PHẦN I
CHƯƠNG I

LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI

Ngày soạn: 16/08/2018
Ngày giảng: /08/2018

Tiết 1 - Bài 1
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70
CỦA THẾ KỶ XX

I/ Mục tiêu
1/ Kiến thức
- HS biết công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh thế giới thứ hai(19451950),
- Những thành tựu về xây dựng CNXH ,kinh tế, khoa học, kĩ thuật, văn hóa,giáo
dục ở Liên Xô và các nước Đông Âu trong quá trình thành lập nhà nước dân chủ
nhân dân, xây dựng CNXH và những thành tựu chính.
- HS hiểu được công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh thế giới thứ
hai(1945- 1950),những thành tựu về xây dựng CNXH ,kinh tế, khoa học, kĩ
thuật, văn hóa,giáo dục ở Liên Xô và các nước Đông Âu trong quá trình thành
lập nhà nước dân chủ nhân dân, xây dựng CNXH và những thành tựu chính.
2/ Kĩ năng
- Biết Trình bày,SD lược đồ, phân tích , nhận định, đánh giá.
3/ Thái độ
- Khẳng định những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử của công cuộc xây dựng
CNXH ở Liên Xô và các nước Đông Âu.
- Trân trọng mối quan hệ truyền thống quý báu giữa nhân dân Việt Nam với
Liên Xô (cũ) và các nước Đông Âu.
II/ Chuẩn bị.
- GV: + Lược đồ các nước dân chủ nhân dân Đông Âu
- HS: Sưu tầm tranh ảnh, những mẩu chuyện về công cuộc xây dựng CNXH ở
Liên Xô.
III/Phương pháp
- Thảo luận , sử dụng tư liệu lịch sử, Nêu vấn đề.
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi chia nhóm
IV/Tổ chức giờ học:
1/Ôn định lớp:1p
2/Kiểm tra đầu giờ.(1p)
GV kiểm tra bài vở của hs
3/Tiến hành tổ chức các hđ dạy học.
* Khởi động(4p):
Gv nêu: Qua chuẩn bị và đọc bài ở nhà. Các em trả lời 2 câu hỏi sau:
1. Hãy nêu những thành tựu về khoa học kĩ thuật của Liên Xô trong thời kì
1945-1950?
1

2. Nêu chính sách đối ngoại của Liên Xô?
Học sinh chia sẻ cá nhân
GV nhận xét- bổ sung và dẫn vào nội dung bài học
HĐ của GV- HS

Nội dung

HĐ 1/ Tìm hiểu công cuộc khôi phục kinh tế sau I/Liên xô.
chiến tranh(20p)
1/Công cuộc khôi phục kinh tế
Mục tiêu:
sau chiến tranh (1945 - 1950).
-KT:HS biết công cuộc khôi phục kinh tế sau
chiến tranh (1945-> những năm 1950 TK XX)
-KN:Trình bày, phân tích
GV yêu cầu học sinh đọc tư liệu SGK trang 3 và
trả lời câu hỏi:
HS: Nêu sự thiệt hại của Liên Xô sau CTTG thứ
hai?
Học sinh dựa vào tư liệu SGK trả lời.
GV nhân xét bổ sung: đây là sự thiệt hại rất to lớn
về người và của nhân dân LX đất nước gặp muôn
vàn khó khăn tưởng chừng không vượt qua nổi.
GV liên hệ sự thiệt hại của LX với các nước đồng
minh khác để thấy rõ sự thiệt hại của LX là vô
cùng to lớn.
GV chốt ghi
-Sau chiến tranh thế giới thứ hai
Liên Xô phải chịu tổn thất nặng
GV cung cấp: trong hoàn cảnh đó ngay đầu năm nề.
1946 Đảng và nhà nước LX đề ra kế hoạch khôi
phục và phát triển kinh tế... đạt được kết quả gì?
phân tích sự quyết tâm của Đảng và nhà nước LX
trong việc đề ra và thực hiện kế hoạch khôi phục
kinh tế.
- Đảng và nhà nước LX ra kế
GV chốt
hoạch khôi phục và phát triển
HS ghi
kinh tế.
H. Kết quả của kế hoạch đó?
 Kết quả:
HS chia sẻ cá nhân
-Hoàn thành thắng lợi kế hoạch
5 năm trước thời hạn.
-Công nghiệp: 1950 sản xuất
công nghiệp tăng 73% so với
trước chiến tranh.
-Nông nghiệp: Bước đầu khôi
phục và phát triển một số ngành
nghề.
-KHKT: Chế tạo thành công
GV yêu cầu HS thảo luận nhóm bàn với nội dung bom nguyên tử 1949.
câu hỏi:
2

H: Em nhận xét gì về tốc độ tăng trưởng kinh tế
của LX trong thời kì khôi phục kinh tế?
- Hãy cho biết nguyên nhân sự phát triển đó?
HS thảo luận nhóm chia sẻ -5'
GV yêu cầu HS báo cáo kết quả thảo luận.
+Nhóm 1 báo cáo
+Nhóm 2 báo cáo
GV kết luận:
- Tố độ khôi phục kinh tế trong thời kì này phát
triển nhanh chóng .
Có được kết quả này là do: sự thống nhất về tư
tưởng, chính trị của LX. Tinh thần tự lập tự cường,
tinh thần chịu đựng gian khổ, lao động cần cù
quên mình của nhân dân Liên Xô.
*HĐ 2: Tìm hiểu công cuộc xd csvc- kt ( 1950nhưng năm 70 của thế kỉ XX(19)
Mục tiêu:
-KT:HS biết những kế hoạch LX đề ra khôI phục
kinh tế, kết quả đạt được từ 1950- 1970
-KN: Trình bày, phân tích
HS: Đọc t.tin
GV giải thích những khái niệm “Thế nào là XD CS
vật chất kĩ thuật của CNXH”
H: LX Tiếp tục công cuộc XD CS vật chất kĩ thuật
của CNXH bằng cách nào? phương hướng chính?
HS: Phương hướng chính: Ưu tiên phát triển công
nghiệp nặng, thực hiện thâm canh trong sản xuất
nông nghiệp, đẩy mạnh tiến bộ KHKT, tăng sức
mạnh quốc phòng

2/ Tiếp tục công cuộc XD CS
vật chất kĩ thuật của CNXH
(Từ năm 1950 đến đầu những
năm 70 của thế kỷ XX)

* Liên Xô tiếp tục xây dựng cơ
sở vật chất kĩ thuật của CNXH
với việc thực hiện các kế hoạch
dài hạn.
- Phương hướng chính: Ưu tiên
phát triển công nghiệp nặng,
thực hiện thâm canh trong sản
xuất nông nghiệp, đẩy mạnh tiến
GV yêu cầu HS liên hệ kiến thức đã học từ lớp 8 bộ KHKT, tăng sức mạnh quốc
khi Liên Xô tiến hành xây dựng CNXH đến 1939. phòng.
Nêu câu hỏi:
H: Bước sang giai đoạn này Liên Xô xây dựng cơ
sở vật chất kĩ thuật trong hoàn cảnh nào?
HS liên hệ kiến thức đã học và những hiểu biết của
mình trả lời câu hỏi.
GV kết luận: Xây dựng trong hoàn cảnh các nước
TB phương Tây luôn có âm mưu hành động bao
vây chống phá LX cả về KT - Chính trị và quân sự,
LX phải chi phí lớn cho Quốc phòng, an ninh để
bảo vệ thành quả của công cuộc XD CNXH.
H: Hoàn cảnh đó có ảnh hưởng gì đến công cuộc
XD CNXH ở LX?
3

ảnh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng cơ sở vật
chất ký thuật.
GV yêu cầu HS chú ý vào SGK từ: “Trong hai
thập niên -> vũ trụ”
Hỏi: Hãy nêu những thành tựu mà Liên Xô đạt
được trong công cuộc xây dựng cơ sở vật chất kỹ
thuật của CNXH?
HS dựa vào SGK trả lời.
GV: Tích hợp: Việc trinh phục vũ trụ của LX ( Là
nước đầu tiên phóng thành công vệ tinh nhân tạo,
mở đầu kỉ nghuyên trinh phục vũ trụ của loài
người
- Phóng con tàu Phương Đông đưa con người bay
trên quả đất.
HS: Quan sát tranh qua sự giố thiệu của GV.
GV nhận xét kết luận
H: Em đánh giá như thế nào về những thành tựu
mà Liên Xô đã đạt được?
Những thành tựu Liên Xô đạt được có ý nghĩa hết
sức to lớn, tạo uy tín chính trị , và địa vị quốc tế
của Liên Xô được đề cao. Từ đó Liên Xô trở thành
chỗ dựa cho PT CMTG, là trụ cột của các nước
XHCN.
H: Qua đó kể những chuyến bay của nhà du hành
vũ trụ trong những năm 60 TK XX
GV: G.thiệu H1 sgk một số tư liệu
H: LX thực hiện chính sách dối ngoại như thế nào?
+ Về đối ngoại: thực hiện chính sách đối ngoại hoà
bình và tích cực ủng hộ PT CMTG.
GV: chốt kiến thúc tiết 1- giới thiệu kiến thức tiết 2
GV: Tổng kết HD học tập:
- HS trả lời câu hỏi sgk
- Học nội dung bài

* Thành tựu.
+ Kinh tế: Tăng trưởng mạnh
mẽ, trở thành cường quốc công
nghiệp đứng thứ hai sau Mĩ.
+ Về KHKT: Phát triển đặc biệt
là KH vũ trụ.
+ Về quốc phòng: Đạt được thế
cân bằng chiến lược về quân sự
nói chung và sức mạnh hạt nhân
nói riêng so với Mĩ và các nước
phương Tây.

+ Về đối ngoại: thực hiện chính
sách đối ngoại hoà bình và tích
cực ủng hộ PT CMTG.

HĐ3: Tìm hiểu sự ra đời của các nước Đông II/ Đông âu.
Âu(22p)
Mục tiêu:
-KT:HS nắm được sự ra đời của các nước Đông
âu.
-KN: Trình bày, phân tích
1/ Sự ra đời của các nước dân
chủ nhân dân Đông Âu.
GV : y/c hs đọc t.tin
*Hoàn cảnh
H: Các nước Đông Âu được ra đời trong hoàn cảnh -Trước chiến tranh TG thứ hai
nào?
hầu hết các nước Đông Âu lệ
thuộc vào các TB Tây Âu.
4

HS: Cá nhân trả lời.

-Trong chiến tranh bị phát xít
Đức chiếm đóng.
-Được sự giúp đỡ của hồng quân
Liên Xô nhân dân các nước
Đông Âu khởi nghĩa giành
GV: (Tích hợp)sử dụng lược đồ các nước dân chủ chính quyền.
nhân dân Đông Âu giới thiệu vị trí của các nước -1944 -> 1946 dưới sự lãnh đạo
dân chủ nhân dân Đông Âu.
của những người cộng sản một
Yêu cầu HS chú ý quan sát vào lược đồ và chữ in loạt các nước dân chủ nhân dân
nhỏ SGK TV 6 và hỏi:
được thành lập.
H: Em nhận xét gì về quá trình hình thành của các
nước dân chủ nhân dân Đông Âu?
Quá trình hình thành của các nước dân chủ nhân
dân Đông Âu diễn ra trong thời gian ngắn dưới sự
giúp đỡ của LX XHCN. Bởi vậy các nước dân chủ
nhân dân Đông Âu đã phát triển theo con đường
XHCN
GV yêu cầu HS chú ý vào SGK trang 6 và trả lời
câu hỏi:
*Nhiệm vụ
H: Để hoàn thành cuộc cách mạng dân chủ nhân -Xây dựng bộ máy chính quyền
dân, các nước dân chủ Đông Âu đã thực hiện dân chủ nhân dân
nhiệm vụ gì?
-Tiến hành cải cách ruộng đất
HS dựa vào SGK trả lời.
-Quốc hữu hoá những xí nghiệp
GV nhận xét kết luận:
lớn...
-Thực hiện các quyền tự do dân
chủ và cải thiện đời sống nhân
dân
->1945 -> 1949 các nước Đông
Âu hoàn thành thắng lợi những
nhiệm vụ của cuộc cách mạng
dân chủ nhân dân.
GV kết luận – chuyển mục
2/Tiến hành xây dựng chủ
nghĩa xã hội (từ năm 1950 đến
đầu những năm 70 của thế kỷ
GV hướng dẫn học sinh đọc thêm
XX)
HS: Nhiệm vụ của các nước ĐÂ sau khi hoàn
thành thắng lợi những nhiệm vụ của cuộc cách
mạng dân chủ nhân dân?
HS: Cá nhân trả lời.
HS: Nhiệm vụ trên có ý nghĩa như thế nào?
+ Nhiệm vụ:
HS dựa vào nội dung trên trả lời
- Xoá bỏ quan hệ người bóc lột người
+ Thành tựu
- Xoá bỏ chế độ tư hữu về sản xuất
H. Nêu những thành tựu chính?
HS tìm hiểu
5

III. ( không dạy)
4/Củng cố.(2p)
+ Công cuộc XDCNXH ở LX qua 2 giai đoạn (1945- 1950) và ( 1950- 1970)
HS: Trả lời câu hỏi sgk
5.Hướng dẫn học tập.(2p)
+ Học nội dung bài học
+ Đọc bài và tìm hiểu các nội dung
-Thấy được sự khủng hoảng tan rã của Liên Xô và các nước Đông Âu.
-Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng và tan rã đó.
Ngày 18 tháng 08 năm 2018
Người duyệt

Hoàng Văn Việt

6

Ngµy so¹n: 24/08/2018
Ngµy gi¶ng: /08/2018

TiÕt 2 - Bµi 2
Liªn x« vµ c¸c níc ®«ng ©u
tõ gi÷a nh÷ng n¨m 70
®Õn ®Çu nh÷ng n¨m 90 cña thÕ kû xx

I. Môc tiªu
1. KiÕn thøc
- Biết nh÷ng n¨m khñng ho¶ng dÉn ®Õn sù tan r· cña LX vµ sù sôp ®æ CNXH ë
§«ng ©u( Tõ 1970- 1990 TK XX).Sù sôp ®æ chÕ ®é XHCN vµ c¸c níc §«ng ©u
- иnh gi¸ nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®îc mét sè sai lÇm h¹n chÕ cña LX vµ c¸c níc
CNXH ë §«ng ©u.
2. KÜ n¨ng
- Tr×nh bµy, ph©n tÝch, nhËn ®Þnh vµ so s¸nh c¸c vÊn ®Ò lÞch sö.
3. Th¸i ®é
- HS thÊy râ ®îc tÝnh chÊt khã kh¨n, phøc t¹p, thiÕu sãt, sai lÇm trong c«ng cuéc
x©y dùng CNXH ë Liªn X« vµ c¸c níc §«ng ¢u.
- Tin tëng vµo th¾ng lîi cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc ta theo ®Þnh
híng XHCN, díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng CS ViÖt Nam.
II. ChuÈn bÞ
1. GV:+ Lîc ®å c¸c níc SNG( SGK)
+ PhiÕu häc tËp
2. HS: §äc bµi vµ chuÈn bÞ bµi theo hÖ thèng c©u hái trong SGK
III. Ph¬ng ph¸p
- Th¶o luËn nhãm, Nªu vÊn ®Ò,miªu t¶, sö dông t liÖu lÞch sö.
IV. Tæ chøc giê häc
1. ¤n ®inh tæ chøc:1p
2. KiÓm tra ®Çu giê(2p)
H: H·y nªu c¬ së h×nh thµnh hÖ thèng XHCN? H·y tr×nh bµy môc ®Ých ra
®êi vµ nh÷ng thµnh tÝch cña héi ®ång t¬ng trî KT trong nh÷ng n¨m 1951 1973?
3. TiÕn hµnh tæ chøc c¸c h® d¹y häc.
* KHëi ®éng .(4p)
GV híng dÉn: Dùa vµo néi dung ®· chuÈn bÞ bµi ë nhµ, c¸c em h·y tr¶ lêi c¸c
c©u hái sau:
1. Nªu hiÓu biÕt cña em vÒ c«ng cuéc c¶i tæ cña Liªn X«?
2. Sù sôp ®æ cña c¸c níc §«ng ¢u diÔn ra nh thÕ nµo?
HS tr¶ lêi- chia sÎ c¸ nh©n
GV bæ sung vµ dÉn vµo néi dung bµi häc.
H§ cña GV- HS
H§ 1: T×m hiÓu sù khñng ho¶ng tan r· cña Liªn
bang X« ViÕt(12')
Môc tiªu:
-KT:HS thÊy ®îc c«ng cuéc c¶i tæ ë LX dÉn ®Õn
sù tan r· cña liªn bang X« ViÕt.
-KN: Tr×nh bµy, ph©n tÝch
HS: §äc t.tin SGK( ho¹t ®éng c¸ nh©n)
Th¶o luËn nhãm-5p
1. Hoµn c¶nh thÕ giíi trong thêi gian tõ gi÷a
nh÷ng n¨m 70 ®Õn ®Çu nh÷ng n¨m 90 cña thÕ kû
xx?
7

Néi dung
I/ Sù khñng ho¶ng tan r· cña
liªn bang X« ViÕt.

* Bèi c¶nh lÞch sö
- N¨m 1973 cuéc khñng ho¶ng
dÇu má ®· më ®Çu cho cuéc

2. C«ng cuéc c¶i tæ cña Liªn X«? HËu qu¶?
§¹i diÖn c¸c nhãm b¸o c¸o- chia sÎ
GV nhËn xÐt- bæ sung néi dung chÝnh

khñng ho¶ng vÒ nhiÒu mÆt cña
thÕ giíi, ®ßi hái c¸c níc ph¶i cã
nh÷ng c¶i c¸ch vÒ KT - CTrÞ XH
* C«ng cuéc c¶i tæ
-T3/1985 Goocbach«p ®Ò ra ®êng lèi c¶i tæ
- Néi dung c¶i tæ:
+ T¨ng tèc vÒ kinh tÕ.
+ Thùc hiÖn chÕ ®é ®a nguyªn
vÒ chÝnh trÞ, tËp trung quyÒn lîi
trong tay tæng thèng, xo¸ bá dÇn
vai trß l·nh ®¹o cña §CS.
+ Tuyªn bè d©n chñ vµ c«ng
khai mäi mÆt.
* HËu qu¶
- §Êt níc lón s©u vµo khñng
ho¶ng vµ rèi lo¹n.
- 21.12.1991, 11 níc céng hoµ
tuyªn bè t¸ch khái liªn bang,
thµnh lËp c¸c quèc gia ®éc lËp
GV sö dông lîc ®å c¸c níc SNG, yªu cÇu HS quan (SNG). Liªn bang x« viÕt bÞ tan
s¸t vµo lîc ®å vµ nªu tªn c¸c níc thuéc céng ®ång vì, chÕ ®é XHCN sôp ®æ.
c¸c quèc gia ®éc lËp SNG.
HS quan s¸t vµo lîc ®å vµ tr¶ lêi
HS nhËn xÐt .GV kÕt luËn bæ xung
11 níc céng hoµ trong céng ®ång c¸c quèc gia ®éc
lËp (SNG) sau khi liªn bang x« viÕt tan r·: Liªn
bang Nga vµ c¸c níc céng hoµ Ucraina, Bªl«rut
xia, Cadacxtan, M«n®«ra, Acmªnia, Adecbaigcan,
Cr¬gxtan,Tuècmªnixtan,Ud¬bªkixtan, Tatgkixtan.
GV kÕt luËn chuyÓn ý
H§2 : T×m hiÓu cuéc khñng ho¶ng vµ tan r· cña
chÕ ®é x· héi chñ nghÜa ë c¸c níc §«ng ¢u. II. Cuéc khñng ho¶ng vµ tan
(20p).
r· cña chÕ ®é x· héi chñ nghÜa
*Môc tiªu:
ë c¸c níc §«ng ¢u
-KT:HS thÊy ®îc qu¸ tr×nh khñng ho¶ng vµ sôp ®æ
chÕ ®é XHCN ë §«ng ©u.
-KN: Tr×nh bµy, ph©n tÝch
GV cung cÊp
H: T×nh h×nh c¸c níc §«ng ¢u cuèi nhng n¨m 70? + Cuèi nh÷ng n¨m 70, ®Çu
HS: + Cuèi nh÷ng n¨m 70, ®Çu nh÷ng n¨m 80 cña nh÷ng n¨m 80 cña thÕ kû XX
thÕ kû XX c¸c níc §«ng ¢u khñng ho¶ng kinh tÕ c¸c níc §«ng ¢u khñng ho¶ng
chÝnh trÞ gay g¾t.
kinh tÕ chÝnh trÞ gay g¾t.
HS ®äc phÇn ch÷ in nhá SGK Tr11 “S¶n xuÊt...vµ
®óng ®¾n” vµ tr¶ lêi c©u hái:
H: Cho biÕt t×nh tr¹ng khñng ho¶ng KT, CTrÞ ë c¸c
níc §«ng ¢u?
HS dùa vµo SGK tr¶ lêi:
HS tù nhËn xÐt -> GV kh¸i qu¸t l¹i
- SX c«ng - n«ng nghiÖp gi¶m sót
- Bu«n b¸n víi níc ngoµi gi¶m sót
- Nî níc ngoµi t¨ng
- §×nh c«ng vµ biÓu t×nh cña quÇn chóng kÐo dµi
- ChÝnh phñ ®µn ¸p phong trµo ®Êu tranh cña quÇn
chóng.
GV cung cÊp - HS nghe ghi
8

* DiÔn biÕn:
- Cuèi 1988 khñng ho¶ng lªn
GV ph©n tÝch tÝnh chÊt th©m ®éc cña c¸c thñ ®o¹n ®Õn ®Ønh cao: b¾t ®Çu tõ Balan
®Êu tranh lËt ®æ cña c¸c thÕ lùc chèng CNXH.
sau ®ã lan kh¾p §«ng ¢u. Mòi
H: Em cã nhËn xÐt g× vÒ diÔn biÕn cña cuéc khñng nhän ®Êu tranh nh»m vµo §CS.
ho¶ng chÕ ®é XHCN ë c¸c níc §«ng ¢u?
Nh×n chung cuéc khñng ho¶ng chÕ ®é XHCN ë
§«ng ¢u diÔn ra nhanh chãng, dån dËp tõ Balan
lan ra nhiÒu níc §«ng ¢u. C¸c thÕ lùc chèng
CNXH ®îc sù gióp ®ì tõ bªn ngoµi ®· kÝch ®éng
quÇn chóng biÓu t×nh, b·i c«ng...
HS chó ý vµo SGK tõ “KÕt qu¶ -> céng hoµ” vµ tr¶
lêi c©u hái:
H: KÕt qu¶ cña cuéc tæng tuyÓn cö tù do lµ g×? Em
®¸nh gi¸ nh thÕ nµo vÒ kÕt qu¶ ®ã?
HS dùa vµo SGK, suy nghÜ tr¶ lêi
* KÕt qu¶.
- 1989 chÕ ®é XHCN ®· sôp ®æ ë hÇu hÕt c¸c níc
§«ng ¢u.
GV do §«ng ¢u rËp khu©n mét c¸ch m¸y mãc
gi¸o ®iÒu theo m« h×nh x©y dùng CNXH ë Liªn
X«)
- Sù sôp ®æ cña chÕ ®é XHCN ë §«ng ¢u vµ Liªn
X« ®· kÕt thóc sù tån t¹i cña hÖ thèng XHCNTG
HS ghi
Qua cuéc tæng tuyÓn cö c¸c thÕ
lùc chèng CNXH ë hÇu hÕt c¸c
H: T¹i sao SEV vµ tæ chøc hiÖp íc vacxava tuyªn níc §«ng ¢u ®· n¾m ®îc chÝnh
bè chÊm døt ho¹t ®éng vµ gi¶i thÓ?
quyÒn, c¸c §CS bÞ thÊt b¹i
HS dùa vµo néi dung ®· häc, suy nghÜ tr¶ lêi.
- 1989 chÕ ®é XHCN ®· sôp ®æ
GV:- Cïng víi sù sôp ®æ cña chÕ ®é XHCN ë ë hÇu hÕt c¸c níc §«ng ¢u.
§«ng ¢u, tríc nh÷ng biÕn ®éng míi cña t×nh h×nh
TG, sù tån t¹i cña SEV kh«ng cßn thÝch hîp n÷a do
®ã héi nghÞ ®¹i biÓu c¸c níc thµnh viªn ®· quyÕt
®Þnh chÊm døt mäi ho¹t ®éng cña SEV
- Sau nh÷ng biÕn ®éng chÝnh trÞ lín ë §«ng ¢u,
sau khi hai ngêi ®øng ®Çu 2 nhµ níc MÜ - Liªn X«
®· tho¶ thuËn chÊm døt “ChiÕn tranh l¹nh”, viÖc
tiÕp tôc tån t¹i cña hiÖp íc Vacxava kh«ng cßn
thÝch hîp víi t×nh h×nh míi.
GV ph©n tÝch nh÷ng tæn thÊt nÆng nÒ do sù sôp ®æ - 28.6.1991 SEV chÊm døt ho¹t
chÕ ®é XHCN ë LX vµ §«ng ¢u
®éng vµ 1.7.1991 hiÖp íc
GV KL: §©y lµ mét bíc thôt lïi vµ mét thÊt b¹i Vacxava tuyªn bè gi¶i thÓ
nÆng nÒ cña CNXH trªn ph¹m vi TG dÉn ®Õn hÖ
thèng XHCN TG trªn thùc tÕ kh«ng cßn tån t¹i.
Nhng ®©y chØ lµ sù sôp ®æ cña mét m« h×nh CNXH
cha khoa häc, cha nh©n c¨n vµ lµ bíc lïi t¹m thêi
cña CNXH. Bëi vËy mÆc dï LX vµ c¸c níc §«ng
¢u ®· sôp ®æ chÕ ®é XHCN, ViÖt Nam vÉn kiªn
®Þnh theo CNXH chóng ta kh¾c phôc thiÕu sãt sai
lÇm mµ CNXH ®· m¾c ph¶i, x©y dùng m« h×nh
XHCN tèt ®Ñp h¬n, trªn thùc tÕ ta ®· lµm ®îc.
4. Cñng cè.(3p)
GV: Cñng cè toµn néi dung bµi
5.Híng dÉn häc và chuẩn bị bµi .(1p)
- Häc néi dung bµi
9

- §äc bµi 3
- ThÊy ®îc ba giai ®o¹n ph¸t triÓn cña PT GPDT vµ sù tan r· cña hÖ thèng thuéc
®Þa.
Ngày 25 tháng 08 năm 2018
Người duyệt

Hoàng Văn Việt

Ngày soạn: 24/09/2020
Ngày giảng: /09/2020

CHƯƠNG II
CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
TIẾT 3 BÀI 3 .QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI
PHÓNG DÂN TỘCVÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Biết được các vấn đề chủ yếu của tình hình chung ở các nước Á, Phi, Mĩ
La-tinh: quá trình đấu tranh giành độc lập và sự phát triển, hợp tác sau khi giành
được độc lập
2. Kĩ năng
- Rèn kỹ năng nhận xét, phân tích các sự kiện
- Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ
3. Thái độ
- HS cần thấy rõ qua trình đấu tranh kiên cường anh dũng để giải phóng
dân tộc của nhân dân các nước Á, Phi, MLT.
- Chúng ta cần tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với nhân dân các nước
Á, Phi, MLT để chống kẻ thù chung là CNĐQ thực dân, nâng cao lòng tự hào
dân tộc.
- HS xác định trên lược đồ thế giới các nước giành được độc lập và sự tan
giã của hệ thống thuộc địa(THBVMT)
II. Chuẩn bị
1. Giáo viên
+ Bản đồ phong trào giải phóng dân tộc của nhân dân châu Á, châu Phi và
Mĩ Latinh
10

2. Học sinh
+ Chuẩn bị bài mới
III. Phương pháp
- Sử dụng đồ dùng trực quan,miêu tả,lập niên biểu, thảo luận nhóm.
IV. Tổ chức giờ học
1. Ổn định tổ chức (1p): Kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra đầu giờ-không KT
3. Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Khởi động (1p):
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc
diễn ra sôi nổi ở Châu Á, Châu Phi, Mĩ La Tinh làm cho hệ thống thuộc địa của
CNĐQ tan ra từng mảng lớn và đi tới sụp đổ hoàn toàn.
Hoạt động của gv - hs

Nội dung chính

HĐ 1: Tìm hiểu giai đoạn từ năm 1945 I. Giai đoạn từ năm 1945 đến
đến giữa những năm 60 của thế kỷ XX - giữa những năm 60 của thế kỷ
14p
XX
Mục tiêu:
+ Biết được những nét chính về quá trình
giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tin
từ năm 1945 đến những năm 60 của TK XX
+ Rèn kỹ năng sử dụng lược đồ, bản đồ,
nhận xét
HS đọc SGK mục I (Tr13)
H: Trình bày phong trào đấu tranh giải
phóng dân tộc ở các nước châu Á, Phi,
MLT từ sau 1945 -> giữa những năm 60 của
thế kỷ XX
HS dựa vào SGK trả lời
GV nhận xét, bổ xung, kết luận
HS nghe – ghi

GV sử dụng bản đồ phong trào giải phóng
dân tộc của nhân dân châu Á, châu Phi và
Mĩ Latinh – Yêu cầu HS xác định tên nước
và thời gian giành độc lập
H: Nhận xét về phong trào đấu tranh giải
11

- Phong trào đấu tranh khởi đầu từ
Đông Nam Á với những thắng lợi
trong các cuộc khởi nghĩa giành
chính quyền và tuyên bố độc lập ở
các nước: Inđônêxia; Việt Nam;
Lào năm 1945
- Phong trào lan sang Nam Á, Bắc
Phi như Ấn Độ, Ai Cập và An-giêri,...
- Năm 1960 là "năm châu Phi" với
17 nước châu Phi tuyê bố độc lập
- 1/1/1959 cuộc cách mạng nhân
dân thắng lợi ở Cu-ba

phóng dân tộc ở Châu á, Phi, MLT?
HS quan sát lược đồ SGK trả lời
GV nhận xét kết luận:
PT diễn ra sôi nổi rộng khắp các châu lục
tiêu biểu, mạnh mẽ nhất là ở Châu Phi
H: Từ đó hãy cho biết ý nghĩa của phong
trào đấu tranh GPDT ở châu Á, Phi, MLT từ
1945 -> những năm 60 của thế kỷ XX?
HS dựa vào SGK trả lời
GV kết luận - ghi bảng
HĐ 2: Tìm hiểu giai đoạn từ giữa những
năm 60 đến giữa những năm 70 của thế
kỷ XX -9p
Mục tiêu:
+ Biết được những nét chính về quá trình
giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tin
từ giữa những năm 60 đến giữa những năm
70 của TK XX
+ Rèn kỹ năng sử dụng bản đồ, nhận xét
GV sử dụng bản đồ phong trào đấu tranh
giải phóng dân tộc ở châu Á, Phi, MLT, giới
thiệu đặc điểm vị trí của các nước Ănggôla,
Môdămbich và GhinêBitxao.
GV cung cấp kiến thức
H: Từ những năm 60 có điểm gì nổi bật ở
các nước Á, Phi, mĩ la tinh ?
HS TL- GV NX
GV mở rộng: 1967 hệ thống thuộc địa chỉ
còn 5,2 triệu km2 với 35 triệu dân tập trung
chủ yếu ở miền Nam Châu Phi (năm 1939
hệ thống thuộc địa 91.900.000 km2, dân số
thuộc địa 1500 triệu người)
Tới lúc này CN thực dân chỉ tồn tại dưới hai
hình thức , một là các thuộc địa của chế độ
TD Bồ đào nha ở Ănggôla, Môdămbich và
ghinêbitxao ; hai là chế độ phân biệt chủng
tộc Apacthai ở 3 nước Rôđêria, Tây nam
phi và cộng hoà Nam phi.
Đến những năm 70 của thế kỷ XX do kết
quả đấu tranh vũ trang của Ănggôla,
Môdămbich và ghinêbitxao chính quyền
mới ở Bồ đào nha đã tuyên bố trao trả độc
lập cho 3 nước trên.
GV chốt ghi bảng
12

-> Giữa những năm 60 của thế kỷ
XX hệ thống thuộc địa của CNĐQ
thực dân về cơ bản đã bị sụp đổ.
II. Giai đoạn từ giữa những năm
60 đến giữa những năm 70 của
thế kỷ XX

- Nội dung: Từ đầu những năm 60
nhân dân các nước Ănggôla,
Môdămbich và Ghinê Bitxao tiến
hành đấu tranh vũ trang nhằm lật
đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha

HS nghe ghi
H: Hãy xác định trên bản đồ thế giới vị trí 3
nước Ănggôla, Môdămbich và Ghinê
Bitxao?
GV gọi HS lên bảng chỉ vị trí của 3 nước
trên và nêu rõ đặc điểm và vị trí địa lý của
các nước trên.
HĐ 3: Tìm hiểu giai đoạn từ giữa những
năm 70 đến giữa những năm 90 của thế
kỷ XX -11p
Mục tiêu:
+ Biết được những nét chính về quá trình
giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tin
từ giữa những năm 70 đến những năm 90
của TK XX
+ Rèn kỹ năng sử dụng bản đồ, nhận xét
GV yêu cầu HS đọc SGK Tr14 , trả lời câu
hỏi
1. Nêu nội dung chủ yếu của giai đoạn từ
giữa những năm 70 đến giữa những năm 90
của thế kỷ XX?
2. Kết quả của phong trào đấu tranh nhằm
xoá bỏ chế độ Apacthai là gì? Em đánh giá
như thế nào về kết quả này?
HS thảo luận nhóm, chia sẻ(5p)
Đại diện các nhóm chia sẻ
GV nhận xét, chốt, bổ xung và ghi bảng
GV kết luận toàn bài bằng câu hỏi (Bảng
phụ)
HS xác định trên lược đồ châu Phi vị trí của
của các nước
Gv liên hệ (THBVMT)

*Kết quả:
- 9/1974 Bồ đào nha trao trả độc
lập cho Ghinê Bitxao
- 6/1975: Môdămbich
- 11/11/1975: Ănggôla
- Ở cộng hòa Nam Phi- sào huyệt
lớn nhất cuối cùng của chế độ Apac- thai . Tổng thống là người da
đen đầu tiên được bầu năm 1994.
III. Giai đoạn từ giữa những năm
70 đến giữa những năm 90 của
thế kỷ XX

- Nội dung: đấu tranh nhằm xoá bỏ
chế độ phân biệt chủng tộc ở
Rôđêria, Tây Nam Phi và cộng hoà
Nam Phi.
- Kết quả: Sau nhiều năm đấu
ngoan cường chế độ phân biệt
chủng tộc đã bị xoá bỏ

4. Củng cố -3p
GV củng cố bằng các hệ thống bài tập sau:
Hãy nối các ô thời gian ở cột A sang các ô ở cột B chỉ các sự kiện cho phù
hợp:
5. Hướng dẫn học bài -2p
- Học bài, trả lời các câu hỏi
13

- Lập niên biểu các nước tuyên bố độc lập về đấu tranh giải phóng dân tộc
theo bảng
Thời gian
Các nước tuyên bố độc lập
- Chuẩn bị bài 4. Các nước Châu á theo hệ thống câu hỏi cuối bài.
6. Rút kinh nghiệm sau giờ dạy.
.................................................................................................................................
.....
.................................................................................................................................
.....
Ngày 25 tháng 9 năm 2020
TỔ TRƯỞNG

Nguyễn Thị Dinh

14

Ngày soạn: 24/09/2020
Ngày giảng: /09/2020

TIẾT 4
BÀI 4 . CÁC NƯỚC CHÂU Á

I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Biết được một cách khái quát tình hình các nước Châu Á sau chiến tranh
thế giới thứ hai
- Biêt sự ra đời của nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa
- Hiểu được thành tựu của công cuộc cải cách - mở cửa của nước cộng
hoà nhân dân Trung Hoa từ sau năm 1978 đến nay.
2. Kĩ năng
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, nhận xét, đánh giá, sử dụng bản đồ
3. Thái độ
- Giáo dục HS tình thần quốc tế, đoàn kết với các nước trong khu vực để
cùng xây dựng xã hội giàu đẹp, công bằng và văn minh.
- HS xác định trên lược đồ thế giới vị trí địa lí, tự nhiên của các nước
Châu Á(THBVMT)
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
+ Bản đồ phong trào giải phóng dân tộc của nhân dân châu Á, châu Phi và
Mĩ Latinh
2. Học sinh
+ Đọc và chuẩn bị bài theo câu hỏi trong SGK
+ Sưu tầm tranh ảnh về những thành tựu của TQ trong những năm gần
đây
III. Phương pháp
- sử dụng đồ dùng trực quan, sử dụng tư liệu lịch sử, thảo luận nhóm..
IV. Tổ chức giờ học
1. Ổn định tổ chức (1'): Kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra đầu giờ (3'):
- Kiểm tra bài cũ: Nêu nội dung chủ yếu của giai đoạn từ 1945 đến giữa
những năm 60 của thế kỷ XX ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tin? Sự kiện nào đánh
dấu sự sụp đổ hoàn toàn chế độ phân biệt chủng tộc ở châu Phi?

15

- Phong trào đấu tranh khởi đầu từ Đông Nam Á với những thắng lợi
trong các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền và tuyên bố độc lập ở các nước:
Inđônêxia: 17/8/1945; Việt Nam: 2/9/1945; Lào: 12/10/1945
- Phong trào lan sang Nam Á, Bắc Phi như Ấn Độ, Ai Cập và An-giê-ri,...
- Năm 1960 là "năm châu Phi" với 17 nước châu Phi tuyê bố độc lập
- 1/1/1959 cuộc cách mạng nhân dân thắng lợi ở Cu-ba
-> Giữa những năm 60 của thế kỷ XX hệ thống thuộc địa của CNĐQ
thực dân về cơ bản đã bị sụp đổ.
- Năm 1994 Tổng thống da đen đầu tiên được bầu ở Nam Phi.
3. Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Khởi động-4p
Qua phần chuẩn bị bài ở nhà các em hãy trả lời các câu hỏi sau:
1. Nêu những nét chung về Châu Á?
2.Ý nghĩa sự ra đời nước cộng hòa nhân dân Trung Hoa?
HS trả lời- chia sẻ cá nhân
GV nhận xét- bổ sung và dẫn vào nội dung bài học
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

NỘI DUNG CHÍNH

Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình chung12p
Mục tiêu:
+ Hiểu được tình hình chung của các nước
châu Á sau chiến tranh thế giới thứ 2
+ Rèn kỹ năng sử dụng bản đồ
GV: dựa vào những hiểu biết của mình hãy
giới thiệu khái quát về vị trí địa lý của Châu
Á.
GV: giới thiệu vị trí địa lý của Châu Á
- Châu Á là lục địa lớn đông dân cư nhất TG
với tài nguyên thiên nhiên hết sức phong phú.
- Trước chiến tranh TG thứ hai các nước
Châu Á là thuộc địa, nửa thuộc địa và là thị
trường tiêu thụ chủ yếu của các nước đế
quốc.
GV cung cấp
H. Là học sinh em cần có ý thức bảo vệ điều
kiện tự nhiên của các nước Châu Á như thế
nào?
HS liên hệ trả lời(THBVMT)
HĐ cá nhân-chia sẻ
H: Sau chiến tranh TGL2, Tình hình các
nước châu Á thế nào?
HS TL- GV NX – HS ghi
GV nhấn mạnh
+ Cuối năm 50 phần lớn các dân tộc Châu Á
16

I. Tình hình chung

- Sau chiến tranh TG thứ hai cao
trào giải phóng dân tộc đã dấy lên
khắp Châu Á.
+ Cuối năm 50 phần lớn các dân
tộc Châu Á giành độc lập: TQ, Ấn

giành độc lập: TQ, Ấn Độ, Inđônêxia...
+ Nửa cuối thế kỷ XX tình hình Châu Á
không ổn định:
- Diễn ra nhiều cuộc chiến tranh xâm lược
của các nước đế quốc
- Các nước đế quốc cố duy trì ách thống trị
- Một số vụ tranh chấp biên giới và li khai
xảy ra.
GV sử dụng bản đồ phong trào giải phóng
dân tộc của nhân dân châu Á, châu Phi và Mĩ
Latinh
- HS lên xác định lại vị trí và thời gian các
nước giành độc lập
H: Vì sao nửa sau thế kỷ XX tình hình Châu
Á không ổn định?
HS dựa vào SGK và hiểu biết trả lời
GV: nhận xét kết luận
Do các nước đế quốc cố duy trì địa vị thống
trị của chúng. Bởi Châu Á là khu vực đông
dân, giàu tài nguyên thiên nhiên (đặc biệt là
khu vực trung đông)
GV: khái quát bằng câu hỏi
H: Tình hình kinh tế của các nước châu Á
hiện nay ntn?
- Sau khi giành độc lập Ấn Độ thực hiện các
kế hoạch dài hạn nhằm phát triển kinh tế
* Kết quả:
- NN: Tự túc được lương thực cho dân số 1
tỷ người
- CN: phát triển mạnh mẽ
- KH công nghệ: phát triển, hiện ấn Độ đang
cố gắng vươn lên hàng các cường quốc về
công nghiệp phần mềm...
HĐ2. Tìm hiểu về Trung Quốc -20p
Mục tiêu:
+ Hiểu sự ra đời của nước cộng hòa nhân dân
Trung Hoa
+ Thành tựu của công cuộc cải cách, mở cửa
từ 1978 đến nay
+ Rèn kỹ năng phân tích, nhận xét, đánh giá
GV :giới thiệu vị trí địa lý của TQ
S: 9,5 triệu km2
Dân số: 1,3 tỷ người (2002)
GV cung cấp - mở rộng kiến thức
HS nghe
17

Độ...
+ Nửa cuối thế kỷ XX tình hình
Châu Á không ổn định,sau chiến
tranh lạnh xảy ra xung đột, li khai,
khủng bố ở một số nước...

- Một số nước Châu Á đạt được
thành tựu to lớn về kinh tế: Nhật
Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc...
* Ấn Độ
- Nền kinh tế Ấn Độ tăng trưởng
mạnh mẽ đặc biệt công nghệ
thông tin và viễn thông.

II. Trung Quốc

1. Sự ra đời của nước cộng hoà
nhân dân Trung Hoa.

Sau khi cuộc kháng chiến chống Nhật kết
thúc, cục diện CMTQ cso nhiều biến đổi lớn,
lúc này vùng giải phóng gồm 19 khu căn cứ
chiếm 1/4 lãnh thổ và 1/3 dân số TQ. Tuy
nhiên được sự giúp đỡ của Mĩ 7/1946 tập
đoàn phản động Tưởng Giới Thạch phát
động cuộc nội chiến phản CM nhằm tiêu diệt
ĐCS và CM TQ. Đến cuối năm 1949 toàn bộ
lục địa TQ được giải phóng, hơn 4 triệu quân
Tưởng bị tiêu diệt, TGT chạy sang Đài Loan.
GV cung cấp
HS: nghe – ghi
- 1/10/1949 nước Cộng hoà nhân
dân Trung Hoa ra đời.
GV: Yêu cầu HS quan sát vào hình 5 SGK và
miêu tả chân dung Mao Trạch Đông và nêu
hiểu biết của em về Mao Trạch Đông
- Trong trang phục truyền thống giản dị Mao
Trạch Đông trịnh trọng tuyên bố thế giới về
sự ra đời của nước Công hoà ND Trung Hoa.
Ông là lãnh tụ đầu tiên (Chủ tịch nước cộng
hoà ND TH) của nước Cộng hoà NDTH.
GV: yêu cầu HS chú ý vào SGK Tr 16 và trả
lời câu hỏi:
H: Cho biết ý nghĩa lịch sử của sự ra đời
nước cộng hoà ND TH?
HS dựa vào nội dung SGK trả lời chia sẻ cá
nhân
GV nhận xét, khái quát ghi bảng
HS nghe - ghi
HS quan sát hình 6 – sgk

Tháng 12/1978 Đảng cộng sản TQ đã đề ra
đường lối mới, mở đầu cho công cuộc cải
cách KT-XH của đất nước với nhân dân
GV cung cấp
H: Nêu ND của cuộc cải cách mở cửa?
HS TL- GV NX- HS nghe ghi
GV: Yêu cầu HS đọc chữ in nhỏ SGK và trả
lời câu hỏi

18

* Ý nghĩa lịch sử
- Kết thúc 100 năm ách nô dịch
của đế quốc và hàng nghìn năm
chế độ PK.
- Đưa đất nước TH bước vào kỷ
nguyên độc lập tự do.
- Hệ thống xây dựng CNXH được
nối liền từ Âu sang Á.
II. 2,3(không dạy)
4. Công cuộc cải cách mở cửa
(từ năm 1978 đến nay)

* Nội dung:
- Xây dựng CNXH mang màu sắc
TQ.
- Lấy phát triển KT làm trung tâm
- Thực hiện cải cách mở cửa
- Hiện đại hoá đất nước.
* Thành tựu

H: Nêu thành tựu to lớn về kinh tế mà TQ đã
đạt được trong quá trình đổi mới?
HS đọc chữ in nhở SGK trả lời
GV nhận xét khái quát
HS nghe ghi
GV: Yêu cầu HS quan sát miêu tả tranh (hình
7,8) và thảo luận nhóm bàn chia sẻ (3p)
H: Em đánh giá như thế nào về những thành
tựu mà TQ đã đạt được trong thời kỳ mở
cửa?
HS dựa vào thành tựu và ND 2 bức tranh và
thảo luận
- Thành tựu đạt được hết sức to lớn góp phần
làm cho bộ mặt TQ có nhiều thay đổi
- Đạt được những thành tựu này phải kể đến
c/s đường lối đúng đắn của ban lãnh đạo TQ
trong thời kỳ này.
- Với những thành tựu trên TQ đã tạo uy tín
và địa vị của mình trên chiến trường quốc tế.

- Kinh tế tăng trưởng cao nhất Thế
giới.
- Tiềm lực kinh tế đứng thứ 7 Thế
giới
- Đời sống nhân dân được cải
thiện rõ rệt.

- Đối ngoại: TQ đã cải thiện quan
hệ ngoại giao với nhiều nước, thu
hồi chủ quền với Hồng Công và
Ma Cao. Địa vị quốc tế của Trung
Quốc được nâng cao..

4. Củng cố...