Tuần CM: 7
Tiết PPCT: 13;14

Ngày soạn: 7/10/2023

BÀI 7: LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Nêu được những tác động của điều kiện tự nhiên với sự hình thành nền văn minh cổ đại Lưỡng
Hà.
- Trình bày được quá trình thành lập nhà nước của người Lưỡng Hà.
- Nêu được những thành tựu chủ yếu về văn hóa ở Lưỡng Hà.
2. Phẩm chất
Trung thực: Tôn trọng lẽ phải, khách quan và công bằng trong nhận thức, ứng xử.
Chăm chỉ: Luôn cố gắng vươn lên để đạt kết quả học tập tốt.
Yêu nước:Thể hiện qua việc tôn trọng các di sản, yêu người dân đất nước mình.
Nhân ái: Tôn trọng sự khác biệt về nhận thức, phong cách cá nhân của những người khác.
3. Năng lực :
a/ Năng lực chung:
-Tự chủ và tự học: Tự đặt được mục tiêu học tập để nỗ lực phấn đấu thực hiện.
- Giao tiếp và hợp tác: Hiểu rõ nhiệm vụ cá nhân, nhóm; đánh giá được khả năng của mình và tự
nhận công việc phù hợp bản thân.
- Giải quyết vấn đề sáng tạo: Phân tích, tóm tắt những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để
hoàn thành nhiệm vụ.
b/ Năng lực đặc thù:
-Tìm hiểu lịch sử: Khai thác và sử dụng thông tin từ video, văn bản, hình ảnh về lịch sử và môn
lịch sử để nêu được ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên với sự hình thành nhà nước Lưỡng Hà cổ
đại
-Nhận thức và tư duy lịch sử:
+ Trình bày được quá trình hình thành nhà nước Lưỡng Hà cổ đại.
+Trình bày được các thành tựu văn hoá của Lưỡng Hà cổ đại.
Vận dụng và sáng tạo: Vận dụng được kiến thức về thành tựu của văn hoá Lưỡng Hà cổ đại, đánh
giá được giá trị của văn hoá với cuộc sống hiện đại.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên:
- Giáo án giảng dạy theo phat triển năng lực
- Sách giáo khoa học sinh
- Phiếu hỏi K-W-L-H
- Lược đồ nước Ai Cập cổ đại
- Hình ảnh nông dân Ai Cập trồng lúa
- Máy tính, máy chiếu.
2. Học sinh:
- Chuẩn bị sách giáo khoa, vở ghi và các thiết bị học tập khác theo yêu cầu của giáo viên
- Học sinh đọc trước sgk và trả lời các câu hỏi trong SGK.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
Kiểm tra sĩ số HS lớp 6a1:
6a2:
6a3:
6a4:
6a5:
2. Kiểm tra bài cũ
Lồng ghép vào bài mới
3. Bài mới
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu:
Giúp học sinh tích cực quan sát tranh và trả lời một số câu hỏi trước khi bắt đầu vào bài học mới
b. Nội dung:
GV giúp Hs hoàn thành bảng hỏi K-W-L với các câu hỏi định hướng (xem ở cách thực hiện)
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
- GV hỏi về xuất xứ của đồng hồ (đồng hồ này GV có thể tự chuẩn bị) rồi dẫn vào bài học hệ cơ
số 60 của Lưỡng Hà
- GV giới thiệu một hiện vật là hộp gỗ thành Ur của người Sumer (bảo quản ở Anh) có niên đại
năm 3200 TCN. Phân tích: cảnh hoà bình với các đoàn thương nhân buôn bán, cảnh chiến tranh
với các đoàn xe quân sự; từ đó nối với phần dẫn nhập để vào nội dung chính của bài

* Học sinh lắng nghe và trả lời câu hỏi của giáo viên
* Học sinh báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ: Hs trả lời câu hỏi của GV đưa ra
* Đánh giá nhiệm vụ học tập: GV đánh giá câu trả lời của Hs, chọn 1 sản phẩm làm tình huống
dẫn vào bài mới
d. Sản phẩm:
Câu trả lời của học sinh trên bảng hỏi
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2.1. Hoạt động hình thành kiến thức 1
I. Điều kiện tự nhiên
a. Mục tiêu:
Tự đặt được mục tiêu học tập để nỗ lực phấn đấu thực hiện.
Khai thác và sử dụng thông tin từ video, văn bản, hình ảnh về lịch sử và môn lịch sử để nêu được
ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên với sự hình thành nhà nước Lưỡng Hà cổ đại
Luôn cố gắng vươn lên để đạt kết quả học tập tốt.
b. Nội dung: Học sinh trả lời câu hỏi.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
GV treo bản đồ thế giới và bản đồ Lưỡng Hà (theo sách giáo khoa), yêu cầu HS xác định vị trí
của Lưỡng Hà trên bản đồ

- Chia nhóm tìm hiểu các chủ đề:
+ điều kiện tự nhiên của Ai Cập, Lưỡng Hà; kinh tế của Ai Cập, Lưỡng Hà để Hs tự rút ra kết
luận: em hãy chỉ ra điểm khác nhau giữa điều kiện tự nhiên của Lưỡng Hà với Ai Cập ?
+ Thảo luận chung một trong các câu hỏi: (1) quan sát hình 7.1 và 7.2, kết hợp với kiến thức đã
học, em hãy chỉ ra điểm khác nhau giữa điều kiện tự nhiên của Lưỡng Hà với Ai Cập; (2) Vì sao
nhiều người Lưỡng Hà trở thành thương nhân ? (3) địa hình như vậy có lợi gì và hại gì với người
Lưỡng Hà ?
* Hs thực hiện nhiệm vụ: trả lời câu hỏi của GV
d.Sản phẩm học tập:
* Hs báo cáo câu trả lời và GV chốt thành các nội dung chính sau:
- Ai Cập có địa hình đóng kín (bao quanh chủ yếu là sa mạc và nhiều địa hình khác), Lưỡng
Hà có địa hình mở (đất đai bằng phẳng, không có biên giới cản trở)
- Do địa hình mở nên người Lưỡng Hà dễ dàng đi lại và hoạt động buôn bán rất dễ dàng.
- Địa hình của Lưỡng Hà mở nên dễ dàng để các thương nhân buôn bán, giao lưu văn hoá;
nhưng mặt hại thì nơi này nhiều tài nguyên nên luôn bị các thế lực bên ngoài xâm nhập (quá
dễ dàng)
2.2. Hoạt động hình thành kiến thức 2
II. Quá trình thành lập nhà nước Lưỡng Hà
a. Mục tiêu:
Trình bày được quá trình hình thành nhà nước Lưỡng Hà cổ đại
b. Nội dung: Học sinh trả lời câu hỏi.
c. Cách thức thực hiện:
GV yêu cầu Hs đọc SGK/38 (2 đoạn đầu) và trả lời các câu hỏi:
- Các nhà nước Lưỡng Hà xuất hiện đầu tiên vào thời gian nào ? Ai là người thiết lập các nhà
nước đó ? (năm 3500 TCN, người Sumer thành lập). Kể tên một số thành thị - quốc gia do người
Sumer thành lập ở lược đồ 7.3, minh hoạ đó là hình 7.1 (phế tích đô thị Babylon cổ đại)

- GV yêu cầu Hs đọc đoạn đoạn thứ hai của phần II, sau đó hỏi: đặc điểm nổi bật trong quá trình
thành lập nhà nước Lưỡng Hà cổ đại là gì ? (nhiều tộc người thay nhau thành lập các nhà nước ở
Lưỡng Hà)
- GV có thể khái quát lịch sử Lưỡng Hà bằng sơ đồ sau:

Tư liệu mô tả: “Khoảng giữa thiên niên kỷ IV TCN, người Sumer di cư mạnh vào miền nam
Lưỡng Hà, lập ra nhiều thành thị (thành bang) như Ur, Eridu, Lagash, Kish, Uruk, Nippur…đứng
đầu các thành bang là pateshi, sau vua là các tu sĩ và quý tộc. Xã hội Sumer chia thành nhiều giai
tầng khác nhau – xem cái hộp thành Ur thấy có hình quý tộc ngồi uống rượu, thương nhân, nô lệ
đàn hát…
Năm 2369 TCN, người Akkad nhanh chóng thống nhất và đưa Lưỡng Hà trở thành đế chế một
thời gian. Sau khi người Akkad suy yếu, người Sumer dần lấy lại quyền lực của mình. Năm 1894
TCN, người Amorites thành lập vương quốc Cổ Babylon thống trị toàn bộ Lưỡng Hà, với vị
pateshi nổi tiếng là Hammurabi (1792 – 1750 TCN) cùng bộ luật nổi tiếng.
Sau khi Hammurabi mất, Cổ Babylon suy yếu và liên tục bị người Kassites (1518 TCN) và người
Assyria (1165 TCN) tấn công và thống trị. Năm 626 TCN, người Chaldea diệt đế quốc Assyria và
thành lập vương quốc Tân Babylon. Tân Babylon bước vào thời hoàng kim của vua
Nebuchadnezzar II (605 – 562 TCN) với thành Babylon tráng lệ và vườn treo tuyệt đẹp. Năm 539
TCN, Tân Babylon bị nước Ba Tư (Iran ngày nay) xâm chiếm.
d. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh:
* Hs báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ, GV nhận xét và chốt nội dung chính:
- Năm 3500 TCN, người Sumer làm chủ vùng Lưỡng Hà
- Sau người Sumer, nhiều tộc người khác thay nhau làm chủ Lưỡng Hà
- Năm 530 TCN, Lưỡng Hà bị đế quốc Ba Tư tiêu diệt.
2.3. Hoạt động hình thành kiến thức 3
III. Những thành tựu văn hoá tiêu biểu
a. Mục tiêu:
Trình bày được các thành tựu văn hoá của Lưỡng Hà cổ đại
b. Nội dung: Học sinh trả lời câu hỏi.
c. Cách thức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ:
Có nhiều cách:
- Chia nhóm thực hiện các thành tựu: chữ viết và văn học, luật pháp, toán học, kiến trúc và điêu
khắc/Hướng dẫn Hs thành lập sơ đồ tư duy (phân nhánh)
- GV chia cặp cho Hs quan sát và trao đổi hình 7.3 với câu hỏi: Theo em, người Sumer dùng dụng
cụ có hình dạng như thế nào để khắc trên các phiến đất sét ?

Dùng đoạn tư liệu sau: “dùng một thanh gỗ hay cây gậy vót nhọn một đầu rồi ấn vào phiến đất sét
thành môt đầu nhọn đáy bằng; sau đó trở ngược thanh gỗ vạch một đường thẳng, như cái đinh.
Một số chiếc đinh hợp lại thành từ (…) Những thứ chữ đó có hình tiết như những góc nhọn, nên
thường được gọi là chữ hình đinh” (Lương Ninh (2009), Lịch sử thế giới cổ đại, Nxb Giáo dục
Hà Nội, tr. 79)
- GV hỏi: đọc đoạn tư liệu 7.4, em hãy cho biết vua Hammurabi ban hành bộ luật để làm gì ? (bảo
vệ chính nghĩa ở đời, diệt kẻ ác không tuân theo luật pháp…)
d. Sản phẩm:
* Hs báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ, GV nhận xét và chốt nội dung chính:
- Người Lưỡng Hà dùng chữ viết hình nêm, viết trên phiến đất sét
- Văn học: sử thi Gilgamesh
- Luật pháp: bộ luật Hammurabi
- Toán học: dùng hệ đếm 60
- Kiến trúc: thành Babylon, vườn treo Babylon
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
3.1. Hoạt động luyện tập 1
a/ Mục tiêu:
- Vận dụng được kiến thức về thành tựu của văn hoá Lưỡng Hà cổ đại, đánh giá được giá trị của
văn hoá với cuộc sống hiện đại.
b/ Nội dung : Học sinh trả lời câu hỏi.
c/ Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Quan sát lược đồ 7.2, cho biết các thành thị ở Lưỡng Hà cổ đại được phân bố ở khu vực nào ?
(trung và hạ lưu Lưỡng Hà)
d. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng được kiến thức về thành tựu của văn hoá Lưỡng Hà cổ đại, đánh giá
được giá trị của văn hoá với cuộc sống hiện đại.
b.Nội dung hoạt động: Học sinh làm bài tập
c.Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Thành tựu còn lại đến ngày nay: hệ đếm 60
Các đồ vật có liên quan đến thành tựu của người Lưỡng Hà: bánh xe, đồng hồ, compa, la bàn…
d.Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
3.4. Nhận xét, dặn dò:
- Đối với bài học tiết này: Các em về nhà học bài, làm bài tập vận dụng 3 SGK/ 40
-Đối với bài học tiết tiếp theo: Chuẩn bị bài 8: ẤN ĐỘ CỔ ĐẠI
Chuẩn bị: +Điều kiện tự nhiên của Ấn Độ ?
- Quá trình thành lập nhà nước Ấn Độ cổ đại như thế nào?
- Những thành tựu văn hóa tiêu biểu của Ấn Độ ra sao?
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO DÀNH CHO HỌC SINH