CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
SÁNG KIẾN
- Họ và tên: ĐỖ THỊ LÀNH
Giới tính:
- Ngày, tháng, năm sinh:
- Cơ quan, đơn vị công tác: Trường tiểu học Ninh Ích
- Chức vụ/ chức danh: Nhân viên y tế
- Trình độ chuyên môn: trung cấp y sỹ đa khoa
1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp giúp nâng cao hiệu quả công tác phòng,
chống dịch bệnh cho học sinh khi thời tiết giao mùa tại Trường Tiểu học Ninh
Ích.
2. Lĩnh vực áp dụng
2.1. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
Sáng kiến này được áp dụng trong lĩnh vực Y tế trường học tại trường tiểu
học Ninh Ích.
2.2. Mục tiêu
Giúp nâng cao hiệu quả công tác truyền thông giáo dục sức khỏe cho học
sinh trong trường học.
Giúp học sinh có kiến thức cơ bản về giáo dục- chăm sóc sức khỏe ban đầu;
nâng cao nhận biết các triệu chứng cũng như các biện pháp phòng, chống dịch
bệnh.
2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
2.3.1. Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh Trường Tiểu học Ninh Ích.
2.3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Một số biện pháp giúp nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh
cho học sinh khi thời tiết giao mùa tại Trường Tiểu học Ninh Ích.
- Thời gian: năm học 2024-2025.
3. Cơ sở pháp lý
Một số văn bản chỉ đạo:
+ Thông tư liên tịch số 03/2000/TTLT-BYT-BGD&ĐT ngày 01/03/2000
của BGD&ĐT và Bộ y tế về việc hướng dẫn công tác y tế trường học nhằm giúp

2
nâng cao hiệu quả giáo dục sức khỏe cho học sinh, sinh viên; củng cố, phát triển
công tác y tế trường học và công tác tổ chức thực hiện.
+ Luật số 03/2007/QH12 ngày 21/11/2007 của Quốc Hội ban hành Luật
phòng, chống bệnh truyền nhiễm.
+ Quyết định số 740/QĐ/BYT ngày 02/03/2016 quy định về phân loại bệnh
truyền nhiễm.
+ Thông tư liên tịch số 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT ngày 12/05/2016 của
Bộ y tế và Bộ giáo dục đào tạo về Quy định công tác y tế trường học.
+ Công văn số 06/KSBT-SKMT ngày 02/01/2020 của Trung tâm KSBT
Lứa tuổi học đường là lứa tuổi dễ mắc bệnh nhất, vừa là lực lượng đông
đảo, mà mắc bệnh thì rất dễ trở thành dịch. Chính vì vậy mà công tác chăm sóc
sức khỏe ban đầu tại trường học ngày càng được chú trọng.
Ban giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo nhân viên y tế xây dựng kế hoạch
tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh với nội dung phong phú và đa dạng
về hình thức.
Mạng lưới y tế trường học từng bước được củng cố, nhiều Trung tâm y tế
dự phòng đã có cán bộ theo dõi công tác y tế trong trường học.
Một số chương trình phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm đã và đang
được đưa vào trường học như phòng chống sốt xuất huyết, tay chân miệng, dịch
sởi, bạch hầu, Mert, Rubella, Covid-19,…. Ngoài ra, y tế trường học còn thực
hiện một số chương trình phòng chống bệnh tật như phòng chống suy dinh
dưỡng, ngộ độc thực phẩm, tai nạn thương tích, tác hại của thuốc lá, rượu bia,…
nhằm bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho học sinh.
Học sinh là cầu nối hữu hiệu giữa ba môi trường: nhà trường- gia đình- xã
hội, nếu các em được chăm sóc, giáo dục tốt về mặt sức khỏe sẽ ảnh hưởng tốt
tới cả ba môi trường.
Như vậy, tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh, chăm lo sức khỏe
ban đầu cho học sinh quan trọng ngang với các công tác khác của nhà trường,
nhằm thực hiện tốt khẩu hiệu: “Trẻ em hôm nay- Thế giới ngày mai”
4. Thực trạng
4.1. Thuận lợi
+ Ban giám hiệu nhà trường quan tâm, chỉ đạo sâu sát tới công tác truyền
thông, giáo dục sức khỏe; đầu tư kịp thời kinh phí, cung ứng các nhu yếu phẩm,
trang thiết bị y tế cần thiết cho công tác vệ sinh, khử khuẩn phòng chống dịch
bệnh khi thời tiết giao mùa.
4.2. Khó khăn

3
Bên cạnh những thuận lợi thì cũng có những mặt khó khăn trong công tác
phòng, chống dịch bệnh như sau:
+ Trường nằm ở vùng thôn quê, có nhiều hộ kinh tế khó khăn, cha mẹ đi
làm ăn xa, không quan tâm đến sức khỏe của con em mình và xem nhẹ tình hình
dịch bệnh.
+ Phạm vi sân chơi, bãi tập không đủ diện tích cho các hoạt động vui chơi,
tập thể dục đầu- giữa giờ nhằm nâng cao thể trạng của học sinh bị hạn chế.
4.3. Nguyên nhân của thực trạng trên
+ Do nước ta nằm ở vùng nhiệt đới gió mùa, khí hậu ẩm, mật độ dân cư lại
đông đã tạo điều kiện thuận lợi để mầm bệnh dễ lây lan và phát tán.
+ Do ý thức của người dân chưa được cải thiện trong quá trình sinh hoạt và
lao động.
5. Mô tả sáng kiến
5.1. Về nội dung của sáng kiến
Sức khỏe là tài sản vô giá của con người.
Sức khỏe tốt sẽ giúp cho học sinh có một cơ thể cường tráng, thể chất
mạnh mẽ đẩy lùi được dịch bệnh.
Bên cạnh đó còn có thể lực để hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập và giúp đỡ
gia đình.
5.2. Một số biện pháp giúp nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống
dịch bệnh cho học sinh khi thời tiết giao mùa
Biến đổi khí hậu cùng với sự phát triển nhanh của nền kinh tế- văn hóa và
xã hội đã ảnh hưởng đến đời sống và sinh hoạt của con người, nhất là lứa tuổi
học sinh.
Dịch bệnh- bệnh truyền nhiễm là nỗi lo của toàn Đảng, toàn dân. Hàng
năm, Nhà nước đã tốn không ít kinh phí để mua trang thiết bị, y tế, thuốc thiết
yếu, nhân lực để cung ứng cho việc ngăn ngừa và phòng, chống dịch bệnh.
Mỗi năm, khi thời tiết giao mùa, song song với sự thay đổi của không khí,
độ ẩm và nhiệt độ thì nhóm dịch bệnh theo mùa lại xuất hiện. Tùy vào mỗi
nhóm bệnh mà ta có những biện pháp chủ động để phòng, chống dịch bệnh đạt
hiệu quả cao. Chính vì vậy mà nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu, bảo vệ sức
khỏe cho người dân nói chung và lứa tuổi học sinh nói riêng là nhu cầu cấp thiết
của ngành Giáo dục và Y tế.

4
Qua quá trình công tác tại đơn vị, bản thân tôi đã đúc kết được những biện
pháp nhằm thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch bệnh cho học sinh khi thời
tiết giao mùa như sau:
5.2.1. Tăng cường công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe
Mùa tựu trường cũng là lúc thời tiết giao mùa, từ hè thu sang đông xuân,
khí hậu ẩm ướt, mưa nhiều là điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh lây lan và phát
tán. Do vậy, mà nội dung truyền thông, giáo dục sức khỏe phải xuất phát từ thực
tiễn và phù hợp với lứa tuổi, với những kiến thức phòng, chống dịch bệnh theo
từng mùa.
+ Giáo dục vệ sinh môi trường: có thể nói môi trường là không gian sống,
là lớp vỏ bảo vệ, che chắn, ngăn ngừa cho con người khỏi mọi đe dọa về bệnh
tật, về chất lượng cuộc sống; để ngăn chặn các yếu tố nguy cơ cần giáo dục vệ
sinh môi trường cho học sinh ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường, lồng ghép
giáo dục vệ sinh môi trường vào các môi học chính khóa cũng như các buổi sinh
hoạt ngoại khóa; ngoài ra, bộ phận y tế tuyên truyền, giúp học sinh hiểu rõ về
các yếu tố môi trường làm tăng nguy cơ gây bệnh như không khí và nước bị ô
nhiễm, phân rác không được xử lý, côn trùng trung gian truyền bệnh. Để từ đó,
học sinh hiểu được, nắm được tầm quan trọng của vệ sinh môi trường đối với cơ
thể của chúng ta, thay đổi nhận thức và hành động về vệ sinh gia đình, vệ sinh
trường học, vệ sinh trong học tập, vệ sinh trong lao động, luyện tập thể dục thể
thao phù hợp với lứa tuổi và giới tính.
+ Tổ chức truyền thông cho phụ huynh về nội dung phòng, chống dịch
bệnh qua các nhóm lớp như Zalo, Messenger,…, qua bảng tin của trường, lớp,
qua các buổi họp phụ huynh học sinh.
Phối hợp với trạm y tế xã nắm bắt kịp thời tình hình dịch bệnh và các nội
dung truyền thông- giáo dục sức khỏe.
Đề xuất trạm y tế xã cung cấp cho đơn vị trường những tờ rơi, tranh ảnh về
phòng, chống các dịch bệnh, giữ vệ sinh môi trường; cung cấp các nội dung
truyền thông có liên quan đến môi trường, đất, nước, biển, sinh thái nhằm giáo
dục học sinh thêm sinh động, giúp học sinh có hứng thú tiếp thu các nội dung
truyền thông nhanh và nhớ lâu.
Từ đó, giúp học sinh dễ dàng áp dụng những kiến thức đã học được vào
trong cuộc sống.
5.2.2. Tăng cường công tác vệ sinh môi trường

5
Môi trường trường học rất quan trọng đối với học sinh trong việc học tập,
lao động và vui chơi. Do đó, chúng ta phải làm tốt việc cải tạo cảnh quang và vệ
sinh môi trường trường học, để học sinh có một sức khỏe tốt, một tinh thần sảng
khoái, vui tươi khi đến trường.
Bố trí đủ thùng đựng rác: thu gom và xử lý hằng ngày.
Ngoài ra, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm các lớp cho học sinh lao động
thường xuyên, phát quang bụi rậm, làm thông thoáng môi trường; thu gom và xử
lí rác thải; tham gia trồng cây xung quanh trường và hoa trong các bồn hoa, chậu
cảnh tạo cảnh quan thoáng đẹp cho trường.
Các hoạt động vệ sinh phòng bệnh được tổ chức lồng ghép vào các chương
trình, tuần lễ do ngành và cấp trên phát động. Như:
a. Tuần lễ “Làm cho thế giới sạch hơn”
Để hưởng ứng tốt “Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn” và để nâng cao ý
thức thực hiện các hoạt động hưởng ứng, nhà trường tiến hành treo băng ron với
khẩu hiệu: “Hành trình xanh- Cùng chung tay bảo vệ môi trường”.
Thường xuyên vệ sinh môi trường lớp học và khu vực xung quanh trường:
- Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm các lớp triển khai công tác giữ gìn vệ
sinh các lớp học, quét dọn, lâu chùi hằng ngày; hàng tuần dành 30 phút của tiết
cuối lao động định kì để giữ gìn môi trường khu vực trong và ngoài nhà trường
được sạch sẽ và thông thoáng.
- Hướng dẫn cho học sinh biết cách vận động gia đình để tham gia giữ gìn
môi trường sống. Hướng dẫn cho học sinh vận động gia đình giữ gìn môi trường
sống bằng những việc làm thiết thực.
+ Cọ rửa nhà ở thường xuyên và dọn sạch gọn gàng, ngăn nắp.
+ Biết cách phân loại rác trước khi đi xử lí.
+ Mỗi gia đình phải có nhà tiêu hợp vệ sinh.
hơn.

+ Trồng cây xanh, hoa, …xung quanh nhà ở để không khí thông thoáng
b. Tuần lễ “Vệ sinh nước sạch”

Phổ biến, cập nhật các chính sách, văn bản về nước sạch và vệ sinh của
Trung ương và địa phương lên bảng tin của trường và góc tuyên truyền về nước
sạch nhằm giúp học sinh tiếp cận với tình hình môi trường hiện nay, đặc biệt là
môi trường nước.
Xây dựng chuyên mục phổ biến kiến thức về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi
trường; phòng chống dịch bệnh; lựa chọn xây dựng, bảo quản nhà tiêu hợp vệ
sinh tại hộ gia đình và nơi công cộng.

6
Xây dựng chuyên mục tuyên truyền giáo dục về vệ sinh cá nhân, vệ sinh
môi trường cho đối tượng học sinh.
c. Rửa tay với xà phòng dưới vòi nước sạch
Bước vào năm học, nhân viên y tế xây dựng kế hoạch thực hiện rửa tay với
xà phòng dưới vòi nước sạch theo từng điểm trường.
Nhà trường đảm bảo đủ nước và xà phòng cho cán bộ, giáo viên, nhân viên
và học sinh dùng trong sinh hoạt.
Hướng dẫn, tổ chức cho học sinh rửa tay theo quy trình 6 bước.
Hoạt động đã giúp học sinh có thói quen tự rửa tay trước khi ăn và sau khi
đi vệ sinh, luôn giữ bàn tay luôn sạch đẹp, đảm bảo được vệ sinh cá nhân và vệ
sinh ăn uống.
Phối hợp với Đoàn- Đội: thực hiện công tác tuyên truyền các hoạt động về
vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng, ăn sạch ở sạch.

Hình ảnh 1: Quy trình hướng dẫn rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước sạch

7
5.2.3. Giáo dục học sinh thực hành một số hoạt động nâng cao thể
trạng
Lứa tuổi học sinh là khoảng thời gian mà cơ thể của trẻ chịu tác động nhiều
của yếu tố môi trường, thời tiết; khí hậu thay đổi theo mùa là điều kiện thuận lợi
mà trẻ dễ bị mắc các bệnh truyền nhiễm.

Hình ảnh 2: Học sinh tập thể dục đầu giờ để nâng cao sức khỏe

8
5.2.4. Vận động và hướng dẫn phụ huynh chăm sóc học sinh (trẻ)
phòng, chống dịch bệnh tại nhà
Cải thiện khẩu phần ăn cho học sinh tại nhà để trẻ hấp thu đầy đủ dưỡng
chất, nâng cao thể trạng và tăng cường sức đề kháng để đẩy lùi các dịch bệnh.
+ Trong mỗi bữa ăn cần cân đối các nhóm dưỡng chất: chất đạm, chất béo,
tinh bột, cung cấp đầy đủ các loại vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
+ Cần cho trẻ ăn no vào buổi sáng, trước khi đi học, ăn vừa đủ vào buổi
trưa và ăn nhẹ vào buổi chiều tối; bổ sung các loại trái cây để giúp trẻ hấp thu
các dưỡng chất được dễ dàng.
+ Cho trẻ ăn chín, uống nước ấm, hạn chế ăn uống những thức ăn lạnh,
những thức ăn để qua đêm hay thức ăn bị ôi thiu.
+ Hướng dẫn phụ huynh tuân thủ việc khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế
khi trẻ bị bệnh dịch, thực hiện việc cách ly để phòng tránh dịch bệnh lây lan.
5.3. Về khả năng áp dụng của sáng kiến
Sáng kiến này không chỉ áp dụng cho học sinh tại Trường Tiểu học Ninh
Ích mà còn áp dụng rộng rãi cho các Trường Tiểu học và Trung học cơ sở trên
địa bàn thị xã Ninh Hòa.
Nếu thực hiện tốt các biện pháp trên thì gia đình, nhà trường, ngành y tế,
ngành giáo dục sẽ tiết kiệm được một khoảng chi phí khá lớn cho công tác
phòng, chống dịch.
Và sáng kiến cũng làm thay đổi cách nhìn nhận của phụ huynh cũng như
học sinh, cụ thể như sau:
- Đối với phụ huynh học sinh:
+ Phụ huynh đã không ngại sợ con bị bẩn, bị nhiễm bệnh, bị những vết trầy
xước khi tham gia lao động theo lịch định kỳ của nhà trường mà tin tưởng rằng
qua một một buổi lao động là một trải nghiệm có ích cho cuộc sống của con sau
này.
- Đối với học sinh:
+ Giúp học sinh nâng cao ý thức trong việc bảo vệ chăm sóc sức khỏe của
bản thân đẩy lùi dịch bệnh.
- Đặc biệt, học sinh có năng lực vận động gia đình và người thân trong
công tác bảo vệ môi trường, không xả rác, vứt rác xuống sông, thu gom, phân
loại rác trước khi xử lý.
6. Kết luận

9
Sau khi triển khai thực hiện sáng kiến tại trường tiểu học Ninh Ích, tập thể
cán bộ, giáo viên, nhân viên cho ý kiến rằng: sáng kiến đã phần nào hình thành
nhân cách cho học sinh- tích cực tham gia các hoạt động mang tính xã hội; giúp
học sinh có thêm kiến thức về bảo vệ sức khỏe bản thân, giữ gìn vệ sinh môi
trường.
Hằng năm, công tác y tế trường học nói riêng và ngành y tế nói chung đã
tích cực, ra sức đẩy lùi, ngăn chặn nhằm đảm bảo tốt phòng chống dịch bệnh khi
thời tiết giao mùa.
Trên đây là một số biện pháp công tác phòng, chống dịch bệnh cho học sinh
khi thời tiết giao mùa mà tôi đã áp dụng và mang lại hiệu quả, các biện pháp trên
đã góp phần giáo dục ý thức cho học sinh trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường,
vệ sinh cá nhân, giữ gìn sức khỏe của bản thân, đẩy lùi dịch bệnh. Tôi sẽ tiếp tục
áp dụng sáng kiến, rà soát lại, bổ sung thêm để hoàn thiện hơn trong quá trình
công tác, từ đó sáng kiến là hành trang để tôi thực hiện tốt chuyên môn, nghiệp
vụ của bản thân trong thời gian công tác tại trường.
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong sáng kiến là trung thực, đúng sự
thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật./.
THỦ TRƯỞN ĐƠN VỊ

TÁC GIẢ

Nguyễn Công Minh

Đỗ Thị Lành