1

ĐỀ TÀI: KẾT HỢP GIÁO DỤC STEM VÀO GIẢNG DẠY MÔN KHOA
HỌC 5 NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO HỌC SINH. (theo bộ sách
Chân trời sáng tạo)

MỤC LỤC

1. MỞ ĐẦU..................................................................................................................................................2
1.1. Lý do chọn tài liệu đề tài...................................................................................................................2
Nghiên cứu và áp dụng phương pháp giáo dục STEM vào giảng dạy môn Khoa học lớp 5 theo sách
giáo khoa "Chân trời sáng tạo" nhằm phát triển năng lực toàn diện cho học sinh, giúp các em không
chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng tư duy, sáng tạo và giải quyết vấn đề...........3
1.2. Đối tượng nghiên cứu đề tài.............................................................................................................4
1.3. Phương pháp nghiên cứu đề tài.......................................................................................................5
2. NỘI DUNG................................................................................................................................................5
2.1. Cơ sở luận luận đề tài.......................................................................................................................5
2.2. Thực hiện vấn đề trước khi áp dụng kinh nghiệm sáng kiến đề tài...................................................7
2.3. Các giải pháp đã được sử dụng để giải quyết vấn đề đề tài..............................................................8
Biện pháp 1: Sử dụng các dự án học tập tích hợp STEM......................................................................8
.............................................................................................................................................................9
Cách thực hiện.....................................................................................................................................9

2

1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn tài liệu đề tài
Trong những năm gần đây, giáo dục STEM (Science, Technology, Engineering,
Mathematics) đã trở thành xu hướng quan trọng trong hệ thống giáo dục toàn cầu.
Việc tích hợp các yếu tố STEM vào chương trình giảng dạy không chỉ giúp học
sinh nắm vững kiến thức cơ bản mà còn phát triển các kỹ năng tư duy phản biện,
giải quyết vấn đề, sáng tạo và làm việc nhóm. Trong bối cảnh này, việc áp dụng
giáo dục STEM vào môn Khoa học lớp 5 theo sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo"
là một hướng đi cần thiết và cấp bách để nâng cao chất lượng giáo dục và phát
triển năng lực toàn diện cho học sinh.
Giáo dục STEM không chỉ cung cấp cho học sinh những kiến thức khoa học kỹ
thuật mà còn giúp các em phát triển các kỹ năng mềm như tư duy phản biện, giải
quyết vấn đề, và làm việc nhóm. Những kỹ năng này rất cần thiết trong thế giới
hiện đại, nơi công nghệ và khoa học kỹ thuật ngày càng chi phối mọi lĩnh vực của
cuộc sống. Bằng cách tiếp cận STEM, học sinh không chỉ học cách vận dụng kiến
thức vào thực tiễn mà còn được khuyến khích khám phá, sáng tạo và đổi mới.
Sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo" cung cấp nhiều nội dung và hoạt động thực
hành phong phú, phù hợp để tích hợp giáo dục STEM vào giảng dạy. Các bài học
trong sách được thiết kế theo hướng khuyến khích học sinh tự khám phá, thực hành
và vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Điều này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu của
giáo dục STEM là giúp học sinh hiểu sâu hơn về các khái niệm khoa học và công
nghệ thông qua các hoạt động thực hành và dự án.
Một trong những mục tiêu quan trọng của giáo dục là phát triển năng lực toàn
diện cho học sinh. Thông qua giáo dục STEM, học sinh không chỉ nắm vững kiến
thức lý thuyết mà còn phát triển được các kỹ năng thực hành, tư duy phản biện,
sáng tạo và giải quyết vấn đề. Điều này giúp các em tự tin hơn trong việc tiếp cận
và giải quyết các thách thức trong học tập và cuộc sống. Bằng cách tích hợp STEM
vào giảng dạy môn Khoa học lớp 5, chúng ta có thể giúp học sinh phát triển một
cách toàn diện và chuẩn bị tốt hơn cho tương lai.

3

Giáo dục STEM với các hoạt động thực hành, dự án và ứng dụng thực tiễn
không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về các khái niệm khoa học mà còn tạo ra môi
trường học tập thú vị và hấp dẫn. Điều này góp phần tăng cường hứng thú học tập
của học sinh, giúp các em chủ động và tích cực hơn trong việc học tập. Khi học
sinh cảm thấy hứng thú với môn học, hiệu quả học tập cũng sẽ được nâng cao, từ
đó đạt được những kết quả tốt hơn.
Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc đổi mới phương pháp giảng dạy là hết
sức cần thiết để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh và xu hướng phát triển của
xã hội. Việc tích hợp giáo dục STEM vào giảng dạy môn Khoa học lớp 5 là một
hướng đi đúng đắn và hiệu quả để đổi mới phương pháp giảng dạy, giúp học sinh
tiếp cận với những phương pháp học tập tiên tiến và hiện đại. Điều này không chỉ
nâng cao chất lượng giáo dục mà còn giúp các em phát triển các kỹ năng cần thiết
để thích ứng với thế giới thay đổi nhanh chóng.
Với những lý do nêu trên, việc chọn đề tài "Kết hợp giáo dục STEM vào giảng
dạy môn Khoa học 5 nhằm phát triển năng lực cho học sinh" theo sách giáo
khoa "Chân trời sáng tạo" là hết sức cần thiết và phù hợp. Đề tài không chỉ giúp
nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần phát triển năng lực toàn diện cho
học sinh, chuẩn bị tốt cho các em bước vào tương lai đầy thách thức và cơ hội.
Nghiên cứu và áp dụng phương pháp giáo dục STEM vào giảng dạy môn Khoa
học lớp 5 theo sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo" nhằm phát triển năng lực toàn
diện cho học sinh, giúp các em không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển
các kỹ năng tư duy, sáng tạo và giải quyết vấn đề.
Tìm hiểu các phương pháp và biện pháp tích hợp giáo dục STEM vào giảng dạy
môn Khoa học lớp 5. Đề xuất các hoạt động, bài học, dự án khoa học kết hợp các
yếu tố STEM để áp dụng trong quá trình giảng dạy.
Đánh giá mức độ hiểu biết, hứng thú và khả năng vận dụng kiến thức khoa học
của học sinh trước và sau khi áp dụng các phương pháp giáo dục STEM. Đánh giá
sự phát triển các kỹ năng tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, sáng tạo và làm việc
nhóm của học sinh thông qua các hoạt động STEM.

4

Giúp học sinh phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu thông qua việc tham gia
vào các dự án và hoạt động thực hành.
Khuyến khích học sinh phát triển khả năng tư duy logic, tư duy hệ thống và khả
năng sáng tạo thông qua việc giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Tạo ra môi trường học tập thú vị và hấp dẫn thông qua các hoạt động thực hành,
dự án và ứng dụng thực tiễn trong giáo dục STEM.
Nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Khoa học thông qua việc áp dụng các
phương pháp giáo dục hiện đại, tiên tiến.
Thông qua việc đạt được các mục tiêu cụ thể trên, đề tài sẽ góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục môn Khoa học lớp 5, đồng thời giúp học sinh phát triển toàn
diện về kiến thức và kỹ năng, chuẩn bị tốt hơn cho các bậc học tiếp theo và cuộc
sống sau này.
1.2. Đối tượng nghiên cứu đề tài
Nghiên cứu tập trung vào học sinh lớp 5 tại các trường tiểu học sử dụng sách
giáo khoa "Chân trời sáng tạo". Đây là đối tượng trực tiếp tham gia vào các hoạt
động giảng dạy và học tập tích hợp giáo dục STEM. Việc nghiên cứu sẽ xem xét
mức độ hiểu biết, hứng thú học tập, sự phát triển năng lực tư duy, sáng tạo và giải
quyết vấn đề của học sinh trước và sau khi áp dụng các phương pháp giáo dục
STEM.
Đối tượng này bao gồm các giáo viên đang giảng dạy môn Khoa học lớp 5 theo
sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo". Nghiên cứu sẽ tìm hiểu về phương pháp giảng
dạy hiện tại của giáo viên, các khó khăn gặp phải khi tích hợp giáo dục STEM vào
giảng dạy và cách giải quyết các vấn đề này. Đồng thời, nghiên cứu cũng sẽ đánh
giá phản hồi của giáo viên về hiệu quả của các phương pháp giáo dục STEM đã
được áp dụng.
Nghiên cứu sẽ tập trung vào các bài học và hoạt động trong sách giáo khoa
"Chân trời sáng tạo" môn Khoa học lớp 5, từ đó đề xuất các phương pháp tích hợp
giáo dục STEM phù hợp và hiệu quả.
Bằng cách nghiên cứu và đánh giá các đối tượng trên, đề tài sẽ đưa ra những kết
luận và đề xuất cụ thể, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và phát triển năng lực

5

toàn diện cho học sinh thông qua việc tích hợp giáo dục STEM vào môn Khoa học
lớp 5.
1.3. Phương pháp nghiên cứu đề tài
Để thực hiện nghiên cứu và đạt được các mục tiêu đề ra, đề tài sử dụng một số
phương pháp nghiên cứu cụ thể như sau:
Nghiên cứu và tổng hợp các tài liệu liên quan đến giáo dục STEM, các phương
pháp giảng dạy tích hợp STEM và các nghiên cứu trước đây về hiệu quả của giáo
dục STEM trong giảng dạy môn Khoa học.
Triển khai các bài giảng tích hợp giáo dục STEM trong môn Khoa học lớp 5
theo sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo". Quan sát và ghi nhận quá trình giảng dạy
và học tập của giáo viên và học sinh.
Thực hiện phỏng vấn giáo viên và học sinh để thu thập ý kiến và phản hồi về
việc tích hợp giáo dục STEM vào giảng dạy môn Khoa học. Các câu hỏi phỏng
vấn sẽ tập trung vào trải nghiệm, những khó khăn gặp phải và hiệu quả của các
phương pháp giảng dạy.
Phân tích các dữ liệu thu thập được từ quá trình giảng dạy, quan sát, phỏng vấn
và khảo sát. Sử dụng các công cụ thống kê để đánh giá mức độ thay đổi về kiến
thức và kỹ năng của học sinh.
Thực hiện các thử nghiệm giảng dạy với các phương pháp và biện pháp tích
hợp STEM đã đề xuất, quan sát và đánh giá hiệu quả của các phương pháp này
trong thực tiễn.
Thông qua việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu trên, đề tài sẽ cung cấp
một cái nhìn toàn diện và sâu sắc về việc tích hợp giáo dục STEM vào giảng dạy
môn Khoa học lớp 5 theo sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo". Kết quả nghiên cứu
sẽ là cơ sở để đưa ra các giải pháp và đề xuất cụ thể nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục và phát triển năng lực toàn diện cho học sinh.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở luận luận đề tài

6

Giáo dục STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) là một
phương pháp giáo dục liên ngành, nhằm kết hợp các yếu tố khoa học, công nghệ,
kỹ thuật và toán học vào giảng dạy. Mục tiêu của giáo dục STEM là giúp học sinh
phát triển tư duy logic, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo và sự tự tin
trong việc khám phá và ứng dụng kiến thức vào thực tiễn.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng giáo dục STEM không chỉ giúp học sinh hiểu sâu
hơn về các khái niệm khoa học mà còn khuyến khích họ tham gia tích cực vào quá
trình học tập thông qua các hoạt động thực hành và dự án. Việc áp dụng giáo dục
STEM trong giảng dạy giúp học sinh phát triển toàn diện, chuẩn bị tốt hơn cho
tương lai trong một thế giới ngày càng phụ thuộc vào khoa học và công nghệ.
Phương pháp giảng dạy tích hợp là một cách tiếp cận giáo dục mà trong đó
các môn học không được dạy riêng lẻ mà được kết hợp với nhau một cách hài hòa.
Điều này giúp học sinh hiểu rõ mối quan hệ giữa các kiến thức và kỹ năng từ các
môn học khác nhau, từ đó phát triển khả năng tư duy hệ thống và giải quyết các
vấn đề phức tạp trong thực tiễn.
Trong giáo dục STEM, phương pháp giảng dạy tích hợp được thể hiện qua việc kết
hợp các yếu tố khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học vào các bài học và hoạt
động giảng dạy. Điều này giúp học sinh có cái nhìn toàn diện và thực tế hơn về các
khái niệm và nguyên lý khoa học, từ đó phát triển khả năng áp dụng kiến thức vào
giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Phát triển năng lực học sinh là mục tiêu quan trọng của giáo dục hiện đại.
Năng lực học sinh bao gồm không chỉ kiến thức mà còn các kỹ năng, thái độ và giá
trị cần thiết để học sinh có thể tự học, tự giải quyết vấn đề và thích ứng với các
thay đổi trong cuộc sống.
Giáo dục STEM đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực học
sinh. Thông qua các hoạt động thực hành, dự án và ứng dụng thực tiễn, học sinh
không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển được các kỹ năng tư duy phản
biện, sáng tạo, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề. Điều này giúp các em trở thành
những người học chủ động, tự tin và sáng tạo.

7

Chương trình "Chân trời sáng tạo" của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam
được thiết kế với mục tiêu đổi mới phương pháp giảng dạy, giúp học sinh phát
triển toàn diện về kiến thức và kỹ năng. Sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo" môn
Khoa học lớp 5 cung cấp nhiều nội dung và hoạt động thực hành phong phú, phù
hợp để tích hợp giáo dục STEM vào giảng dạy.
Các bài học trong sách được thiết kế theo hướng khuyến khích học sinh tự
khám phá, thực hành và vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Điều này hoàn toàn phù
hợp với mục tiêu của giáo dục STEM, giúp học sinh hiểu rõ hơn về các khái niệm
khoa học và công nghệ thông qua các hoạt động thực hành và dự án.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển nhanh chóng của khoa học
và công nghệ, nhu cầu về nguồn nhân lực có kỹ năng và kiến thức vững chắc trong
các lĩnh vực STEM ngày càng tăng. Việc giáo dục STEM không chỉ đáp ứng nhu
cầu của thị trường lao động mà còn giúp học sinh phát triển những kỹ năng cần
thiết để thành công trong thế kỷ 21.
Xu hướng giáo dục hiện đại khuyến khích việc áp dụng các phương pháp giảng
dạy tích cực, học tập trải nghiệm và tích hợp liên môn để giúp học sinh phát triển
toàn diện. Giáo dục STEM, với cách tiếp cận liên ngành và tập trung vào thực
hành, là một phần quan trọng trong xu hướng này, góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục và phát triển năng lực học sinh.
Từ những cơ sở lý luận và thực tiễn trên, việc tích hợp giáo dục STEM vào
giảng dạy môn Khoa học lớp 5 theo sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo" không chỉ
là một phương pháp giảng dạy hiện đại mà còn là một nhu cầu cấp thiết để phát
triển năng lực toàn diện cho học sinh. Điều này giúp các em không chỉ nắm vững
kiến thức mà còn có khả năng vận dụng vào thực tiễn, phát triển tư duy sáng tạo và
tự tin trong việc giải quyết các vấn đề trong học tập và cuộc sống.
2.2. Thực hiện vấn đề trước khi áp dụng kinh nghiệm sáng kiến đề tài
Trước khi tiến hành áp dụng kinh nghiệm sáng kiến tích hợp giáo dục STEM
vào giảng dạy môn Khoa học lớp 5 theo sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo," cần
thực hiện một số bước chuẩn bị và đánh giá thực trạng giảng dạy. Dưới đây là
những công việc đã được tiến hành trước khi áp dụng kinh nghiệm sáng kiến.

8

Tiến hành quan sát các tiết học Khoa học lớp 5 tại một số trường tiểu học để
nắm bắt phương pháp giảng dạy hiện tại, cách thức tổ chức bài học và các hoạt
động thực hành.
Phát phiếu khảo sát cho học sinh lớp 5 để thu thập dữ liệu về mức độ hiểu biết,
hứng thú học tập môn Khoa học và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Xem xét kết quả học tập của học sinh trong các bài kiểm tra, đánh giá để đánh giá
mức độ nắm vững kiến thức và kỹ năng của học sinh.
Tìm hiểu và thu thập các tài liệu, nghiên cứu, bài viết liên quan đến giáo dục
STEM, phương pháp giảng dạy tích hợp STEM và các kinh nghiệm áp dụng
STEM trong giảng dạy môn Khoa học.
Tham quan các trường học đã áp dụng thành công giáo dục STEM vào giảng
dạy để học hỏi kinh nghiệm, cách tổ chức và triển khai các hoạt động STEM. Thực
hiện các buổi trao đổi, hội thảo với các giáo viên đã có kinh nghiệm giảng dạy tích
hợp STEM để nắm bắt các phương pháp, cách thức tổ chức và những khó khăn,
thách thức trong quá trình thực hiện.
Thiết kế các bài giảng tích hợp STEM cho môn Khoa học lớp 5 dựa trên nội
dung sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo." Kế hoạch bài giảng bao gồm các hoạt
động thực hành, dự án và bài tập ứng dụng thực tiễn.
Đánh giá tình trạng cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện có tại trường, từ đó đề
xuất nâng cấp, bổ sung các thiết bị cần thiết cho việc giảng dạy tích hợp STEM.
Chuẩn bị các dụng cụ, nguyên liệu phục vụ cho các hoạt động thực hành, thí
nghiệm, dự án trong quá trình giảng dạy.
Việc thực hiện các bước chuẩn bị và đánh giá thực trạng trước khi áp dụng kinh
nghiệm sáng kiến tích hợp giáo dục STEM vào giảng dạy môn Khoa học lớp 5
theo sách giáo khoa "Chân trời sáng tạo" là cần thiết và quan trọng. Điều này đảm
bảo rằng quá trình giảng dạy sẽ diễn ra hiệu quả, đáp ứng được mục tiêu phát triển
năng lực toàn diện cho học sinh, giúp các em nắm vững kiến thức và phát triển các
kỹ năng cần thiết trong thế kỷ 21.
2.3. Các giải pháp đã được sử dụng để giải quyết vấn đề đề tài
Biện pháp 1: Sử dụng các dự án học tập tích hợp STEM

9

Dự án học tập tích hợp STEM là phương pháp giảng dạy kết hợp kiến thức và kỹ
năng từ các môn học Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học (STEM), qua đó
học sinh tham gia vào các hoạt động thực tiễn nhằm giải quyết vấn đề thực tế.
Cách tiếp cận này giúp học sinh phát triển năng lực tư duy, sáng tạo và kỹ năng
làm việc nhóm.
Trong bài "Năng lượng mặt trời, gió và nước chảy" (Trang 41, SGK Khoa học lớp
5), học sinh có thể chế tạo mô hình cối xay gió bằng giấy và mô tơ nhỏ, được kết
nối với một đèn LED để minh họa việc chuyển đổi gió thành điện. Mỗi bước được
minh họa qua hình ảnh chi tiết giúp học sinh thực hành dễ dàng hơn.

Cách thực hiện
Bước 1: Lựa chọn chủ đề dự án.
Lựa chọn chủ đề dựa trên nội dung chương trình Khoa học lớp 5 trong sách giáo
khoa "Chân trời sáng tạo."


Chủ đề: "Năng lượng mặt trời, gió và nước chảy " (Trang 41).

10


Học sinh sẽ nghiên cứu các nguồn năng lượng tái tạo từ thiên nhiên và cách
sử dụng chúng để bảo vệ môi trường.


Zalo: 0985598499