1

Ngày dạy:…..
TIẾT 33 - BÀI 16: THỰC HÀNH: PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA HẠN
HÁN VÀ SA MẠC HÓA ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ
HỘI
Ở VÙNG KHÔ HẠN NINH THUẬN – BÌNH THUẬN
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Về kiến thức:
- Sử dụng sơ đồ tư duy để phân tích được ảnh hưởng của nạn hạn hán và sa
mạc hoá đối với phát triển kinh tế - xã hội ở vùng khô hạn Ninh Thuận - Bình
Thuận.
2. Về năng lực:
- Năng lực chung:
+ Tự chủ và tự học: nỗ lực tìm kiếm thông tin về vấn đề hạn hán và sa mạc
hoá ở Ninh Thuận, Bình Thuận.
+ Giải quyết vấn đề và sáng tạo: lựa chọn và trình bày sơ đồ tư duy một cách
sáng tạo.
- Năng lực đặc thù:
+ Tìm hiểu địa lí: Tìm hiểu ảnh hưởng của nạn hạn hán và sa mạc hoá đối với
sự phát triển kinh tế - xã hội ở vùng khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận thông
qua tư liệu, tranh ảnh,... khai thác từ gợi ý trong bài, internet, thực tế,...
+ Giao tiếp và và hợp tác: khi cùng tìm hiểu, trình bày ảnh hưởng của nạn hạn
hán và sa mạc hoá.
3. Về phẩm chất:
- Có ý thức trách nhiệm trong việc sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên và
bảo vệ môi trường.

2

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên:

- Máy tính, máy chiếu, thiết bị điện tử có kết nối internet (nếu có),...
- Sơ đồ ảnh hưởng của nạn hạn hán và sa mạc hoá đối với phát triển kinh tế - xã
hội.
- Tranh ảnh, video,... về hạn hán, sa mạc hoá và tác động đến phát triển kinh tế xã hội.
- SGK Lịch sử và Địa lí 9 (Kết nối tri thức với cuộc sống).
2. Đối với học sinh:
- SGK Lịch sử và Địa lí 9 (Kết nối tri thức với cuộc sống).
- Vở ghi.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (5 phút).
a. Mục tiêu: Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú học
tập cho HS.
b. Cách thực hiện
- GV: Cho học sinh tham gia trò chơi “Đoán ý đồng đội”
- Cách chơi: Mỗi đội sẽ chọn 1 thành viên lên sân khấu để nhận từ khóa và diễn
tả bằng hành động lại cho đội mình. Khi quản trò đưa ra hiệu lệnh bắt đầu thì
thành viên đó sẽ dùng ngôn ngữ cơ thể để diễn đạt từ khóa đến cho đồng đội
mình.
Các thành viên khác sẽ quan sát để đưa ra đáp án. Khi đưa ra được đáp án đúng
thì đội đó sẽ được tính điểm. Đội chơi có quyền bỏ qua từ khóa để đi đến từ

3

khóa.

HS: Lắng nghe và tiếp cận nhiệm vụ
HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình:
- Hạn hán

- Táo

- Thanh Long

- Sa mạc hóa

- Cừu

- Dê

- Năng lượng Mặt Trời

- Tuabin gió

- Nho
HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá
nhân.
GV: Chuẩn kiến thức và dẫn vào bài mới
HS: Lắng nghe, vào bài mới: Điều kiện tự nhiên quyết định một phần đến kinh
tế - xã hội của tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận như: thiếu nước sinh hoạt, sản
xuất, sức khỏe giảm sút, đói nghèo, hiện tượng cát bay, xuất hiện dịch bệnh,….
Hạn hán và sa mạc hóa ở Ninh Thuận đã ảnh hưởng như thế nào đến kinh tế - xã
hội của tỉnh? Chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung bài học hôm nay
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (30 phút)

4

2.1. Phân tích sơ đồ ảnh hưởng của hạn hán và sa mạc hóa đối với phát
triển kinh tế - xã hội ở vùng khô hạn Ninh Thuận – Bình Thuận (17 phút).
a. Mục tiêu:
- Phân tích ảnh hưởng của nạn hạn hán và sa mạc hóa đối với phát triển kinh tế xã hội ở vùng khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận
b. Tổ chức thực hiện:
Dựa vào Lược đồ tự nhiên vùng duyên hải Nam Trung Bộ và sơ đồ trong bài
học thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của giáo viên.

5

Hoạt động của GV và HS

Nội dung ghi bài

Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập

1. Phân tích sơ đồ ảnh hưởng của

* GV yêu cầu đọc Em có biết? và trả lời câu hạn hán và sa mạc hóa đối với
phát triển kinh tế - xã hội ở vùng
hỏi:
khô hạn Ninh Thuận – Bình
- Hạn hán là gì?

Thuận
- Hạn hán là:
+ Hạn là một hiện tượng tự nhiên

CẦN GIÁO ÁN KÌ 2 ĐỊA 9 KNTT ZALO: được coi là thiên tai, tạo thành bởi
0834300489
sự thiếu hụt nghiêm trọng lượng
mưa trong thời gian kéo dài, làm
giảm hàm lượng ẩm trong không
khí và hàm lượng nước trong đất,
làm suy kiệt dòng chảy sông suối,
hạ thấp mực nước ao hồ, mực nước
trong các tầng chứa nước dưới đất
gây ảnh hưởng xấu đến sự sinh
trưởng của cây trồng, làm môi
trường suy thoái gây đói nghèo
dịch bệnh.

6

- Sa mạc hóa là:
- Sa mạc hóa là gì?

+ Sa mạc hoá có nghĩa là sự suy
thoái của đất đai tại các vùng khô
hạn, bán khô hạn, vùng ẩm nửa khô
hạn, do các nguyên nhân khác nhau
như thay đổi khí hậu, kể cả hoạt
động của con người gây ra (theo
Điều 1 Công ước Chống sa mạc

Ao hồ ở huyện Hàm Thuận Bắc (tỉnh Bình
Thuận) đã cạn trơ đáy, đất đai nứt nẻ.( Mặc dù
mới đầu tháng 4).

* GV chia lớp thành 6 nhóm, yêu cầu HS đọc
nội dung sgk, thảo luận nhóm với nội dung
sau:
- Nhóm 1+2+3: Phân tích ảnh hưởng của hạn
hán đối với phát triển kinh tế - xã hội ở vùng
khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận
- Nhóm 4+5+6: Phân tích ảnh hưởng của sa
mạc hóa đối với phát triển kinh tế - xã hội ở
vùng khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận
* HS: Tiếp cận nhiệm vụ và lắng nghe
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
* HS quan sát hình và đọc sgk, suy nghĩ, thảo
luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu.
Đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm

hoá của Liên hợp quốc năm 1994).

7

vụ học tập của HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần
lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình:
- Nhóm 1+2+3: Phân tích ảnh hưởng của hạn
hán đối với phát triển kinh tế - xã hội ở vùng
khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận:
+ Ảnh hưởng tới xã hội:
Thiếu nước sinh hoạt
Sức khỏe giảm sút, dịch bệnh xuất hiện do khô
hạn kéo dài.
Đói nghèo, thiếu lương thực vì năng xuất sản
xuất thấp.
Phát sinh các vấn đề xã hội về sử dụng nước.
+ Ảnh hưởng tới kinh tế:
Thiếu nước sản xuất
Phát sinh sâu bệnh làm giảm năng suất cây
trồng, vật nuôi
Tăng chi phí xây dựng hệ thống tưới tiêu
Tăng nguy cơ cháy rừng
Giảm khả năng lưu thông đường thủy
Giảm năng suất thủy điện, thiếu hụt năng
lượng
Tăng chi phí làm mát các nhà xưởng
- Nhóm 4+5+6: Phân tích ảnh hưởng của sa

8

mạc hóa đối với phát triển kinh tế - xã hội ở
vùng khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận
+ Ảnh hưởng tới xã hội:
Suy thoái nguồn nước mặt và nước ngầm gây
cạn kiệt nước sinh hoạt
Phá hủy môi trường sinh kế của người dân,
dẫn đến di cư tự phát
Xuất hiện dịch bệnh và thiếu lương thực
+ Ảnh hưởng tới kinh tế:
Thiếu nước sản xuất
Đất bị thoái hóa làm giảm diện tích canh tác
nông nghiệp
Hiện tượng cát bay tàn phá cây trồng, vật nuôi.
Môi trường thủy sinh bị thu hẹp
Hư hỏng các công trình, cơ sở hạ tầng
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản
phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS,
đánh giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại
nội dung chuẩn kiến thức cần đạt.
GV mở rộng:
Khám phá những "tiểu sa mạc" đầy hấp
dẫn tại Bình Thuận

9

Đồi Cát Bay - điểm du lịch kỳ ảo
Đồi Cát Bay là một trong những thắng cảnh a. Hạn hán:
nổi tiếng của tỉnh Bình Thuận tọa lạc tại khu + Ảnh hưởng tới xã hội:
phố 5, phường Mũi Né, thành phố Phan Thiết.
- Thiếu nước sinh hoạt
Thắng cảnh nằm cách trung tâm thành phố
- Sức khỏe giảm sút, dịch bệnh xuất
khoảng 25km về hướng Đông Bắc.
Ngày 4/11/2019, Chủ tịch Ủy ban Nhân

hiện do khô hạn kéo dài.

dân tỉnh Bình Thuận đã ký Quyết định số - Đói nghèo, thiếu lương thực vì
2812/QĐ-UBND về việc xếp hạng thắng cảnh năng xuất sản xuất thấp.
Đồi Cát Bay là di tích cấp tỉnh.

- Phát sinh các vấn đề xã hội về sử

Đồi Cát Bay có vẻ đẹp đặc trưng độc đáo là sự dụng nước.
tổng hòa các yếu tố tự nhiên mang một vẻ đẹp + Ảnh hưởng tới kinh tế:
hoang sơ đầy quyến rũ, với bãi cát trải dài - Thiếu nước sản xuất
mênh mông ngút mắt có nhiều màu sắc óng
- Phát sinh sâu bệnh làm giảm năng
ánh và hình dáng tự nhiên thay đổi liên tục, tất
suất cây trồng, vật nuôi
cả tạo nên một bức tranh kỳ vĩ thu hút du
- Tăng chi phí xây dựng hệ thống
khách đến thưởng ngoạn.
Đồi Cát Bay mang một vẻ đẹp hoang sơ tự

tưới tiêu

nhiên với sự hài hòa đầy quyến rũ giữa những - Tăng nguy cơ cháy rừng
sắc màu óng ánh của cát, với sự mênh mông - Giảm khả năng lưu thông đường
kỳ vĩ của không gian, khiến du khách vừa bị thủy
thu hút, vừa bị choáng ngợp.

- Giảm năng suất thủy điện, thiếu

Điểm đặc biệt ở đây là gió, những cơn gió hụt năng lượng
khiến hình dáng của các đụn cát thay đổi liên - Tăng chi phí làm mát các nhà
tục theo giờ, theo ngày, khiến đồi cát của hôm xưởng
nay, của sáng nay, khác hẳn với đồi cát của
ngày mai, hay của buổi chiều. Vẻ đẹp độc đáo

b. Sa mạc hóa:

này đã khiến Đồi Cát Bay được Trung tâm + Ảnh hưởng tới xã hội:

10

sách kỷ lục Việt Nam (Vietkings) công nhận - Suy thoái nguồn nước mặt và
“Đồi cát thay đổi hình dạng tự nhiên nhiều nước ngầm gây cạn kiệt nước sinh
nhất.”

hoạt

Sự kết hợp hài hòa các yếu tố tự nhiên của - Phá hủy môi trường sinh kế của
nắng, gió và cát tạo cho Đồi Cát Bay một vẻ người dân, dẫn đến di cư tự phát
đẹp lung linh huyền ảo nhiều màu sắc; là - Xuất hiện dịch bệnh và thiếu
nguồn cảm hứng sáng tạo nghệ thuật cho các lương thực
nhiếp ảnh gia, nghệ nhân… tạo nên nhiều tác
phẩm nổi tiếng, trong và ngoài nước góp phần

+ Ảnh hưởng tới kinh tế:

quảng bá hình ảnh của điểm đến gần hơn với - Thiếu nước sản xuất
du khách trong nước và quốc tế.

- Đất bị thoái hóa làm giảm diện

Đồi Cát Bay được tờ báo điện tử Huffington tích canh tác nông nghiệp
Post (tờ báo lớn của Mỹ) vinh danh, xếp vào - Hiện tượng cát bay tàn phá cây
địa chỉ thứ 4 nên đến tham quan trong số 19 trồng, vật nuôi.
địa điểm ở khu vực Đông Nam Á.

- Môi trường thủy sinh bị thu hẹp

Bên cạnh là thắng cảnh nổi tiếng, Đồi Cát - Hư hỏng các công trình, cơ sở hạ
Bay còn được biết đến là nơi có hệ thực vật tầng
khá phong phú, đa dạng được dùng làm dược
liệu, thực phẩm, lấy gỗ… (qua thống kê có 96
loài thuộc 92 chi và 54 họ các loại thực vật
chủ yếu thuộc ngành Ngọc lan), trở thành
điểm du lịch sinh thái lý tưởng giúp cho du
khách khám phá và trải nghiệm về thảm thực
vật đặc trưng miền biển.
Đồi cát Trinh Nữ
Đồi cát Trinh Nữ hay Bàu Trắng, Bàu Sen
thuộc địa phận xã Hòa Thắng, huyện Bắc
Bình, tỉnh Bình Thuận. Gọi tên là đồi cát

11

Trinh Nữ bởi nhìn từ xa, theo nhiều người, đồi
cát mang dáng vẻ của một người con gái trong
tư thế nằm nghiêng đang duỗi đôi chân trần
mềm mại.
Người ta còn cho rằng cái tên này còn hàm
chứa ý nghĩa nguyên sơ, bởi đây là nơi chưa
chịu nhiều sự tác động của con người, chưa
được con người khám phá hết, và cũng bởi
cảm giác tinh khôi mà đồi cát này mang lại
cho du khách.
Đến với Bàu Trắng, du khách có thể thuê
thuyền máy, thuyền tự chèo hay xe đạp nước
để lênh đênh khám phá vẻ đẹp của ốc đảo giữa
sa mạc. Du khách cũng có thể tổ chức các hoạt
động cắm trại, câu cá nơi rừng dương, hoặc
thuê xe môtô rong ruổi qua các đồi cát tuyệt
đẹp để trải nghiệm cảm giác như những nhân
vật trong các bộ phim phiêu lưu khám phá.
Nét đẹp nhất của đồi cát Trinh Nữ chính là hai
bàu nước lớn quanh năm đầy nước, tạo nên
cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng. Bàu nước lớn
dài trên 4km, rộng 400m chia làm hai phía.
Phía ngoài là Bàu Ông nhỏ dài, phía trong là
Bàu Bà rộng, sâu...
Sự kết hợp tuyệt vời giữa những sống cát uốn
lượn mềm mại cùng làn nước trong trẻo tạo
nên một cảm giác vô cùng kỳ ảo, như thể sự
sống đang trỗi dậy mạnh mẽ giữa những mảng

12

khô cằn, như tiếp thêm sức mạnh cho những
bước chân khám phá.

CẦN GIÁO ÁN KÌ 2 ĐỊA 9 KNTT ZALO: 0834300489

2.2: Đề xuất giải pháp khắc phục những ảnh hưởng của hạn hán và sa mạc
hóa đối với phát triển kinh tế - xã hội ở vùng khô hạn Ninh Thuận -Bình
Thuận (13 phút).
a. Mục tiêu:
- Đề xuất giải pháp khắc phục những ảnh hưởng của hạn hán và sa mạc hóa đối
với phát triển kinh tế - xã hội ở vùng khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận
b. Tổ chức thực hiện:
- Dựa vào sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩ cá thảo luận nhóm đôi để trả lời
các câu hỏi của giáo viên.
Hoạt động của GV và HS

Nội dung ghi bài

Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập

2. Đề xuất giải pháp khắc

* GV chia lớp thành các nhóm đôi, yêu cầu HS thảo phục những ảnh hưởng của
hạn hán và sa mạc hóa đối
luận nhóm đôi với nội dung sau:
- Đề xuất giải pháp khắc phục những ảnh hưởng
của hạn hán và sa mạc hóa đối với phát triển kinh tế
- xã hội ở vùng khô hạn Ninh Thuận -Bình Thuận
*HS: Tiếp cận nhiệm vụ và lắng nghe
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
* HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh
giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập

với phát triển kinh tế - xã

hội ở vùng khô hạn Ninh
Thuận -Bình Thuận

13

của HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
*Sau khi HS có sản phẩm, GV cho các HS trình
bày sản phẩm của mình trước lớp:
- Đề xuất giải pháp khắc phục những ảnh hưởng
của hạn hán và sa mạc hóa đối với phát triển kinh tế
- xã hội ở vùng khô hạn Ninh Thuận -Bình Thuận
là:
+ Tăng cường tích trữ nước trong các hồ chứa, hồ
thủy điện
+ Sử dụng tiết kiệm các nguồn nước kể cả các hồ
chứa thủy điện để phục vụ sản xuất nông nghiệp và
dân sinh
+ Tổ chức đo đạc giám sát, cảnh báo xâm nhập mặn
tại các khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng xâm nhập
mặn
+ Tích cực trồng và bảo vệ rừng, phát triển trồng
rừng chống sa mạc hoá
+ Quy hoạch đồng cỏ cho chăn nuôi
*HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.

- Tăng cường tích trữ nước
trong các hồ chứa, hồ thủy

14

GV mở rộng:

điện

Ninh Thuận chủ động ứng phó hạn hán, biến đổi - Sử dụng tiết kiệm các nguồn
khí hậu: Để không còn nỗi lo... thiếu nước

nước kể cả các hồ chứa thủy

Theo báo cáo UBND tỉnh Ninh Thuận, tổng dung điện để phục vụ sản xuất nông
tích nguồn nước tại 23 hồ chứa trên địa bàn tỉnh tính nghiệp và dân sinh
đến đầu tháng 4/2024 có hơn 194,5 triệu m 3, chiếm - Tổ chức đo đạc giám sát,
46,58% dung tích thiết kế. Bên cạnh diện tích cây cảnh báo xâm nhập mặn tại
lâu năm 12.700ha, trong đó cây nho 972ha, táo các khu vực có nguy cơ bị ảnh
1.109ha, điều 4.862ha; vụ Đông Xuân 2023 - 2024, hưởng xâm nhập mặn
toàn tỉnh gieo trồng 31.389ha cây nông nghiệp, - Tích cực trồng và bảo vệ
trong đó có 17.331ha lúa và 14.057ha sắn, đậu, hoa rừng, phát triển trồng rừng
màu.
chống sa mạc hoá
Tuy nhiên nắng nóng kéo dài, trong 6 tháng đầu - Quy hoạch đồng cỏ cho chăn
năm không có mưa, dự báo một số khu vực ở Ninh nuôi gia súc.
Thuận không thể sản xuất vụ Hè Thu 2024, khả
năng thiếu nước sinh hoạt cho khoảng 2.105 hộ gia
đình gồm 8.464 người dân ở các xã Ma Nới, huyện
Ninh Sơn; Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải và Phước
Tiến, huyện Bác Ái. Hiện tại nguồn nước tại các con
suối trên địa bàn tỉnh đang giảm dần, nếu không có
mưa thì tình trạng thiếu nước sinh hoạt vùng nông
thôn diễn ra trên diện rộng.
Ông Trần Quốc Nam - Chủ tịch UBND tỉnh Ninh
Thuận cho biết, để chủ động ứng phó với tình hình
hạn hán, BĐKH, UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành,
các cấp tăng cường phối hợp với các cơ quan mặt
trận, đoàn thể triển khai quyết liệt các giải pháp
chống hạn. Trong đó, chỉ đạo các địa phương tổ

15

chức nạo vét, phát dọn kênh, mương để khơi thông
dòng chảy nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sản
xuất của nhân dân; thực hiện hỗ trợ, vận động nhân
dân tổ chức đào ao, hồ, khoan giếng những nơi có
nước để cung cấp nước uống cho gia súc.
Mặt khác, tỉnh Ninh Thuận triển khai giải pháp điều
tiết nước ở các sông, suối, hồ, đập; siết chặt kiểm tra
nguồn nước tại các công trình thủy lợi, chống rò rỉ,
thất thoát nước; tăng cường điều tiết cấp nước tưới
luân phiên giữa các đập dâng trên sông Cái, trạm
bơm để bảo đảm nguồn nước sản xuất và dân sinh;
kiểm tra, bảo dưỡng máy bơm nước, đường ống dẫn
nước để chủ động phòng, chống hạn cục bộ...
“Ngoài ra, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi
trường nông thôn tỉnh Ninh Thuận đang xây dựng
phương án cấp nước ở từng nhà máy và cấp nước
liên thông giữa các nhà máy Phước Kháng, huyện
Thuận Bắc; Tà Nôi, huyện Ninh Sơn; Phước Thành,
Phước Trung, huyện Bác Ái. Còn nguồn nước phục
vụ sản xuất vụ Hè Thu 2024 phụ thuộc vào hồ chứa
Đơn Dương chảy qua Nhà máy Thủy điện Đa Nhim
và 14 hồ chứa khác trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận”,
ông Trần Quốc Nam cho biết.
Theo báo cáo của Sở NN&PTNT tỉnh Ninh Thuận,
đến nay Ngân hàng ADB đã hỗ trợ tỉnh Ninh Thuận
đầu tư 5 dự án với tổng kinh phí 1.350 tỷ đồng để
xây dựng hạ tầng phục vụ vùng sản xuất rau an toàn
tập trung xã An Hải, huyện Ninh Phước và xây

16

dựng kênh mương, tuyến ống dẫn nước, bể chứa
nước, trạm bơm ở một số địa phương khác. Còn tại
xã Phước Trung, huyện Bác Ái, nhiều hộ dân không
còn nỗi lo thiếu nước trong mùa khô do được hỗ trợ
đào ao trữ nước từ dự án "Tăng cường khả năng
chống chịu của nông nghiệp quy mô nhỏ với an
ninh nguồn nước do BĐKH khu vực Tây Nguyên và
Nam Trung Bộ - Ninh Thuận" (SACCR - Ninh
Thuận). Đến nay, dự án này đã triển khai tại 15 xã ở
4 huyện Ninh Sơn, Bác Ái, Thuận Bắc, Ninh Hải
với tổng kinh phí đầu tư hơn 143 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Công Xưng - Chủ tịch Công ty TNHH
MTV Khai thác công trình thủy lợi Ninh Thuận cho
biết, năm 2023, lượng mưa trên địa bàn tỉnh thấp
hơn so với nhiều năm trước nên lượng nước nhiều
hồ chứa, đặc biệt là khu vực phía Nam Ninh Thuận
đều giảm thấp; nắng nóng kéo dài khiến cho 3/23 hồ
chứa đã xuống đến mực nước chết. Đến nay, nguồn
nước từ hồ Sông Cái trong hệ thống thủy lợi Tân
Mỹ đã liên thông đến các hồ chứa Cho Mo, Phước
Trung, Thành Sơn ở huyện Bác Ái; tuyến kênh
chung Tân Mỹ cũng đã bổ sung nguồn ước vào đập
dân Nha Trinh - Lâm Cấm. Riêng các hồ chứa Bà
Râu, Sông Trâu ở huyện Thuận Bắc và hồ Ông Kinh
ở huyện Ninh Hải còn đang thi công đường ống dẫn
nước liên thông, dự kiến đến cuối năm nay mới
hoàn thành.
Ứng phó với BĐKH, nhiều năm qua, tỉnh Ninh
Thuận đã hoạch định một chiến lược bài bản, dài

17

hạn, bao gồm rất nhiều nhóm giải pháp công trình
và phi công trình, theo từng giai đoạn. Về giải pháp
phi công trình, địa phương chủ trương quản lý và
điều phối chặt chẽ, khoa học tài nguyên nước, sử
dụng tiết kiệm nước, bảo đảm an ninh nguồn nước;
chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi sử dụng ít
nước, đi đôi với nghiên cứu, áp dụng công nghệ mới
vào sản xuất nhằm tiết kiệm nước và tăng cường
bảo vệ thẩm thực vật, rừng phòng hộ.
Mặt khác, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân
nhận thức được tầm quan trọng của việc sử dụng tiết
kiệm nước, chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng,
xây dựng các cơ chế chính sách, kế hoạch thích ứng
với hạn hán; kết nối các nhà tài trợ hỗ trợ giải pháp
ứng phó hạn hán bền vững; nâng cao năng lực dự
tính, dự báo hạn hán, nhất là dự báo trung hạn và dài
hạn để phòng chống nguy cơ sa mạc hóa.
Đối với nhóm giải pháp công trình, tỉnh Ninh Thuận
xác định phải tiếp tục xây dựng các hồ chứa nước,
đi đôi là đầu tư các hệ thống kết nối liên hồ, giúp
điều tiết nguồn nước và hạn chế việc phải xả lũ, đầu
tư trồng rừng, nâng tỷ lệ che phủ thực vật. Ngoài ra,
đẩy mạnh triển khai các dự án tái tạo nguồn nước,
chống sa mạc hóa, kết hợp ngăn mặn và chống ngập
lụt.

3. Luyện tập – vận dụng ( 9 phút).

18

a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
b. Tổ chức thực hiện: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá
nhân để hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
- GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
1. Phân tích ảnh hưởng của hạn hán đối với phát triển kinh tế - xã hội ở vùng
khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận
2. Phân tích ảnh hưởng của sa mạc hóa đối với phát triển kinh tế - xã hội ở vùng
khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của
mình
1. Phân tích ảnh hưởng của hạn hán đối với phát triển kinh tế - xã hội ở vùng
khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận
+ Ảnh hưởng tới xã hội:
- Thiếu nước sinh hoạt
- Sức khỏe giảm sút, dịch bệnh xuất hiện do khô hạn kéo dài.
- Đói nghèo, thiếu lương thực vì năng xuất sản xuất thấp.
- Phát sinh các vấn đề xã hội về sử dụng nước.
+ Ảnh hưởng tới kinh tế:
- Thiếu nước sản xuất
- Phát sinh sâu bệnh làm giảm năng suất cây trồng, vật nuôi
- Tăng chi phí xây dựng hệ thống tưới tiêu
- Tăng nguy cơ cháy rừng

19

- Giảm khả năng lưu thông đường thủy
- Giảm năng suất thủy điện, thiếu hụt năng lượng
- Tăng chi phí làm mát các nhà xưởng
2. Phân tích ảnh hưởng của sa mạc hóa đối với phát triển kinh tế - xã hội ở vùng
khô hạn Ninh Thuận - Bình Thuận
+ Ảnh hưởng tới xã hội:
- Suy thoái nguồn nước mặt và nước ngầm gây cạn kiệt nước sinh hoạt
- Phá hủy môi trường sinh kế của người dân, dẫn đến di cư tự phát
- Xuất hiện dịch bệnh và thiếu lương thực
+ Ảnh hưởng tới kinh tế:
- Thiếu nước sản xuất
- Đất bị thoái hóa làm giảm diện tích canh tác nông nghiệp
- Hiện tượng cát bay tàn phá cây trồng, vật nuôi.
- Môi trường thủy sinh bị thu hẹp
- Hư hỏng các công trình, cơ sở hạ tầng
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của
HS.
Vận dụng
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
b. Tổ chức thực hiện: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá
nhân để hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.

20

- GV đặt câu hỏi cho HS: Sưu tầm các hình ảnh về hạn hán, sa mạc hóa ở tỉnh
Ninh Thuận và tỉnh Bình Thuận.
* HS suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của
mình vào tiết học sau.
4. Hướng dẫn về nhà ( 1 phút).
- Ôn lại các kiến thức đã học ở bài 16.
- Chuẩn bị bài 17:Vùng Tây Nguyên (tiết 1).
+ Trình bày vị trí và phạm vi lãnh thổ của vùng qua bản đồ.
+ Trình bày thế mạnh và hạn chế về ĐKN & TNTT của vùng.
PHIẾU BÀI TẬP
I. Trắc nghiệm
Hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước phương án đúng
Câu 1: Thế nào là sa mạc hóa?
A. Sự suy thoái đất đai tại các vùng khô hạn, bán khô hạn, vùng ấm
nửa khô hạn, do các nguyên nhân khác nhau gây ra.
B. Thiếu nước nghiêm trọng xảy ra trong thời gian dài do không có mưa
và cạn kiệt nguồn nước.
C. Hiện tượng một luồng không khí xoáy tròn mở rộng ra từ một đám
mây dông xuống tới mặt đất.
D. Hiện tượng mưa dưới dạng hạt hoặc cục băng có hình dáng và kích
thước khác nhau do đối lưu cực mạnh từ các đám mây dông gây ra.
Câu 2: Hạn hán gây ảnh hưởng gì cho phát triển ngành dịch vụ ở Ninh Thuận –
Bình Thuận?

21

A. Thiếu nước cho sinh hoạt.
B. Giảm năng suất cây trồng, vật nuôi.
C. Ảnh hưởng hoạt động các ngành dịch vụ như du lịch, giao thông.
D. Tăng nguy cơ cháy rừng.
Câu 3: Nội dung nào sau đây là định nghĩa về hạn hán?
A. Hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tùy từng
trận (xác định bằng độ Richter).
B. Hiện tượng thiếu nước nghiêm trọng xảy ra trong thời gian dài do
không có mưa và cạn kiệt nguồn nước.
C. Hiện tượng nước chảy với tốc độ dòng chảy lớn, nước chảy xiết, có
khả năng cuốn trôi nhà cửa, cây cối, ruộng vườn,...
D. Hiện tượng hàng loạt các đợt sóng liên tiếp, xảy ra khi một khối nước
đại dương khổng lồ bị dịch chuyển một cách chớp nhoáng trên một phạm
vi rất lớn.
Câu 4: Ý nào dưới đây là ảnh hưởng của sa mạc hóa tới xã hội vùng Ninh
Thuận - Bình Thuận?
A. Thiệt hại công trình, cơ sở hạ tầng.
B. Sức khỏe giảm sút, dịch bệnh xuất hiện.
C. Thiếu nước sản xuất.
D. Đói nghèo, thiếu lương thực vì năng suất sản xuất thấp.
Câu 5: Ý nào dưới đây không phải là ảnh hưởng của hạn hán tới xã hội vùng
Ninh Thuận - Bình Thuận?
A. Thiếu nước sinh hoạt.
B. Sức khỏe giảm sút, dịch bệnh xuất hiện.
C. Thiếu nước sản xuất.

22

D. Đói nghèo, thiếu lương thực vì năng suất sản xuất thấp.
Câu 6: Ý nào dưới đây không phải là ảnh hưởng của sa mạc hóa tới kinh tế của
vùng Ninh Thuận - Bình Thuận?
A. Nâng cao các công trình, cơ sở hạ tầng.
B. Thiếu nước sản xuất.
C. Đất bị thoái hóa làm giảm diện tích canh tác nông nghiệp.
D. Hư hỏng các công trình, cơ sở hạ tầng.
Câu 7: Hạn hán đã gây ảnh hưởng như thế nào tới xã hội vùng Ninh Thuận Bình Thuận?
A. Suy thoái nguồn nước mặt và nước ngầm gây cạn kiệt nước sinh hoạt.
B. Đói nghèo, thiếu lương thực vì năng suất sản xuất thấp.
C. Hiện tượng cát bay tàn phá cây trồng, vật nuôi.
D. Hư hỏng các công trình, cơ sở hạ tầng.
Câu 8: Sa mạc hóa đã gây ảnh hưởng như thế nào tới xã hội vùng Ninh Thuận Bình Thuận?
A. Tăng chi phí xây dựng hệ thống tưới tiêu.
B. Môi trường thủy sinh bị thu hẹp.
C. Phá hủy môi trường sinh kế của người dân, dẫn đến di cư tự phát.
D. Giảm năng suất thủy điện, thiếu hụt năng lượng.
Câu 9: Đâu là giải pháp bền vững để ứng phó sa mạc hóa ở Ninh Thuận - Bình
thuận?
A. Đầu tư hạ tầng thủy lợi.
B. Bảo vệ, khôi phục và phát triển rừng.
C. Ứng dụng khoa học kĩ thuật vào sản xuất.

23

D. Chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
Câu 10: Sa mạc hóa đã gây ảnh hưởng như thế nào tới kinh tế vùng Ninh Thuận
- Bình Thuận?
A. Suy thoái nguồn nước mặt và nước ngầm.
B. Tăng chi phí xây dựng hệ thống tưới tiêu.
C. Tăng chi phí làm mát các nhà xưởng.
D. Đất bị thoái hóa làm giảm diện tích canh tác nông nghiệp.
CẦN GIÁO ÁN KÌ 2 ĐỊA 9 KNTT ZALO: 0834300489