VOÕ NHÖ NGUYEÄN
NGUYEÃN HOÀNG GIAO
NGUYEÃN MINH TIEÁN hieäu ñính

HAÙN VAÊN
GIAÙO KHOA
THÖ
TAÙI BAÛN COÙ SÖÛA CHÖÕA VAØ BOÅ SUNG

VAØI NEÙ T SÔ LÖÔÏC VEÀ CAÙCH CAÁU TAÏO CHÖÕ HAÙN

SAÙU PHÖÔNG PHAÙP TAÏO RA CHÖÕ HAÙN
Chöõ Haùn laø moät trong nhöõng loaïi chöõ vieát ñaàu tieân
cuûa nhaân loaïi, ñöôïc hình thaønh baèng phöông phaùp töôïng
hình. Caùch taïo ra chöõ vieát töôïng hình laø döïa vaøo hình
aûnh, chaúng haïn nhö muoán noùi veà ngöôøi thì veõ hình con
ngöôøi, muoán noùi con choù, con boø thì veõ hình con choù, con
boø... Nhöõng hình veõ ñaàu tieân aáy coù theå röôøm raø laém, nhö
veõ con ngöôøi thì coù caû ñaàu, maét, chaân tay, nhöng veà sau
ñöôïc löôïc giaûn ñi ñeå roài oån ñònh nhö hình thöùc ñôn giaûn
nhaát hieän nay.
Vôùi nhöõng töø ngöõ coù tính caùch tröøu töôïng khoâng veõ
ñöôïc thì ngöôøi ta duøng loái chæ söï hay hoäi yù ñeå bieåu ñaït.
Nhö muoán hình dung phía treân hay phía döôùi thì duøng
nhöõng daáu chaám ñeå chæ phía treân, phía döôùi so vôùi moät
maët chuaån.1 Coøn vôùi nhöõng tieáng tröøu töôïng hôn thì duøng
phöông phaùp hoäi yù. Nhö muoán dieãn ñaït yù nieäm veà thôøi

1

Veà caùch dieãn ñaït hai khaùi nieäm phía treân (thöôïng) vaø phía döôùi (haï),
theo söï giaûi thích ghi chuù trong saùch Dictionnaire eùtymologique (cuûa
Leùon Wieger?), chuùng ta ñöôïc bieát nhö sau:
Chöõ thöôïng: theå chöõ xöa veõ hình moâ taû moät caây coïc ôû treân maët ñaát, vôùi
moät ngang nhoû chæ phía treân. Ngaøy nay ñôn giaûn thaønh ra daïng 上.
Chöõ haï: theå chöõ xöa veõ hình moâ taû moät caây coïc ñoùng luùt xuoáng döôùi
maët ñaát, vôùi moät ngang nhoû chæ phía döôùi. Ngaøy nay ñôn giaûn thaønh ra
daïng 下.

5

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

gian laâu xa thì keát hôïp baèng caùch noùi laø ñaõ truyeàn mieäng
qua nhieàu ñôøi.1
Tieáp ñeán coøn coù ba phöông phaùp saùng taïo chöõ Haùn
khaùc laø haøi thanh, giaû taù vaø chuyeån chuù. Nhöng xeùt cho
kyõ thì hai phöông phaùp chuyeån chuù vaø giaû taù chöa phaûi laø
nhöõng phöông phaùp chính thöùc saùng taïo chöõ môùi, maø laø
döïa vaøo nhöõng hình thöùc saün coù roài thay ñoåi aâm hoaëc
nghóa ñi ñoâi chuùt ñeå taïo moät nghóa môùi (chuyeån chuù) hoaëc
duøng moät chöõ ñoàng aâm hoaëc coù hình thöùc gaàn gioáng vôùi
tieáng hay chöõ mình ñònh vieát ra (giaû taù). Tuy laø khoâng
taïo môùi hoaøn toaøn, nhöng ngöôøi ta vaãn xeáp nhöõng caùch
taïo chöõ naøy vaøo saùu phöông phaùp saùng taïo chöõ vieát, ñöôïc
xem laø nguoàn goác cuûa chöõ Haùn vaø goïi laø luïc thö.

HAØI THANH VAØ BOÄ CUÛA CHÖÕ
Trong saùu phöông phaùp treân thì phöông phaùp haøi
thanh laø ñaùng chuù yù hôn caû. Theo phöông phaùp naøy,
ngöôøi ta möôïn moät aâm coù saün roài theâm moät boä phaän chæ
loaïi hay chæ yù hoaëc söï laø coù ñöôïc moät chöõ môùi coù aâm
töông ñoàng hoaëc gaàn gioáng vôùi aâm chöõ goác.
Ví duï: Ñeå taïo ra chöõ baïn (伴) laø ngöôøi baïn, thay vì
taïo ra moät chöõ môùi khaù raéc roái, chæ caàn möôïn aâm chöõ baùn
(半) ñaõ coù saün. Chöõ baùn nghóa laø moät nöûa, ñöôïc caáu taïo
theo phöông phaùp vöøa hoäi yù vöøa chæ söï: moät vaät ñöôïc chia
doïc baèng neùt soå ñöùng (⼁) thaønh hai ( 二 ) phaàn, töùc laø
1

Caùch dieãn ñaït yù xa xöa baèng chöõ coå (古) laø goàm hai phaàn: chöõ thaäp
(十) laø soá möôøi, yù noùi möôøi ñôøi, vaø chöõ khaåu (口) laø mieäng, yù noùi ñöôïc
truyeàn mieäng.

6

HAØI THANH VAØ BOÄ CUÛA CHÖÕ

coøn moät nöûa, vieát laø (半). Theâm vaøo ñoù chöõ nhaân (人) laø
ngöôøi ñeå chæ loaïi laø coù ñöôïc chöõ baïn (伴) laø ngöôøi baïn.
Nhö vaäy, chöõ baïn (伴) goàm hai phaàn: phaàn goác laø chöõ baùn
(半) chæ veà thanh aâm, goïi laø haøi thanh, vaø phaàn theâm vaøo
duøng chæ loaïi, goïi laø boä.
Moät ví duï khaùc, ñeå taïo ra chöõ baïn (絆) laø raøng buoäc,
chæ caàn möôïn aâm chöõ baùn (半) coù saün vaø theâm vaøo chöõ
mòch (糸) laø sôïi tô nhoû ñeå noùi veà yù raøng buoäc, laø thaønh
chöõ baïn (絆) vôùi nghóa laø raøng buoäc.
Moät ví duï khaùc nöõa, ñeå coù chöõ baïn (叛) laø phaûn boäi,
cuõng chæ caàn möôïn aâm chöõ baùn (半) saün coù vaø theâm vaøo
chöõ phaûn (反) nghóa laø phaûn laïi, ñeå coù ñöôïc chöõ baïn (叛)
vôùi nghóa laø phaûn boäi.
Caùc chöõ nhaân (人), mòch (糸) duøng ôû nhieàu tröôøng
hôïp ñeå chæ loaïi, neân ñöôïc goïi laø boä cuûa chöõ. Coøn chöõ phaûn
(反) chæ duøng trong moät vaøi tröôøng hôïp ñeå chæ veà nghóa
cuûa chöõ neân khoâng phaûi ñöôïc xeáp laø boä cuûa chöõ.
Ñeå chæ nhieàu loaïi söï vaät, söï vieäc thì caàn coù nhieàu boä
khaùc nhau. Chæ veà ngöôøi hay taát caû nhöõng gì coù lieân quan
ñeán ngöôøi thì coù boä nhaân (人), chæ veà loaøi caù thì coù boä ngö
(魚), chæ veà loaøi chim thì coù boä ñieåu (鳥), noùi veà nhöõng gì
thuoäc veà tính tình, tö töôûng thì coù boä taâm (心)... Vì theá,
soá boä chöõ luùc xöa coù raát nhieàu, nhöng veà sau ñöôïc giaûn
löôïc, heä thoáng, gheùp chung laïi vôùi nhau chæ coøn 214 boä
ñöôïc duøng hieän nay. Dó nhieân, do giaûm bôùt soá boä neân
cuõng coù nhieàu chöõ phaûi gheùp moät caùch khieân cöôõng vaøo
moät boä coù veû nhö khoâng hôïp lyù, vaø cuõng coù nhöõng chöõ
khoâng thuoäc veà boä naøo caû!
Söï caáu taïo cuûa chöõ Haùn coù veû nhö khoâng ñöôïc tieän lôïi
neáu so saùnh vôùi phöông phaùp chöõ gheùp aâm theo maãu töï
7

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

La-tinh maø ngaøy nay ñöôïc duøng roäng raõi treân toaøn theá
giôùi. Chæ rieâng vieäc nhôù cho heát taát caû caùc chöõ , ngöôøi hoïc
ñaõ phaûi maát raát nhieàu coâng phu. Nhöng ñeå buø vaøo söï baát
tieän aáy, chöõ Haùn laïi coù moät öu ñieåm lôùn cuûa loaïi chöõ bieåu
yù: moãi chöõ Haùn coù theå ñöôïc ñoïc theo nhieàu aâm khaùc nhau
töø vuøng naøy sang vuøng khaùc treân khaép luïc ñòa Trung Hoa,
thaäm chí khi sang ñeán nöôùc ta thì laïi ñöôïc ñoïc theo aâm
Haùn-Vieät hoaøn toaøn khaùc, nhöng nghóa cuûa noù vaãn ñöôïc
hieåu nhö nhau. Nhôø ñoù, veà phöông dieän vaên töï thì ngöôøi
Trung Hoa vaãn coøn giöõ ñöôïc söï thoáng nhaát chính laø nhôø
vaøo loaïi chöõ ñaõ coù töï ngaøn xöa naøy. Vaø ngöôøi Vieät chuùng
ta cuõng nhôø vaøo ñoù ñeå xaùc ñònh töø nguyeân cuûa moät phaàn
lôùn töø vöïng trong ngoân ngöõ cuûa mình.

8

CAÙCH TAÄP VIEÁT VAØ TÍNH NEÙT
Lôøi daën: Neân taäp vieát baèng buùt loâng, vì coù taäp vieát
baèng buùt loâng môùi nhaän thaáy ñöôïc tính chaát hoaøn bò cuûa
moät neùt, vaø môùi caûm thaáy ñöôïc caùi thuù vò cuûa vieäc vieát
chöõ ñeïp. Ñieàu naøy giuùp gaây höùng thuù cho vieäc hoïc raát
nhieàu.

BAØI 1: HÌNH THEÅ CAÙC NEÙT
Neùt chaám
Neùt ngang
Neùt soå
Neùt phaûy
Neùt nhaán
Neùt ñaù leân
Neùt ñaù voác
Neùt gaõy
9

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

BAØI 2: THÖÙ TÖÏ CAÙC NEÙ T TRONG CHÖÕ
ñaây:

Vieát theo ñuùng thöù töï caùc neùt trong nhöõng chöõ döôùi

10

BAØI 3: THÖÙ TÖÏ CAÙC BOÄ PHAÄN TRONG CHÖÕ

BAØI 3: THÖÙ TÖÏ CAÙ C BOÄ PHAÄN TRONG CHÖÕ
Vôùi nhöõng chöõ goàm nhieàu boä phaän (chöõ ñôn) hôïp
thaønh thì vieát theo thöù töï tröôùc sau nhö döôùi ñaây. Cuõng
theo quy taéc chung laø: phaàn treân vieát tröôùc, phaàn döôùi
vieát sau; phaàn beân traùi tröôùc, phaàn beân phaûi sau; phaàn
ngoaøi tröôùc, phaàn trong sau.

11

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

TÖÏ DAÏNG
Vì tính caùch caáu taïo cuûa chöõ Haùn laø möôïn chöõ cuõ ñeå
taïo chöõ môùi, vaø vì soá chöõ laïi quaù nhieàu, neân khoâng laøm
sao traùnh ñöôïc söï gioáng nhau giöõa nhieàu chöõ. Ngöôøi hoïc
caàn phaûi chuù yù phaân bieät, neáu khoâng seõ deã bò laàm giöõa
chöõ naøy vôùi chöõ khaùc.
Döôùi ñaây chæ ñôn cöû moät vaøi chöõ ñeå giuùp ngöôøi hoïc coù
theâm moät caùi nhìn toång quaùt veà tính chaát “gioáng maø khaùc
nhau” giöõa nhieàu chöõ.

干 千 于 平 乎
can thieân vu bình hoà

工土 士 七

coâng thoå só thaát

王 壬 玉 主 生
vöông nhaâm ngoïc chuû sanh

八 入 人
baùt nhaäp nhaân

大 丈 太 犬
ñaïi tröôïng thaùi khuyeån

夭 天 夫 矢 失

yeâu thieân phu thæ thaát

已 己 巳 巴
dó

kyû tî ba

刀 刃 力 刁
ñao nhaãn löïc ñieâu

水 永 氷 木
thuûy vónh baêng moäc

12

BAØI 1

BAØI 1
TÖØ VÖÏNG

人 才 口 心 力
nhaân

taøi

khaåu taâm

löïc

TAÄP ÑOÏC

人 才 人 口 人 心
人 力 口 才 心 力
CAÙCH PHOÁI HÔÏ P HAI DANH TÖØ ÑÔN

Chuùng ta coù 5 danh töø ñôn: nhaân, taøi, khaåu, taâm, löïc
Laàn löôït phoái hôïp danh töø nhaân vôùi moãi moät trong
ba danh töø kia, chuùng ta coù:
nhaân taøi
nhaân khaåu
nhaân taâm

taøi ngöôøi
mieäng ngöôøi
loøng ngöôøi

nhaân löïc
söùc ngöôøi
So saùnh hai phaàn tieáng Vieät vaø tieáng Haùn ôû treân,
chuùng ta thaáy: trong phaàn tieáng Haùn, caùc chöõ nhaân ñeàu
ñöùng tröôùc caùc chöõ taøi, khaåu, taâm, löïc. Trong phaàn tieáng
Vieät, chöõ ngöôøi laïi ñi sau caùc chöõ taøi, mieäng, loøng, söùc.
Trong tieáng Vieät cuõng nhö trong tieáng Haùn, caùc chöõ
taøi, mieäng, loøng, söùc, khaåu, taâm, löïc laø nhöõng chöõ ñöôïc
phaåm ñònh vaø chöõ ngöôøi hay chöõ nhaân laø chöõ phaåm ñònh,
töùc laø noù laøm tuùc töø boå nghóa cho danh töø ñôn phoái hôïp
vôùi noù.
13

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

Baûng sau ñaây so saùnh vò trí töông quan cuûa caùc danh
töø ñôn trong moãi danh töø keùp giöõa tieáng Haùn vaø Vieät.
TIEÁNG HAÙN

TIEÁNG VIEÄT

TÖØ

TÖØ

CHÆ

ÑÖÔÏC

ÑÒNH

TÖØ
ÑÖÔÏC

CHÆ ÑÒNH

CHÆ ÑÒNH

TAØI

TAØI

KHAÅU

MIEÄNG

NHAÂN

TÖØ
CHÆ
ÑÒNH

NGÖÔØI
TAÂM

LOØNG

LÖÏC

SÖÙC

NGÖÕ PHAÙP

之
Theâm giôùi töø 之 (chi) vaøo giöõa caùc danh töø ñôn noùi
treân, chuùng ta coù:

人
人
人
人

之
之
之
之

才
力
口
心

nhaân chi taøi taøi cuûa ngöôøi
nhaân chi löïc söùc cuûa ngöôøi
nhaân chi khaåu mieäng cuûa ngöôøi
nhaân chi taâm loøng cuûa ngöôøi

Boû töø chi, chuùng ta coù ñöôïc caùc danh töø keùp noùi treân.
Vaäy trong caùc danh töø keùp aáy voán coù söï aån duï ng cuûa giôùi
töø chi.
14

BAØI 1

Moät soá keát hôïp töông töï laø: nhaân tình, theá thaùi, theá
söï, ñòa theá, thieân thôøi, thieân tai, thieân lyù, nhaân söï, nhaân
loaïi ...
BAØI TAÄP


Taäp vieát nhöõng chöõ trong baøi, moãi chöõ 10 laàn. Neân
vieát chöõ lôùn côõ 4 cm x 4 cm.



Tìm caùc danh töø keùp do hai danh töø ñôn phoái hôïp
thaønh trong baøi vöøa hoïc.



Phaân tích caùc neùt cuûa caùc chöõ trong baøi.
GIAÛI THÍCH TÖØ NGÖÕ

人

NHAÂN
° ngöôøi – coù tính caùch ngöôøi – thuoäc veà ngöôøi –
ngöôøi khaùc (ñoái vôùi ta maø noùi)
Töø ngöõ

ª nhaân ñaïo, nhaân vò, nhaân loaïi, nhaân taâm, nhaân
caùch,nhaân caùch hoùa, voâ nhaân ñaïo, thöông nhaân,
coâng nhaân, noâng nhaân, vaên nhaân, nhaân tình theá
thaùi
Ñoàng aâm

因 nhaân vì – nguyeân do – theo cuõ (nguyeân nhaân,
nhaân quaû)

仁 loøng thöông ngöôøi – laáy söï thöông ngöôøi laøm goác –
haït (nhaân aùi, nhaân ñöùc, ñaøo nhaân)

才

TAØI
° taøi gioûi – laøm vieäc ñöôïc
15

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

Töø ngöõ

ª taøi naêng, taøi löïc, taøi trí, taøi saéc, baát taøi, anh taøi, taøi
danh, taøi meänh töông ñoá, taøi caùn, höõu taøi voâ haïnh
Ñoàng aâm

財 cuûa caûi (taøi saûn, gia taøi)
材 goã laøm ñoà (taøi lieäu)
裁 caét aùo – giaûm bôùt – quyeát ñoaùn – theå cheá – ño
löôøng (taøi giaûm binh bò, taøi phaùn)
栽 troàng caây (taøi boài)

纔 vöøa – vöøa môùi

口

KHAÅU
° mieäng – moàm – cöûa chính – vieäc aên noùi – ñôn vò
tính ngöôøi hay vaät
Töø ngöõ

ª nhaân khaåu, hoå khaåu, giang khaåu, haûi khaåu, khaåu
khí, lôïi khaåu, xuaát khaåu thaønh thi, khaåu truyeàn,
khaåu phaân, khaåu thò taâm phi

心

TAÂ M
° traùi tim – loøng – ñieåm giöõa – ñieåm troïng yeá u
Töø ngöõ

ª taâm lyù, taâm phuùc, voâ taâm, taâm can, taâm ñòa, taâm
huyeát, taâm tính, thaønh taâm, taâm traïng, ly taâ m löïc,
troïng taâm, höõu taâm ñieåm, noäi taâm

力

LÖÏC
° söùc – söùc maïnh – söùc laøm vieäc – ra söùc
16

BAØI 1

Töø ngöõ

ª theá löïc, troïng löïc, quaân löïc, löïc löôïng, löïc só, ñieän
löïc, tranh ñaáu löïc, ñoäng löïc hoïc, baát löïc, hoïc löïc,
löïc haønh, ñoà tröôøng tri maõ löïc

之

CHI
° Giôùi töø: cuûa (hoaëc coù khi khoâng coù nghóa töø vöïng)
° Ñoäng töø: ñi ñeán, ñi qua
° Ñaïi danh töø: ñoù, ñaáy– noù
Ñoàng aâm

肢 chaân vaø tay (töù chi)
支 choáng choïi – chia reõ – nhaùnh – caàm giöõ – tieâu
duøng (chi tieâu)

枝 caønh caây – caùi coät nhoû – taùn loaïn – (chi dieäp –
queá chi)

芝 moät thöù hoa thôm thuoäc loaïi caây lan (chi lan)

17

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

BAØI 2
TÖØ VÖÏNG

刀 弓 干 戈 兵
ñao

cung

can

qua

binh

TAÄP ÑOÏC

刀弓

弓刀

兵刀
兵戈

刀兵

干戈

CAÙCH LIEÂN HÔÏP HAI DANH TÖØ ÑÔN

Caùc tieáng ñao, cung, can, qua, binh laø nhöõng danh töø
ñôn chæ ñoà vaät. Lieân hôïp caùc danh töø treân ñaây vaøo töøng
ñoâi moät thì coù ñöôïc caùc danh töø keùp sau:
ñao cung  cung ñao
ñao binh  binh ñao
can qua  binh qua
NHAÄN XEÙT

Trong moãi danh töø keùp treân, hai danh töø coù quan heä
ñoäc laäp vôùi nhau, khoâng tieáng naøo laøm tuùc töø cho tieáng
naøo. Do ñoù vò trí cuûa moãi tieáng khoâng nhaát ñònh phaûi ôû
tröôùc hay ôû sau tieáng kia. Ngöôøi ta coù theå noùi binh ñao
hay ñao binh, cung ñao hay ñao cung maø vaãn khoâng thay
ñoåi nghóa.
Tuy nhieân, theo thoùi quen neân coù moät soá tieáng khoâng
thöôøng thay ñoåi vò trí caùc danh töø ñôn trong ñoù. Ñoù laø
18

BAØI 2

tröôøng hôïp cuûa caùc tieáng: can qua, binh qua. Coù theå noùi
qua can hay qua binh cuõng ñöôïc, nhöng khoù nghe.
Moät soá danh töø gheùp theo caùch naøy thöôøng gaëp laø:
taâm tình, thanh aâm, hoa quaû, xa maõ, sôn thuûy, ñaïo loä, taøi
ñöùc, thuû tuùc, caàm thuù, buùt maëc, taâm naõo, thö tòch, thaûo
moäc...
NGÖÕ PHAÙP

與
Theâm lieân töø 與 (döõ) vaøo giöõa caùc danh töø ñôn noùi
treân, chuùng ta coù:

刀與弓 ñao döõ cung (ñao vaø cung)
兵與刀 binh döõ ñao (binh1 vaø ñao)
Boû lieân töø döõ (vaø, cuøng vôùi), chuùng ta coù caùc danh töø
keùp theo caùch lieân hôïp nhö phaàn treân. Vaäy trong caùc
danh töø keùp aáy voán coù söï aån duïng cuûa lieân töø döõ. Nhöng
tieáng “ñao döõ cung” vaø “ñao cung” voán coù söï caùch bieät
khaù xa veà yù nghóa, vì hai tieáng ñao cung ñi lieàn, khoâng
chæ coù nghóa laø caùi ñao, caùi cung, maø laø tieáng chæ chung
cho vuõ khí, cho vieäc quaân söï.
BAØI TAÄP

1



Taäp vieát nhöõng chöõ trong baøi, moãi chöõ 10 laàn. Neân
vieát chöõ lôùn côõ 4 cm x 4 cm.



Tìm 10 danh töø keùp theo caùch lieân hôïp hai danh töø
ñôn maø thaønh trong soá nhöõng töø ñaõ hoïc.

Binh chæ moät thöù binh khí thôøi xöa coù muõi nhoïn. ÔÛ ñaây taïm goïi laø binh
cho tieän.

19

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ



Phaân bieät töï daïng hai chöõ ñao vaø löïc.



Ñeám soá neùt cuûa caùc chöõ trong baøi.
GIAÛI THÍCH TÖØ NGÖÕ

刀

ÑAO
° ñao, thöù khí giôùi gioáng thanh göôm
Töø ngöõ

ª ñao cung: vieäc quaân söï, chieán tranh, ñao binh:
chieán tranh, ñao phuû: dao buùa (ngheà laøm thôï moäc,
gieát traâu boø), ñao phuû thuû: ngöôøi giöõ vieäc cheùm toäi
nhaân.

弓

CUNG
° caùi cung ñeå baén teân – moät phaàn cuûa voøng troøn –
teân soá ôû trong pheùp ño ñaát duøng ñeå ño ruoäng
Töø ngöõ

ª cung tieãn: cung vaø teân, kinh cung chi ñieåu (chim bò
cung sôï caønh caây cong), cung noû: caùi cung, caùi noû.
Cung daøi baén xa, noû ngaén baén gaàn.
Ñoàng aâm

躬 thaân theå, baûn thaân mình, töï mình (cung haønh,
thaân haønh: töï mình ra tay laøm laáy)

宮 nhaø lôùn (cung nöõ, cung ñieän, cung caám) – moät

trong nguõ aâm (goàm cung, thöông, gioác, chuûy, voõ) –
cöïc hình thôøi xöa baét ngöôøi ñaøn oâng phaûi hoaïn
恭 kính caån (cung kính, cung hæ)

供 baøy toû – vaâng chòu – töï nhaän – caáp cho (cung caáp,
cung caàu, cung hieán, cung phuïng)
20

BAØI 2

干

CAN
° caùi moäc ñôõ giaùo maùc – xuùc phaïm – caàu xin – coù
quan heä
Töø ngöõ

ª can qua (chieán tranh), lieân can, can thieäp, can döï,
can aùn, baát can hyû söï, voâ can, can phaïm
Ñoàng aâm

乾 khoâ khan – khoâ kieät (can taùo, aâm can, can
khöông). Moät aâm khaùc laø caøn (kieàn)
肝 caùi gan – daïn dó (can ñaûm, can tröôøng)
杆 caùi gaäy – caùi moäc ñôõ giaùo maùc
竿 caàn caâu

戈

QUA
° loaïi vuõ khí xöa gioáng caùi giaùo (can qua)
Töø ngöõ

ª can qua, ñaûo qua (trôû giaùo, phaûn)
Ñoàng aâm

瓜 quaû döa, daây döa
蛌 con oác
過 qua tôùi (ñuùng ra phaûi ñoïc laø quaù)

兵

BINH
° khí giôùi – quaân lính
Töø ngöõ

ª binh löïc, binh uy, quaân binh, haønh binh, binh bò,
ñoäng binh, duïng binh, phuï töû chi binh, ñieàu binh
khieån töôùng
21

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

與

DÖÕ
° lieân töø: vaø, cuøng vôùi – giao haûo vôùi nhau – höùa cho
– cho ñöôïc – cho, caáp cho
Töø ngöõ

與件 döõ kieän: nhöõng ñieàu ñaõ ñöôïc moïi ngöôøi coâng

nhaän, duøng laøm tieâu chuaån ñeå khaûo saùt, nghieân cöùu
moät vaán ñeà gì

BAØI 3
TÖØ VÖÏNG

父 子 兄 弟 母
phuï

töû

huynh ñeä

maãu

TAÄP ÑOÏC

父子 父母 父兄 母子 兄弟 弟子
DANH TÖØ KEÙP CAÁU TAÏO THEO LOÁI LIEÂ N HÔÏP DANH
TÖØ ÑÔN (xem laï i baøi 2)

Gheùp caùc tieáng phuï, töû, huynh, ñeä, maãu vôùi nhau
thaønh töøng ñoâi moät, chuùng ta coù ñöôïc caùc danh töø keùp
sau:
phuï töû:
phuï huynh:
huynh ñeä:
töû ñeä:
phuï maãu:

cha con
cha anh
anh em
con em
cha meï
22

BAØI 3

maãu töû:

meï con

ñeä töû:
hoïc troø, ngöôøi treû tuoåi
Caùc danh töø keùp ôû ñaây cuõng ñöôïc taïo ra theo loái lieân
hôïp nhö trong baøi tröôùc. Nhöng caùc tieáng ñôn coù vò trí
gaàn nhö coá ñònh. Vò trí cuûa chuùng ñöôïc xeáp ñaët theo söï
töông quan yù nghóa vôùi nhau, nghóa laø söï xeáp ñaët mang yù
nghóa.
Ví duï: Trong danh töø phuï töû (cha con), vò trí tieáng
phuï phaûi nhaát ñònh ôû tröôùc tieáng töû. Söï xeáp ñaët naøy ñöôïc
quy ñònh theo thöù töï töø lôùn ñeán nhoû, töø thaân ñeán sô.
Khi naøo coù yù nghóa töông quan giöõa hai tieáng ít coù
quan heä ñeán vò thöù gia toäc hay toân ty thì ngöôøi ta coù theå
ñaûo ngöôïc vò trí cuûa chuùng. Nhö ngöôøi ta coù theå ñaûo ngöôïc
vò trí 2 tieáng huynh ñeä ñeå noùi ñeä huynh.
NGÖÕ PHAÙP

及
Theâm lieân töø 及 (caäp) vaøo giöõa caùc danh töø keùp trong
baøi, chuùng ta coù:
phuï caäp maãu: cha cuøng meï
phuï caäp töû: cha cuøng con
phuï caäp huynh: cha cuøng anh
maãu caäp töû: meï cuøng con .v.v…
Boû lieân töø caäp (cuøng, lieàn, tôùi), chuùng ta coù caùc danh
töø keùp lieân hôïp ôû phaàn treân. Lieân töø caäp ñoàng nghóa vôùi
lieân töø döõ nhöng coù saéc thaùi nghóa maïnh hôn. Noùi phuï
caäp maãu laø nhaán maïnh caû cha caû meï. Coøn noùi phuï döõ
maãu chæ laø keå ra cha vaø meï.
23

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

Moät soá keát hôïp töông töï loaïi naøy laø: quaàn thaàn, sö
ñeä, phu phuï, thieân ñòa, töôùng só, tæ muoäi, töû toân...
BAØI TAÄP


Taäp vieát caùc chöõ trong baøi moãi chöõ 10 laàn. Vieát
chöõ lôùn côõ 4 cm x 4 cm.



Keát hôïp caùc tieáng sau thaønh nhöõng danh töø keùp
theo loái keát hôïp nhö ôû baøi I: 父 子 力 心 兵



Tìm 5 danh töø keùp trong soá caùc töø ngöõ ñaõ hoïc do 2
danh töø ñôn chæ veà ngöôøi lieân hôïp thaønh.



Tính soá neùt caùc chöõ trong baøi.
GIAÛI THÍCH TÖØ NGÖÕ

父

PHUÏ
° cha (trong quan heä vôùi con) – moät aâm khaùc laø phuû
(ngö phuû)
Töø ngöõ

ª thaân phuï, baù phuï, thuùc phuï, phuï huynh, hoå phuï
sinh hoå töû
Ñoàng aâm

附 nöông vaøo – giöõ vai troø keùm quan troïng hôn (phuï
thuoäc, ñaûm phuï, phuï baïc)

負 phuï raãy, boäi baïc – boäi ôn
婦 vôï (trong quan heä vôùi choàng) (phu phuï) – ngöôøi
ñaøn baø (thieáu phuï, phuï nöõ)

輔 trôï giuùp (phuï löïc, phuï taù)
阜 caùi goø – doài daøo, to lôùn
24

BAØI 3

子

TÖÛ
° con – gaõ – thaày – caùi – haït
Töø ngöõ

ª phuï töû, hieáu töû, du töû, nguyeân töû, töû ñeä, baùn töû,
Khoång töû, chö töû, thaùi töû, truyeàn töû löu toân
Ñoàng aâm

死 cheát (baát töû, sinh töû, sinh ly töû bieät)
紫 saéc tím, tía (ngoaïi töû aùnh, töû toâ)
仔 (trong tieáng ñoâi töû teá) kyõ caøng töôm taát

兄

HUYNH
° anh – ñaøn anh
Töø ngöõ

ª baøo huynh (anh ruoät) – huynh tröôûng (ngöôøi vaøo
haøng anh, ngöôøi caàm ñaàu trong moät toå chöùc nhoû)

弟

ÑEÄ
° em – ngöôøi keùm tuoåi – vai döôùi
Töø ngöõ

ª moân ñeä, ñeä töû
Ñoàng aâm

第 thöù töï – nhaø ôû – khoa ñeä (ñeä nhaát, ñeä traïch)
娣 em gaùi – em daâu
遞 theo thöù töï truyeàn ñi (ñeä trình)

母

MAÃU
° meï (trong quan heä vôùi con)
25

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

Töø ngöõ

ª maãu giaùo, maãu nghi, maãu heä, maãu thaân, maãu quoác,
thaùnh maãu, baûo maãu...
Ñoàng aâm

牡 con thuù ñöïc – gioáng ñöïc cuûa loaøi thuù (maãu ngöu),
ñoái nghóa vôùi taãn (牝) laø con caùi.

及

CAÄP
° ñaït ñeán – tôùi ñöôïc – ñeán kòp – baèng – cuøng vôùi –
vaø
Töø ngöõ

ª caäp moân (hoïc troø thoï giaùo vôùi thaày), caäp keâ (Theo
tuïc xöa ôû Trung Hoa, con gaùi 15 tuoåi thì laøm leã caøi
traâm ñeå chuaån bò coù choàng.), caäp kyø (ñuùng kyø, ñeán
kyø haïn), baát caäp (thieáu keùm – chöa tôùi kòp)...

26

BAØI 4

BAØI 4
TÖØ VÖÏNG

大 小 犬 牛 羊
ñaïi

tieåu

khuyeån ngöu döông
TAÄP ÑOÏC

大犬

小犬

大牛

小牛

大羊

小羊

大 人

小人

大力

NGÖÕ PHAÙP
CAÙCH PHOÁ I HÔÏ P MOÄT DANH TÖØ ÑÔN VÔÙI MOÄT HÌNH
DUNG ÑÔN THAØ NH MOÄT DANH TÖØ KEÙP

Caùc tieáng ñaïi, tieåu laø hình dung töø.
Caùc tieáng khuyeån, ngöu, döông laø danh töø ñôn.
Chuùng ta phoái hôïp hình dung töø vôùi danh töø ñeå coù
caùc danh töø keùp nhö:
ñaïi khuyeån: choù lôùn tieåu khuyeån: choù nhoû
ñaïi ngöu: boø lôùn tieåu ngöu: boø nhoû
ñaïi döông: deâ lôùn tieåu döông: deâ nhoû1
1

Nhöõng tieáng gheùp ôû ñaây chöa phaûi laø danh töø keùp, nhöng taïm möôïn
ñeå trình baøy veà söï caáu taïo caùc tieáng Haùn Vieät cho tieän.

27

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

Chuù yù

Khi hình dung töø ñi sau danh töø thì noù bieán thaønh
tính töø1 vaø tieáng keùp aáy seõ trôû thaønh meänh ñeà.
Ví duï
ngöu ñaïi:2 traâu thì lôùn
khuyeån tieåu: choù thì nhoû
Caùc tieáng ñaïi, tieåu ôû ñaây laø tính töø.
Ngöu ñaïi, khuyeån tieåu coù tính caùch cuûa nhöõng meänh
ñeà chính thöùc.
Moät soá keát hôïp töông töï laø: tieåu nhaân, taøi nhaân,
thöôøng daân, kyø só, quaùi kieät, huøng taâm, haøo khí, löông
taâm, giai nhaân...
BAØI TAÄP


Taäp vieát caùc chöõ trong baøi moãi chöõ 10 laàn, chöõ côõ
3,5 cm x 3,5 cm.



Vieát maëc taû nhöõng tieáng sau vaø cho bieát chuùng
thuoäc loaïi keát hôïp naøo: ñaïi ñao, ngöu töû, nhaân
maãu, huynh ñeä chi binh.



Tìm 10 danh töø keùp do moät hình dung töø vaø moät
danh töø ñôn phoái hôïp, neân choïn trong nhöõng tieáng
ñaõ hoïc ôû lôùp.

1

Trong tieáng Vieät khoâng coù söï phaân bieät roõ raøng veà hình dung töø vaø tính
töø. Chuùng ta noùi traâu lôùn trong caâu “Anh toâi coù moät con traâu lôùn” vaø traâu
lôùn trong caâu “Con traâu lôùn hôn con choù” thì vò trí töông quan giöõa danh
töø vaø tính töø hay hình dung töø vaãn nhö nhau.
2
Thuûy ngöu 水牛 con traâu, nhöng moät chöõ ngöu cuõng coù nghóa laø con
traâu hay con boø.

28

BAØI 4



Phaân bieät töï daïng chöõ khuyeån vaø ñaïi.
GIAÛI THÍCH TÖØ NGÖÕ

大

ÑAÏI
° lôùn – to – raát quan heä.
Töø ngöõ

ª ñaïi sö, ñaïi nhaân, ñaïi tröôïng phu, ñaïi döông, vó ñaïi,
troïng ñaïi...
Ñoàng aâm

代 (cuõng ñoïc ñôïi): thay theá – ñôøi (ñaïi dieän, ñaïi bieåu,
thôøi ñaïi)
黛 maøu xanh ñen (thanh ñaïi)
袋 caùi tuùi

小

TIEÅU
° nhoû – con – beù boûng – nhoû moïn
Töø ngöõ

ª tieåu nhaân, tieåu söû, tieåu tieát, tieåu taâm, ñaïi ñoàng tieåu
dò...
Ñoàng aâm

勦 (tieãu) ñaùnh deïp (tieãu tröø)

牛

NGÖU
° con boø – sao Ngöu trong soá Nhò thaäp baùt tuù.
Töø ngöõ

ª ngöu hoaøng, ngöu ñaàu maõ dieän (ñaàu traâu maët
ngöïa)
29

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

水牛 thuûy ngöu: con traâu
牛騏同羣 ngöu kyø ñoàng quaàn: boø vaø ngöïa hay cuøng

chung moät baày, chæ tröôøng hôïp ngöôøi coù taøi phaûi
soáng chung hoaëc coäng taùc vôùi nhöõng keû taàm thöôøng

犬

KHUYEÅN
° con choù
Töø ngöõ

ª khuyeån maõ chi lao: coâng lao choù ngöïa (noùi söï baùo
ôn cuûa ngöôøi döôùi ñoái vôùi baäc treân)

羊

DÖÔNG
° con deâ
Töø ngöõ

ª döông tröôøng ñieåu ñaïo: ñöôøng ruoät deâ, ñöôø ng chaân
chim ñi uoán khuùc quanh co, sôn döông hoaøng
döông.
Ñoàng aâm

陽 khí döông – maët trôøi (aâm döông)
揚 neâu leân – laøm cho roõ – khen ngôïi (döông danh)
楊 caây döông, gioáng caây lieãu (thuøy döông, döông lieãu)
洋 bieån lôùn (ñaïi taây döông)
佯 giaû vôø nhö thaät

30

BAØI 5

BAØI 5
TÖØ VÖÏNG

古 今 上 下 左 右 內 外
coå

kim

thöôïng haï

taû

höõu

noäi

ngoaïi

TAÄP ÑOÏC

古

人

今

人

上

人

下

人

左

人

右

人

內

人

外

人

NGÖÕ PHAÙP
CAÙCH PHOÁ I HÔÏ P MOÄT HÌNH DUNG TÖØ CAÙC H VÔÙI
MOÄT DANH TÖØ ÑÔN THAØNH MOÄT DANH TÖØ KEÙP

Caùc tieáng coå, kim, thöôïng, haï, taû, höõu, noäi, ngoaïi laø
nhöõng hình dung töø caùch.
Phoái hôïp moät hình dung töø treân vôùi danh töø nhaân
(ngöôøi), chuùng ta coù ñöôïc caùc danh töø keùp sau ñaây:1
coå nhaân: ngöôøi xöa
kim nhaân: ngöôøi nay
thöôïng nhaân: ngöôøi treân haï nhaân: ngöôøi döôùi
taû nhaân: ngöôøi beân taû
höõu nhaân: ngöôøi beân höõu
noäi nhaân: ngöôøi trong
ngoaïi nhaân: ngöôøi ngoaøi

1

Caùc tieáng thöôïng, haï ngoaøi ra coøn laø ñoäng töø khi ñöùng tröôùc, hay ñöùng
sau danh töø ñôn tuøy theo choã duøng vaø khi aáy noù coù aâm laø Thöôùng, haù
vaø coù nghóa: thöôùng: leân – laøm cao leân – leo leân – töï caét leân. haù: xuoáng
– laøm thaáp xuoáng – ñaùnh ngaõ ñöôïc (xem phaàn tham giaûi).

31

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

Nhaän xeùt

Nhö caùc hình dung töø ôû baøi 4, caùc tieáng coå, kim,
thöôïng, haï, taû, höõu, noäi, ngoaïi coù tính caùch cuûa nhöõng
hình dung töø chính. Vò trí cuûa chuùng ñöùng tröôùc danh töø
nhaân vaø chæ ñònh cho danh töø naøy. Danh töø nhaân laø tieáng
ñöôïc chæ ñònh.
Chuù yù

Caùc hình dung töø treân khi ñi sau danh töø ñôn thì
chuùng khoâng bieán thaønh nhöõng tính töø maø laïi bieán thaønh
danh töø hoaëc ñoäng töø hoaëc traïng töø, vaø coù tieáng khoâng
duøng ñi sau ñöôïc.
Noùi thöôïng nhaân laø noùi haïng ngöôøi treân (haïng ngöôøi
cao quyù, haïng ngöôøi thöôïng löu; maø noùi nhaân thöôïng laø
noùi ôû treân ngöôøi khaùc, tieáng haï cuõng theá.
Veà hai tieáng coå kim 1 thì ngöôøi ta noùi coå nhaân, kim
nhaân ñöôïc maø khoâng theå noùi nhaân coå hay nhaân kim.
Caùc tieáng taû, höõu, noäi, ngoaïi thì khoâng thöôøng duøng
ñi sau tieáng nhaân nhöng laïi duøng ñi sau nhieàu danh töø
ñôn khaùc. Chính vì lyù do aáy maø gheùp chung nhieàu tieáng
cuøng loaïi vôùi caùc tieáng treân vaøo moät loaïi laø hình dung töø
caùch.
Chính caùc danh töø ñôn laøm tuùc töø danh töø trong caùc
danh töø keùp phoái hôïp (baøi 1) cuõng coù theå ñöôïc xem laø
hình dung töø caùch ñöôïc.
1

Cuõng coù khi ngöôøi ta duøng chöõ coå nhö moät tính töø, nhö trong caâu nhaân
taâm baát coå (人心不古– loøng ngöôøi chaúng nhö xöa), hoaëc duøng chöõ
coå vaø kim nhö danh töø, nhö trong caâu voâ coå baát thaønh kim
(無古不成今 – khoâng coù xöa chaúng thaønh ñöôïc nay). Chöõ xöa laø
noùi nhöõng gì ñaõ coù veà tröôùc, chöõ nay laø chæ nhöõng gì hieän coù.

32

BAØI 5

Moät soá tieáng thoâng duïng thuoäc loaïi naøy laø: coå vaên,
kim vaên, taû bieân, höõu bieân, noäi vuï, ngoaïi bang, haï caáp,
thöôïng löu, thöôïng ñaúng.
BAØI TAÄP


Taäp vieát caùc chöõ trong baøi moãi chöõ 10 laàn, chöõ lôùn
côõ 3,5 cm x 3,5 cm.



Keát hôïp caùc tieáng sau thaønh nhöõng tieáng keùp coù
nghóa: 人, 力, 大, 小, 才.
GIAÛI THÍCH TÖØ NGÖÕ

古

COÅ
° xöa – cuõ.
Töø ngöõ

ª hoaøi coå, khaûo coå - coå tích, coå nhaân, coå ñieån, coå söû,
voâ coå baát thaønh kim, coå phong, coå tuïc.
Ñoàng aâm

鼓 caùi troáng – ñaùnh troáng ñeå thoâi thuùc ngöôøi, laøm cho
ngöôøi ta chuù yù (coå ñoäng, coå vuõ)

股 baép veá – moät phaàn voán (coå duõng). Caùc aâm khaùc laø
gia, giaû.

今

KIM
° nay – hieän nay
Töø ngöõ

ª kim thôøi, hieän kim, ñöông kim, caän kim, kim vaên.
33

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

Ñoàng aâm

金 vaøng – loaøi kim thuoäc (kim khí, hoaøng kim thôøi
ñaïi)

上

THÖÔÏNG
° treân – ôû treân – nôi cao – khi laøm ñoäng töø ñoïc laø
thöôùng, coù nghóa laø leo leân cao, caát leân cao.
Töø ngöõ

ª thöôïng khaùch, thöôïng löu, thöôïng thoï, thöôïng du,
thöôïng maõ, toái thöôïng, voâ thöôïng.
Ñoàng aâm

尚 chuoäng – coøn (cao thöôïng, suøng thöôïng)

下

HAÏ
° döôùi – ôû döôùi – nôi thaáp – khi laøm ñoäng töø ñoïc laø
haù, coù nghóa laø xuoáng, laøm thaáp xuoáng.
Töø ngöõ

ª haï caáp, boä haï, thuû haï, tuùc haï, tuùc haï, beä haï, ñeâ haï,
haï löu, haï ñaúng, haï sôn.
Ñoàng aâm

賀 möøng (khaùnh haï)
廈 nhaø lôùn (ñaïi haï)
夏 muøa heø (haï chí)
暇 raûnh rang (nhaøn haï)

左

TAÛ
° beân tay traùi – quaù khích – ngöôøi haàu haï hai beân
34

BAØI 5

Töø ngöõ

ª taû ngaïn, taû phaùi, khuynh taû, cöïc taû.
Ñoàng aâm

寫 vieát – toû baøy ra (aùm taû, chính taû)
瀉 ñi tieâu chaûy – xoå (thoå taû, taû haï)

右

HÖÕU
° beân tay maët – baûo thuû
Töø ngöõ

ª höõu ngaïn, höõu phaùi, höõu khuynh (Sôû dó goïi laø taû vaø
höõu laø vì moãi khi vaøo nghò tröôøng, nhöõng ngöôøi
cuøng khuynh höôùng luoân choïn ngoài vaøo nhöõng
haøng gheá beân taû hoaëc beân höõu); cöïc höõu laø chæ caùc
nhoùm chính trò coù tinh thaàn baûo thuû cöïc ñoan, ñoái
laïi vôùi cöïc taû laø nhoùm chuû tröông caûi caùch cöïc
ñoan.
Ñoàng aâm

有 coù, giaøu (höõu ích, tö höõu, phuù höõu)
友 baïn beø – thaân aùi nhau (baèng höõu, höõu aùi)

內

NOÄI
° trong – beân trong
Töø ngöõ

ª noäi vuï, noäi töôùng, noäi taâm, haûi noäi quoác noäi, noäi
caùc, noäi chính

外

NGOAÏI
° ngoaøi – beân ngoaøi – maët ngoaøi – thuoäc veà ngoaøi
35

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ

Töø ngöõ

ª ngoaïi nhaân, ngoaïi quoác, ngoaïi leä, baøi ngoaïi, haûi
ngoaïi, ngoaïi giao, ngoaïi vieän, noäi coâng ngoaïi kích

BAØI 6
TÖØ VÖÏNG

去 來 往 日 月 年
khöù

lai

vaõng

nhaät

nguyeät

nieân

TAÄP ÑOÏC

去年 往年 來年
去日 往日 來日
去月 往月 來月
NGÖÕ PHAÙP
CAÙCH PHOÁI HÔÏ P MOÄT DANH TÖØ ÑÔN VAØ MOÄT ÑOÄNG
TÖØ ÑÔN THAØNH MOÄ T DANH TÖØ KEÙP

Phoái hôïp caùc ñoäng töø ñôn: khöù, lai, vaõng (ñi, laïi, qua)
vôùi caùc danh töø ñôn: nhaät, nguyeät, nieân (ngaøy, thaùng,
naêm), chuùng ta coù ñöôïc nhöõng danh töø keùp sau ñaây:
36

BAØI 6

khöù nieân: naêm qua
vaõng nieân: naêm tröôùc
lai nhaät: ngaøy tôùi
khöù nguyeät: thaùng qua
vaõng nguyeät: thaùng tröôùc

lai nguyeät: thaùng tôùi
lai nieân: naêm tôùi
khöù nhaät: hoâm qua
vaõng nhaät: ngaøy tröôùc

Caùc danh töø khöù, lai, vaõng ñeàu ñöùng tröôùc caùc danh
töø nhaät, nguyeät, nieân vaø chæ ñònh cho caùc danh töø ñoäng töø
treân ñöôïc bieán thaønh moät loaïi hình dung töø caùch hay
ñuùng hôn thaønh moät loaïi phaân töø (participe passeù) nhö
trong tieáng Phaùp. Vaø danh töø ñi sau (tieáng ñöôïc chæ ñònh)
ñoùng vai troø chuû töï cho caùc ñoäng töø aáy.
Moät soá tieáng thoâng duïng thuoäc loaïi naøy laø: haønh
nhaân, chöùc nöõ, du töû, cö nhaân, haønh khaùch, cö xaù, giao
tình, keát cuoäc, thaønh tích…
Chuù yù

Caùc tieáng gheùp duøng trong baøi naøy khoâng thöôøng
duøng trong töø ngöõ Haùn Vieät, nhöng ôû ñaây chuùng toâi taïm
möôïn ñeå trình baøy veà söï keát hôïp cuûa caùc töø ngöõ Haùn Vieät
chính thöùc vì chuùng töông ñoái roõ neùt vaø deã hieåu.
Trong soá nhöõng tieáng trình baøy treân ñaây, coù caùc
tieáng nhö: khöù nguyeät, vaõng nhaät, vaõng nguyeät khoâng
ñöôïc thoâng duïng, duø laø trong tieáng Haùn.
BAØI TAÄP


Taäp vieát caùc chöõ trong baøi moãi chöõ 10 laàn. Vieát
chöõ côõ 3,5 cm x 3,5 cm.



Tìm 10 tieáng keùp trong soá caùc töø ngöõ Haùn Vieät
thoâng duïng do moät ñoäng töø ñôn vaø moät danh töø
ñôn phoái hôïp thaønh (theo caùch thöùc trong baøi vaø
choïn trong nhöõng tieáng ñaõ hoïc).
37

HAÙN VAÊN GIAÙO KHOA THÖ



Vieát maëc taû caùc tieáng: nguyeät haï, ñaïi huynh, ngoaïi
lai, binh löïc, ti...