Bài 3
EM NHẬN BIẾT KHÓ KHĂN
( Tiết 1)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Năng lực đặc thù:
- Nhận biết được những khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và trong cuộc sống.
- Kể được một số biểu hiện của vượt qua khó khăn.
- Biết vì sao phải vượt qua khó khăn.
2. Năng lực chung.
- Góp phần hình thành năng lực tự chủ và tự học.
3. Phẩm chất.
- Góp phần hình thành phẩm chất chăm chỉ, trách nhiệm.
II. CHUẨN BỊ:
Đối với GV:
- Tranh, hình ảnh về biểu hiện của vượt qua khó khăn.
- Máy chiếu đa năng, máy tính,... (nếu có).
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 7 phút )
a) Mục tiêu:
- Kết nối được kiến thức HS đã biết với nội dung kiến thức mới trong bài.
- Tạo hứng thú cho HS tiếp nhận bài học mới.
b) Cách thực hiện:
– GV tổ chức trò chơi: Ai nhanh, ai
đúng?tìm các câu ca dao, tục ngữ,
thành ngữ nói về đức tính siêng năng,
vượt khó trong học tập và cuộc sống.
– GV phổ biến luật chơi: Mỗi đội lần
lượt tìm và nêu ra các câu ca dao, tục - HS lắng nghe.
ngữ, thành ngữ nói về đức tính siêng

năng, vượt khó trong học tập và cuộc
sống. Đội nào tìm được nhiều câu
đúng và nhanh nhất sẽ thắng cuộc.
– GV cho HS chơi thử.
– GV tổ chức cho HS chơi chính thức.

- HS chơi.

- Các nhóm lần lượt đưa ra đáp án của
mình.
+ Có chí thì nên;
+ Kiến tha lâu cũng đầy tổ;
+ Nước chảy đá mòn;
+ Năng nhặt chặt bị;
– GV nhận xét, đánh giá, tổng kết hoạt + Có công mài sắt, có ngày nên kim;
động của các đội và dẫn nhập vào bài + Cần cù bù thông minh;
học.

- HS lắng nghe.

B. KHÁM PHÁ KIẾN THỨC MỚI ( 20 phút )
Hoạt động 1. Quan sát tranh và thực hiện yêu cầu
a) Mục tiêu:
- HS nhận biết được những khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và trong cuộc
sống.
b) Cách thực hiện:
- GV yêu cầu HS quan sát tranh và
thực hiện yêu cầu:
a. Em hãy nêu những khó khăn của - HS trình bày
các bạn trong những bức tranh.

Tranh 1: Hoàn cảnh gia đình khó khăn, phải
phụ giúp bố mẹ việc nhà, tăng
gia sản xuất.
Tranh 2: Quên kiến thức của các môn học.
Tranh 3: Bị tai nạn phải nằm viện, đợt kiểm

tra cuối học kì sắp đến.
Tranh 4: Nhà cửa bị hoả hoạn.
b. Hãy kể thêm những khó khăn trong + HS kể thêm được những khó khăn cần phải
học tập và cuộc sống mà em biết.

vượt qua trong học tập và trong cuộc sống:
+ Bị bạn bè hiểu lầm, xa lánh, bị bắt nạt;
+ E ngại trong giao tiếp với thầy cô, người lạ;
+ Gặp khó khăn trong việc hiểu bài mới, dễ bị
sao nhãng, trì hoãn công việc; + Hay phạm lỗi
bất cẩn;
+
...

- GV nhận xét và đưa ra câu trả lời - HS lắng nghe
phù hợp.
Hoạt động 2. Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi
a) Mục tiêu
- HS kể được một số biểu hiện của vượt qua khó khăn và biết được ý nghĩa của việc
vượt qua khó khăn.
b) Cách tiến hành:
– GV yêu cầu HS đọc câu chuyện Một - HS đọc và thảo luận nhóm
học sinh nghèo vượt khó trong SGK
trang 18, 19 và thảo luận nhóm đôi trả
lời câu hỏi.
a. Bạn Thảo đã vượt qua những khó + HS nhận biết được những khó khăn trong
khăn trong học tập và cuộc sống như học tập và cuộc sống mà bạn Thảo đã vượt
thế nào?

qua: hoàn cảnh gia đình khó khăn; bố mẹ ốm
yếu; nhà cách xa trường, di chuyển khó khăn,
nhất là những hôm mưa rét, đường trơn. Bạn
Thảo đã vượt qua những khó khăn trong học
tập và cuộc sống bằng cách làm nhiều việc
nhà phụ giúp mẹ; luôn cố gắng, tập trung,

chăm chỉ học tập; chỗ nào chưa hiểu thì hỏi
b. Sự vượt khó đó đã mang lại điều gì ngay hoặc nhờ thầy, cô giáo và các bạn giải
cho Thảo?

đáp.
+ HS trả lời được sự vượt khó đó đã mang lại
cho Thảo: thành tích học tập tốt; được bạn bè

c. Vì sao chúng ta phải biết vượt qua

ngưỡng mộ, bố mẹ, thầy cô yêu quý.

những khó khăn trong học tập và cuộc

+ HS giải thích được ý nghĩa của của việc

sống?

vượt qua khó khăn: Khó khăn luôn xuất hiện
trong học tập và cuộc sống của mỗi người. Vì
thế, việc vượt qua khó khăn giúp con người
rèn luyện được những phẩm chất và kĩ năng
quý báu như siêng năng, kiên trì, giao tiếp,

- GV mời đại diện nhóm phát biểu câu

hợp tác, kiên định mục tiêu,... Từ đó gặt hái

trả lời.

được thành công trong cuộc sống và học tập.

- GV nhận xét và đưa ra câu trả lời

- HS nêu

phù hợp.
- HS lắng nghe
C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG ( 5 phút )
a) Mục tiêu:
- HS củng cố, mở rộng kiến thức sau bài học.
- HS chia sẻ được những khó khăn mà bản thân đã và đang gặp phải trong học tập,
cuộc sống và cách vượt qua những khó khăn đó.
b) Cách tiến hành:
- GV sử dụng kĩ thuật phòng tranh yêu - HS thực hiện nhiệm vụ.
cầu HS viết một khó khăn của bản
thân vào phần nhuỵ của bông hoa và
các biện pháp vượt qua khó khăn vào
cánh hoa.

- HS chia sẻ

- GV mời 3 – 5 HS chia sẻ.
- GV nhận xét, đánh giá.

- HS lắng nghe.

- GV dặn HS xem và chuẩn bị trước
bài sau.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU TIẾT DẠY:
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................

BÀI 3
EM NHẬN BIẾT KHÓ KHĂN
( Tiết 2)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Năng lực đặc thù:
- Nhận biết được những khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và trong cuộc sống.
- Biết vì sao phải vượt qua khó khăn.
- Thể hiện được thái độ đồng tình/không đồng tình trước hành vi, việc làm vượt qua
khó khăn của bạn.
2. Năng lực chung.
- Góp phần hình thành năng lực tự chủ và tự học.
3. Phẩm chất.
- Góp phần hình thành phẩm chất chăm chỉ, trách nhiệm.
II. CHUẨN BỊ:
Đối với GV:
- Máy chiếu đa năng, máy tính,... (nếu có).
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 5-7 phút )
a) Mục tiêu:
- Tạo cảm xúc vui tươi, hứng thú của HS trước giờ học.
- Nhắc lại kiến thức cũ, giới thiệu bài mới.
b) Cách thực hiện:
+ Vì sao chúng ta cần vượt qua những + HS nêu.
khó khăn trong học tập và cuộ sống ?
- GV cho nhận xét và giới thiệu bài.
- HS lắng nghe
B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH, LUYỆN TẬP ( 18-20 phút )
Hoạt động 1. Nhận xét các ý kiến
a) Mục tiêu: HS nêu được nhận xét của bản thân về các ý kiến liên quan đến

vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống.
b) Cách tiến hành
- GV yêu cầu các nhóm đọc các ý - HS đọc và thảo luận theo nhóm đôi
kiến và nhận xét các ý kiến đó.
- GV mời đại diện các nhóm phát biểu - Đại diện nhóm trình bày
ý kiến.

+ Ý kiến a: Sai, vì dù là con nhà nghèo hay
con nhà giàu cũng đều gặp phải những khó
khăn trong cuộc sống và học tập, nên ai cũng
cần phải vượt qua khó khăn. + Ý kiến b:
Đúng, vì công việc nào cũng có những khó
khăn cần phải vượt qua để thích ứng và thành
công trong công việc đó.
+ Ý kiến c: Sai, vì ý chí vượt khó là một phẩm
chất tốt được rèn luyện, vượt qua khó khăn
mà thành.
+ Ý kiến d: Đúng, vì mỗi khi vượt khó, chúng
ta đều tốn rất nhiều công sức, trí tuệ, nỗ lực,
thậm chí là sự giúp đỡ của những người xung
quanh.
+ Ý kiến e: Với nội dung này, có hai cách
hiểu. Cách hiểu thứ nhất: Sự nỗ lực, ý chí để
vượt khó khăn không phải chỉ ngày một, ngày
hai mà cần phải trải qua một quá trình phấn
đấu, do vậy cần nhiều thời gian để giải quyết
khó khăn nào đó. Cách hiểu thứ hai: Vì công
việc nào cũng cần thời gian và sự vượt khó.
Vượt qua được khó khăn giúp chúng ta ngày
càng hoàn thiện bản thân, khiến bản thân trở
nên mạnh mẽ, bản lĩnh, giỏi giang hơn. Nên
không thể hiểu vượt qua khó khăn làm chúng

ta bị “tiêu phí” mất nhiều thời gian.
- GV nhận xét, tổng kết những ý kiến + Ý kiến g: Sai, vì có những công việc, chúng
phù hợp.

ta phải tự mình vượt qua khó khăn mà không
có sự giúp đỡ của người khác. Một người
được đánh giá càng cao về ý chí khi người đó
càng độc lập, quyết đoán vượt qua các khó
khăn.
- HS lắng nghe

Hoạt động 2. Bày tỏ ý kiến
a) Mục tiêu
- HS thể hiện được thái độ đồng tình hay không đồng tình với những hành vi, việc làm
liên quan đến vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống.
b) Cách tiến hành:
– GV chia lớp thành các nhóm học
tập.
- GV yêu cầu các nhóm đọc các hành - HS thảo luận nhóm 4
vi, việc làm và trả lời câu hỏi: Em
đồng tình hay không đồng tình với
hành vi, việc làm của bạn nào? Vì
sao?
– GV mời đại diện các nhóm phát biểu - HS chia sẻ trước lớp
ý kiến.

+ HS trả lời đồng tình với các ý kiến b, d, vì
đó là những các hành vi, việc làm thể hiện sự
cố gắng, nỗ lực để vượt qua những khó khăn
mà bản thân gặp phải.
+ HS trả lời không đồng tình với các ý kiến a,
c, e, vì đó là những các hành vi, việc làm thể
hiện sự né tránh, ngại khó, không giám vượt
qua khó khăn của bản thân.

− GV nhận xét, tổng kết những ý kiến - HS lắng nghe
phù hợp.
C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG ( 7 phút )
a) Mục tiêu:
- HS củng cố kiến thức sau bài học.
b) Cách tiến hành:
+ Em hãy chia sẻ với mọi người về - HS lắng nghe, tiếp nhận nhiệm vụ.
những việc làm để vượt qua khó khăn.
- GV dặn HS xem và chuẩn bị trước
bài sau.

- HS lắng nghe

IV. ĐIỀU CHỈNH SAU TIẾT DẠY:
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................

BÀI 3
EM NHẬN BIẾT KHÓ KHĂN
( Tiết 3)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Năng lực đặc thù:
- Nhận xét về sự vượt qua khó khăn của bạn trong các tình huống cụ thể.
- Biết điều chỉnh và nhắc nhở bạn bè vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống.
2. Năng lực chung.
- Góp phần hình thành năng lực tự chủ và tự học.
3. Phẩm chất.
- Góp phần hình thành phẩm chất chăm chỉ, trách nhiệm.
II. CHUẨN BỊ:
Đối với GV:
- Video clip liên quan đến việc nhận biết những khó khăn trong học tập và cuộc sống.
https://www.youtube.com/watch?v=Fkz57a72a_U
– Tranh, hình ảnh về biểu hiện của vượt qua khó khăn.
– Máy chiếu đa năng, máy tính,... (nếu có).
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 5 phút )
a) Mục tiêu:
- Tạo cảm xúc vui tươi, hứng thú của HS trước giờ học.
- Nhắc lại kiến thức cũ, giới thiệu bài mới.
b) Cách thực hiện:
- GV cho HS xem video

- HS xem

https://www.youtube.com/watch?
v=Fkz57a72a_U
- Các bạn HS trong video đã gặp
những khó khăn gì trong học tập và
cuộc sống?

- HS trả lời

- GV cho nhận xét và giới thiệu bài.

- HS lắng nghe.

B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH, LUYỆN TẬP ( 20 phút )
Hoạt động 3. Nhận xét về sự vượt qua khó khăn của các bạn trong những trường
hợp cụ thể
a) Mục tiêu: HS đưa ra được nhận xét về sự vượt qua khó khăn của người khác trong
một số trường hợp trong SGK.
b) Cách tiến hành
- GV chia lớp thành các nhóm đôi.
- GV yêu cầu các nhóm đọc các
trường hợp và thực hiện yêu cầu: Em - HS thảo luận
có nhận xét gì về sự vượt qua khó
khăn của các bạn trong những
trường hợp trong SGK.
- GV mời đại diện các nhóm phát

- HS chia sẻ, HS khác bổ sung cho bạn.

biểu ý kiến, các nhóm khác tranh

+ Trường hợp 1: Khánh đã biết vượt qua những

luận, bổ sung.

khó khăn của bản thân bằng các việc làm và tư
duy tích cực như: đọc sách về 1 người khuyết
tật, có ước mơ và nuôi dưỡng ước mơ trở thành
kĩ sư công nghệ tấm gương vươn lên của thông
tin, biết tự động viên mình và tìm đến sự giúp
đỡ của người thân, bạn bè.
+ Trường hợp 2: Khi gặp khó khăn trong lúc
sửa khuyết điểm nói lắp, qua vài tuần luyện tập
nhưng chưa thấy hiệu quả, An đã thấy nản lòng,
không đủ kiên trì, nhẫn lại để vượt qua.
+ Trường hợp 3: Để vượt qua khó khăn trong
việc thích ứng và hoà nhập với môi trường mới,
Trang đã tích cực, cố gắng thực hiện nhiều biện
pháp và nhanh chóng vượt qua những khó khăn

như: tìm hiểu về phong tục, thói quen sinh hoạt
của người dân địa phương và các bạn trong lớp;
tích cực nói chuyện, tham gia vào các hoạt động
chung của tập thể; mời các bạn về nhà chơi vào
những dịp cuối tuần;...
- GV nhận xét, tổng kết những ý
kiến phù hợp.

- HS lắng nghe

C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG ( 10 phút )
a) Mục tiêu:
- HS chọn và chia sẻ được một câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn,... về vượt qua khó khăn
trong học tập, cuộc sống.
b) Cách tiến hành:
- GV chia lớp thành các nhóm học
tập và hướng dẫn nhiệm vụ của các
nhóm.
- Mỗi thành viên nhóm viết ra một
câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn,... và
trình bày nội dung, ý nghĩa của nó.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ
- HS chọn và chia sẻ một câu ca dao, tục ngữ,
danh ngôn,... về vượt qua khó khăn trong học
tập và cuộc sống.

Sau đó, cả nhóm thống nhất chọn
một câu hay nhất.
- GV tổ chức cho một số nhóm trình

- HS trình bày

bày kết quả. Các nhóm khác nhận
xét, đánh giá.
- GV nhận xét và khuyến khích các

- HS lắng nghe.

nhóm HS tích cực hoàn thành nhiệm
vụ được giao.
- GV dặn HS xem và chuẩn bị trước
bài sau.

- HS lắng nghe, tiếp nhận nhiệm vụ.

IV. ĐIỀU CHỈNH SAU TIẾT DẠY:
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………….
………………………………