CHƯƠNG I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN
Bài 1: MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC

I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Học sinh hiểu được mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của Di truyền học.
- Hiểu được các phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen.
- Trình bày được một số thuật ngữ, kí hiệu trong Di truyền học.
2. Năng lực
a) Năng lực chung
- Tự học: Xác định nhiệm vụ học tập, tìm kiếm thông tin trả lời các câu h ỏi, th ực
hiện được các nhiệm vụ học tập.
- Giải quyết vấn đề: Phân tích và giải quyết được tình huống học tập; tình huống
khi thảo luận.
- Hợp tác: Phân công nhiệm vụ, trao đổi thông tin cùng giải quy ết các nhiệm v ụ
học tập, hình thành kĩ năng làm việc nhóm.
b) Năng lực riêng
- Năng lực ngôn ngữ: Diễn đạt, trình bày trước lớp, trình bày sản phẩm của nhóm
- Năng lực khoa học: Tìm hiểu kiến thức về menđen và di truyền học
- Năng lực thẩm mỹ: Thiết kế bài thuyết trình hay trình bày poster, vẽ sơ đồ tư duy
3. Phẩm chất
- Trách nhiệm: Có trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ mà nhóm trưởng phân công
- Nhân ái: Giúp đỡ, chia sẻ với bạn khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Chăm chỉ: Tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập
- Trung thực: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên:
- Giáo án, SGK, máy tính, máy chiếu.
2. Học sinh
- Vở ghi, SGK, Nêu và giải quyết vấn đề kết hợp hình vẽ và làm việc với SGK.
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU
KHỞI TẠO HỨNG THÚ TÌM HIỂU VỀ MENĐEN
VÀ DI TRUYỀN HỌC
a) Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế
cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b) Nội dung: Giáo viên giới thiệu thông tin liên quan đến bài học.
c) Sản phẩm: Học sinh lắng nghe định hướng nội dung học tập.
d) Tổ chức thực hiện: Giáo viên tổ chức, học sinh thực hiện, lắng nghe phát triển
năng lực quan sát, năng lực giao tiếp.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập : Trong đời sống hàng ngày chúng ta thấy
nhiều hiện tượng động vật , thực vật và con người giữa các cá thể trong cùng một
dòng giống nhau, nhưng cũng trong những cá thể đó lại xuất hiện những cá th ể có
những đặc điểm khác với bố mẹ chúng. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến các hiện
tượng trên? Di truyền học sẽ giúp ta tìm câu trả lời ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS trao đổi nhóm đôi
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ và thảo luận: HS trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ: GV nhận xét rút ra kết luận vào bài
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 2.1: Tìm hiểu mục đích , nhiệm vụ và ý nghĩa của di truyền học và các
phương pháp phân tích các thế hệ lai của MENĐEN
a) Mục tiêu: HS hiểu được mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của Di truyền học.
b) Nội dung: HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập.
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV.
d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên chia lớp làm 4 nhóm: Yêu
cầu
+ Nhóm 1,2 :n/cứu thông tin mục - HS nhận nhiệm vụ.
I/SGK và nêu thêm một số ví dụ về
hiện tượng di truyền: trong một gia
đình có một cháu bé mới sinh, người ta
thường tìm hiểu xem cháu bé có điểm
gì giống bố, điểm gì giống mẹ, ví dụ:
mắt giống mẹ, mũi giống bố.
(?) Em hãy cho biết những đ/điểm mà
thế hệ trước truyền cho thế hệ sau
thuộc loại đặc điểm nào ?
+ Nhóm 3,4 :
(?) Di truyền là gì ? Cho ví dụ ?
(?) Biến dị là gì ? Cho ví dụ ?
(?) Đối tượng, nội dung và ý nghĩa thực
tiễn của DT học là gì ?
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện
nhiệm vụ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện HS nghiên cứu SGK, thảo luận nhóm để
nhiệm vụ
trả lời câu hỏi
- Nhóm 1,2: đó là những đ/điểm h/thái,
cấu tạo, sinh lý, sinh hóa ... của một
cơ thể.
- Nhóm 3,4:
+ Khái niệm di truyền và lấy được ví dụ
minh họa.
+ Khái niệm biến dị và lấy được ví dụ
minh họa.
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ và thảo luận
- GV: Tổ chức cho các nhóm báo cáo
- HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm
vụ
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ:
- Giáo viên tổ chức cho các nhóm đánh giá - HS tự đánh giá và đánh giá nhóm bạn
lẫn nhau, tranh luận về các vấn đề trong
nhiệm vụ học tập.
- Giáo viên đánh giá các hoạt động thực
hiện nhiệm vụ và sản phẩm học tập
2

của học sinh.
- Giáo viên xác nhận kiến thức.
I. Di truyền học :
- Di truyền là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho các th ế
hệ con cháu.
- Biến dị: là hiện tượng con cái sinh ra khác với bố mẹ, tổ tiên.
- Nhiệm vụ: Di truyền học nghiên cứu bản chất và tính quy luật của hiện tượng
di truyền và biến dị.
- Nội dung: Di truyền học đề cập đến cơ sở vật chất, c ơ ch ế và tính quy lu ật c ủa
hiện tượng di truyền và biến dị.
Hoạt động 2.2: Tìm hiểu Men Đen và các phương pháp phân tích
các thế hệ lai của MENĐEN
a) Mục tiêu: HS hiểu được Menđen người đặt nền móng cho Di truyền học và các
phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen.
b) Nội dung: HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập.
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV.
d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Nhóm 1,2 : Yêu cầu HS nghiên cứu - HS nhận nhiệm vụ.
SGK, QS tranh vẽ hình ’ Nêu NX về từng
cặp tính trạng đem lai?
- GV gợi ý: Đặc điểm của các cặp
t.trạng mang hiện tượng tương phản
là: trơn : nhăn; vàng : xanh; xám : trắng;
đầy : có ngấn...
Nhóm 3,4: Phương pháp nghiên cứu
độc đáo của Men Đen là PP nào? Vì sao
gọi là độc đáo?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện Nhóm 1,2: QS tranh vẽ hình 1.2 SGK,
nhiệm vụ
đọc SGK ’ thảo luận trả lời câu hỏi.
- Yêu cầu hiểu được : Các tính trạng
đem lai tương phản nhau về đặc điểm
DT
Nhóm 3,4: + Là PP p.tích các thế hệ lai
thông qua:
* Lai các cặp bố mẹ thuần chủng, khác
nhau 1 hoặc 1 số cặp t.trạng tương
phản, rồi theo dõi sự di truyền riêng rẽ
của từng cặp tính trạng đó ở con cháu
của từng cặp bố mẹ trên cấy đậu Hà
Lan.
* Dùng toán thống kê để phân tích, xử
lý các số liệu thu được. Từ đó rút ra quy
luật
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ và thảo luận
- GV: Tổ chức cho các nhóm báo cáo
- HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm
3

vụ
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ:
- Giáo viên tổ chức cho các nhóm đánh giá - HS tự đánh giá và đánh giá nhóm bạn
lẫn nhau, tranh luận về các vấn đề trong
nhiệm vụ học tập.
- Giáo viên đánh giá các hoạt động thực
hiện nhiệm vụ và sản phẩm học tập
của học sinh.
- Giáo viên xác nhận kiến thức.
II. Menđen người đặt nền móng cho Di truyền học
- Phương pháp nghiên cứu di truyền học của Menđen là phương pháp phân tích
các thế hệ lai:
+ Lai các cặp bố mẹ khác nhau về một hoặc một số cặp tính trạng rồi theo dõi s ự
di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng đó ở các thế hệ con cháu.
+ Dùng toán thống kê để phân tích các số liệu thu thập đ ược đ ể rút ra quy lu ật
di
Hoạt động 2.3: Tìm hiểu Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của di truyền
a) Mục tiêu: HS nắm được Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của di truyền
b) Nội dung: HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập.
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV.
d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV đưa ra câu hỏi vận dụng ( khuyến - HS nhận nhiệm vụ.
khích HS đặt câu hỏi)
Nhóm 1,2: Yêu cầu HS đọc SGK để nêu
lên các thuật ngữ .
Nhóm 3,4: Yêu cầu HS đọc SGK để nêu
lên các kí hiệu cơ bản của di truyền
học
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện + Nhóm 1,2:Tính trạng; cặp tính trạng
nhiệm vụ
tương phản; gen; giống (dòng) thuần
chủng.
+ Nhóm 3,4: Ký hiệu:
P: là cặp bố mẹ xuất phát.
G: là giao tử.
F: là thế hệ con.
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ và thảo luận
- GV: Tổ chức cho các nhóm báo cáo
- HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm
vụ
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ:
- Giáo viên tổ chức cho các nhóm đánh giá - HS tự đánh giá và đánh giá nhóm bạn
lẫn nhau, tranh luận về các vấn đề trong
nhiệm vụ học tập.
- Giáo viên đánh giá các hoạt động thực
hiện nhiệm vụ và sản phẩm học tập
của học sinh.
4

- Giáo viên xác nhận kiến thức.
III. Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của di truyền
* Một số thuật ngữ:
- Tính trạng
- Cặp tính trạng
- Nhân tố di truyền
-Giống (hay dòng) thuần chủng
* Một số kí hiệu:
- P : Cặp bố mẹ xuất phát;
- X: Phép lai.
- G : Giao tử;
- ♂: Giao tử đực (hoặc cơ thể đực)
- ♀ : Giao tử cái (hoặc cơ thể cái)
- F : Thế hệ con.
- F1: Thế hệ thứ nhất.
- F2: Thế hệ thứ hai.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức vừa học.
b) Nội dung: Dạy học trực tuyến, hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân.
c) Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập.
d) Tổ chức thực hiện: Tổ chức theo phương pháp: đặt và giải quyết vấn đề, học sinh
hợp tác, vận dụng kiến thức hoàn thành nhiệm vụ.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV chiếu bài tập trắc nghiệm
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: Học sinh đọc, phân tích đề
Bước 3: Báo cáo và thảo luận: HS trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ: HS đánh giá đồng đẳng và đánh giá
chéo. GV nhận xét, rút ra kết luận
Câu 1: Hiện tượng DT được hiểu là:
A. Hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho các thế hệ con cháu
B. Là hiện tượng con cái khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết
C. Là hiện tượng con cái sinh ra khác với tổ tiên nhưng giống nhau về nhiều chi tiết
D. Là hiện tượng khác nhau về nhiều tính trạng của các thế hệ
Câu 2: Những đặc điểm hình thái, cấu tạo, sinh lí của một cơ thể được gọi là:
A. Tính trạng
B. Kiểu hình
C. Kiểu gen D. Kiểu hình và kiểu gen
Câu 3: Tại sao M.Đen lại chọn các cặp t.trạng tương phản khi thực hiện phép lai?
A. Để dễ dàng theo dõi những biểu hiện của các cặp tính trạng.
B. Để dễ dàng thực hiện các phép lai.
C. Để dễ chăm sóc và tác động vào các đối tượng nghiên cứu.
D. Cả a, b, c đều đúng.
Câu 4: Lấy ví dụ về các hiện tượng di truyền và biến dị ở bản thân?
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học quyết các vấn đề học tập và thực tiễn.
b) Nội dung: Dạy học trực tuyến, hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân.
c) Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra.
d) Tổ chức thực hiện:GV sử dụng phương pháp vấn đáp tìm tòi, tổ chức cho học sinh
tìm tòi, mở rộng các kiến thức liên quan.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV chia lớp thành nhiều nhóm ( mỗi nhóm gồm các
HS trong 1 bàn) và giao các nhiệm vụ: thảo luận trả lời câu hỏi sau và ghi chép lại câu
trả lời vào vở bài tập
5

- Vì sao nói: phương pháp nghiên cứu của Menđen là một phương pháp nghiên c ứu
độc đáo?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thảo luận nhóm đôi hoàn thiện câu hỏi
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập và thảo luận
- HS nộp vở bài tập.
- HS tự ghi nhớ nội dung trả lời đã hoàn thiện.
(Điểm độc đáo trong PPPTTHL là tách từng cặp tính trạng và theo dõi sự thể hiện
cặp tính trạng qua các thế hệ lai)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
* Hướng dẫn về nhà
- Học bài theo nội dung SGK và vở ghi ( câu 4 không yêu cầu trả lời)
- Đọc mục “em có biết?”. Kẻ bảng 2.
- Đọc và soạn trước bài 2: Lai một cặp tính trạng
Chủ đề :LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG
Thời gian thực hiện : 2 Tiết (2 + 3)
Chủ đề bao gồm nội dung kiến thức thuộc các bài:
Bài 2. Lai một cặp tính trạng
Bài 3. Lai một cặp tính trạng (tiếp theo)
Dự kiến thời lượng cho các hoạt động
Hoạt động 1: Mở đầu
Tiết 1
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Ngày dạy: 10/09/2021 Hoạt động 2.1. Tìm hiểu thí nghiệm của Menđen
Hoạt động 2.2. Tìm hiểu Menđen giải thích kết quả thí
nghiệm
Tiết 2
Ngày dạy: 16/09/2021

Hoạt động 2.3. Tìm hiểu về Lai phân tích
Hoạt động 2.4. Tìm hiểu tương quan trội – lặn
Hoạt động 3. Luyện tập
Hoạt động 4. Vận dụng

I. MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ:
1. Kiến thức:
- Học sinh trình bày được thí nghiệm lai một cặp tính trạng của Men đen.
- Giải thích được kết quả của Menđen.
- Phân biệt được kiểu gen và kiểu hình, thể đồng hợp và thể dị hợp.
- Phát biểu được nội dung quy luật phân li.
- Hiểu được mục đích, nội dung và ý nghĩa của phép lai phân tích.
- Hiểu được ý nghĩa của quy luật phân ly đối với lĩnh vực sản xuất và đời sống.
2. Năng lực
a) Năng lực chung
- Tự chủ, tự học: Chủ động tìm hiểu về phép lai một cặp tính trạng từ các nguồn
học liệu khác nhau.
- Giao tiêp và hợp tác: Làm việc nhóm hiệu quả, tích cực tham gia hoạt động nhóm
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thảo luận với các thành viên trong nhóm hoàn
thiện nhiệm vụ học tập
b) Năng lực riêng
6

- Năng lực sinh học: nêu và giải thích được thí nghiệm lai một cặp tính tr ạng c ủa
Menđen
- Vận dụng kiến thức đã học làm một số bài tập về phép lai một cặp tính tr ạng c ủa
Menđen
3. Phẩm chất
- Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các ph ẩm ch ất tốt đ ẹp: yêu n ước, nhân
ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên:
- Giáo án, SGK, Tranh vẽ như SGK, tiêu bản mẫu vật, tranh ảnh.
2. Học sinh
- Vở ghi, SGK, Nêu và giải quyết vấn đề kết hợp hình vẽ và làm việc với SGK.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU
KHỞI TẠO HỨNG THÚ TÌM HIỂU VỀ PHÉP
LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG
a) Mục tiêu: Tạo tình huống khơi gợi tinh thần cho học sinh
b) Nội dung: Hs dựa vào hiểu biết để trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm: Từ yêu cầu HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: GV đặt câu hỏi và giới thiệu bài học: Nội
dung cơ bản của phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen là gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: Trả lời câu hỏi
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét,
bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập : Menđen tiến hành thí
nghiệm chủ yếu ở đậu Hà Lan từ năm 1856  1863 trên mảnh vườn của tu viện. Các
kết quả nghiên cứu đã giúp Menđen phát hiện ra các quy lu ật di truy ền đã đ ược công
bố chính thức vào năm 1866. Để tìm ra được các quy luật di truyền Menđen đã phải
thực hiện nhiều phép lai. Một trong những phép lai cơ bản đ ể phát hi ện ra các quy
luật di truyền là phép lai Một cặp tính trạng
Bài học hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu về phép lai này và quy lu ật di truy ền rút
ra từ phép lai
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu thí nghiệm của Menden
a) Mục tiêu: biết được kết quả thí nghiệm của Menden
b) Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn HS quan sát tranh
Nhóm nhận nhiệm vụ học tập
H 2.1 và giới thiệu sự tự thụ phấn nhân
tạo trên hoa đậu Hà Lan.
- GV giới thiệu kết quả thí nghiệm ở bảng
2 đồng thời phân tích khái niệm kiểu hình,
tính trạng trội, lặn.
- Yêu cầu HS: Xem bảng 2 và điền tỉ lệ các
loại kiểu hình ở F2 vào ô trống.
7

? Nhận xét tỉ lệ kiểu hình ở F1; F2?
- Yêu cầu HS làm bài tập điền từ SGK trang
9.
- Yêu cầu HS đọc lại nội dung bài tập sau
khi đã điền.
- GV treo tranh yêu cầu HS quan sát kết
quả thí nghiệm trên tranh .
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Giáo viên quan sát, hỗ trợ/trả lời câu hỏi - Học sinh thực hiện các yêu cầu của
của học sinh
nhiệm vụ cá nhân.
- Nhóm học sinh thảo luận, chia sẻ
những nội dung đã nghiên cứu/tìm
hiểu, thống nhất/hoàn thành nhiệm
vụ học tập nhóm.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Giáo viên tổ chức:
- Đại diện nhóm học sinh báo cáo
- Một nhóm báo cáo kết quả học tập.
- Các nhóm học sinh khác thảo luận
- Các nhóm thảo luận về vấn đề mà nhóm về vấn đề mà nhóm báo cáo trình bày
đã báo cáo.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhấn mạnh về sự thay đổi giống làm Các nhóm học sinh tự đánh giá và
bố và làm mẹ thì kết quả phép lai vẫn đánh giá đồng đẳng.
không thay đổi.
- Giáo viên tổ chức cho các nhóm tự đánh
giá và đánh giá đồng đẳng về kĩ năng học
tập, báo cáo của học sinh.
- Giáo viên đánh giá tinh thần, thái độ học
tập và kĩ năng học tập, báo cáo của học
sinh
- Giáo viên xác nhận kiến thức
I. Thí nghiệm của Menđen
a) Thí nghiệm:
- Lai 2 giống đậu Hà Lan khác nhau về 1 cặp tính tr ạng thu ần ch ủng t ương
phản
VD: P: Hoa đỏ x Hoa trắng
F1 :
Hoa đỏ
F2: 3 hoa đỏ: 1 hoa trắng
b) Các khái niệm:
- Kiểu hình là tổ hợp các tính trạng của cơ thể.
- Tính trạng trội là tính trạng biểu hiện ở F1.
- Tính trạng lặn là tính trạng đến F2 mới được biểu hiện.
c) Kết quả thí nghiệm - Kết luận:
Khi lai hai cơ thể bố mẹ khác nhau về 1 cặp tính trạng thuần chủng tương phản
thì F1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, F 2 có sự phân li theo tỉ lệ trung bình
3 trội: 1 lặn.
Hoạt động 2.2: Tìm hiểu Men den giải thích kết quả thí nghiệm
a) Mục tiêu: biết được kết quả thí nghiệm
b) Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
8

c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV: Yêu cầu HS quan sát tranh phóng to - HS nhận nhiệm vụ
hình 2.3 sgk/9 và nghiên cứu SGK, thảo
luận nhóm -> trả lời các câu hỏi:
(?) Menđen giải thích kết quả thí nghiệm
như thế nào?
(?) Tỉ lệ các loại giao tử ở F 1 và tỉ lệ các
loại KG F2 như thế nào?
(?) Tại sao F2 lại có tỉ lệ KH 3 hoa đỏ:1
hoa trắng?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
GV: quan sát và trợ giúp các cặp.

HS: Suy nghĩ, tham khảo sgk trả lời câu
hỏi

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau.

HS: Lắng nghe, ghi chú, một HS phát
biểu lại các tính chất.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV chính xác hóa và gọi 1 học sinh nhắc HS tự đánh giá và đánh giá các nhóm
lại kiến thức: Như vậy theo Menđen: Sự
phân li của cặp NTDT trong quá trình
phát sinh giao tử và sự tổ hợp của chúng
trong quá trình thụ tinh là cơ chế di
truyền các tính trạng.
II. Men đen giải thích kết quả thí nghiệm
- Menđen giải thích kết quả thí nghiệm :
+ Mỗi nhân tố tính trạng do cặp nhân tố di truyền quy định .
+ Trong quá trình phát sinh gtử có sự phân li của cặp nhân tố di trưyền .
+ Các nhân tố di truyền được tổ hợp lại trong quá trình thụ tinh
- Sơ đồ lai:
P:
AA
x
aa
G/P:
A
a
F1:
Aa
F1 X F1 : Aa x Aa
G/F1: A, a
A, a
F2: 1AA : 2Aa : 1aa
- Quy luật phân li: Trong quá trình phát sinh g.t ử, m ỗi nhân t ố di truy ền trong c ặp
nhân tố di truyền phân li về 1 g.tử và giữ nguyên bản ch ất nh ư ở c ơ th ể thu ần
chủng của P.
Hoạt động 2.3: Tìm hiểu phép lai phân tích
a) Mục tiêu: biết được phép lai phân tích
b) Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
9

GV: Yêu cầu HS quan sát tranh phóng to - HS nhận nhiệm vụ
hình 2.3 sgk/9 và nghiên cứu SGK, thảo
luận nhóm -> trả lời các câu hỏi:
(?) Menđen giải thích kết quả thí nghiệm
như thế nào?
(?) Tỉ lệ các loại giao tử ở F 1 và tỉ lệ các
loại KG F2 như thế nào?
(?) Tại sao F2 lại có tỉ lệ KH 3 hoa đỏ:1
hoa trắng?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Giáo viên quan sát, hỗ trợ/trả lời câu - Học sinh thực hiện các yêu cầu của
hỏi của học sinh
nhiệm vụ cá nhân.
- Nhóm học sinh thảo luận, chia sẻ
những nội dung đã nghiên cứu/tìm hiểu,
thống nhất/hoàn thành nhiệm vụ học
tập nhóm.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Giáo viên tổ chức:
- Đại diện nhóm học sinh báo cáo
- Một nhóm báo cáo kết quả học tập.
- Các nhóm học sinh khác thảo luận về
- Các nhóm thảo luận về vấn đề mà vấn đề mà nhóm báo cáo trình bày
nhóm đã báo cáo..
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
Giáo viên tổ chức cho các nhóm tự đánh Các nhóm học sinh tự đánh giá và đánh
giá và đánh giá đồng đẳng về kĩ năng
giá đồng đẳng.
học tập, báo cáo của học sinh.
- Giáo viên đánh giá tinh thần, thái độ
học tập và kĩ năng học tập, báo cáo của
học sinh
- Giáo viên xác nhận kiến thức
III. Phép lai phân tích
* Một số khái niệm :
- Kiểu gen là tổ hợp toàn bộ các gen trong tế bào của cơ thể.
- Thể đồng hợp: kiểu gen chứa cặp gen gồm 2 gen tương ứng giống nhau. Ví dụ: AA,
aa, ...
- Thể dị hợp: kiểu gen chứa cặp gen gồm 2 gen tương ứng khác nhau. Ví dụ: Aa.
*Xét ví dụ: (SGK/T )
* Kết luận:
- Phép lai phân tích là phép lai giữa cá thể mang tính trạng tr ội cần xác đ ịnh KG v ới
cá thể mang trính trạng lặn. Nếu kết quả phép lai là đồng tính thì cá th ể mang tính
trạng trội có KG đồng hợp trội ( phép lai 1), còn kết quả phép lai là phân tính thì cá
thể đó có KG dị hợp
(phép lai 2)
Hoạt động 2.4: Tìm hiểu Ý nghĩa của tương quan trội- lặn
a) Mục tiêu: biết được Ý nghĩa của tương quan trội- lặn
b) Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
10

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin - HS nhận nhiệm vụ
SGK, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi:
- Nêu tương quan trội lặn trong tự
nhiên?
- Xác định tính trạng trội và tính trạng
lặn nhằm mục đích gì?
- Việc xác định độ thuần chủng của
giống có ý nghĩa gì trong sản xuất?
- Muốn xác định giống có thuần chủng
hay không cần phải thực hiện phép lai
nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Giáo viên quan sát, hỗ trợ/trả lời câu - Học sinh thực hiện các yêu cầu của
hỏi của học sinh
nhiệm vụ cá nhân.
- Nhóm học sinh thảo luận, chia sẻ
những nội dung đã nghiên cứu/tìm hiểu,
thống nhất/hoàn thành nhiệm vụ học
tập nhóm.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Giáo viên tổ chức:
- Đại diện nhóm học sinh báo cáo
- Một nhóm báo cáo kết quả học tập.
- Các nhóm học sinh khác thảo luận về
- Các nhóm thảo luận về vấn đề mà vấn đề mà nhóm báo cáo trình bày
nhóm đã báo cáo..
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
Giáo viên tổ chức cho các nhóm tự đánh Các nhóm học sinh tự đánh giá và đánh
giá và đánh giá đồng đẳng về kĩ năng
giá đồng đẳng.
học tập, báo cáo của học sinh.
- Giáo viên đánh giá tinh thần, thái độ
học tập và kĩ năng học tập, báo cáo của
học sinh
- Giáo viên xác nhận kiến thức
IV. Ý nghĩa của tương quan trội- lặn
- Trong chọn giống, vận dụng tương quan Trội-Lặn, người ta có th ể xác đ ịnh đ ược
các tính trạng trội và tập hợp nhiều gen trội quý vào 1 cá thể để tạo ra gi ống có giá
trị kinh tế cao.
- Trong sản xuất, để tránh có sự phân li tính trạng (xuất hiện tính trạng x ấu),
người ta phải tiến hành lai phân tích để kiểm tra độ thuần chủng của giống.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức vừa học.
b) Nội dung: Dạy học trực tuyến, hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân.
Câu 1: Ở đậu Hà lan, hạt vàng trội hoàn toàn so với hạt xanh, khi cho giao ph ấn cây
hạt vàng thuần chủng với cây hạt xanh thu được F 1 . Cho F1 tự thụ phấn thì tỉ lệ KH ở
F2 như thế nào?
a. 3 hạt vàng: 1 hạt xanh
b. 1 hạt vàng: 1 hạt xanh
c. 5 hạt vàng: 3 hạt xanh
d. 7 hạt vàng: 4 hạt xanh
Câu 2: Nét độc đáo trong phương pháp nghiên cứu của Menđen so với các nhà khoa
học đương thời là gì?
A. Kiểm tra độ thuần chủng của bố mẹ trước khi đem lai.
11

B. Theo dõi sự di truyền riêng rẽ từng cặp tính trạng trên con cháu c ủa t ừng c ặp b ố
mẹ.
C. Dùng toán thống kê để phân tích các số liệu thu được, từ đó rút ra quy lu ật di
truyền các tính trạng đó của bố mẹ cho các thế hệ sau.
D. Lai phân tích cơ thể lai F1.
Câu 3: Đặc điểm nào sau đây của đậu Hà Lan thuận lợi cho việc tạo dòng thuần?
A. Có hoa lưỡng tính.
B. Có những cặp tính trạng tương phản.
C. Tự thụ phấn cao.
D. Dễ trồng.
Câu 4: Cặp tính trạng tương phản là gì ?
A. Là hai trạng thái khác nhau của cùng một loại tính trạng.
B. Là hai trạng thái biểu hiện trái ngược nhau của cùng một loại tính trạng.
C. Là hai tính trạng khác nhau.
D. Là hai tính trạng khác loại.
Câu 5 : Dòng thuần là gì ?
A. Là dòng có kiểu hình đồng nhất.
B. Là dòng có kiểu hình lặn đồng nhất.
C. Là dòng có đặc tính di truyền đồng nhất, các thế hệ sau sinh ra giống hệ tr ước.
D. Là dòng có kiểu hình trội đồng nhất.
Câu 6: Đặc điểm nào dưới đây của đậu Hà Lan là không đúng ?
A. Tự thụ phấn nghiêm ngặt.
B. Có thể tiến hành giao phấn giữa các cá thể khác nhau.
C. Thời gian sinh trưởng khá dài.
D. Có nhiều cặp tính trạng tương phản.
Câu 7: Theo quan niệm của Menđen, mỗi tính trạng của cơ thể do
A. một nhân tố di truyền quy định.
B. một cặp nhân tố di truyền quy định.
C. hai nhân tố di truyền khác loại quy định.
D. hai cặp nhân tố di truyền quy định.
Câu 8: Kết quả lai 1 cặp tính trạng trong thí nghiệm của Menđen cho t ỉ lệ ki ểu hình ở
F2 là
A. 1 trội: 1 lặn.    
B. 2 trội: 1 lặn.
C. 3 trội: 1 lặn.     D. 4 trội : 1 lặn.
c) Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: GV chiếu các câu hỏi/bài tập hoặc giao
phiếu học tập với các câu hỏi/bài tập cho HS và yêu cầu học sinh thực hiện một số
câu hỏi/bài tập và chia sẻ với bạn bên cạnh về kết quả hoạt động luyện tập.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thực hiện trả lời câu hỏi/bài tập chia sẻ
với bạn bên cạnh để hoàn thiện câu hỏi/bài tập.
Bước 3: Báo cáo kết quả học tập:GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả thảo luận
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
GV cho HS đánh giá chéo
GV nhận xét mức độ hoàn thành và chốt kiến thức
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học quyết các vấn đề học tập và thực tiễn.
b) Nội dung: Dạy học trực tuyến, hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân.
c) Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra.
d) Tổ chức thực hiện:
12

Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập :
GV chia lớp thành nhiều nhóm (mỗi nhóm gồm các HS trong 1 bàn) và giao các
nhiệm vụ: thảo luận trả lời các câu hỏi sau và ghi chép lại câu trả lời vào vở bài tập
- Cho 2 giống cà chua quả đỏ thuần chủng và quả vàng thuần ch ủng giao ph ấn v ới
nhau thu được F1 toàn quả đỏ. Khi cho các con cá F 1 giao phấn với nhau thì tỉ lệ KH ở
F2 như thế nào? Cho biết màu quả chỉ do một nhân tố di truyền qui định.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập : HS vận dụng kiến thức đã học giải quyết
nhiệm vụ học tập
Bước 3. Báo cáo kết quả học tập và thảo luận : GV tổ chức cho HS báo báo
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập : Giáo viên tổ chức học sinh
đánh giá đồng đẳng, GV nhận xét đánh giá.
* Hướng dẫn về nhà: Vẽ sơ đồ tư duy cho bài học để hệ thống lại kiến thức.
Chu ẩn bị n ội dung bài ti ếp theo

Bài 4: LAI HAI CẶP TÍNH TRẠNG

I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Học sinh miêu tả được thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của Menđen.
- Phân biệt được kết quả thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của Menđen.
- Trình bày được nội dung định luật phân ly độc lập của Menđen.
2. Năng lực
a) Năng lực chung
- Tự học: Xác định nhiệm vụ học tập, tìm kiếm thông tin trả lời các câu h ỏi, th ực
hiện được các nhiệm vụ học tập.
13

- Giải quyết vấn đề: Phân tích và giải quyết được tình huống học tập; tình huống
khi thảo luận.
- Hợp tác: Phân công nhiệm vụ, trao đổi thông tin cùng giải quy ết các nhi ệm v ụ h ọc
tập, hình thành kĩ năng làm việc nhóm.
b) Năng lực riêng
- Năng lực ngôn ngữ: Diễn đạt, trình bày sản phẩm của nhóm
- Năng lực khoa học: Tìm hiểu kiến thức lai hai cặp tính trạng
- Năng lực tin học: Tìm hiểu thông tin trên internet về lai hai cặp tính trạng
- Năng lực thẩm mỹ: Thiết kế bài thuyết trình hay trình bày poster, vẽ sơ đồ tư duy
3. Phẩm chất
- Trách nhiệm: Có trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ mà nhóm trưởng phân công
- Nhân ái: Giúp đỡ, chia sẻ với bạn khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Chăm chỉ: Tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập
- Trung thực: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên:
- Giáo án, SGK, Tranh vẽ như SGK, tiêu bản mẫu vật, tranh ảnh.
2. Học sinh
- Vở ghi, SGK, Nêu và giải quyết vấn đề kết hợp hình vẽ và làm việc với SGK.
- Mỗi học sinh chuẩn bị nội dung: trình bày thí nghiệm lai 2 cặp tính trạng và làm
bảng 4/tr15 sgk.
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU
KHỞI TẠO HỨNG THÚ TÌM HIỂU VỀ PHÉP LAI HAI CẶP TÍNH TRẠNG
a) Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế
cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b) Nội dung: Giáo viên trình chiếu một số hình ảnh.
c) Sản phẩm: Học sinh quan sát hình ảnh định hướng nội dung học tập.
d) Tổ chức thực hiện: Giáo viên tổ chức, học sinh thực hiện, quan sát trả lời phát
triển năng lực quan sát, năng lực giao tiếp.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: GV chiếu hình ảnh và câu hỏi: Nêu nội dung
của quy luật phân li.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS trao đổi nhóm đôi
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận: HS trả lời: Trong quá trình phát sinh giao tử
mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố di truyền phân li về một giao tử và giữ
nguyên bản chất như ở cơ thể thuần chủng P
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: GV nhận xét câu trả lời của
HS. Giới thiệu bài mới” Chúng ta đã nghiên cứu các thí nghiệm của Men đen về lai một
cặp tính trạng với các kết quả F1, F2 và các định luật được tìm ra. Vậy khi trong phép
lai có hai tính trạng thì sự di truyền của
các tính trạng đó có tuân theo định luật 1, 2 không ?…. Để tìm hiểu v ề kết quả chúng
ta nghiên cứu bài ngày hôm nay: Lai 2 cặp tính trạng.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu nội dung định luật phân li độc lập của MENĐEN
a) Mục tiêu: Nội dung định luật phân ly độc lập của Menđen.
b) Nội dung: HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập.
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV.
d) Tổ chứcthực hiện: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm.
14

HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chiếu tranh phóng to (hình 4 sgk/14) - - HS nhận nhiệm vụ
>Yêu cầu HS quan sát tranh, trình bày thí
nghiệm của MenĐen?
-Từ kết quả F1 em có kết luận gì?
- GV: Đặc điểm của bố mẹ đem lai là gì?
- GV nhấn mạnh cho HS sự tương ứng của các
kiểu hình hạt và sự di truyền các cặp tính
trạng với nhau:
+Hạt vàng, trơn F1 nằm trong quả của cây mẹ
(P)
+ 4 kiểu hình F2 nằm trong quả cây F 1( nằm
đan xen trong quả ...