UBND HUYỆN PHÚ QUÝ
TRƯỜNG THCS TAM
THANH
Lớp: ……………
Họ và tên: ………………………

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KỲ I - NĂM HỌC 2024 –
2025

Môn: Ngữ văn - Khối 9
Thời gian: 90 phút (không kể phát đề)

ĐIỂM

I. ĐỌC - HIỂU: (4.0 điểm)
Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu:
CHUYỆN LỆ NƯƠNG
Tóm lược phần đầu: Nguyễn Thị Diễm là người một họ lớn ở huyện Đông Sơn; cùng người
đàn bà họ Lý quê ở huyện Cẩm Giàng, cả hai cùng mở cửa hàng bán phấn đối cửa nhau tại
bên ngoài thành Tây Đô. Xóm giềng gần gặn, tình nghĩa ngày một thân nhưng cả hai đều
chưa con cái. Một hôm, đến động Hồ Công làm lễ cầu tự. Lý thị bảo với Nguyễn thị nếu sau
này có con sẽ kết tình sui gia. Quả thật thời gian sau, Nguyễn Thị sinh con gái đặt tên là Lệ
Nương, Lý thị quả sinh con trai đặt tên là Phật Sinh. Cả hai đều nhớ lời hứa năm xưa. Tuy
kỳ cưới xin chưa định, nhưng hai gắn bó chẳng khác chi vợ chồng vậy. Bấy giờ đất nước
xảy ra binh biến, Lệ Nương bị bắt vào trong cung, Phật Sinh rất thất vọng. Gặp đêm trừ
tịch gần hết canh năm, Sinh còn đương nằm ngủ, chợt nghe có tiếng ấm ới. Sinh vùng dậy
đẩy cửa ra xem, thấy có hơn trăm chiếc kiệu hoa rậm rịch đi qua, và có một bức thư bằng
lụa cài vào ngưỡng cửa, trong thư chính là bút tích của Lệ Nương. Sinh đau khổ khi đọc thư
nàng. Chàng bỏ cả ăn uống, nặng tình và chưa muốn lấy ai. Một thời gian sau chàng từ biệt
mẹ vào Nam, dâng sớ xin tham gia chống giặc và tìm Lệ Nương. Một hôm tình cờ gặp bà
lão, Sinh hỏi thăm thì được biết Lệ Nương vì không muốn đưa sang đất Bắc, giữ tinh thần
tiết tháo1 chung tình nên đã tự tận. Bà dẫn chàng đến mộ phần của nàng. Cạnh mộ nàng
cũng có hai ngôi mộ của hai người nữ xấu số khác. Sinh đau đớn vô hạn. Đêm hôm ấy
chàng ngủ ở mộ, khóc mà nói rằng:
- Ta vì nàng mà từ xa đến đây, nàng có thể cùng ta gặp gỡ trong giấc chiêm bao để
cho ta một lời yên ủi hay không?
Đêm đến canh ba, Sinh quả thấy Lệ Nương lững thững đi đến khóc than lí do vì sao
mình chết.
Vợ chồng bèn cùng nhau âu yếm chuyện trò, y như lúc sống.
Sinh nói: - Nàng đã không may, vậy anh đem linh thần về, khỏi uổng một chuyến đi
không lại trở về rồi.
Nàng nói: - Thiếp rất cảm tấm thâm tình ấy. Song thiếp cùng hai vị mỹ nhân gần gụi
lâu ngày, giao tình thân mật, không nỡ một sớm bỏ đi. Phương chi chốn này nước non trong
sáng, mây khói vật vờ, thần yên phách yên, bất tất phiền chàng dời đổi nữa.
Sau khi gà gáy ba hồi, hai người vội cùng nhau đứng dậy từ biệt. Ngày hôm sau, Sinh
đem mấy lạng bạc, mua quan tài và nước thơm, cải táng cho nàng và cả hai mỹ nhân. Đêm
sau mộng thấy ba người đến tạ ơn, chàng đương toan lại cùng trò chuyện thì thoắt chốc cả
ba đều biến mất. Chàng buồn rầu quay về, từ đấy không lấy ai nữa. Đến sau vua Lê Thái Tổ
khởi nghĩa ở Lam Sơn, Sinh vì mối hờn oán cũ, đem quân ứng mộ, phàm gặp tướng sĩ nhà
Minh đều chém giết dữ dội cho hả. Cho nên vua Lê phá diệt quân Minh, Sinh có dự nhiều
công.
(Nguyễn Dữ, Truyền kì mạn lục, Trúc Khê Ngô Văn Triện dịch, NXB Văn học, Hà Nội, 1999)
Chú thích 1: tiết tháo: khí tiết vững vàng, không chịu khuất phục

Câu hỏi:
Câu 1: (0.5 điểm) Xác định thể loại và phương thức biểu đạt chính của truyện.
Câu 2: (0.5 điểm) Xác định yếu tố kì ảo trong truyện trên.
Câu 3: (1 điểm) Hãy chỉ ra dấu hiệu nhận biết cách dẫn trực tiếp được sử dụng trong văn bản.
Câu 4: (1 điểm) Qua truyện, em thấy nhân vật Phật Sinh là người như thế nào?
Câu 5: (1 điểm) Qua bi kịch cuộc đời Lệ Nương, tác giả muốn truyền tải thông điệp gì về số
phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến?
II. VIẾT: (6.0 điểm)
Câu 1: (2,0 điểm) Cuộc sống luôn đầy rẫy những khó khăn và thử thách, đòi hỏi mỗi người
phải có bản lĩnh để vượt qua. Hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) để bàn về bản lĩnh
của mỗi người.
Câu 2: (4,0 điểm) Viết bài văn nghị luận phân tích đoạn trích sau:
KIỀU NGUYỆT NGA ĐI CỐNG GIẶC Ô QUA
Mười ngày đã tới ải Đồng,
Minh mông biển rộng đùng đùng sóng xao.
Đêm nay chẳng biết đêm nào,
Bóng trăng vàng vặc bóng sao mờ mờ.
Trân trời lặng lẽ như tờ,
Nguyệt Nga nhớ nỗi tóc tơ chẳng còn.
Than rằng: “Nọ nước kìa non,
Cảnh thời thấy đó, người còn về đâu?”
Quân hầu đều đã ngủ lâu,
Lén ra mở bức rèm châu một mình:
“ Vắng người có bóng trăng thanh,
Trăm năm xin gửi chút tình lại đây.
Vân Tiên anh hỡi có hay?
Thiếp nguyền một tấm lòng ngay với chàng”.
Than rồi lấy tượng vai mang,
Nhắm dòng nước chảy vội vàng nhảy ngay.
(Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên – in trong Tổng hợp Văn học Việt Nam, tập 16,
Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn Quốc gia, NXB Khoa học xã hội, 2000)
Chú thích: Ô Qua: giặc Qoa – Oa ngoài biển vào cướp phá miền Châu Đốc Hà Tiên; Ải
Đồng: Cửa ải Đồng Quan; Minh mông: mênh mông; Trân trời: Chân trời; Tóc tơ: Tức là kết
tóc xe tơ, nói lên tình nghĩa vợ chồng; Rèm châu: Bức rèm có nạm ngọc, chỉ chung loại rèm
quý.
Bối cảnh đoạn trích: Kiều Nguyệt Nga được Lục Vân Tiên cứu khỏi đám giặc nên đã đem
lòng yêu mến, tự nguyện gắn bó suốt đời với Vân Tiên… Nghe tin Vân Tiên đã chết, Kiều
Nguyệt Nga thề sẽ thủ tiết suốt đời. Thái sư đương triều hỏi nàng cho con trai không được,
đem lòng oán thù, tâu vua bắt Nguyệt Nga đi cống giặc Ô Qua. Đoạn trích trên ghi lại tâm
trạng của Kiều Nguyệt Nga trên đường đi cống giặc.
BÀI LÀM