KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

Ngày soạn: 01/04/2025
Tuần: 29+30
TIẾT 44+45+46 _ BÀI 19 KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 - 1427)
(Thời lượng thực hiện: 3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- HS trình bày được một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Giải thích được nguyên nhân chính dẫn đến thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn.
- Nêu được ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Đánh giá được vai trò của một số nhân vật tiêu biểu: Lê Lợi, Nguyễn Trãi,
Nguyễn Chích.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: làm việc nhóm để thực hiện được các yêu cầu cần
đạt trong bài. Hiểu rõ được nhiệm vụ của mình, đánh giá được khả năng của bản
thân và tự nhận công việc phù hợp.
b. Năng lực chuyên biệt
- HS khai thác được các tư liệu lịch sử, đọc được các lược đồ.
- HS trình bày được một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
- Giải thích được nguyên nhân chính dẫn đến thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn
- Nêu được ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
- Đánh giá được vai trò của một số nhân vật tiêu biểu: Lê Lợi, Nguyễn Trãi,
Nguyễn Chích.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để viết về một vị anh hùng trong cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn.
2. Phẩm chất
- Bồi dưỡng lòng yêu nước, tự hào dân tộc và ý chí không khuất phục và sẵn
sàng đứng lên đấu tranh khi tổ quốc lâm nguy.
- Tinh thần yêu chuộng hòa bình và tấm lòng nhân đạo giữa người với người.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

- SGV, SGK, tranh ảnh, tài liệu.
- Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học.
- Công cụ đánh giá: Câu trả lời của HS, kết quả hoạt động cặp, quan sát HS đọc
lược đồ, phiếu học tập.
2. Chuẩn bị của học sinh
- Sách giáo khoa, vở ghi bài, đọc trước bài.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS và từng bước làm quen bài học.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV dùng phần mềm Google Earth để xác định vị trí vùng núi Lam Sơn – Thanh
Hoá.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời câu hỏi: Em biết gì về vùng đất Lam Sơn này ?
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
- GV gọi HS trả lời câu hỏi.
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả và dẫn dắt vào nội dung của bài mới
GV đặt vấn đề vào bài: Bài học hôm nay cô và các em sẽ bắt đầu cuộc hành
trình tìm hiểu cuộc khởi nghĩa Lam Sơn hào hùng của dân tộc vào TK XV. Vậy
cuộc khởi nghĩa đó có những sự kiện tiêu biểu nào? Nguyên nhân thắng lợi và ý
nghĩa lịch sử của khởi nghĩa là gì? Những người anh hùng đã có vai trò như thế
nào trong cuộc khởi nghĩa đó?
2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2.1. Tìm hiểu một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
Nhiệm vụ 1: Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
a. Mục tiêu: Trình bày được một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên yêu cầu HS các nhóm quan sát, đọc thông tin mục a (SGK), thảo luận
nhóm 2 bạn
- Theo em, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa trong hoàn cảnh nào? Nêu những hiểu
GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

biết của em về chủ tướng Lê Lợi?
- Vì sao nhiều người yên nước khắp nơi về hội tụ dưới lá cờ của Lê Lợi?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh các nhóm đọc thông tin, thảo luận nhóm, suy nghĩ và trả lời câu hỏi
của GV.
Bước 3. Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
- Đại diện nhóm báo cáo kết quả. HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm
bạn trình bày, nhận xét và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
- HS trả lời câu hỏi của giáo viên.
Bước 4. Đánh giá kết quả
Nhận xét thái độ làm việc và phần trình bày của các nhóm, chốt kiến thức lên
màn hình.
Nội dung ghi bảng
1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
* Hoàn cảnh:
- Nhà Minh bóc lột và đàn áp nhân dân ta tàn bạo.
- Nghe tin Lê Lợi chuẩn bị khởi nghĩa ở Lam Sơn (Thanh Hóa), đông đảo anh
hùng hào kiệt đã tụ nghĩa về Lam Sơn, trong đó có Nguyễn Trãi.
- Đầu năm 1418, Lê Lợi tự xưng là Bình Định Vương, truyền hịch kêu gọi nhân
dân khởi nghĩa.
Nhiệm vụ 2: Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa (1418 - 1423)
a. Mục tiêu: Trình bày được một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS đọc thông tin mục 1.b và trả lời câu hỏi:
- Trình bày những khó khăn của nghĩa quân Lam Sơn trong những năm đầu của
cuộc khởi nghĩa?
- Để khắc phục những khó khăn đó, Lê Lợi đã làm gì?
- Em có nhận xét gì về đề nghị tạm hòa hoãn với quân Minh của nghĩa quân
Lam Sơn?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc thông tin mục 1.b và trả lời câu hỏi
GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

Bước 3. Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
- HS trả lời câu hỏi của GV.
- Các HS còn lại quan sát, theo dõi bạn trình bày, nhận xét và bổ sung (nếu cần).
Bước 4. Đánh giá kết quả
- Nhận xét về thái độ, tinh thần và kết quả học tập của học sinh, chốt kiến thức
lên màn hình.
Nội dung ghi bảng
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa (1418 - 1423)
- Do lực lượng còn non yếu nên nghĩa quân gặp nhiều khó khăn, ba lần phải rút
lên vùng núi Chí Linh (Thanh Hóa). Lê Lợi tạm hòa hoãn với quân Minh,
Nguyễn Trãi thương lượng thành công.
- Mùa hè năm 1423 nghĩa quân trở về căn cứ Lam Sơn từng bước khôi phục và
phát triển lực lượng.
Nhiệm vụ 3: Mở rộng địa bàn hoạt động và giành những thắng lợi đầu tiên
(1424 - 1425)
a. Mục tiêu:
- Trình bày được một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Đánh giá được vai trò của Nguyễn Chích.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS đọc thông tin mục c (SGK), thảo luận nhóm 2 bàn trả lời các
câu hỏi sau:
- Hãy cho biết vì sao Nguyễn Chích đề xuất kế hoạch đánh chiếm Nghệ An. Kế
hoạch đó đem lại kết quả như thế nào?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc thông tin trong SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi của GV.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ các em trong quá trình thực hiện nhiệm vụ (nếu cần).
Bước 3. Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
- Đại diện các nhóm trình bày kết của của mình.
- Các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm bạn trình bày, nhận xét và bổ sung
(nếu cần).
Bước 4. Đánh giá kết quả
- Nhận xét về thái độ, tinh thần và kết quả học tập của học sinh, chốt kiến thức
lên màn hình.
GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

* Nguyễn Chích đề xuất kế hoạch chuyển địa bàn hoạt động chính của
nghĩa quân vào Nghệ An vì:
- Nghệ An là nơi hiểm yếu, đất rộng người đông…
- Chiếm giữ được Nghệ An để làm đất đứng chân, rồi dựa vào sức người và của
cải ở Nghệ An để quay ra đánh Đông Đô thì có thể giành thắng lợi
Chỉ trong vòng 10 tháng, nghĩa quân đã giải phóng một vùng rộng lớn từ Thanh
Hóa vào đến đèo Hải Vân.
Nội dung ghi bảng
c. Mở rộng địa bàn hoạt động và giành những thắng lợi đầu tiên (1424 1425)
- Năm 1424, Lê Lợi theo kế hoạch mà Nguyễn Chích đề xuất đưa quân về phía
Nam, đánh chiếm Nghệ An.
- Chỉ trong vòng 10 tháng, nghĩa quân đã giải phóng một vùng rộng lớn từ
Thanh Hóa và đèo Hải Vân.
* Vai trò của Nguyễn Chích: giúp nghĩa quân thoát khỏi thế bao vây, mở rộng
địa bàn hoạt động.
Nhiệm vụ 4: Khởi nghĩa toàn thắng (1426 - 1427)
a. Mục tiêu: Trình bày được một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS đọc thông tin mục d (SGK), quan sát lược đồ H 19.4 và H19.5
trận Tốt Động – Chúc Động và trận Chi Lăng – Xương Giang, thảo luận nhóm 2
bàn hoàn thành phiếu bài tập:
Thời gian
Sự kiện

+ Tường thuật lại diễn biến của hai trận đánh Tốt Động – Chúc Động và trận
Chi Lăng – Xương Giang bằng lược đồ.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc thông tin tin mục d (SGK), thảo luận và trả lời câu hỏi của GV.
- GVhướng dẫn, hỗ trợ các em trong quá trình thực hiện nhiệm vụ (nếu cần).
GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

Bước 3. Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
- Đại diện các nhóm trình bày kết của của mình.
- Các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm bạn trình bày, nhận xét và bổ sung
Bước 4. Đánh giá kết quả
- Nhận xét về thái độ, tinh thần và kết quả học tập của học sinh, chốt kiến thức
lên màn hình.
Nội dung ghi bảng
d. Khởi nghĩa toàn thắng (1426 - 1427)
Thời gian
Sự kiện
9/1426

Tiến quân ra Bắc

11/1426

Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động

10/1427

Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang

12/1427

Tổ chức Hội thề Đông Quan, Lê Lợi cấp thuyền xe, lương thảo
cho quân Minh rút về nước.

2.2 Tìm hiểu nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
a. Mục tiêu:
- Giải thích được nguyên nhân chính dẫn đến thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn.
- Nêu được ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Đánh giá được vai trò của một số nhân vật tiêu biểu: Lê Lợi, Nguyễn Trãi.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS đọc thông tin mục c (SGK), thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi
sau:
- Em hãy giải thích nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Trong
các nguyên nhân đó, nguyên nhân nào là quan trọng nhất?
- Hãy trình bày ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa?
- Vai trò của một số nhân vật tiêu biểu: Lê Lợi, Nguyễn Trãi?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc thông tin trong SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi của GV.
- GVhướng dẫn, hỗ trợ các em trong quá trình thực hiện nhiệm vụ (nếu cần).
Bước 3. Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

- Đại diện các nhóm trình bày kết của của mình.
- Các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm bạn trình bày, nhận xét và bổ sung
(nếu cần).
Bước 4. Đánh giá kết quả
- Nhận xét về thái độ, tinh thần và kết quả học tập của học sinh, chốt kiến thức
lên màn hình.
Nội dung ghi bảng
2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
a. Nguyên nhân thắng lợi.
- Do tinh thần yêu nước, đoàn kết của cả dân tộc, nhân dân cùng tướng sĩ đoàn
kết một lòng.
- Đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn của những người lãnh đạo cuộc
khởi nghĩa.
- Đội ngũ lãnh đạo khởi nghĩa có những người tài giỏi như Nguyễn Trãi với
nghệ thuật “tâm công”, Lê Lợi với kế sách “vây thành, diệt viện”…
b. Ý nghĩa lịch sử.
- Lật đổ được ách thống trị tàn bạo của nhà Minh.
- Mở ra thời kì phát triển mới của quốc gia Đại Việt thời Lê sơ.
* Vai trò của Nguyễn Trãi:
- Là nhà cố vấn, là người phò tá đắc lực của Lê Lợi, góp phần không nhỏ vào
chiến thắng của nghĩa quân.
* Vai trò của Lê Lợi
- Chống lại và đánh đuổi nhà Minh xâm lược.
- Kết thúc 20 năm đô hộ của nhà Minh.
- Hướng dẫn và dẫn dắt quân khởi nghĩa để có được những trận thắng.
- Lê Lợi đã đóng góp nhiều công sức vào các trận đánh.
- Chấp nhận hi sinh để đánh đuổi quân xâm lược và chọn được một đội quân sĩ
dũng cảm.
3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua dạng câu hỏi trắc nghiệm.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho học sinh cả lớp tham gia trò chơi “Sóc nhặt hạt dẻ”. Chọn
hai bạn làm nhiệm vụ quan sát câu trả lời của các bạn trong lớp.
GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

- GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan yêu cầu học sinh chọn
đáp án đúng và ghi câu trả lời trên bảng con.
* Câu hỏi trắc nghiệm khách quan
Câu 1: Ai là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn?
   A. Nguyễn Trãi.
   B. Lê Lợi.
   C. Lê Lai.
   D. Đinh Liệt.
Câu 2: Tình hình nghĩa quân Lam Sơn trong những năm đầu hoạt động (1418 –
1423) diễn ra như thế nào?
   A. Gặp rất nhiều khó khăn, nguy nan và phải ba lần rút lên núi Chí Linh
để chống lại sự vây quét của quân giặc.
   B. Đánh bại các cuộc vây quét của quân Minh và làm chủ vùng đất từ Thanh
Hóa đến Thuận Hóa.
   C. Liên tiếp tiến công quân Minh ở Đông Quan.
   D. Nghĩa quân nhanh chóng đầu hàng quan địch để bảo toàn lực lượng.
Câu 3: Kế hoạch giải phóng Nghệ An, Tân Bình, Thuận Hóa của nghĩa quân
Lam Sơn do ai đưa ra?
   A. Nguyễn Trãi.
   B. Lê Lợi.
   C. Lê Lai.
   D. Nguyễn Chích.
Câu 4: Hai trận đánh lớn nhất trong khởi nghĩa Lam Sơn là:
   A. trận Hạ Hồi và trận Ngọc Hồi – Đống Đa.
   B. trận Rạch Gầm – Xoài Mút và trận Bạch Đằng.
   C. trận Tây Kết và trận Đông Bộ Đầu.
   D. trận Tốt Động – Chúc Động và trận Chi Lăng – Xương Giang.
Câu 5: Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
   A. Kết thúc chiến tranh và buộc nhà Minh bồi thường chiến tranh cho nước
ta.
   B. Kết thúc 20 năm đô hộ tàn bạo của phong kiến nhà Minh, mở ra thời
kì phát triển của đất nước.
   C. Mở ra thời kì phát triển mới của đất nước với việc nhà Minh thần phục
nước ta.
GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

   D. Đưa nước ta trở thành một cường quốc trong khu vực.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ:
HS suy nghĩ và trả lời theo các câu hỏi.
Bước 3. Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận:
HS đưa bảng con có ghi câu trả lời sau khi giáo viên nêu câu hỏi.
Bước 4. Đánh giá kết quả
GV nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Câu
1
2
3
4
5
Đáp án
B
A
D
D
B
4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho HS.
b. Tổ chức thực hiện
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV nêu yêu cầu để HS về nhà làm:
- Kể tên các vị anh hùng trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Sưu tầm tư liệu và
viết một đoạn văn ngắn kể về người anh hùng mà em có ấn tượng nhất.
- Làm bài 1 phần Luyện tập.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- GV hướng dẫn các em tìm tư liệu.
- HS làm ở nhà, ghi bài làm vào giấy.
Bước 3. Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
- GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho GV sau khi hoàn thành (gửi bài
cho giáo viên qua zalo).
- GV có thể mời một bạn báo cáo ở lớp trong tiết học tiếp theo.
Bước 4. Đánh giá kết quả
Nhận xét, nhắc nhở, động viên tinh thần, thái độ của các em trong quá trình học
bài.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

Phiếu học tập số 1
Trường THCS:....
Lớp:......
PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm…:
Câu hỏi: đọc thông tin mục d (SGK), quan sát lược đồ H 19.4 và H19.5 trận Tốt
Động – Chúc Động và trận Chi Lăng – Xương Giang, hoàn thành phiếu bài tập:
Thời gian
Sự kiện

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

NĂM HỌC: 2024- 2025

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí