17

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
  D. Hoạt động vận dụng
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm lại các kiến thức vừa tìm hiểu để vận dụng
b. Nội dung: Học sinh trả lời các câu hỏi của giáo viên
c. Sản phẩm: Bài làm của HS
d. Tổ chức hoạt động
Theo em vai trò của các công ty đa quốc gia hiện nay khác và giống gì các
công ty Đông Ấn thời kì này?

18

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
https://www.facebook.com/groups/giaovienlichsuvietnam

Giáo viên Lịch sử THCS-THPT
Bài 4: VĂN HÓA PHỤC HƯNG

I. Yêu cầu cần đạt:
1/Kiến thức
- Giới thiệu được sự biến đổi quan trọng vềkinh tế - xã hội của Tây Âu từ TK
XIII đến TK XVI.
- Trình bày thành tựu tiêu biểu của Phong trào Văn hóa Phục Hưng.
- Nhận biết được ý nghĩa và tác động của Phong trào Văn hóa Phục Hưng đối
với xã hội Tây Âu
2. Năng lực
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.
- Năng lực chuyên biệt
+ Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện
tượng lịch sử.
+ Khai thác và sử dụng được thông tin của các tư liệu hình ảnh và chữ viết
để nhận thức một số vấn đề lịch sử liên quan đến phong trào Văn hóa phục hưng.
3. Phẩm chất
- Nhân ái: Tôn trọng sự khác biệt về nhận thức, ph...